ΑΝΤΙΛΑΪΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΟΙ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση έφερνε στη Βουλή προς ψήφιση ένα φορολογικό νομοσχέδιο, σχεδόν κάθε χρόνο, και φορολογικές διατάξεις προς αναθεώρηση με διάφορες αφορμές (π.χ. πακέτα προεκλογικών εξαγγελιών). Είναι όμως σίγουρο ότι ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί οι προθέσεις της για αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος. Οι αλλαγές που έκανε και αυτές που θα ήθελε να κάνει είναι εναρμονισμένες με τις συνολικότερες αναδιαρθρώσεις (ιδιωτικοποιήσεις), απελευθέρωση αγορών, αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις και το ασφαλιστικό. Ταιριάζουν με τους στόχους της οικονομικής πολιτικής της, στα πλαίσια των στρατηγικών επιλογών που διαμορφώνονται στα κέντρα της ΕΕ.

Το σύνολο των αλλαγών στο φορολογικό τομέα, εξυπηρετεί την πολιτική επιδίωξη να γίνει φτηνότερη η εργατική δύναμη αλλά και την καλύτερη διαχείριση των συνεπειών από την επιβάρυνση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων από τις ιδιωτικοποιήσεις.

Παράλληλα με τις φορολογικές αλλαγές, προωθούνται αλλαγές και στις υπηρεσίες και στους μηχανισμούς ελέγχου και συγκέντρωσης των φόρων. Το Σεπτέμβρη του 1995 η κυβέρνηση με την ψήφιση του ΝΔ 2343/95 έκανε την πρώτη μεγάλη παρέμβασή της στην αναδιοργάνωση του Υπ. Οικονομικών. Αρχισε την πολυδιάσπαση των εργαζομένων των ΔΟΥ (Δημόσιων Οικονομικών Υπηρεσιών), δημιουργώντας: 1) τον ξεχωριστό κλάδο των επιθεωρητών (μηχανισμός ελέγχου υπηρεσιών και υπαλλήλων), με αρμοδιότητες του αντιδραστικού ΝΔ 1264/1942 (κυβέρνηση κατοχής), με αυξημένες αποδοχές σε σχέση με όλους τους υπόλοιπους οικονομικούς υπαλλήλους. 2) Το ΕΘΕΚ (Εθνικό Ελεγκτικό Κέντρο) με αρμοδιότητα τακτικούς ελέγχους σε επιχειρήσεις που έχουν τζίρο πάνω από 2 δισ. 3) Τα ΠΕΚ (έξι περιφερειακά ελεγκτικά κέντρα) με αρμοδιότητα τακτικούς ελέγχους σε επιχειρήσεις με τζίρο από 350 εκατ. μέχρι 2 δισ. 4) Το ΣΔΟΕ (Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος) με κύρια ασχολία τον προληπτικό έλεγχο των επιχειρήσεων και τον έλεγχο της διακίνησης, αλλά ένοπλο και ένστολο «κατά περίπτωση», με δικαίωμα έρευνας, ανάκρισης, σύλληψης, προσαγωγής στο αυτόφωρο. Αυτή η αναδιοργάνωση δεν ήταν μια οποιαδήποτε επιλογή της κυβέρνησης. Για πρώτη φορά νομοθετήθηκε με το άρθρο 14 του ΝΔ 1543/85 (ίδρυση ελεγκτικών κέντρων και οικονομικής αστυνομίας), με υπόδειξη του ΔΝΤ (αλλά έμεινε για 10 ολόκληρα χρόνια στα χαρτιά). Το 1990 διατυπώθηκε το πόρισμα Καζανέγκρα του ΔΝΤ, το 1992 ήταν οι συστάσεις της κας Σκριβενέρ (εκπροσώπου της Κομισιόν), οι ρυθμίσεις που προωθούνται μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.

