17ο Συνέδριο του ΚΚΕ - Προσυνεδριακός Διάλογος: Η ΠΑΛΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΜΕΣΟΥΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ

Το 15ο και το 16ο Συνέδριο έκαναν σοβαρά βήματα στην αποσαφήνιση των άμεσων στρατηγικών στόχων του ΚΚΕ. Καθόρισαν ως τέτοιους στόχους τη λαϊκή εξουσία και τη λαϊκή οικονομία, περιέγραψαν το περιεχόμενό τους και έθεσαν όλες τις κομματικές δυνάμεις μπροστά στο καθήκον της οικοδόμησης του ΑΑΔΜ -του λαϊκού μετώπου- για την υλοποίηση των παραπάνω στόχων.

Η απερχόμενη ΚΕ εκτιμά στις Θέσεις της για το 17ο Συνέδριο ότι οι παραπάνω στρατηγικοί στόχοι δεν έχουν αφομοιωθεί αρκετά από το κομματικό και στελεχικό δυναμικό και πως η καθημερινή πολιτική δράση δεν συνδυάζεται σωστά με αυτούς, δεν υποτάσσεται σε αυτούς.

Τι όμως συγκεκριμένα είναι αυτό που δεν έχει αφομοιωθεί αρκετά, πού εδράζεται ακριβώς το πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε;

Ισως να υπάρχουν και περιπτώσεις λειψής κατανόησης του τρόπου άσκησης της λαϊκής εξουσίας, των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων που θα την ασκούν, των προτεραιοτήτων που θα θέσει και των μέτρων που θα παίρνει. Το ίδιο μπορεί να ισχύει και με το περιεχόμενο της λαϊκής οικονομίας και τους τρόπους αλλά και τους ρυθμούς που θα προωθείται. Η κύρια όμως αδυναμία κατανόησης των παραπάνω στρατηγικών στόχων έχει να κάνει, κατά τη γνώμη μου, με τον άμεσο χαραχτήρα που το πρόγραμμα του ΚΚΕ τους δίνει. Είναι στόχοι στρατηγικοί μεν, άμεσοι δε. Η πάλη επομένως για την επίτευξή τους είναι πάλη του σήμερα, δεν αναβάλλεται για ευθετότερους καιρούς. Εφόσον, λοιπόν, αυτοί είναι οι στρατηγικοί στόχοι πάλης του σήμερα, σ’ αυτούς πρέπει να υποτάσσονται όλοι οι τακτικοί στόχοι του σήμερα. Και εφόσον η οικοδόμηση του ΑΑΔΜ είναι το απαραίτητο όπλο για να φθάσουμε στη λαϊκή εξουσία, όλες οι προσπάθειές μας πρέπει να συμβάλλουν στη διαμόρφωση των προϋποθέσεων που απαιτούνται για τη στέρεη οικοδόμηση αυτού -και όχι άλλου- μετώπου, σήμερα και όχι αργότερα.

Αυτό όμως το ΑΑΔΜ θα το αποτελέσουν και θα το στηρίξουν μαχητικά οι εργαζόμενοι και τα άλλα λαϊκά στρώματα. Χωρίς αυτούς δεν οικοδομείται. Αυτή η εκτίμηση πρέπει για τους κομμουνιστές να έχει την ισχύ νομοτέλειας. Αν οι εργαζόμενοι και τα άλλα λαϊκά στρώματα δεν συμμετέχουν και δεν στηρίζουν, μέτωπο δεν πρόκειται να υπάρξει. Ούτε τώρα, ούτε στον αιώνα τον άπαντα. Μπορεί να υπάρξει στα χαρτιά, στα μυαλά κάποιων βιαστικών συντρόφων, αλλά η πραγματικότητα θα είναι πολύ διαφορετική και θα μας προσγειώσει όλους ανώμαλα.

