ΓΙΑ ΤΙΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

Το γεγονός ότι όλο και πιο συχνά σπανίζουν οι μέρες που δε θα βρεθεί όλο και κάποια κατηγορία εργαζομένων στο δρόμο, να διεκδικεί με δυναμικό τρόπο τα αιτήματά της, υποδηλώνει την πραγματικότητα που βιώνει η εργατική τάξη της χώρας μας. Μάλιστα, τα μηνύματα και από άλλα σημεία του πλανήτη βεβαιώνουν πως αυτό που συμβαίνει δεν αφορά μόνο μια χώρα.

Αυτή η κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα αντιλαλεί πως η κοινωνικο-οικονομική πολιτική που εφαρμόζεται, εμπεριέχει-συνεπάγεται απολύσεις, ανεργία, ακρίβεια, σύνταξη μετά θάνατον, ανθρώπινη περίθαλψη μόνο για όποιον έχει και πληρώνει, καταστροφή-ξεκλήρισμα για τη φτωχή και μικρομεσαία αγροτιά, στράγγισμα των βιοτεχνών και μικρεμπόρων και ο κατάλογος των επιπτώσεων μακραίνει. Η αντίδραση σε αυτήν την πολιτική γίνεται καθημερινή.

Γι’ αυτό, είναι άπειρες οι προσπάθειες, κυριολεκτικά με ρυθμό ανελέητου «πυροβολικού» και οι μεθοδεύσεις της άρχουσας τάξης και της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ να πείσουν την εργατική τάξη, συνολικά τα καταπιεζόμενα λαϊκά στρώματα, ότι είναι μονόδρομος οι πολιτικές που εφαρμόζονται. Τι κρύβει αυτός ο προπαγανδιστικός βομβαρδισμός; Οτι οι πολιτικές που προωθούν και υλοποιούν τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα είναι πράγματι μονόδρομος, στα πλαίσια του αναγκαστικού για τους μεγαλοκαπιταλιστές, ανταγωνισμού. Ενός ανταγωνισμού που για να είναι κερδοφόρος,απαιτεί μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης.

Ομως, παρά το προπαγανδιστικό μπαράζ για τον καπιταλιστικό μονόδρομο, όλο και περισσότεροι τον αμφισβητούν στην πράξη, ακόμα και όταν δε συνδέουν τις καθημερινές διεκδικήσεις τους με συνολική αμφισβήτηση του συστήματος.

Το νέο στοιχείο που προκύπτει και επιβάλλεται να αναδειχτεί είναι πως όλο και περισσότεροι βρίσκονται μπροστά σε μια παλιά αλήθεια: Επιμέρους λύσεις δεν υπάρχουν. Γι’ αυτό η εργατική τάξη συνολικά - και ο ξεχωριστός εργάτης - δεν έχει κανένα λόγο να ανησυχεί για τα προβλήματα των καπιταλιστών και των κυβερνήσεών τους. Αντίθετα έχει κάθε λόγο να ανάγει το επιμέρους πρόβλημα στην πηγή που το γεννά. Εχει κάθε λόγο να δει την εικόνα ολόκληρη. Να κοιτάζει καθημερινά το σύνολο των πλευρών της ζωής του. Ωστε να αρχίσει να παίρνει έμπρακτα θέση στο μόνο δοκιμασμένο δρόμο που οδηγεί σε λύσεις τόσο στο γενικό, όσο και στο επιμέρους. Το δρόμο της ολομέτωπης αντιπαράθεσης με το κεφάλαιο και τα πολιτικά του κόμματα. Χωρίς αυταπάτες ότι με ένα κάποιο εισόδημα που ανακουφίζει σήμερα, θα ζει ανθρώπινα και αύριο.

Ειδικό ρόλο στη συσκότιση της κοινωνικο-οικονομικής πραγματικότητας, στην παρεμπόδιση διαμόρφωσης μιας συνείδησης της εργατικής τάξης με ταξική αυτεπίγνωση, επιστημονικά θεμελιωμένης παίζει το πολιτικό κόμμα του ΠΑΣΟΚ.

Το ΠΑΣΟΚ με το πρόσφατο 5ο Συνέδριό του, με τις ιδεολογικο-πολιτικές θέσεις του, εστιάζει την προσοχή του στην επιβολή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, ως μονόδρομου για την εργατική τάξη.

Μια θεμελιώδης εκτίμηση και αξιολόγηση της πολιτικής κατεύθυνσης του ΠΑΣΟΚ είναι ζωτικά αναγκαία στις σημερινές συνθήκες. Τα υλικά του 5ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Απολογισμός ΚΕ - Εισήγηση του προέδρου και του Ε.Γ.) προσφέρουν σαφή εικόνα.