Ετσι, πολυκερματίζεται ο φορολογικός έλεγχος σε τρία επίπεδα υπηρεσιών (Τοπικό - Περιφερειακό - Εθνικό), ακριβώς για να προσαρμοστεί το φορολογικό σύστημα στις σύγχρονες απαιτήσεις των αναδιαρθρώσεων. Αναδιαρθρώσεις που αφορούν την ενίσχυση της Περιφερειακής Διοικητικής διάρθρωσης της χώρας, ώστε να γίνει πιο λειτουργική και ουσιαστική η σύνδεση Κέντρου - Περιφέρειας. Η ίδια λογική χαρακτηρίζει και τις αλλαγές στον τομέα της υγείας. Βέβαια η αποτελεσματικότητα αφορά την εξασφάλιση μεγαλύτερης κερδοφορίας και όχι τη σύνδεση οικονομίας-διοίκησης προς όφελος των λαϊκών δυνάμεων. Ετσι εξηγείται γιατί παράλληλα με την εκχώρηση φορολογικών αρμοδιοτήτων στην περιφέρεια θα υπάρχουν και οι ανάλογες φορολογικές υπηρεσίες για την είσπραξη των φόρων από τα φορολογικά αντικείμενα που θα τους παραχωρηθούν από την αναδιοργάνωση του Υπ. Οικονομικών.

Ειδικά για τις φορολογικές υπηρεσίες προωθείται η εφαρμογή του συστήματος Escort της Δανίας, όπου οι φορολογικές υπηρεσίες είναι σε τρία επίπεδα (Εθνικό, Περιφερειακό, Τοπικό) που λογοδοτούν σαν υπηρεσίες κεντρικά στο Υπ. Οικονομικών, αλλά η πλειοψηφία των εργαζομένων (9.500 περίπου) απασχολούνται στην τοπική φορολογία με ατομικές συμβάσεις εργασίας, ευέλικτα ωράρια, με ανάθεση έργου χωρίς ασφάλιση, υποβαθμισμένοι μισθολογικά στα εργασιακά έναντι των υπολοίπων εργαζομένων (1.500 περίπου) που στελεχώνουν τα Περιφερειακά και το Εθνικό κέντρο ελέγχου.

Στη χώρα μας μέσω των αλλαγών, η κυβέρνηση διαμορφώνει ένα πιο στενό σύστημα ελεγκτών μέχρι και την Περιφέρεια, στο οποίο θα συγκεντρώνεται η άμεση πρόσβαση στα φορολογικά στοιχεία, ενώ ταυτόχρονα το μεγαλύτερο μέρος των υπαλλήλων του κλάδου θα αποκόβεται από αυτά. Ηδη με τη δημιουργία ξεχωριστών υπηρεσιακών κλάδων και ειδικοτήτων (που είναι κλειστά κυκλώματα υπαλλήλων πολιτικά ελεγχόμενων) δημιουργεί δύο και τρεις ταχύτητες εργαζομένων και στις αμοιβές, και στην εργασιακή εξέλιξη. Ανατρέπει τις εργασιακές σχέσεις, διασπά τους εργαζόμενους, πολυκερματίζει το συνδικαλιστικό κίνημα και το σπουδαιότερο αφήνει ανοικτή την κερκόπορτα της ιδιωτικοποίησης.

Ηδη έχουμε μια σειρά τομέων δουλιάς των ΔΟΥ που ανατίθενται σε ιδιώτες π.χ. εκκαθάριση της Δήλωσης Ε9 το έτος 1997, είσπραξη του Φόρου Εισοδήματος από τις τράπεζες (Α.Ε.), το 50% της εκκαθάρισης των Φορολογικών Δηλώσεων του οικονομικού έτους 2000, αποστολή εντύπων κλπ.

Ακόμη, εδώ και ενάμισι χρόνο, έχουμε γύρω στους 450 εργαζόμενους στις Εφορίες Αττικής, που δουλεύουν με ατομική σύμβαση 4ωρης απασχόλησης ορισμένου χρόνου. Προσλήφθηκαν ως καθαριστές-καθαρίστριες και χωρίς να ασκούν το επάγγελμα για το οποίο προσλήφθηκαν, δουλεύουν ως ωρομίσθιοι και είναι ανασφάλιστοι. Καλύπτουν πάγιες οργανικές θέσεις εργασίας.

Ομως η κυβέρνηση δεν αρκέστηκε σε αυτή την αναδιοργάνωση, ψήφισε επιπλέον το ΝΔ 2771/99, με τον οποίο διασπά ακόμη παραπέρα τις ΔΟΥ. Δημιουργεί τα ΤΕΚ (Τοπικά Ελεγκτικά Κέντρα) με αρμοδιότητα τακτικών ελέγχων σε εμπορικές επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών από 25 εκατ. μέχρι 350 εκατομμύρια τζίρο. Η στελέχωση των ΤΕΚ ήδη έχει γίνει (με όργιο ρουσφετολογικών, κομματικών και άλλων κριτηρίων) και καλύπτουν γύρω στις 1.150 θέσεις εργασίας.

