17ο Συνέδριο του ΚΚΕ - Προσυνεδριακός Διάλογος: ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΤΟ ΚΑΚΟ ΘΕΛΕΙ ΚΤΥΠΗΜΑ ΣΤΗ ΡΙΖΑ ΤΟΥ…!

Σύντροφοι,

Στην πορεία για το 17ο Συνέδριο του Κόμματος και με δεδομένη την πρόθεσή μου να συμβάλλω στον προσυνεδριακό διάλογο που κιόλας διεξάγεται, εκθέτω τις απόψεις μου για το τρίπτυχο «κοινωνία - αθλητισμός - πολιτική», όπως αυτές διαμορφώθηκαν από τη συσσώρευση εμπειριών και σπουδής 10ετιών, ως αθλητής- πρωταθλητής, γυμναστής-προπονητής και καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστήμιου της Αθήνας.

Είναι λοιπόν, ιστορικά καταγεγραμμένο, και δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς ότι:

€ Ο αθλητισμός, ως κοινωνική και αυτός εκδήλωση-λειτουργία από τη θεσμοθέτησή του (πριν από 3.000 χρόνια περίπου) μέχρι σήμερα, συνδέεται άρρηκτα με τη δομή, την πορεία οργάνωσης και την «ιδεολογία» που καθοδηγούσε και καθοδηγεί, ενέπνεε και εμπνέει την κάθε κοινωνία, σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη του πλανήτη μας, σε τοπικό, εθνικό, διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο...

Και, αφού αυτό είναι δεδομένο, ισχύει το ίδιο και για την εποχή μας, όπου, κάτω από το «καθεστώς» της Νέας Τάξης Πραγμάτων, τα πάντα ακόμα και αυτές οι «πνευματικές» και «ηθικές αξίες» (που πάνω σε αυτές οι άνθρωποι για χιλιετίες στήριξαν και στηρίζουν τις ελπίδες τους για ένα καλύτερο «ανθρωπινότερο αύριο»...), η μια μετά την άλλη ανάγονται σε «είδος προς εμπορίαν», με σημείο αναφοράς την «οικονομία της αγοράς» στα πλαίσια της οποίας, νομοτελειακά, άλλοι πλουταίνουν και πολλοί άλλοι φτωχαίνουν.

Παράλληλα, μα και αναπόφευκτα, ο καλός εννοούμενος «συναγωνισμός» (= συλλειτουργία για το κοινό όφελος, που δίνει έμφαση στο Εμείς...) έχει αντικατασταθεί, πια, από έναν άκρατο «ανταγωνισμό» (=αντιπαλότητα που εκτρέφει τον ατομικισμό και το υπέρ Εγώ, και που αναπόφευκτα οδηγεί στο δίκιο του ισχυρότερου...), με φυσική πάλι συνέπεια ο σύγχρονος αθλητισμός (;) να ακολουθεί ανάλογη πορεία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Και βέβαια κάτω από αυτές τις συνθήκες λειτουργίας του, του σύγχρονου αθλητισμού (;) και στα πλαίσιά του, εύλογο είναι να αναπτύσσονται και κάθε λογής επικίνδυνα «ιδεολογήματα»... όπως τέτοια είναι αυτά που υποθάλπουν έναν φασίζοντα ρατσισμό, καθώς οι προπαγανδιστές τους μιλούν «περί φυλετικής καθαρότητας» και «εθνικής υπεροχής» και τα παρόμοια, έχοντας αναγάγει σε «εθνική υπόθεση» το «αγωνιστικό παιχνίδι», εκμεταλλευόμενοι τις κάθε τόσο ανακρούσεις εθνικών ύμνων και τις επάρσεις σημαιών, που πέρα και έξω από κάθε «αθλητική λογική» έχουν καθιερωθεί σε διάφορους διεθνείς κυρίως αθλητικούς (;) αγώνες.