1. Κεντρική θέση καταλαμβάνει η παρουσίαση του συνθήματος «Πρώτα η Ελλάδα». Στο κεφάλαιο «Γεωστρατηγικοί προσανατολισμοί του ελληνισμού και οι στόχοι της εθνικής μας στρατηγικής» χαρακτηριστικά αναφέρονται:

α. «Αγωνιζόμαστε για μια Ελλάδα σημαντική περιφερειακή ευρωπαϊκή δύναμη». «Η Ελλάδα στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων σημαίνει ότι καθίσταται ισχυρή περιφερειακή δύναμη στα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο και αντιστρόφως». «Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά χαρακτηριστικά μιας ευρωπαϊκής χώρας που μπορεί να ανοίξει δρόμους προς την Ανατολή σε μια ομόρροπη κίνηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

β. «Η προοπτική αυτή, το άνοιγμα των συνόρων και των νέων δρόμων διευκολύνονται σε μια εποχή όπου η διεθνής διπλωματία και συνακόλουθα η εξωτερική πολιτική απαιτούν πολυδύναμη ευελιξία και όπου βρίσκονται σε εξέλιξη στρατηγικοί διακανονισμοί στην περιοχή. Η Ελλάδα δεν αρκεί να είναι απλώς παρούσα. Με τόλμη και πρωτοβουλία οφείλουμε να υπερβούμε τις ιστορικές μας φοβίες, να ξεπεράσουμε άκριτους σοβινισμούς και να σχεδιάσουμε ολοκληρωμένα τη νέα εθνική στρατηγική που υλοποιεί στόχους».

γ. «Η Παραευξείνια συνεργασία που βέβαια δεν περιορίζεται στα παράλια του Ευξείνου, αλλά συμβολίζει το επίκεντρο των διαπλοκών και των διαβουλεύσεων στην περιοχή, συνδέει αυτή την οντότητα με την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Και εδώ έχουμε κεντρικό και πολυδύναμο λόγο, ρόλο και χώρο».

Το περιεχόμενο λοιπόν του συνθήματος «Πρώτα η Ελλάδα», συγκροτεί «ένα σύγχρονο δόγμα που συνιστά ένα επίκαιρο όραμα». Δεν είναι τυχαίο ότι δεν χρησιμοποιείται η λέξη ελληνικός λαός για να περιγράψει τις μεγαλοϊδεατικές βλέψεις και «μικρο»-ιμπεριαλιστικές στοιχίσεις. Το σύγχρονο δόγμα για την Ελλάδα και το ρόλο της συνίσταται: «να ανοίξει δρόμους προς την Ανατολή σε μια ομόρροπη κίνηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης». Υποδεικνύει το κείμενο την οφειλή υπέρβασης της ιστορικής φοβίας και ξεπεράσματος του «άκριτου σοβινισμού», ώστε ο σχεδιασμός της εθνικής στρατηγικής να υλοποιεί τους στόχους.

Η ορολογία περί «δρόμου προς την Ανατολή» παραπέμπει σε σχεδιασμούς του γερμανικού ιμπεριαλισμού και του Διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το ξεπέρασμα του «άκριτου σοβινισμού» αφορά το «άκριτο» για να γίνει δυνατή η υλοποίηση των στόχων. Μιλώντας για τους σχεδιασμούς του γερμανικού ιμπεριαλισμού και του Διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι χρήσιμες οι παρακάτω αναφορές:

«Η αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων δεν πρέπει να ανυψωθεί σε φετίχ. Η έννοια του εθνικού κράτους δεν ταιριάζει νοηματικά στα κράτη της Κεντρικής και Νοτιο-Ανατολικής Ευρώπης»[1].

Επίσης: «Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι μια παμβαλκανική λύση με προσυμφωνημένες αλλαγές συνόρων, τις οποίες θα έχουν εγκρίνει οι μεγάλες δυνάμεις»[2].

Η αποκάλυψη του κοινωνικο-ταξικού περιεχομένου του συνθήματος «Πρώτα η Ελλάδα», ώστε να αναβλύζει «γυμνό» από κάθε χρυσόσκονη επικάλυψης περί συμφερόντων του εργαζόμενου λαού, είναι κρίσιμο ζήτημα. Για να μη βαπτίζεται ως ρεαλισμός η ΝΑΤΟϊκή νομιμοφροσύνη και η συστράτευση με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Για να μη γοητεύει τους ακατατόπιστους, η ήπια, «συνετή» επιδεξιότητα του υπουργού Εξωτερικών κ. Γ. Α. Παπανδρέου, να προωθεί τις ευρωΝΑΤΟϊκές θελήσεις στα Βαλκάνια και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Για να μην προκαλεί παραλυτική αμηχανία η πλήρης μετάλαξη σε επιθετικό ΝΑΤΟϊκό μηχανισμό των Ενόπλων Δυνάμεων και η διάχυση των αξιών του μισθοφορισμού στην ελληνική νεολαία.