Η κυβέρνηση προωθεί επίσης Προεδρικό Διάταγμα που κάνει αναδιάταξη των ΔΟΥ. Δηλαδή τις κατατάσσει σε Α΄ τάξης (όπου αφήνει τον έλεγχο των εμπορικών επιχειρήσεων με τζίρο μέχρι 50 εκατ. και μέχρι 25 εκατ. στην παροχή υπηρεσιών), σε ΑΒ τάξης (δεν έχουν το Τμήμα ελέγχου) και στις Β΄ τάξης (που έχουν μόνο τον εισπρακτικό τομέα, τον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (ΚΒΣ) και το Τμήμα Μητρώου).

Αυτή η συνεχής αναδιοργάνωση που γίνεται δεν είναι άσχετη με το τι είδους πολιτική προωθεί η κυβέρνηση και φαίνεται ολοκάθαρα μέσα και από τον τελευταίο φορολογικό νόμο που ψηφίστηκε.

Αξίζει να αναφερθούμε στην εισηγητική Εκθεση του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2001, όπου ο κ. Παπαντωνίου μας αναλύει την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους και την αύξηση των φορολογικών εσόδων.

Αναλυτικά αναφέρει ότι για το α΄ εξάμηνο του 2000:

1) Από τον ΕΘΕΚ ελέγχθηκαν 1.087 επιχειρήσεις και βεβαιώθηκαν επιπλέον φόροι προς είσπραξη 103,2 δισ. δρχ.

2) Από τα 6 ΠΕΚ ελέγχθηκαν 410 επιχειρήσεις και βεβαιώθηκαν επιπλέον φόροι προς είσπραξη 38,6 δισ. δρχ.

3) Από τα Τμήματα ελέγχου των ΔΟΥ ελέγχθηκαν 7.071 επιχειρήσεις και βεβαιώθηκαν επιπλέον φόροι προς είσπραξη 50,5 δισ. δρχ.

4) Το ΣΔΟΕ έκανε 48.177 ελέγχους, όσον αφορά τον προληπτικό έλεγχο και καταλόγισε παραβάσεις σε 7.437 επιχειρήσεις.

Και ακόμη αναφέρει ότι με τη συνεργασία του TAXIS θα ενταθούν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και θα απλοποιηθούν οι φορολογικές διαδικασίες.

Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων με επιπλέον ελέγχους προήλθε κυρίως από τους μικρομεσαίους, γιατί το ΕΘΕΚ και τα ΠΕΚ έκαναν ελέγχους σε επιχειρήσεις με Γ΄ κατηγορίας βιβλία, οι οποίες δεν υπάγονται σε κανενός είδους αντικειμενικά κριτήρια και έχουν τζίρο πάνω από 350 εκατ. Ετσι, οι 1497 έλεγχοι σε τέτιες επιχειρήσεις απέδωσαν μόνο 141,8 δισ. επιπλέον φόρους προς είσπραξη, ενώ οι τακτικοί έλεγχοι από τις ΔΟΥ καταλόγισαν συμπληρωματικά 50,5 δισ. δρχ., ελέγχοντας πολύ μικρότερες επιχειρήσεις, με Α΄ και Β΄ κατηγορίας βιβλία, των οποίων τα οικονομικά αποτελέσματα δε λαμβάνονται υπόψη με βάση τη δήλωσή τους, γιατί εφαρμόζονται συνεχώς αντικειμενικά κριτήρια παλαιά (ΝΔ 2214/94) και νέα (ΝΔ 2753/99). Επομένως, στην πραγματικότητα, οι 1497 έλεγχοι στις μεγάλες επιχειρήσεις απέδωσαν αναλογικά λιγότερο από τους ελέγχους στις μικρές επιχειρήσεις.

