της Σύνταξης

Ενώ το τεύχος της ΚΟΜΕΠ βρισκόταν ακόμα στο πιεστήριο, μας ήρθε το θλιβερό και απροσδόκητο άγγελμα του θανάτου του συντρόφου, συνεργάτη και φίλου Θανάση Παπαρήγα. Ο Θανάσης Παπαρήγας υπήρξε πολύτιμος συνεργάτης πολλών τμημάτων της ΚΕ του ΚΚΕ, αλλά και του περιοδικού μας. Πολυμαθής και πολύγλωσσος, ποτέ δε μας αρνήθηκε τη συνεργασία του. Η ακάματη εργατικότητά του έχει πλουτίσει την ΚΟΜΕΠ με πολλά άρθρα ιστορικού και πολιτικού ενδιαφέροντος, βιβλιοκρισίες, κείμενα που ορμώμενα από ένα έργο τέχνης, ανέλυαν πολιτικές και ιστορικές καταστάσεις ή κοινωνικές συμπεριφορές, αλλά και πολλές μεταφράσεις. Οι τελευταίες (παρεμβάσεις κομμάτων από τα Βαλκάνια και την Τουρκία, στη Συνάντηση Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων της Αθήνας) δημοσιεύονται στο τεύχος αυτό.

Τιμώντας τη μνήμη του «αγαπητού συντρόφου» -για να χρησιμοποιήσουμε μια προσφιλή προσφώνησή του- εκτός από τις μεταφράσεις που προαναφέραμε, προσθέσαμε στην ύλη του παρόντος τεύχους αποσπάσματα από τη συμβολή του σε ανέκδοτη συλλογική δουλιά με θέμα την ανάπτυξη του καπιταλισμού στις ΗΠΑ, στα πλαίσια συγκριτικής μελέτης για την εξέλιξη των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ενωσης.

Τα εξ (ιμπεριαλιστικής) εσπερίας σύννεφα του πολέμου, μαζεύονται βαρειά πάνω από το Ιράκ. Με το πρόσχημα της κατασκευής και πιθανής χρησιμοποίησης πυρηνικών και χημικών όπλων από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν, οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να προβούν εκ νέου σε πολεμικές ενέργειες που θα στηρίξουν τα οικονομικά συμφέροντά τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ενεργειακές πηγές και τους αγωγούς ενεργειακών πρώτων υλών, στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής. Ο επικείμενος πόλεμος δεν συγκεντρώνει, πάντως, σε πρώτο τουλάχιστον επίπεδο, την ευρεία συναίνεση που είχαν προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις του ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου, όπως οι βομβαρδισμοί της Γιουγκοσλαβίας και του Αφγανιστάν. Αλλες μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, εκδηλώνουν την απροθυμία τους στη στήριξη του πολέμου και τη συμμετοχή τους σε αυτόν.

Δεν άλλαξαν οπωσδήποτε πρόσωπο οι λύκοι του ιμπεριαλισμού: απλώς, η έκφραση των όποιων διαφωνιών τους με τις συγκεκριμένες επιλογές των ΗΠΑ, εγγράφεται μέσα στο συνολικότερο πλαίσιο της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων. Από αυτήν την άποψη, η τύχη της ειρήνης στο Ιράκ και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, δεν μπορεί να επαφίεται στην καλή διάθεση των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων ή των διακρατικών οργανισμών που αυτές συγκροτούν. Αντίθετα, είναι οι λαοί και τα κινήματά τους που μπορούν να γίνουν τροχοπέδη στα σχέδια του ιμπεριαλισμού. Ηδη, υπάρχουν πολύ θετικά δείγματα από μεγάλες φιλειρηνικές κινητοποιήσεις που συγκέντρωσαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων. Και θα ακολουθήσουν, πιστεύουμε, νέες, με έντονη και διακριτή σε αυτές, την παρουσία των κομμουνιστών.

