της Σύνταξης

Νέα γεγονότα ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας σημάδεψαν τις διεθνείς εξελίξεις το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Χαρακτηριστικό ήταν το ταξίδι της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Κ. Ράις στα Βαλκάνια - βέβαια και στην Ελλάδα - ταξίδι προετοιμασίας μιας συμμαχικής στήριξης σε ένα μελλοντικό άνοιγμα νέας εστίας ιμπεριαλιστικού πολέμου στη Μέση Ανατολή, αυτή τη φορά εναντίον του Ιράν.

Πολλοί -εκπρόσωποι μικροαστικών και οπορτουνιστικών ρευμάτων, ακόμα και αστικών- μίλησαν για ενεργειακό πόλεμο, για προώθηση θέσεων στην προοπτική ενός νέου μοιράσματος της διεθνούς αγοράς ενεργειακών υλών και δικτύων μεταφοράς τους. Αυτή είναι μια αλήθεια, που μπορεί να μείνει μισή, αν δε βοηθά τις εργατικές και λαϊκές δυνάμεις να απεγκλωβίζονται από τα στρατόπεδα και τις συμμαχίες των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, που σε κάθε περίπτωση συγκροτούνται ενάντια στην εργατική τάξη και τις καταπιεσμένες λαϊκές δυνάμεις.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εκφραστές της μισής αλήθειας είναι οι ίδιοι που είχαν χαιρετίσει την αντεπαναστατική καπιταλιστική παλινόρθωση ως προοδευτική εξέλιξη, ως δρόμο κατοχύρωσης της ειρήνης και φιλίας ανάμεσα σε λαούς και κράτη.

Η αντικειμενικότητα και η ταξικότητα σε αναλυτικό επίπεδο αλλά και στην πρόβλεψη, επομένως και στη διαμόρφωση πολιτικών θέσεων και στόχων πολιτικής δράσης, πρέπει να κρίνονται στην ιστορική συνέχειά τους. Από το σήμερα καθορίζεται το αύριο του εργατικού και λαϊκού κινήματος, ο μελλοντικός συσχετισμός στην πάλη της εργατικής τάξης και των συμμάχων της ενάντια στα μονοπώλια, τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, την εξουσία του κεφαλαίου σε κάθε χώρα. Είναι, δηλαδή, κρίσιμο ζήτημα διαχρονικής αξίας η επιλογή, η σταθερότητα επιλογής «στο ποιος με ποιον», σε θεωρητικό και πολιτικό επίπεδο που προσδιορίζει και τις πολιτικές συμμαχίες, τη στάση μέσα στις κινήσεις, στις συσπειρώσεις, στα μέτωπα πάλης.

Η σήψη του ιμπεριαλισμού, δηλαδή του σύγχρονου διεθνούς καπιταλισμού, δεν μπορεί να εξωραΐζεται πριν 15 χρόνια και να στιγματίζεται σήμερα κυρίως μια έκφρασή του, αυτή των ΗΠΑ, χωρίς αυτό να έχει τις αρνητικές συνέπειές του στη σκέψη και στη στάση των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων, στο επίπεδο και τον προσανατολισμό οργάνωσης και δράσης των μαζών.

Στην Ελλάδα, ορισμένοι εμφανίζονται όψιμα ως πρωτοπόροι στην οργάνωση πλατιών λαϊκών δυνάμεων ενάντια στην επιθετικότητα των ΗΠΑ, ως επικριτές των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ στις νεοφιλελεύθερες επιλογές τους. Καταγγέλλουν το ΚΚΕ για ιδιοτελή πολιτική που απορρέει από την επιδίωξη της αποκλειστικής κυριαρχίας του στον αριστερό χώρο, πολιτική που «αντικειμενικά στηρίζει το κατεστημένο», γιατί εμποδίζει την αντιπαράθεση σε αυτό της «μεγάλης αριστεράς».