Οσον αφορά το περιβόητο TAXIS πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το Master-Plan συμφωνήθηκε το 1992 μεταξύ κυβέρνησης της ΝΔ και του κ. Κόκκαλη, την οποία συμφωνία είχε δηλώσει το ΠΑΣΟΚ ότι θα καταργήσει όταν γίνει κυβέρνηση. Το 1993 το ΠΑΣΟΚ έγινε κυβέρνηση, χωρίς να επαναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία, αλλά θέσπισε και ρήτρα, δηλαδή να αποζημιώνεται η εταιρία όσο καθυστερεί το Δημόσιο. Το TAXIS παραδόθηκε το 1997 και όχι σε όλες τις εφαρμογές του (από τις 17 έχουν παραδοθεί οι 7). Και από ό,τι φαίνεται με την αναδιοργάνωση των ΔΟΥ, που προωθεί η κυβέρνηση, το TAXIS μάλλον δε θα ολοκληρωθεί σχεδόν ποτέ. Ταυτόχρονα, αχρηστεύονται οι όσες προετοιμασίες υποδοχής έχουν γίνει στις ΔΟΥ, γιατί άλλες συγχωνεύονται, άλλες καταργούνται και άλλες μετατρέπονται σε ΑΒ και Β τάξης.

 

Η ΠΟΕ-ΔΟΥ, ΣΤΗΡΙΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Στην υλοποίηση της αναδιοργάνωσης του Υπ. Οικονομικών και στην ολοένα εντεινόμενη φοροεισπρακτική τακτική της κυβέρνησης όχι μόνο βοήθησε, αλλά εργολαβικά ανέλαβε η ΠΟΕ-ΔΟΥ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες). Από το 1993 που η ΠΑΣΚΕ Εφοριακών ανέλαβε αυτοδύναμα τη Διοίκηση της Ομοσπονδίας μας, η Ομοσπονδία ζύμωνε όλα τα μέτρα που σταδιακά προώθησε μέχρι σήμερα η κυβέρνηση. Δεν χρειάστηκε να προετοιμάσει το έδαφος η ίδια η κυβέρνηση.

Η λογική και η τακτική της Ομοσπονδίας ήταν και είναι μέχρι σήμερα ότι έχει τελειώσει πλέον η στείρα αντιπαράθεση του συνδικαλιστικού κινήματος με την πολιτική ηγεσία. Τώρα πια το συνδικαλιστικό κίνημα είναι αξιόπιστο και έχει προτάσεις εκσυγχρονισμού επί όλων των θεμάτων. Η ΠΑΣΚΕ έκανε την ΠΟΕ-ΔΟΥ το μακρύ χέρι της κυβέρνησης για τη ζύμωση και προετοιμασία των κυβερνητικών αλλαγών.

Ετσι, ένα μεγάλο μέρος των προτάσεων της ΠΟΕ-ΔΟΥ για τους εργαζόμενους στις οικονομικές υπηρεσίες εξελισσόταν σε νόμους και διατάξεις. Π.χ. ο νόμος της αναδιοργάνωσης του Υπ. Οικονομικών, η κατάργηση των φοροαπαλλαγών των εργαζομένων και η υπαγωγή τους στην αυτοτελή φορολόγηση, η επιδοματική πολιτική που χρόνια τώρα εξακολουθεί να ασκεί το ΠΑΣΟΚ, το νέο μισθολόγιο, η υποτυπώδης μοριοποίηση των μεταθέσεων που άφησε στο απυρόβλητο τις αποσπάσεις και μέσω του μηχανισμού των αποσπάσεων κρατούσε τους συναδέλφους σε συνεχή ομηρία ή ρουσφετολογούσε ασύστολα σε όλα αυτά.

Η ΠΟΕ-ΔΟΥ «δήθεν» αιφνιδιάστηκε με την ίδρυση των ΤΕΚ, όμως, παρ’ όλους τους ισχυρισμούς της ότι δεν τα δέχεται, τα θεωρεί νόμο του κράτους και τα ανέχεται (ακόμη και τη σκανδαλώδη στελέχωσή τους) προωθώντας παραπέρα την αναδιάταξη των ΔΟΥ, κρύβοντας από τους εργαζόμενους ότι με μαθηματική ακρίβεια οδηγούμαστε στη συρρίκνωση θέσεων εργασίας, ότι σε λίγο θα μιλάμε για υποχρεωτικές μετατάξεις (ήδη έγιναν μέσα σε μια νύχτα σε μια σειρά Υπουργείων π.χ. Εμπορίου, ΥΠΕΧΩΔΕ κλπ.) και απολύσεις, αφού είναι συνολικότερη η κυβερνητική πολιτική για μείωση των εργαζομένων στη Δημόσια Διοίκηση.