Στη χώρα μας, συνεχίζεται, με αφορμή την υπόθεση της «17ης Νοέμβρη», η προσπάθεια του αστικού κράτους και πολλών «δημοσιογραφικών» φερέφωνων του να νομιμοποιήσει στη συνείδηση του ελληνικού λαού τον αυταρχισμό και την καταστολή, τους τρομονόμους και το χτύπημα των δημοκρατικών κατακτήσεων, να απαξιώσει τους λαϊκούς και επαναστατικούς αγώνες, των λαϊκών δυνάμεων και τις κοινωνικές επαναστάσεις, ταυτίζοντάς τους άμεσα ή έμμεσα με την ατομική τρομοκρατία και το κοινό έγκλημα. Μέσα σε αυτή τη νοσηρή ατμόσφαιρα, διεξάγεται η προεκλογική εκστρατεία για τις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές της 13ης Οκτωβρίου. Ο επίσημος πολιτικός λόγος των αστικών κομμάτων και των λοιπών πολιτικών μορφωμάτων που εξ ίσου στηρίζουν τις επιλογές του κεφαλαίου, αναλώνεται σε επιμέρους ζητήματα και συγκρίσεις προσώπων και όχι βέβαια στα κορυφαία ζητήματα που απασχολούν το λαό με έκφραση και στον τοπικό αυτοδιοικητικό χώρο. Είναι εξάλλου προφανές ότι η «αντιπαράθεση» αυτού του τύπου οφείλεται στην προσπάθεια απόκρυψης των βαθύτατα ταξικών επιλογών των υποψηφίων των αστικών κομμάτων και των στηριγμάτων τους.

Οι κομμουνιστές, μέσα σε αυτά τα πλαίσια, δίνουν τη δική τους, καθαρή μάχη, προβάλλοντας και παλεύοντας, μαζί με άλλους, συνεπείς αγωνιστές, την αναγκαιότητα και το αίτημα εκλογής δημάρχων και νομαρχών, που, με την πολιτική τους, θα αντιπαλέψουν την αντίληψη που θέλει τις τοπικές αρχές στο ρόλο του μάνατζερ, του διαχειριστή των εκάστοτε κυβερνητικών επιλογών, υπέρ του κεφαλαίου. Το ΚΚΕ αγωνίζεται, μέσω των συνδυασμών τους οποίους στηρίζει, να καταστούν όλες οι βαθμίδες της Τοπικής Αυτοδικοίησης βήμα στη διαδικασία οργάνωσης και διεκδίκησης του ελληνικού λαού, στην κατεύθυνση της συγκρότησης του αντιιμπεριαλιστικού- αντιμονοπωλιακού δημοκρατικού μετώπου.

Η ύλη της ΚΟΜΕΠ αυτού του τεύχους συγκροτήθηκε με γνώμονα και ορισμένα άλλα στοιχεία της επικαιρότητας, όπως είναι η έναρξη της σχολικής χρονιάς που, επανεπιβεβαίωσε τα προβλήματα και τους ταξικούς αποκλεισμούς που επισώρευσε στην παιδεία η διαβόητη «εκπαιδευτική μεταρρύθμιση». Στην ενότητα Παιδεία περιλαμβάνεται άρθρο σχετικό με την επονομαζόμενη «στροφή στην ποιότητα» που επιχειρεί το Υπουργείο Παιδείας και στους πραγματικούς - ταξικούς της στόχους. Περιλαμβάνει επίσης άρθρο που αντλήσαμε από το βελγικό μαρξιστικό περιοδικό «Etudes marxistes» («Μαρξιστικές σπουδές») και που αναφέρεται στην εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης, σε μία σειρά χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Τιμώντας και τα 85χρονα της Μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, στο τεύχος αυτό συμπεριλάβαμε ένα μικρό αφιέρωμα στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα.

Ενα ακόμη άρθρο για τη λεγόμενη παγκοσμιοποίηση και τα κινήματα που την αντιπαλεύουν φιλοξενείται στις σελίδες του τεύχους.

Στην ύλη, συμπεριλαμβάνουμε ακόμη βιβλιοκρισία για δύο πολύ ενδιαφέρουσες εκδόσεις της «Σύγχρονης Εποχής»: Τον 9ο Τόμο των «Επισήμων Κειμένων του ΚΚΕ», που καλύπτει την περίοδο από το 1961 μέχρι το 1967 και που εκδίδεται με ευθύνη του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, και τη συλλογική εργασία «Μακρόνησος - Ιστορικός Τόπος».

Τέλος, όπως σε κάθε τεύχος, συμπεριλαμβάνονται τα τρέχοντα κομματικά ντοκουμέντα.