Ενώ, ταυτόχρονα, ως φυσική πάλι συνέπεια των προηγούμενων χαρακτηρίζουν τους πρωταγωνιστές τους (=επαγγελματίες αγωνιστές...), ως «εθνικούς ήρωες» και «λαϊκούς αγωνιστές», «Θεούς», «ημίθεους», «λιοντάρια» και άλλα σχετικά αφελή, για μικρά παιδιά, τους οποίους και χρησιμοποιούν ανάλογα χρυσοπληρώνοντάς τους για τα «κατορθώματά» τους, όχι σπάνια και με Δημόσιο Χρήμα (=θεσμοθετημένα «πριμ» εκατομμυρίων δραχμών από χορηγούς και πολιτειακούς παράγοντες για νίκες σε Ολυμπιακούς και άλλους αγώνες...).

Ακόμα,

€- η επιβράβευση του ατομικισμού και της αυτονόμησης...

€- ο έντεχνα υποδαυλιζόμενος φανατισμός, που οδηγεί τους ανεγκέφαλους των κερκίδων στην οπαδοποίηση,

€- τα «στημένα» παιχνίδια και αγώνες...,

€- η μέσα και έξω από τα γήπεδα επιθετικότητα (που, όχι σπάνια, καταλήγει σε βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα σε «υποψιασμένους» και «ανυποψίαστους» πολίτες, συνεπαρμένοι από έναν έντεχνα καλλιεργούμενο οπαδισμό...),

€- το πολυθέαμα και υπερθέαμα που συχνά για λόγους εντυπωσιασμού και «μάρκετινγκ» πλαισιώνει μεγάλους αθλητικούς (;) αγώνες (συνεπείς στη ρωμαϊκή φιλοσοφία, που συνιστά για το λαό «άρτον και θεάματα»...),

€- ο σεξισμός, ο ελιτισμός,

€- το δελεαστικό «πριμ»...

και άλλες όπως κιόλας ειπώθηκε, προκλητικές οικονομικές απολαβές προς τους «επαγγελματίες αγωνιστές» και τους Ι.Χ. προπονητές τους.

Κίνητρα «αθλητικά», χωρίς ντροπή τα ονομάζουν...

Ομως στην πραγματικότητα είναι «αντιαθλητικά»...

Αφού, όχι σπάνια και πέρα από όλα τα άλλα αρνητικά για το πνεύμα του άδολου, ανιδιοτελούς και ανυστερόβουλου σωματικού αγώνα, οδηγούν και στη χρήση του τρισκατάρατου «ντόπινγκ» - φαρμακοδιέγερση, σε βάρος της σωματικής και ψυχικής υγείας των αθλουμένων (;) εκμηδενίζοντας έτσι τα περιθώρια αισιοδοξίας ή τα περιορίζουν στο ελάχιστο, για έναν πραγματικά ανθρωποκεντρικό αθλητισμό, χωρίς προκαταλήψεις, υστερόβουλες σκέψεις ή ιδιοτελείς σκοπούς, που θα στοχεύει στην πραγματική Παγκόσμια Συναδέλφωση των Λαών...!

Ετσι, συμφωνούντες και διαφωνούντες είτε το θέλουμε είτε όχι, ο αθλητισμός αποτελεί τον καθρέφτη της κοινωνίας που ζούμε, οπότε:

-€ Η δομή του είναι και δική της δομή, για όλες τις βαθμίδες και τα επίπεδα έκφρασής του.

-€ Η «ιδεολογία» του είναι και δική της «ιδεολογία».

-€ Οι αλλοιώσεις του πνεύματός του γεννιούνται και μεγαλώνουν μέσα της, ακολουθώντας τις δικές της εκτροπές...!

Κοντολογίς.

Σε μια κοινωνία διακρίσεων, συμφερόντων και ανομίας, όπου οι κανόνες του παιχνιδιού συνεχώς αλλάζουν, σύμφωνα με τα συμφέροντα των ισχυρών ή παίζεται με σημαδεμένη τράπουλα..., ο αθλητισμός είναι «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή της»...

Συμπερασματικά, για το τρίπτυχο κοινωνία, αθλητισμός, πολιτική, προσθέτω και τα εξής:

-€ Ο αθλητισμός δεν είναι μόνο ένα κοινωνικό φαινόμενο, μια καθημερινή κοινωνική πραγματικότητα, σε τοπικό, εθνικό, διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και μια «ιδεολογία» που τα αποτελέσματά της, ευνόητα, είναι πολιτικά...