Το στόχο της «μεγάλης αριστεράς» προτάσσουν είτε πρόκειται για τις επικείμενες τοπικές και νομαρχιακές εκλογές είτε για την εναλλακτική κυβερνητική πολιτική στην Ελλάδα, στην ΕΕ (βλέπε «αντινεοφιλελεύθερο μοντέλο» της Ενωσης), στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις (βλέπε «αντινεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση»). Ξεμπερδεύουν με μια συνειδητά επιλεγμένη αντινεοφιλελεύθερη φρασεολογία, που απαλλάσσει το καπιταλιστικό σύστημα από τις αντιφάσεις του. Υφαίνουν το δίχτυ της αντινεοφιλελεύθερης εναλλακτικής πρότασης, που προορίζεται να εγκλωβίσει στο σύστημα τους μισθωτούς και τους αυτοαπασχολούμενους, τις γυναίκες και τα παιδιά τους, εργαζόμενους, ανέργους και συνταξιούχους.

Αυτή η γραμμή είναι ακόμη πιο επικίνδυνη για το εργατικό κίνημα και από την πρωτότυπη επίδραση της αστικής ιδεολογίας και πολιτικής, γιατί έρχεται να λειτουργήσει ως ανάχωμα τη στιγμή της απόσπασης από τη δεύτερη.

Το εργατικό κίνημα και οι σύμμαχοί του όλο και πιο έντονα θα βρίσκονται μπροστά στις αντιφάσεις του σύγχρονου καπιταλισμού, που οδηγούν στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, στα σύγχρονα πολεμικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την εξουδετέρωση κάθε απειλής εναντίον της καπιταλιστικής ολιγαρχίας, στις οικονομικές κρίσεις με την απότομη άνοδο της ανεργίας, τη σημαντική απώλεια της αγοραστικής δύναμης των ονομαστικών μισθών - ημερομισθίων - συντάξεων, την καταστροφή της εργατικής δύναμης από την ανασφάλεια, τις περιβαλλοντικές καταστροφές, τα προβλήματα των μεγάλων αστικών κέντρων που διαμορφώνονται χωρίς τον ανάλογο σχεδιασμό, με κίνητρο την καπιταλιστική κερδοφορία. Οι πολιτικές δυνάμεις, ανεξάρτητα από τον επιθετικό αυτοπροσδιορισμό τους, θα κριθούν από τη συμβολή τους στην έγκαιρη αποκάλυψη των αντιφάσεων του καπιταλιστικού συστήματος, από τη συμβολή τους στην ανάδειξη του πραγματικού δρόμου προς όφελος των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων, επομένως και από τη συμβολή στην ανασύνταξη του κινήματος.

Σήμερα, υπάρχουν πολιτικές δυνάμεις αυτοπροσδιοριζόμενες ως «αριστερές», που έχουν πάρει αποστάσεις απ’ ό,τι ριζοσπαστικό χαρακτήριζε την αριστερά: την προσήλωση στα συμφέροντα των μισθωτών εργαζομένων, την εναντίωση στο ΝΑΤΟ, την ΕΟΚ, τις ξένες βάσεις. Λένε μισές αλήθειες, διασκορπίζουν αμφιβολίες και συγχύσεις για τον ιστορικό ρόλο της εργατικής τάξης, αναφερόμενες σε «νέα υποκείμενα» της κοινωνικής εξέλιξης. Ομως, οι «μισές αλήθειες» δεν τις δικαιώνουν.

Ακόμη και οι δυνάμεις του κεφαλαίου λένε επιλεκτικά ορισμένες αλήθειες προκειμένου να αποκτούν γέφυρες προσέλκυσης των λαϊκών δυνάμεων προς τα συμφέροντά τους. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του νέου προέδρου του ΣΕΒ, κ. Δ. Δασκαλόπουλου, στην εκλογική συνέλευση του συνδέσμου. Αναφέρθηκε σε εταιρείες, επιχειρήσεις και όχι σε επιχειρηματίες. Ορισε τις επιχειρήσεις ως σύνολο μετόχων, στελεχών, προμηθευτών, διανομέων, πωλητών, και φυσικά εργαζομένων.