Χρειάζεται λοιπόν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι και τα άλλα λαϊκά στρώματα να κτίσουν και να στηρίξουν μαχητικά αυτό το μέτωπο. Για να κάνουν, όμως, κάτι τέτοιο πρέπει και αυτοί - πέρα από τα κομματικά μέλη και στελέχη - να έχουν αφομοιώσει τους στόχους της λαϊκής εξουσίας και λαϊκής οικονομίας, να έχουν πεισθεί για την αναγκαιότητά της κατάκτησής τους, για το συμφέρον που θα έχουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους από την εφαρμογή τους. Αν δεν πεισθούν δεν θα παλέψουν στο πλευρό των κομμουνιστών και κόντρα στις δυνάμεις που θα επιδιώκουν τη ματαίωση της εφαρμογής τους και, συνεπώς, αυτοί οι στρατηγικοί στόχοι δεν θα πραγματοποιηθούν.

Για να πεισθούν όμως οι εργαζόμενοι και τα άλλα λαϊκά στρώματα θα χρειαστεί να πάρουν συγκεκριμένες και σαφείς απαντήσεις από τους Κομμουνιστές για το τι ακριβώς θα σημάνουν οι ριζικές αυτές αλλαγές του προγράμματος της λαϊκής εξουσίας και της λαϊκής οικονομίας για τη ζωή τους, να συγκρίνουν τη ζωή που βιώνουν αυτοί και οι οικογένειές τους στο καπιταλισμό με τη ζωή που τους δείχνουν οι κομμουνιστές πως θα έχουν σε καθεστώς λαϊκής εξουσίας και λαϊκής οικονομίας, να αναγνωρίσουν χωρίς επιφυλάξεις την υπεροχή αυτής της δεύτερης ζωής έναντι της πρώτης που τώρα βιώνουν, να απορρίψουν σήμερα τη πρώτη και να αγωνιστούν με αποφασιστικότητα σήμερα για τη δεύτερη.

Η σημαντικότερη ασφαλώς απάντηση που θα ζητήσουν να πάρουν δεν μπορεί παρά να αφορά τη ίδια τη δουλειά τους.

-€ Τι θα γίνει με το κλάδο, στον οποίο σήμερα απασχολούνται και βγάζουν ένα μόνιμο ή περιστασιακό μεροκάματο, με τη συγκεκριμένη παραγωγική μονάδα στην οποία δουλεύουν; Πως θα αντιμετωπίσει η νέα εξουσία - η λαϊκή - τους άνεργους του κλάδου, τους άνεργους γενικότερα;

-€ Τι θα γίνει με τη νοσηλευτική μονάδα - δημόσια ή ιδιωτική - στην οποία απασχολούνται σαν νοσηλευτικό ή διοικητικό προσωπικό; Τι μέλλον τους επιφυλάσσει η λαϊκή εξουσία για αυτούς και τους όμοιούς του;

-€ Τι θα γίνει με το ιδιωτικό εκπαιδευτήριο ή το φροντιστήριο στο οποίο εργάζονται, πως σκέπτονται οι κομμουνιστές το δικό τους μέλλον σαν εργαζόμενοι που είναι, τι τους προτείνουν;

-€ Τι θα γίνουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ποιο το μέλλον στους εργαζόμενους σ’ αυτά;

-€ Ποιο το μέλλον για τη μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα στην οποία απασχολούνται; Τι θα γίνουν οι ίδιοι;

-€ Τι μέλλον επιφυλάσσει η λαϊκή εξουσία και η λαϊκή οικονομία στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη; Τι προβλέπεται για τους άνεργους της ζώνης αλλά και για τους εργαζόμενους σ’ αυτήν;

-€ Τι συγκεκριμένες αλλαγές θα γίνουν στην ύπαιθρο; ποια μέτρα θα παρθούν συγκεκριμένα για να αναπτυχθεί η αγροτική οικονομία και να ανακουφισθούν οι μικρομεσαίοι αγρότες; Πώς θα διατίθενται τα αγροτικά προϊόντα που θα παράγονται;

Παρόμοια ερωτήματα θα πρέπει να απαντηθούν για όλους όσους ανήκουν στην εργατική τάξη και στα άλλα λαϊκά στρώματα, σ’ οποιοδήποτε κλάδο αν απασχολούνται και βγάζουν τα προς το ζην.