-€ Η βιομηχανική καπιταλιστική δομή, ανεξάρτητα από τα χρησιμοποιούμενα μέσα παραγωγής (σύγχρονη τεχνολογία κλπ.) αντανακλάται στον αθλητισμό και αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της συγκεκριμένης ολότητας (δηλαδή της καπιταλιστικής κοινωνίας), με όλο της το δυναμισμό...

-€ Ο αθλητισμός δεν έχει αυτόνομη ιστορία και υπόσταση. Η κοινωνική και πολιτική του λειτουργία υπαγορεύονται από τη θέση που κατέχει ο ίδιος στο σύνολο των κοινωνικών σχέσεων ανάμεσα σε μεμονωμένα άτομα, σε ομάδες ατόμων, σε λαούς και έθνη...

-€ Ακόμα και οι ξεχωριστές στιγμές και τα επιμέρους στοιχεία του αθλητισμού εμπεριέχουν τη δομή της κοινωνίας, στα πλαίσια της οποίας αυτός δραστηριοποιείται...

-€ Ο αθλητισμός συμπυκνώνει με συγκεκριμένο πρωτογενή, θα έλεγα τρόπο, τα τυπικά χαρακτηριστικά των καπιταλιστικών δομών και κατηγοριών... Γι’ αυτό και η μοίρα του όπως τουλάχιστον αυτός έχει σήμερα, είναι ταυτόσημη με εκείνη του καπιταλισμού...

-€ Μέσα στην αλλοτριωμένη κοινωνία που ζούμε, ο αθλητισμός δεν είναι μπορετό να δημιουργήσει μια προφυλαγμένη και προνομιούχα «νησίδα ανθρωπισμού» και «κουλτούρας»... Επί του προκειμένου όσοι δεν ταυτίζουν «αιτία» με «αποτέλεσμα» ή ζουν με ψευδαισθήσεις ή γνωρίζοντας την αλήθεια προτείνουν «μέτρα εξωραϊσμού» του, συνειδητά ψεύδονται...!

-€ Ο «νόμος του ανταγωνισμού» που έχει αντικαταστήσει τον καλώς εννοούμενο «συναγωνισμό» («ευγενής άμιλλα», «ευ αγωνίζεσθαι», «αγαθή έρις»...) τον συναντάμε αυτούσιο σε όλα σχεδόν τα επίπεδα των σύγχρονων αθλητικών (;) συναντήσεων, από τους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες, τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα, τα GRAND PRIX μέχρι τους πιο ασήμαντους Διασυλλογικούς Αγώνες, παρά τις χωρίς ντροπή (αφού γνωρίζουν το σχετικό ψέμα...) αναφορές των «επιτήδειων» σε «αθλητικά ιδεώδη», «ολυμπιακό πνεύμα» και τα παρόμοια, που μεθοδικά χαϊδεύουν τα αυτιά μικρών και μεγάλων...

-€ Η «ανθρώπινη αντιπαλότητα» που σκόπιμα και με ποικίλους τρόπους ενισχύουν οι «αθλητικοί μαστροποί» οδηγεί, αναγκαστικά στην επιδίωξη από μέρους των αγωνιζόμενων αθλητών, της μέγιστης δυνατής «αποδοτικότητάς» τους μέσω της αντικειμενικής έκφρασης που είναι η ακριβής «ποσοτικοποίηση» του εκτελούμενου κάθε φορά από τους ίδιους, «έργου» - «επίδοσης»... στηριζόμενοι, «όχι μόνο στις δυνάμεις τους και στη βοήθεια του Θεού»... «αλλά (σε επέκταση του όρκου τους), και στη σύγχρονη τεχνολογία και φαρμακοδιαιτολογία»... Ετσι το πολύπτυχο, «ανταγωνισμός - αποδοτικότητα - μέτρηση - ρεκόρ - χρήμα», αντανακλά τέλεια την, με όρους πολιτικής οικονομίας, «καπιταλιστική διαδικασία» και στο χώρο του αθλητισμού (;). Ιδιαίτερα αυτό ισχύει στο επίπεδο του «πρωταθλητισμού» (ένας ακόμα «παρά φύση» όρος που επινοήθηκε και επεβλήθηκε από όσους είχαν και έχουν συμφέρον να το κάνουν) προκειμένου έτσι, «αθλητικά νομότυπα», να καλύψουν αυτούς για τους οποίους το «παίζω», το «αθλούμαι» και το «εργάζομαι» είναι συνώνυμα...!