Χρησιμοποίησε τη μισή αλήθεια, προκειμένου να γίνει πιο πειστική η γραμμή της ταξικής συνεργασίας προς όφελος του κεφαλαίου, η περαιτέρω θεσμοθέτησή της («μόνιμη επιτροπή διαλόγου»). Αποσιώπησε την άλλη μισή: τον παρασιτικό χαρακτήρα του επιχειρηματία, δηλαδή του πραγματικού ιδιοκτήτη, των μεγαλομετόχων, αυτών που καθορίζουν τι και πως θα παραχθεί με κριτήριο το κέρδος, αυτών που απομυζούν μέρος του προϊόντος των πραγματικών παραγωγών. Αυτών που αποφασίζουν για τις εξαγωγές κεφαλαίων με καταστροφικές συνέπειες για μέρος των εγχώριων παραγωγικών δυνάμεων. Αυτών που ενδιαφέρονται για το «ειρηνικό» ή βίαιο μοίρασμα και ξαναμοίρασμα των αγορών, τη χρησιμοποίηση της πιο φθηνής εργατικής δύναμης ανά τον κόσμο και το ξεζούμισμά της στις χώρες του πιο αναπτυγμένου καπιταλισμού.

Αδικοι πόλεμοι, κατασταλτικοί μηχανισμοί (μέσα σε αυτούς και η τηλεπικοινωνιακή αστυνόμευση), απώλειες λαϊκών αποταμιεύσεων με τη μορφή χρηματιστηριακών επενδύσεων, καταστροφή αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων, εξαγορές και γιγαντιαίες συγχωνεύσεις που οδηγούν σε ανεργία και όχι σε καθολική μείωση του εργάσιμου χρόνου, εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου πόνου, και άλλα πολλά είναι τα παρασιτικά φαινόμενα ενός βαθιά σάπιου συστήματος. Είναι οι εκδηλώσεις της βαθιάς αντίθεσης ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της εργασίας και στην οργάνωσή της με κριτήριο το κέρδος της ατομικής ιδιοκτησίας, το καπιταλιστικό κέρδος.

Το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας είναι πρόβλημα πολιτικής συνείδησης και πάλης, είναι πρόβλημα καθυστέρησης στην ανάπτυξη επαναστατικής θεωρίας και ανάλογης επαναστατικής πολιτικής γραμμής σε διεθνές επίπεδο. Το ΚΚΕ θέλει να συμβάλλει στην πρόκληση της εποχής για την ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας και την ανασύνταξη του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Η Κομμουνιστική Επιθεώρηση, θεωρητικό - πολιτικό όργανο της ΚΕ του ΚΚΕ, μπορεί και πρέπει να έχει το δικό της μερίδιο σε αυτή την προσπάθεια συμβολής. Το καθήκον είναι δελεαστικό αλλά βαρύ και δύσκολο. Χρειάζεται πιο μεθοδευμένη προσπάθεια από την ΚΕ και τα τμήματά της, ανταπόκριση από τις οργανώσεις, τα καθοδηγητικά όργανα, κριτικές προτάσεις βγαλμένες από την ουσιαστική αξιοποίηση της ΚΟΜΕΠ στην καθοδηγητική δουλιά, στην πολιτική πάλη. Οι χαλαρότεροι ρυθμοί αγώνων και πολιτικής πάλης κατά τους θερινούς μήνες δίνουν την ευκαιρία για πιο συστηματική ενημέρωση, μελέτη, αυτομόρφωση, για αξιοποίηση της παρούσης, αλλά και προηγούμενων εκδόσεων της ΚΟΜΕΠ.