Οσον αφορά τα φορολογικά, υποστήριξε τα αντικειμενικά κριτήρια που επέβαλε η κυβέρνηση στους επαγγελματίες, συμμετέχει συχνά στο παιχνίδι της πολιτικής ηγεσίας με τη δημοσίευση της επιλεκτικής λίστας των φοροφυγάδων, όποτε θέλει να ασκήσει πιέσεις, χωρίς ποτέ να ανακοινώνει τι τελικά εισπράχτηκε. Ακόμη υποστήριξε το TAXIS έτσι όπως εφαρμόζεται, υπεραμύνεται της ΟΝΕ και της ΕΕ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι στις 14.9.2000 η ΠΟΕ-ΔΟΥ δημοσιοποίησε τις προτάσεις της για «ουσιαστική βελτίωση των δεικτών της οικονομίας μας, τη θετική πορεία της και την επίτευξη των οικονομικών στόχων». Οι προτάσεις της αποτελούν πλέον άρθρα του φορολογικού νόμου, όπως π.χ. η μείωση του φόρου στα καθαρά κέρδη των Α.Ε. με ανώνυμες ή ονομαστικές μετοχές μη εισηγμένες στο Χρηματιστήριο. Και όχι μόνο αυτά, αλλά σήμερα που έχουν ξεσηκωθεί ευρύτερες εργατικές και λαϊκές δυνάμεις για να μην περάσει η κατεδάφιση του ασφαλιστικού συστήματος, η ΠΟΕ-ΔΟΥ παίρνει αποφάσεις για εκταμίευση 2 δισ. από το αποθεματικό των πρόσθετων αμοιβών μας (επιδόματα), με σκοπό να ασφαλιστούν οι εργαζόμενοι σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες ομαδικά για νοσοκομειακή περίθαλψη. Σαν αιτιολογία υποστηρίζει ότι δεν έχουμε καλή υγειονομική περίθαλψη. Αφού λοιπόν η ιδιωτική ασφάλιση έχει επιλεγεί ως 3ος πυλώνας του ασφαλιστικού συστήματος από την κυβέρνηση, πρέπει, πάση θυσία, αυτή η πολιτική να εφαρμοστεί.

Σε αυτή την πρακτική για την ιδιωτική ασφάλιση οι εργαζόμενοι στις ΔΟΥ αντέδρασαν στη μεγάλη πλειοψηφία τους. Μέσα από τις Ολομέλειες των ΔΟΥ βγήκαν ψηφίσματα που απορρίπτανε την ιδιωτική ασφάλιση και απαιτούσαν την υπεράσπιση της Δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης. Ψηφίσματα τα οποία απέστειλαν στον Α΄βάθμιο Σύλλογο και στην ΠΟΕ-ΔΟΥ και τους καλούσαν να παίξουν το ρόλο που αρμόζει σε ένα πραγματικά ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα.

Σήμερα όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι συνειδητοποιούν ότι υπάρχει ανάγκη για συντονισμένη δράση και πάλη για να δυσκολέψουν την επιβολή αυτών των μέτρων. Το στήσιμο επιτροπών αγώνα και Συντονιστικού παίρνει σάρκα και οστά στο χώρο των Εφοριών. Η καλύτερη απάντηση είναι η πιο μαζική και αποφασιστική συμμετοχή στις Επιτροπές αγώνα. Ο συντονισμός στην πάλη με τις επιτροπές και τα σωματεία εργαζομένων από άλλους κλάδους, η άμεση αντίδραση στις συνολικές αντιδραστικές αλλαγές που προωθούνται στις εργασιακές σχέσεις, στην παιδεία, στην υγεία και αλλού. Σήμερα αποκαλύπτουμε, αύριο απενεργοποιούμε ακόμα και νέες αντεργατικές ρυθμίσεις, βάζουμε φραγμούς στην αντιλαϊκή πολιτική, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις που θα οδηγήσουν, στην πορεία, στην ανατροπή της.



Η Λουκία Κουτσιλέου είναι μέλος του Δ.Σ. Εφοριακών του Συλλόγου Αττικής και Κυκλάδων.