-€ Οπως ακριβώς ο Μαρξ δεν έπαψε ποτέ να καταγγέλλει τα αποτελέσματα της καπιταλιστικής εκμηχάνισης πάνω στον εργάτη, έτσι και εμείς πρέπει να καταγγέλλουμε τις επιπτώσεις που έχει πάνω στο άτομο - αθλούμενο, η σύγχρονη ιδιαίτερα αθλητική πρακτική... που διέπεται από τους κανόνες της «αγοράς»...

-€ Ο σύγχρονος αθλητής είναι δέσμιος της δραστηριότητάς του. Το αγώνισμα ή άθλημά του τον αλλοτριώνει (ιδιαίτερα όταν η «αθλητική εξειδίκευσή» του ξεκινάει «εξ απαλών ονύχων»...), τον δένει με τους μηχανισμούς του. Γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι ο ίδιος είναι εξάρτημα - αντικείμενο - μηχανισμός επιδόσεων και παραγωγής «θεάματος», προς κατανάλωση από το φιλοθεάμων κοινό, στα χέρια ενός προπονητή, «μάνατζερ», «ατζέντη», «σπόνσορα» ή μιας οργάνωσης π.χ. «πολυεθνικού αγωνιστικού θιάσου» ή «προολυμπιακής προετοιμασίας» κτλ.

-€ Με τον «τρόπο ζωής» που προτείνει, ο σύγχρονος αθλητισμός, σε κάθε ιδιαίτερα φιλόδοξο νέο, τον καθιστά κοινωνικά αποδεκτό μοντέλο ενσωματωμένης ύπαρξης, ένα «πολιτικό όργανο», και μάλιστα, με τεράστια αποτελεσματικότητα, όταν αυτό γίνεται είδωλο για εκατομμύρια νέους και νέες...!

-€ Οπως κάθε «ιδεολογική υπερδομή», ο αθλητισμός αποβλέπει στη συνοχή της κοινωνίας που ωστόσο, υπονομεύεται από τις ίδιες τις αντιφάσεις της...

-€ Ο αθλητισμός όντας έκφραση των κυρίαρχων υλικών σχέσεων (Κ. Μαρξ: «Η Γερμανική Ιδεολογία»), η «αθλητική ιδεολογία» έχει σαν έργο της να δίνει μια μυθοποιημένη απάντηση στα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα. Αποτελεσματικό του όπλο η δυνατότητα που έχει, σε καθημερινή βάση, και κύρια μέσα από τα κάθε λογής ΜΜΕ να αποπροσανατολίζει, να αποχαυνώνει και να οπαδοποιεί το φιλοθεάμων κοινό τους προς όφελος της κυρίαρχης «αστικής ιδεολογίας» που τον εμπνέει και τον καθοδηγεί...!

-€ Ο αθλητισμός εντάσσεται στην τεράστια μυθοποίηση του «πολιτισμού του ελεύθερου χρόνου». Εκτρέφει μια σαφώς δίκαιη λαϊκή διεκδίκηση, προσδίδοντάς της ιδεολογικό περιεχόμενο που η ουσία του είναι να μην ξανατεθεί σε αμφισβήτηση η λειτουργία και το πλαίσιο της σπαρασσόμενης σύγχρονης κοινωνίας μας, όπως έτσι την έχουν διαμορφώσει τα μικρά και μεγάλα, ντόπια και ξένα, οικονομικά συμφέροντα...