Με άλλα λόγια, είναι απαραίτητο να εξειδικευτούν παραπέρα κατά κλάδο - εάν είναι δυνατόν και κατά εργασιακή μονάδα - οι προγραμματικοί στόχοι του 16ου Συνεδρίου. Να αποτελέσουν ένα πρόγραμμα με βραχυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους στόχους. Ενα πρόγραμμα με ενιαία δομή, με κεντρικότερους και ειδικότερους στόχους, αρμονικά δεμένους μεταξύ τους. Ενα πρόγραμμα που να απαντά στο ερώτημα τι συγκεκριμένα θα κάνουν οι κομμουνιστές και οι σύμμαχοί τους, το λαϊκό μέτωπο, αν αύριο πάρουν την εξουσία. Και να δίνει, φυσικά, τις συγκεκριμένες απαντήσεις με βάση το σημερινό διεθνή συσχετισμό δυνάμεων και τα δεδομένα που σήμερα υπάρχουν στη ελληνική κοινωνία γενικά, στο κάθε κλάδο της ιδιαίτερα.

Η λειψή αφομοίωση των άμεσων στρατηγικών στόχων του Κόμματος πρέπει να θεωρήσουμε πως αποτέλεσε εμπόδιο, ανάμεσα σε άλλα, και για να προχωρήσει η παραπέρα ειδίκευση και εμβάθυνση των προγραμματικών στόχων. Οταν δεν έχεις αφομοιώσει ένα πρόγραμμα πως να το εξειδικεύσεις; Πολύ περισσότερο αν δεν έχεις κατανοήσει πως αυτός ο στόχος είναι άμεσος, άρα και η εξειδίκευσή του είναι άμεση ανάγκη. Μπορεί σε ορισμένους τομείς να μετράμε κάποια βήματα. Γενικά, πάντως, πρέπει να εκτιμήσουμε πως υπάρχει υστέρηση και σε αυτόν τον τομέα. Αυτή η υστέρηση πρέπει να εκτιμήσουμε πως επανατροφοδοτεί με τη σειρά της την αδυναμία αφομοίωσης του προγράμματος του Κόμματος, πως ευθύνεται, δηλαδή, και αυτή γιατί ακόμα δεν έχει θεραπευτεί αυτή η αδυναμία. Αντικειμενικά θα παραμένει μεγάλη η δυσκολία αφομοίωσης του προγράμματος του Κόμματος από τα κομματικά μέλη αλλά και γενικότερα από τους εργαζόμενους, όσο δεν προχωρούν οι αναγκαίες επεξεργασίες και πολλές θέσεις παραμένουν στο γενικό και συνάμα αυστηρό περίγραμμα, στο οποίο αναγκαστικά η απόφαση ενός συνεδρίου πρέπει να περιορίζεται.

Θεωρώ πως η εμβάθυνση, η συγκεκριμενοποίηση, η εξειδίκευση των προγραμματικών θέσεων -που περιγράφονται στις αποφάσεις του 16ου- σε κάθε χώρο θα αποδειχθεί πολλαπλά ευεργετική για το κόμμα μας και το κίνημα.

-€ Θα δώσει αέρα για τη καθημερινή ενασχόληση με τη στρατηγική του Κόμματος, συνολικά και σε κάθε χώρο, όχι μόνο στο κομματικό δυναμικό αλλά και ευρύτερα στην εργατική τάξη και στα άλλα λαϊκά στρώματα.

-€ Θα βοηθήσει στην επιτυχέστερη σύνδεση της τακτικής μας με τη στρατηγική στη καθημερινή μας πολιτική δράση, σε όλους τους χώρους.