Η «φιλοσοφία» και το ιδεολόγημα της θεωρίας των παιγνίων για «αξιόπιστα ανταλλάγματα», για τη συμμετοχή της επίσημης Ελλάδας στις ιμπεριαλιστικές εκστρατείες, η ετοιμότητα να συμμετέχει ενεργά στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ-ΗΠΑ-ΕΕ, προσιδιάζει στα συμφέροντα της άρχουσας τάξης και όχι στα γενικά συμφέροντα του ελληνικού λαού. Η προσδοκία για μερίδιο στη λεία που ανακατανέμεται στην ευρύτερη περιοχή είναι η λογική των διαφόρων μερίδων του μονοπωλιακού κεφαλαίου, είναι οι ταξικές αξίες της πλουτοκρατίας και όχι των εργαζομένων και της εργατικής τάξης.

2. Στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ υπάρχει πλήρης γνώση και επίγνωση του χαρακτήρα των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, των στρατηγικών συγκρούσεων.

Αναφέρουν χαρακτηριστικά: «Ζούμε σε μια περιοχή που βρίσκεται στο επίκεντρο των παγκόσμιων εξελίξεων και ανακατατάξεων. Σε μια μακρόσυρτη μεταβατική περίοδο όπου η αστάθεια και η αβεβαιότητα συμβαδίζει με νέους στρατηγικούς διακανονισμούς. Οπου η ηγεμονία της μιας υπερδύναμης συνυπάρχει με μια, νέα σε εξέλιξη, παγκόσμια κατανομή ισχύος σε νέους και παλιούς στόχους. Οπου η συγκρότηση των υπερεθνικών πόλων κινείται παράλληλα με την προσπάθεια εθνών να αποκτήσουν τη δική τους πατρίδα. Η Ευρασία γίνεται το κεντρικό πεδίο των εξελίξεων στην Υδρόγειο. Με την ανάπτυξη και διεύρυνση της Ευρώπης προς την Ανατολή, με την ανάδυση της Κίνας, τη μεταβατική αστάθεια και αποδυνάμωση της Ρωσίας, την ανάδειξη των «ασιατικών» Βαλκανίων στο χώρο της Κασπίας και της Κεντρικής Ασίας σε επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος και των νέων στρατηγικών συγκρούσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι δύο από τους σημαντικότερους στρατηγικούς διακανονισμούς που επιχειρούνται σήμερα, βρίσκονται στη γειτονιά μας. Τη Μέση Ανατολή ακολούθησε η Βαλκανική».

Το ΠΑΣΟΚ στοχεύει: «Εχουμε κάθε λόγο να διευρύνουμε τις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ, να τις καταστήσουμε διαρκώς στενότερες, αλλά και να διεκδικήσουμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης, συμμετοχής στη χάραξη της γενικότερης στρατηγικής».

Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει: «Εμείς, οι Ελληνες προσερχόμαστε στη νέα εποχή με ελπίδες και προσδοκίες, χωρίς ψευδαισθήσεις και άκαιρους μεγαλοϊδεατισμούς, αλλά χωρίς ηττοπάθεια και μοιρολατρεία. Με επίγνωση των ορίων και των δυνατοτήτων μας».

Δεν υπάρχουν αμφισημίες, ούτε διφορούμενες διατυπώσεις. Δεν υπάρχει αμήχανη προσαρμογή, ούτε παθητική περιγραφή των στόχων της ιμπεριαλιστικής στρατηγικής. Αντίθετα: Είναι ενεργητική επιδίωξη η διεύρυνση των σχέσεων με την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Γίνεται προσπάθεια μάλιστα, αυτές να γίνουν στενότερες. Διεκδικείται μερίδιο ευθύνης και συμμετοχής στη χάραξη της γενικότερης στρατηγικής. Προσέρχεται με ελπίδες και προσδοκίες στη νέα εποχή. Και μάλιστα χωρίς ψευδαισθήσεις, ηττοπάθεια, μοιρολατρεία. Με «ρεαλιστικό» μεγαλοϊδεατισμό, όχι άκαιρο και ομιχλώδη. Με επίγνωση των ορίων και των δυνατοτήτων.