-€ Σε έναν ιμπεριαλιστικό κόσμο που αγωνιά, που υπονομεύεται από τις τρομερές όπως κιόλας ειπώθηκε αντιφάσεις του, ο αθλητισμός δεν άργησε να γίνει το «όπιο» της συναδέλφωσης των λαών, καθώς προπαγανδίζεται με περισσή υποκρισία, μια δήθεν παγκόσμια κατανόηση ανάμεσα σε καταπιεστές και καταπιεζόμενους, σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους...!

Σύντροφοι,

Χωρίς αμφιβολία οι διαφορετικές οπτικές γωνίες, αλλά και αντιλήψεις από τις οποίες μπορεί κανείς να προσεγγίσει το φαινόμενο αθλητισμός, επιτρέπει στον καθένα μας να κατανοήσει, όχι μόνο αυτήν την παγκόσμια πραγματικότητα με βάση μια «αριστερή ανάλυση», αλλά και να την κρίνει ως μια συγκεκριμένη ολότητα.

Εξετάζοντας, λοιπόν, τον αθλητισμό όχι ως ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά σε όλη του τη σφαιρικότητα και αντιλαμβανόμενοι την παγκόσμια κοινωνική και πολιτική του διάσταση, μπορούμε, ασφαλώς, να κατανοήσουμε και τη μοναδικότητά του.

Το να κατανοήσουμε, λοιπόν, ένα κοινωνικό φαινόμενο σημαίνει ότι το κατανοούμε ως ένα «όλον». Ετσι, δεν είναι σωστό να απομονώνουμε π.χ. τις όποιες καλές πλευρές του σύγχρονου αθλητισμού, και σε αυτές μόνο να αναφερόμαστε, όπως αυτό κάνουν όλοι οι σύγχρονοι αυτοαναγορευόμενοι σε «αναμορφωτές» του, παραβλέποντας ταυτόχρονα όλες του τις καθημερινά σημειούμενες παρεκκλίσεις και εκτροπές του.

Ολες οι πτυχές του αθλητισμού (διαστάσεις, τομείς, και επίπεδα), αλληλοκαθορίζονται και ταυτόχρονα επηρεάζονται από το χώρο και το πολιτικο-οικονομικό περιβάλλον στα πλαίσια του οποίου ο ίδιος εκφράζεται.

Να γιατί, κατά την άποψή μου, είναι αδύνατο ο αθλητισμός «να αναμορφωθεί» μέσα στα σημερινά πλαίσια της κυρίαρχης «αστικής τάξης και αντίληψης»... Αντίθετα ο «αθλητικός μεταρρυθμισμός» είναι καθαρά προοπτική της μέλλουσας να αναπτυχθεί «σοσιαλιστικής κοινωνίας»...

Σύντροφοι,

Ο «αστικός αθλητισμός» είναι πολύ δυνατός αντίπαλος στην προσπάθεια διάδοσης του «αριστερού λόγου»...

Γι’ αυτό και χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη χάραξη μιας «αθλητικής πολιτικής» που να βασίζεται σε παιδαγωγική και επιστημονική τεκμηρίωση, απαλλαγμένη από κάθε είδους «εμπειρισμούς» και «αγκυλώσεις» του παρελθόντος ή το «σύνδρομο του οπαδισμού» (όπως αυτό εκδηλώνεται με τη φανατική από ορισμένους υποστήριξη π.χ. της μιας ή της άλλης «πολυεθνικής αγωνιστικής ομάδας-θιάσου» κτλ.) και βέβαια, να εμπνέεται χωρίς παρεκκλίσεις από τη σοσιαλιστική μας ιδεολογία.

Κοντολογίς,

-€ να ερμηνεύουμε όλοι το φαινόμενο του αθλητισμού με το ίδιο σκεπτικό,

-€ να μιλάμε και να γράφουμε την ίδια για αυτόν γλώσσα..., στοχεύοντας πάντα τον ίδιο στόχο...

Τέλος, για όλα αυτά, αλλά και για ένα σωρό άλλα, με το ίδιο σκεπτικό και την ίδια λογική, «το κακό θέλει κτύπημα στη ρίζα του»... Δηλαδή στην ανατροπή του «συστήματος» που το εκτρέφει...