-€ Η ύπαρξη ειδικού προγράμματος της λαϊκής οικονομίας σε κάθε χώρο και κλάδο θα βάλει στην ημερήσια διάταξη της δράσης των λαϊκών δυνάμεων τη πάλη για τη κατάκτησή του. Οι θέσεις αυτού του ειδικού προγράμματος θα μπολιάζουν, προφανώς, τα διεκδικητικά προγράμματα των ψηφοδελτίων που θα στηρίζουν οι ταξικές δυνάμεις και τα προγράμματα δράσης των ταξικών σωματείων και συνδικάτων. Μια τέτοια εξέλιξη θα βοηθήσει στην αφομοίωση του στρατηγικού στόχου του Κόμματος όχι μόνο από τα κομματικά στελέχη και μέλη αλλά και από ευρύτερες μάζες εργαζομένων.

-€ Στην πάλη για τη κατάκτηση κάθε ειδικού προγράμματος θα αναδείχνεται και θα κερδίζει έδαφος η άποψη για την αναγκαιότητα της λαϊκής εξουσίας που απαιτείται για να υλοποιηθούν και εδραιωθούν αυτά τα ειδικά προγράμματα.

-€ Μέσα από μια τέτοια δραστηριότητα θα κερδίζει συνεχώς έδαφος η θέση για την ανάγκη να γίνουν λαϊκή περιουσία τα βασικά και συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής, ώστε να μπορέσει να υποστηριχθεί κεντρικά και να υλοποιηθεί το ειδικό πρόγραμμα της λαϊκής οικονομίας στον κάθε χώρο.

-€ Από όλη επίσης αυτή την πάλη θα αναδείχνεται και θα εδραιώνεται το δίκιο της άποψης για την αναγκαιότητα του κεντρικού σχεδιασμού.

-€ Ετσι θα τεκμηριώνεται στις λαϊκές συνειδήσεις η θέση για την επικαιρότητα του σοσιαλισμού, θα έρχεται στη κορυφή της ημερήσιας διάταξης του λαϊκού κινήματος τη πάλη γι αυτόν, σήμερα και όχι στο απώτερο μέλλον.

Φυσικά, πρέπει να θεωρείται δεδομένη η προϋπόθεση πως το πρόγραμμα αυτό θα συμπληρώνεται, θα βελτιώνεται, θα αλλάζει όταν τα ειδικότερα δεδομένα που αφορούν τη συγκεκριμένη μονάδα ή τον κλάδο αλλάζουν ή όταν οι μεταβολές γενικότερων δεδομένων επηρεάζουν και το συγκεκριμένο χώρο δουλειάς. Επομένως η πάλη για την κατάκτηση των στόχων κάθε τέτοιου ειδικού προγράμματος αναπόφευκτα θα συνδυάζεται με την ενασχόληση για τη διαρκή βελτίωση αυτού του ίδιου του προγράμματος, τη διαρκή εναρμόνιση του με τα νέα δεδομένα. Ο καπιταλισμός είναι και αυτός μια κοινωνία σε κίνηση και μέχρι την ανατροπή του ή το σάπισμά του νομοτελειακά θα μεταβάλει, αλλοιώνει, χάνει, γεννά μια σειρά χαραχτηριστικά που πρέπει συνέχεια να παρακολουθούνται από τους κομμουνιστές και να παίρνονται υπόψη στη χάραξη του δικού τους προγράμματος.

Ο συνδυασμός της πάλης για τη κατάκτηση των στόχων με τη προσπάθεια για τη συνεχή βελτίωσή τους - στη βάση πάντα των γενικότερων στόχων της λαϊκής οικονομίας - θα οδηγεί αντικειμενικά σε ακόμα μεγαλύτερη αφομοίωση του συνόλου προγράμματος του Κόμματος από όλους όσους συμμετέχουν σε αυτές τις προσπάθειες.