3. Είναι σαφές το συμπέρασμα: Κύρια κατεύθυνση της πολιτικής δράσης του ΠΑΣΟΚ είναι η οργανική προσαρμογή της χώρας με τη στρατηγική και τα σχέδια των ηγετικών δυνάμεων του ιμπεριαλισμού, η αναβάθμιση του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού (ΚΜΚ) στην Ελλάδα στους γενικότερους στρατηγικούς σχεδιασμούς. Είναι, λοιπόν, το ΠΑΣΟΚ στρατηγικά εχθρικό προς τις ανάγκες και τα ζωτικά συμφέροντα του ελληνικού λαού. Αυτή η κατεύθυνση δράσης αντανακλά τις ανάγκες, τα ζωτικά συμφέροντα, μα και τις διαθέσεις της κρατικομονοπωλιακής ολιγαρχίας. Οι πολιτικές επεξεργασίες και εκτιμήσεις της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, συνιστούν ανύψωση αυτών των αναγκών, συμφερόντων και διαθέσεων σε εθνική στρατηγική και εμφανίζονται με την όψη του γενικού συμφέροντος. Αναφέρει: «Μέσα σε αυτό το τοπίο είναι φανερό ότι η Ελλάδα και ο ελληνισμός έχουν μόνο ένα δρόμο, ένα γεωστρατηγικό προσανατολισμό, ένα σύγχρονο δόγμα που συνιστά και επίκαιρο όραμα».

Επειδή η στρατηγική κατεύθυνση της πολιτικής δράσης του ΠΑΣΟΚ διανθίζεται με φλυαρίες περί ειρήνης και συνεργασίας των χωρών είναι ανάγκη να γίνουν μερικές εξαιρετικές αφιερώσεις από την τρέχουσα πολιτική κατάσταση εσωτερική και διεθνή:

α. «Αν θέλουμε να είμαστε πειστικοί και αξιόπιστοι στην εξωτερική πολιτική, επιβάλλεται να αποδείχνουμε καθημερινά ότι είμαστε έτοιμοι να επιβάλλουμε στρατιωτικά ό,τι δε γίνεται με άλλα μέσα»[3].

β. «Τόσον η υπερβολική τουρκική απαιτητικότητα όσον και η ευρωπαϊκή υποχωρητικότης έναντι της Αγκυρας εξηγούνται εκ της φύσεως του αποκαλούμενου ευρωστρατού. Στην πραγματικότητα πρόκειται όχι περί στρατού προορισμένου να υπερασπίσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ευρωπαϊκή επικράτεια, αλλά περί Δυνάμεως Ταχείας Αναπτύξεως, ικανής να διεξάγει πολύμηνες ή και πολύχρονες πολεμικές επιχειρήσεις πέραν της Ευρώπης, ώστε να καταστήσει δια στρατιωτικών μέσων, σεβαστή την όποια ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική»[4].

γ. «Ακουσα τον κ. Μίλλερ να μου εκθέτει τα πλεονεκτήματα διαφόρων αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Ολα τα εξοπλιστικά προγράμματα που έχει συμφωνήσει το ΚΥΣΕΑ, θα υλοποιηθούν με γρήγορο, αποτελεσματικό τρόπο»[5].

Δημοσιογράφος: «Κύριε Μίλλερ θεωρείτε τον εαυτό σας εκπρόσωπο της αμερικανικής βιομηχανίας όπλων στην Ελλάδα;».

Τόμας Μίλλερ: «Ενα από τα σημαντικότερα καθήκοντά μου εδώ είναι να διασφαλίσω ότι οι αμερικανικές εταιρίες έχουν ένα επίπεδο και διαφανές πεδίο δράσης».

δ. «Το Αφγανιστάν είναι μονάχα η αρχή του πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας. Υπάρχουν και άλλοι τρομοκράτες που απειλούν την Αμερική και τους φίλους μας και υπάρχουν και άλλες χώρες πρόθυμες να υποστηρίξουν αυτούς τους εγκληματίες. Δεν μπορούμε να νοιώσουμε ασφαλείς σαν χώρα, πριν την εξάλειψη αυτών των απειλών. Αν προσφέρεις καταφύγιο σε τρομοκράτες, είσαι και εσύ τρομοκράτης και θα υποστείς τις συνέπειες. Θα είσαι υπόλογος στις ΗΠΑ και στους φίλους μας»[6].