Στο 3ο τεύχος, Μαΐου - Ιουνίου του 2006, της ΚΟΜΕΠ, η ύλη κατατάσσεται κυρίως σε δυο ενότητες. Η πρώτη αναφέρεται στις διεθνείς εξελίξεις. Σε αυτή δημοσιεύεται: Απόφαση της ΚΕ «Για τη διεθνή κατάσταση με αιχμή τη Μέση Ανατολή και το Ιράν. Η θέση της Ελλάδας στην περιοχή. Η απάντηση του ΚΚΕ». Πρόκειται για κείμενο που ερμηνεύει τις εξελίξεις αλλά και προσανατολίζει σε δράση. Ακόμη, περιλαμβάνεται άρθρο αναφερόμενο σε επίκαιρα ζητήματα οικονομίας-πολιτικής στο χώρο της πρώην ΕΣΣΔ. Η καπιταλιστική παλινόρθωση σε αυτή την περιοχή σταθερά προσελκύει το ενδιαφέρον κέντρων στρατηγικών μελετών του διεθνούς ιμπεριαλιστικού συστήματος, όχι μόνον από την άποψη της πορείας σταθεροποίησης των νέων καπιταλιστικών κρατών, αλλά και από την άποψη των εξυφαινομένων ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων. Φυσικά απασχολεί και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα. Το παρόν άρθρο επιχειρεί μια κριτική προσέγγιση του εργατικού κινήματος -συνδικαλιστικού και πολιτικού- στο χώρο με μεθοδολογικά εργαλεία και κριτήρια του Κόμματός μας.

Στην ενότητα των διεθνών εξελίξεων περιλαμβάνονται και δύο άρθρα συνεργατών που αναφέρονται στις αιτίες νίκης της αντεπανάστασης.

Το πρώτο αναφέρεται στο ρόλο του οπορτουνισμού στην καπιταλιστική παλινόρθωση στην ΕΣΣΔ καθώς και στο ρόλο του οπορτουνισμού στο σύγχρονο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα και στη διαπάλη που διεξάγεται στις γραμμές του.

Το δεύτερο αναφέρεται στις αιτίες καπιταλιστικοποίησης της ΕΣΣΔ. Πρόκειται για ομιλία εκπροσώπου του ΚΚ ΗΠΑ και του Κέντρου Μαρξιστικής Εκπαίδευσης σε Διεθνές Συμπόσιο για τον «Παγκόσμιο Σοσιαλισμό στον 21ο αιώνα» που έγινε στο Πεκίνο, στις 21 έως 24 Οκτωβρίου του 2002.

Η δεύτερη θεματική ενότητα του παρόντος τεύχους είναι αφιερωμένη στην Υγεία. Το άρθρο «Η υγεία-πρόνοια ως κοινωνικό αγαθό. Η πρώτη σοσιαλιστική εμπειρία» αναπτύσσει τις δυο διαφορετικές γραμμές που σχετίζονται με τους δυο δρόμους οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης, το σοσιαλιστικό έναντι του καπιταλιστικού. Το άρθρο συνειδητά επιχειρεί να αναθερμάνει τη γνώση των κατακτήσεων της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στον 20ό αιώνα σε αυτόν τον τομέα. Πρόθεση του άρθρου είναι η ανάδειξη της τάσης αντιμετώπισης της υγείας ως κοινωνικού αγαθού στις συνθήκες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και όχι η ωραιοποίηση. Οπωσδήποτε υπήρχαν προβλήματα, με κυριότερο την καθυστέρηση στην ικανοποίηση αυτής της ανάγκης μαζικά σε ένα εμφανώς ποιοτικά ανώτερο επίπεδο στις δεκαετίες μετά την ανόρθωση από τις καταστροφές του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Το γεγονός αυτό δεν αναιρεί την τάση, τις δυνατότητες και τις κατακτήσεις, με την προϋπόθεση πλήρους κατάργησης της κεφαλαιακής σχέσης στον τομέα της υγείας - πρόνοιας.

Την ενότητα συμπληρώνουν εξειδικευμένα κείμενα σχετικά με την νοσοκομειακή περίθαλψη και την ψυχική υγεία.

Στο τεύχος περιλαμβάνεται η παρουσίαση του βιβλίου «Ανθρωπος αυτός ο γίγας». Πρόκειται για ένα σχολικό βιβλίο που γράφτηκε το 1942 από δύο Σοβιετικούς συγγραφείς παιδικών βιβλίων και που δίνει με απλό τρόπο επιστημονική εξήγηση για τη βιολογική και κοινωνική εξέλιξη του ανθρώπου.

Στο τεύχος Νο 3/2006 δημοσιεύονται τα κομματικά ντοκουμέντα της περιόδου από 7.4.2006 έως 11.5.2006. Μεταξύ αυτών και η Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τις Δημοτικές και Νομαρχιακές Εκλογές.