Μέσα από μια τέτοια διαδικασία οι κομμουνιστές, αλλά και πολλοί εργαζόμενοι θα γίνονται αφάνταστα πιο δυνατοί στην αντιμετώπιση των διαχειριστικών λύσεων, που οι αστικές και οι οπορτουνιστικές δυνάμεις θα αντιπαραθέτουν για τη λύση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η λαϊκή οικογένεια. Εχει μεγάλη σημασία, για την ταξική συνειδητοποίηση της εργατικής τάξης και των συμμάχων της καθώς και για τη συστράτευσή τους στη πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού και την εγκαθίδρυση της λαϊκής εξουσίας, η καθημερινή -αν είναι δυνατόν- αντιπαραβολή, αντιπαράθεση και ιδεολογική διαπάλη, σε κάθε χώρο, των δύο αντίθετων «πακέτων» λύσεων: των συγκεκριμένων διαχειριστικών, που με διάφορα περιτυλίγματα θα προτείνουν οι δυνάμεις που πασχίζουν για τη διατήρηση του καπιταλισμού, και των ανατρεπτικών, ενταγμένων στα προγράμματα της λαϊκής οικονομίας, που θα προτείνουν οι κομμουνιστές και οι δυνάμεις του λαϊκού μετώπου.

Μια τέτοια διαδικασία, επίσης, θα στερεώνει και θα διευρύνει τις διάφορες συσπειρώσεις σε κάθε χώρο, τα επί μέρους ρυάκια -όπως λέμε- θα βαθαίνει διαρκώς το περιεχόμενό τους και θα «δένει» πιο σφιχτά τους συμμάχους σε αυτές, αλλά και στο γενικότερο λαϊκό μέτωπο.

Η αμεσότητα του στρατηγικού στόχου της λαϊκής εξουσίας και της λαϊκής οικονομίας θα γίνεται αποδεκτή από την εργατική τάξη και τα άλλα λαϊκά στρώματα όσο αυτά έρχονται σε επαφή -και αποδέχονται- με τις συγκεκριμένες πλευρές αυτού του προγράμματος. Ο σχεδιασμός αυτών των προγραμμάτων των άμεσων στρατηγικών στόχων δεν μπορεί να αφεθεί στο απώτερο μέλλον. Πρέπει να γίνει και αυτός άμεσα. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει πως πρέπει ξαφνικά να αφήσουμε όλοι μας τα άλλα καθήκοντα, να κάτσουμε σε ένα κομπιούτερ και να αρχίζουμε να φτιάχνουμε προγράμματα επί χάρτου. Οχι. Πρέπει όμως να καταλάβουμε όλοι οι κομμουνιστές πως έχουμε την πρώτη ευθύνη, γνωρίζοντες πλέον την ουσία των προγραμματικών θέσεων του Κόμματος, να ασχοληθούμε με αυτό που ονομάζουμε συγκεκριμένο πρόγραμμα της λαϊκή εξουσίας και της λαϊκής οικονομίας στο χώρο ευθύνης και δράσης μας. Φυσικά, πάντα σε συνεργασία με τις βοηθητικές και άλλες επιτροπές της ΚΕ και των άλλων καθοδηγητικών οργάνων του Κόμματος. Πρέπει επίσης και η καθοδήγηση να προτρέπει και να ελέγχει τους κομμουνιστές σε όλες τις ΚΟ, παράλληλα με τη καθημερινή δράση σε όλα τα μέτωπα πάλης, να ασχολούνται με συνέχεια και συνέπεια σε μια τέτοια κατεύθυνση. Τέλος, χρειάζεται και η ΚΕ να στρέψει πιο πολύ τη προσοχή της σε αυτό το πρόβλημα. Αν ο εργαζόμενος, κομμουνιστής ή όχι, δεν αντιληφθεί στο δικό του άλυτο πρόβλημα, στη δικιά του τη ζωή, την τεράστια θετική διαφορά που έχει η πρόταση της λαϊκής οικονομίας από την όποια διαχειριστική πρόταση των δυνάμεων που μένουν στα πλαίσια του καπιταλισμού, δεν πρόκειται να αφομοιώσει δημιουργικά την ουσία των άμεσων προγραμματικών στόχων του Κόμματος, και επομένως, ούτε να παλέψει αποφασιστικά για την επίτευξή τους.



Γραμματέας της ΚΟΒ «Ριζοσπάστης» του ΚΚΕ.