ε. «Ενα από τα πιο δύσκολα πράγματα, μέσα στους επόμενους λίγους μήνες, είναι να ξεκαθαριστεί ποιοι από τους συμμάχους μας που τάχθηκαν στο πλευρό μας τα πρώτα στάδια του πολέμου θα αποδειχτούν και μακροπρόθεσμα πραγματικοί σύμμαχοι, ποιοι θα εξελιχτούν σε μεγάλους ταραχοποιούς και ποιοι είναι έτοιμοι να αλλάξουν πλευρά»[7].

ζ. «Αν ήμουν σύμβουλος αμερικανικής κυβέρνησης θα τους έλεγα: «Βρε τυχεροί άνθρωποι, έχετε ένα σύστημα στην Ελλάδα εναλλαγής κομμάτων στην εξουσία όπου ουσιαστικά η συμπεριφορά τους, λόγω των συμφερόντων τους και όχι τίποτα άλλο, είναι βατή, είναι χρήσιμη, είναι θετική για τα αμερικάνικα συμφέροντα. Μη προσπαθήσετε να ανακατέψετε τη σούπα γιατί μόνο ζημιά μπορείτε να κάνετε στις ΗΠΑ και να αφυπνίσετε αυτό που λέγεται, όπως τον αποκαλώ, αντανακλαστικός αντιαμερικανισμός στην Ελλάδα, στην κοινή γνώμη»[8].

4. Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ φαίνεται να αντιλαμβάνεται βαθιά ότι ο ΚΜΚ στην Ελλάδα έχει μπει σε τροχιά όξυνσης των αντιθέσεών του. Οτι παράγοντας που εντείνει την όξυνση αναδεικνύεται η εξαρτημένη και υποδεέστερη θέση της χώρας μας στο ιμπεριαλιστικό σύστημα και μάλιστα σε μια περιοχή που συνιστά κόμβο των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων.

Αντιλαμβάνεται με οξυδέρκεια ότι η διαιώνιση του καπιταλιστικού συστήματος απαιτεί διαρκείς προσπάθειες και πολιτική επαγρύπνηση. Για να εμποδιστεί η ιδεολογικοπολιτική ανύψωση της εργατικής τάξης σε καθοδηγητική δύναμη της κοινωνίας. Ακριβώς γι’ αυτό προβάλλει την αντίληψη του «κοινωνικού κράτους» για τη βελτίωση του λειτουργικού μηχανισμού της οικονομίας και την άμβλυνση τάχα των κοινωνικών αδικιών, ώστε να αποφευχθούν οι ταξικές συγκρούσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο το σύστημα.

Συγκεντρώνει την προσπάθειά του στη συσκότιση των πραγματικών κοινωνικο-ταξικών σχέσεων. Επιμελείται ειδικά την αύξηση της αποτελεσματικότητας των μοχλών ενσωμάτωσης στο σύστημα μερίδων των εκμεταλλευομένων και των καταπιεσμένων. Φροντίζει όσο μπορεί να μη διευρύνεται η ψυχολογία της ταπείνωσης στην εργατική τάξη.

Με ειδικά επεξεργασμένη φροντίδα παρουσιάζει το τωρινό κράτος σαν ένα όργανο ταξικά ουδέτερο και φορέα κοινωνικής ευαισθησίας και δικαιοσύνης. Το ίδιο το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται σαν το πολιτικό κόμμα που μπορεί να προσδίδει έναν τέτιο λειτουργικό χαρακτήρα στην «άκαρδη» κρατική μηχανή. Ισχυρίζεται ότι η δράση του κατευθύνεται στη διασφάλιση της ισορροπίας των διαφόρων κοινωνικών δυνάμεων, που επιδιώκει μέσω των συνεχών θεσμικών προσαρμογών να την εξασφαλίσει το τωρινό κράτος.

Οι σχέσεις μεταξύ των μεγάλων εταιριών, των μεγαλοεπιχειρηματιών (των μονοπωλίων) και του αστικού κράτους παρουσιάζεται σαν μια, λίγο-πολύ χαλαρή σύνδεση, με το τελευταίο στο ρόλο του διαιτητή στον ανταγωνισμών τους προς όφελος των κοινωνικών συμφερόντων. Ακόμη η σύμφυση κράτους-μονοπωλίων εμφανίζεται σαν μία σχέση κατά ένα μέρος νόμιμη, αλλά επίσης κατά ένα άλλο μέρος ως παράνομη επιρροή πάνω στην κρατική εξουσία. Προσπαθεί να συγκαλύψει έτσι ότι το κράτος εκφράζει τα συμφέροντα του κεφαλαίου, αποτελεί το μεγαλύτερο «κόμμα» του.

Είναι χαρακτηριστικές οι αναφορές των συνεδριακών κειμένων του:

α. «Ως κοινωνία, συλλογικά και συναινετικά πρέπει να διαμορφώσουμε τις παραμέτρους της νέας αναπτυξιακής πορείας του τόπου. Πρέπει να διασφαλίσουμε το ρόλο της αγοράς ως μηχανισμού παραγωγής, διανομής και διακίνησης προϊόντων και υπηρεσιών. Πρέπει να θεσμοθετήσουμε και να εδραιώσουμε τους μηχανισμούς που ελέγχουν και περιορίζουν τις ανισότητες και προστατεύουν τις ασθενέστερες και ευπαθείς τάξεις».

β. «Η διεύρυνση των ευκαιριών για το σύνολο του επιχειρηματικού κόσμου της χώρας μέσα από την απελευθέρωση των αγορών και τη νέα ρύθμιση των αγορών κεφαλαίου, προϊόντων και εργασίας πρέπει να διασφαλίζει παράλληλα την υγιή κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα, την αναδιανομή του παραγόμενου προϊόντος σε όφελος των εργαζομένων».

γ. «Οι διαρθρωτικές αλλαγές, οι εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιριών, η συνεργασία του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα προάγουν το συμφέρον όλων: του κράτους, του πολίτη, του εργαζόμενου, του επιχειρηματία».

δ. «Η αποκρατικοποίηση εταιριών δε σημαίνει και παράδοση τους, στους μηχανισμούς της αγοράς. Αντίθετα αναδεικνύει το νέο σύγχρονο ρόλο του κράτους. Ο επιχειρηματικός του χαρακτήρας μετατρέπεται σε προγραμματικός και επιτελικός. Το κράτος αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα για τη δημιουργία ενός σύγχρονου εποπτικού και ρυθμιστικού πλαισίου που διασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς προστατεύοντας ταυτόχρονα το κοινωνικό συμφέρον».

Τα διάφορα ιδεολογήματα των συνεδριακών κειμένων του ΠΑΣΟΚ περί: «Συναινετικής διαμόρφωσης των παραμέτρων της νέας αναπτυξιακής πορείας του τόπου», «θεσμοθέτησης μηχανισμών που περιορίζουν την ανισότητα και προστατεύουν τις ασθενέστερες και ευπαθείς τάξεις», «η αρμονική συνύπαρξη της υγιούς κερδοφορίας, της ανταγωνιστικότητας, της αναδιανομής του παραγόμενου προϊόντος σε όφελος των εργαζομένων» είναι νευραλγικά ζητήματα. Αυτά τα ιδεολογήματα εκφράζουν την αυτογνωσία της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ για το ποια συμφέροντα υπερασπίζει, την επείγουσα προσπάθεια, του να συγκαλύψει τις εκμεταλλευτικές σχέσεις.

Χρησιμοποιεί μια φαινομενικά πιο θεωρητική και γενικευμένη ορολογία για να αιχμαλωτίζει την προσοχή των εργατοϋπαλλήλων στο επιφανειακά φαινόμενα, δηλαδή στις εξωτερικές, ποσοτικές και στην καλύτερη περίπτωση λειτουργικές συναρτήσεις, χωρίς να μπαίνει στην ουσία των φαινομένων της οικονομίας. Αυτά τα ιδεολογήματα δεν αποβλέπουν μόνο να επηρεάσουν τους εκμεταλλευόμενους ιδεολογικά. Καθήκον τους είναι επίσης να προσφέρουν το νομιμοποιητικό βάθρο για την κρατική πολιτική.

5. Κεντρικός ιδεολογικοπολιτικός προσανατολισμός είναι το «κοινωνικό κέντρο», «μια ισχυρή κοινωνική συμφωνία για την ευημερία». Με βάση αυτό, λέει, επιδιώκει «να οριοθετήσει τον προοδευτικό συνασπισμό των κοινωνικών δυνάμεων που θα αποτελέσουν το βάθρο της νέας προοδευτικής πλειοψηφίας».

Κινητήρια δύναμη και μοχλός της κοινωνικής προόδου για την παραγωγική ανασυγκρότηση είναι «η νέα εποχή των επιχειρηματιών και επιστημόνων της εξειδικευμένης εργασίας». Αυτοί βαπτίζονται ως η ηγετική κοινωνική δύναμη της προόδου και της ευημερίας.

Κατά το ΠΑΣΟΚ μα και την όλη κεντροαριστερή δημοσιολογία η εργατική τάξη, οι μισοπρολετάριοι, τα φτωχά λαϊκά στρώματα δεν αποτελούν όχι μόνο ηγετική μα ούτε και κοινωνική δύναμη της κοινωνικής προόδου. Είναι μόνο τα αντικείμενα της κοινωνικής πολιτικής, των όποιων παροχών, των «δικτύων» κατά της φτώχειας, των μέτρων κατά του «κοινωνικού αποκλεισμού και των προγραμμάτων για κοινωνική συνοχή». Τα λαϊκά στρώματα μπορούν να προσβλέπουν μόνον σε μια «πολιτική ενισχυτική, διακριτή, συγκεκριμένη» παροχών από τους εκάστοτε διαχειριστές της εξουσίας του κεφαλαίου.

Καλείται η εργατική τάξη και ο εργαζόμενος λαός, ο κάθε εργατοϋπάλληλος να διαλέξει από τα διλήμματα που το ΠΑΣΟΚ υποβάλει και επιβάλει με την τακτική του «μαστιγίου και του καρότου»:

α. Απασχολήσιμος-καταρτιζόμενος σε ανακυκλούμενη βάση ή εντελώς άνεργος;

β. Διατήρηση των σημερινών απαράδεκτων κατώτατων ορίων των συντάξεων ή κατάργησή τους;

γ. Μετατροπή των νοσοκομείων σε ιδιωτικά-κερδοσκοπικά μαγαζιά ή αποδοχή της σημερινής αποσάρθρωσης των νοσοκομείων;

δ. Ασυδοσία των εργοδοτών ή ελαστικό-ευέλικτο ωράριο εργασίας;

ε. Καθήλωση των μισθών ή επιδοματικές ενισχύσεις;

στ. Προσμονή για κάποιες νέες θέσεις εργασίας ή αποδοχή των 300.000 νέων θεσμών απασχολησιμότητας;

ζ. Συμμετοχή στα ιμπεριαλιστικά σχέδια ντροπαλή ή ξεφωνημένη;

6. Η εξύμνηση του ανταγωνισμού, της «ελεύθερης αγοράς», της επιχειρηματικότητας των καπιταλιστών, εκφράζει τη λατρεία των υπέροχων «αρετών» και τα μυστηριακά θέλγητρα των καπιταλιστών και του καπιταλιστικού καθεστώτος.

Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να συγκαλύψει ότι η «ενίσχυση της επιχειρηματικότητας» των μεγάλων εταιριών, των μονοπωλίων σημαίνει ενίσχυση των μηχανισμών εκμετάλλευσης. Οτι η «ενίσχυση της επιχειρηματικότητας» απαιτεί και προϋποθέτει την ασφυξία και το πνίξιμο της παραγωγικής πρωτοβουλίας και των ταλέντων των εργατών, των βιοτεχνών κλπ.

7. Η εκτίμηση του ΠΑΣΟΚ για τον χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία της ΝΔ δεν είναι ρεαλιστική, ούτε αληθινή. Μοιάζει ουσιαστικά με την εκτίμηση της ΝΔ για το ΠΑΣΟΚ που ούτε αυτή είναι ρεαλιστική, ούτε αληθινή. Περισσότερο αντανακλάται στις εκατέρωθεν εκτιμήσεις η διαπάλη των δύο πολιτικών κομμάτων για την ηγεμονία στο αστικό πολιτικό σύστημα. Μάλλον, σχετίζεται με την ανάγκη να εμφανίσουν στο λαό ένα ακατανόητο έως και ακατάληπτο «τείχος» διαφορών μεταξύ τους. Δεν έχει ρεαλιστική κοινωνικοπολιτική βάση, η ένταση των προσπαθειών της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ για ιδεολογικοπολιτική οριοθέτησή του από την ΝΔ.

Η «αντινεοφιλελεύθερη φλυαρία του ΠΑΣΟΚ και η «αντισοσιαλιστική» δημαγωγία της ΝΔ εξ αντικειμένου μεταλλάσσονται σε «συνετή» συζήτηση για τις «δόσεις» του μείγματος της κυρίαρχης αστικής οικονομικής πολιτικής.

Κοινό, συνεκτικό, ολοκληρωμένο έδαφος της προγραμματικής τους σύζευξης αποτελεί η ουσία της κρατικομονοπωλιακής ρύθμισης της καπιταλιστικής οικονομίας που υποστηρίζουν. Κρατικές παραγγελίες προς τα μονοπώλια. Κρατική ρύθμιση των σχέσεων εργασίας. Μισθολογική πολιτική του κράτους. Κρατική ρύθμιση του συνόλου σχεδόν των κοινωνικών σχέσεων. Φορολογική πολιτική του κράτους. Κρατικός συντονισμός της καπιταλιστικής δραστηριότητας. Κρατική επιχειρηματική δραστηριότητα με διακυμάνσεις όσον αφορά την έκτασή της. Σύζευξη της κρατικής με την ιδιωτική καπιταλιστική δραστηριότητα. Πολύμορφη κατασταλτική λειτουργία του κράτους. Στο έδαφος αυτό οι ανάγκες της καπιταλιστικής αναπαραγωγής οδηγούν στην ταύτιση των επιλογών διαχείρισης των δυο κομμάτων: στη στρατηγική των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων.

8. Ιδιαίτερα εύστοχη, διορατική και οξυδερκής είναι η εκτίμηση του ΚΚΕ για τις πολιτικές δυνάμεις, όπως διατυπώνεται στα ντοκουμέντα του 16ου Συνεδρίου.

Την παραθέτουμε αυτούσια εξ αιτίας της τεράστιας σημασίας της στον προσανατολισμό του συνειδητού εργατικού κινήματος.

«Το ΚΚΕ κρίνει τις πολιτικές δυνάμεις και κόμματα του τόπου από το αν βοηθούν ή δυσκολεύουν την πολιτική συσπείρωσης ενάντια στα συμφέροντα των μονοπωλίων και στην ιμπεριαλιστική πολιτική, από το πως τοποθετούνται απέναντι στους δύο δρόμους εξέλιξης και ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας. Δεν περιορίζεται μόνο στις γενικές διακηρύξεις τους, αλλά ούτε προσκολλάται και στη στάση που κράτησαν στο παρελθόν. Βασικό κριτήριο είναι η στάση τους σήμερα, σε μια περίοδο δηλαδή που προωθούνται στρατηγικής σημασίας επιλογές σε βάρος του λαού.

Τα κρίνει με βάση τη διάθεση και τη πρακτική τους να συμβάλουν στην αναζωογόνηση του ταξικού συνδικαλιστικού κινήματος, στους αγώνες της αγροτιάς, των μεσαίων στρωμάτων, της νεολαίας και γενικότερα στην οργάνωση, τη συσπείρωση και μαχητικότητα του λαού.

Το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ, ανεξάρτητα από διαφορές που εμφανίζονται στη φυσιογνωμίας τους σήμερα και από την ιστορική τους προέλευση, αντιπροσωπεύουν και υπηρετούν τα συμφέροντα των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών ενώσεων.

Η προσπάθεια να αποδυναμωθεί η πολιτική και η ιδεολογική επιρροή των δύο αυτών κομμάτων μέσα στο λαό, αποτελεί μια από τις σοβαρές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και την όξυνση της ταξικής πάλης, την αλλαγή των συσχετισμών, αλλά και για τη συγκρότηση ενός ισχυρού, αποτελεσματικού στη δράση Μετώπου, που η πάλη θα διαμορφώνει προϋποθέσεις και για δραστικές αλλαγές στο επίπεδο της εξουσίας».



Ο Νίκος Παπακωνσταντίνου είναι μέλος της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ.

[1] Από πρωτοσέλιδο, κύριο άρθρο της «Φρανκφούτερ Αλγκεμάϊνε», 24 Μαρτίου 1999.

[2] Από άρθρο του λόρδου κ. Οουεν στην «The Wall Street Journal», 20.3.2001, με τίτλο: «Ξανασχεδιάστε το χάρτη».

[3] Από την εισήγηση του κ. Ελμαρ Μπροκ, στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την εφαρμογή της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Αμυνας (ΚΕΠΠΑ).

[4] Από κύριο άρθρο της εφημ. «Καθημερινή», 11 Δεκεμβρίου 2001.

[5] Δηλώσεις του υπουργού Αμυνας, κ. Γιάννου Παπαντωνίου, μετά από εθιμοτυπική συνάντηση με τον πρεσβευτή των ΗΠΑ κ. Τόμας Μίλλερ 29.10.2001. Εφημ. «Ριζοσπάστης», 30.10.2001.

[6] Δόγμα Μπους: Από ομιλία στη στρατιωτική βάση στο Fort-Cambell του Κεντάκι των ΗΠΑ, 22.11.2001.

[7] Από συνέντευξη του υφυπουργού Αμυνας των ΗΠΑ, κ. Πωλ Γούλφοβιτς στους «New York Times», 6.01.2002. Εφημ. «Ριζοσπάστης», 7.01.2002

[8] Από δηλώσεις στο Ραδιοσταθμό «Πλάνετ», του γενικού διευθυντή του ΕΛΙΑΜΕΠ κ. Θ. Κουλουμπή, 9.01.2002.