ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΚΚΕ «ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - ΑΡΧΕΙΟ “ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΦΛΩΡΑΚΗΣ”»*

Δύο χρόνια έκλεισαν από τη μέρα που ο Χαρίλαος Φλωράκης έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας πίσω του ισχυρή και άσβηστη τη μνήμη μιας δια βίου προσφοράς στο εργατικό και γενικότερο λαϊκό κίνημα, από το μετερίζι του ΚΚΕ. Η ΚΕ του ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή αισθάνθηκε την ανάγκη να τιμήσει το Χαρίλαο Φλωράκη, όχι μόνο γιατί επί χρόνια είχε υπεύθυνη θέση στο Κόμμα, αλλά γιατί η παρουσία και η δράση του αναδείχθηκε σε ιδιαίτερα σύνθετους και δύσκολους καιρούς, τόσο στην πρώτη φάση νόμιμης λειτουργίας του Κόμματος στην Ελλάδα ύστερα από πολύχρονη παρανομία και ημιπαρανομία, όσο και στην περίοδο των μεγάλων ανατροπών, της νίκης της αντεπανάστασης, τότε που δυστυχώς αρκετοί και σημαντικοί κομμουνιστές ηγέτες με διεθνή δράση και φήμη προτίμησαν να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις του αντίπαλου, να σκύψουν το κεφάλι μπροστά στις απρόσμενες δυσκολίες.

Με τη λειτουργία του Επιμορφωτικού Κέντρου «Βιβλιοθήκη - Αρχείο "Χαρίλαος Φλωράκης"» τιμάμε και τον κομμουνιστή ηγέτη, τιμάμε ταυτόχρονα την Ιστορία του Κόμματος και κυρίως αναδεικνύουμε τη μεγάλη σημασία της επιστημονικής έρευνας όσον αφορά την Ιστορία του εργατικού κινήματος, την γενικότερη Ιστορία των λαϊκών αγώνων στο τόπο μας.

Με τη λειτουργία του Επιμορφωτικού Κέντρου πιστεύουμε ότι υλοποιούμε το αποχαιρετιστήριο μήνυμα του Χαρίλαου Φλωράκη ότι η σπορά μένει κι όταν οι ζευγάδες φεύγουν. Δεσμευόμαστε ότι η σπορά αυτή θα καλλιεργείται συνεχώς, θα καρπίζει, θα ανανεώνεται, θα βλαστάνει.
Δε θα λυπηθούμε κόπους και θυσίες, για να γίνει αυτό το κέντρο φυτώριο ανάδειξης νέων στελεχών και ερευνητών στη μάχη των ιδεών.

Η μελέτη της ιστορικής πείρας του κινήματος και του Κόμματος είναι αδιάσπαστα δεμένες μεταξύ τους. Δίνουμε μάλιστα την ευκαιρία σε νέους και νέες επιστήμονες, σε όλους τους επιστήμονες και ερευνητές να σκύψουν στο υλικό που διαθέτει το ΚΚΕ. Δύο λόγοι μας υπαγορεύουν να απασχολούμαστε με τη συστηματική μελέτη της Ιστορίας του Κινήματος. Ο ένας είναι ευκολονόητος, καθώς έχει πέσει πέπλος σιωπής αλλά και διαστρέβλωσης τι πραγματικά αντιπροσωπεύει αυτή η Ιστορία. Μακριά από εμάς η ενατένιση του παρελθόντος με σκοπό την ανάμνηση και μόνο ή τη μηχανιστική μεταφορά των εμπειριών στο σήμερα. Και εδώ συνυπάρχει ο δεύτερος σοβαρός λόγος. Η μελέτη της ιστορικής πείρας έχει μεγάλη αξία και για το σήμερα, και για το αύριο. Φωτίζει την ιστορική συνέχεια, αναδεικνύει το καινούργιο που γεννιέται, βοηθά στην από θέση αρχών στάση του Κόμματος στις σύγχρονες εξελίξεις.

Βεβαίως και η ιστορική πείρα του Κόμματος και του κινήματος πρέπει να προσεγγίζεται με την πιο βαθιά μελέτη των συγκεκριμένων κάθε φορά συνθηκών που κυριαρχούσαν. Αν είναι λάθος το χθες να μεταφέρεται μηχανιστικά στο σήμερα, και το αντίθετο είναι λάθος, να κρίνονται τα πάντα με την εκ των υστέρων πείρα.
Οι εξελίξεις δε φαίνονται πάντα μέσα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που επιτελείται το συγκεκριμένο πολιτικό έργο, οι τάσεις δε διαγράφονται αδρά μέσα σε μια καθορισμένη χρονική στιγμή, αλλά πολύ μακροπρόθεσμα. Επομένως η ιστορική εξέταση μπορεί να οδηγήσει και σε νέα συμπεράσματα με τις δυνατότητες που δίνει η εκ των υστέρων εξέταση και αφού έχουν ολοκληρωθεί οι συγκεκριμένες διαδικασίες. Με αυτή την έννοια η ιστορική έρευνα μπορεί να συμβάλει και στο σήμερα.
Είμαστε και θα παραμείνουμε το Κόμμα που γνωρίζει πολύ καλά ότι δίχως ανάπτυξη της θεωρίας μας, δίχως την επιστημονική ανάλυση των φαινόμενων και των εξελίξεων σε συνδυασμό με την ανυποχώρητη πρωτοπόρα δράση, θα γίνουμε ένα συμπαθητικό για την αστική τάξη κακέκτυπο, ένα επιζήμιο κακέκτυπο για το λαϊκό κίνημα.

Δίχως θεωρητική, επιστημονική δραστηριότητα δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε στην αποστολή μας, να συμβάλουμε στη δημιουργία της νέας κοινωνίας όπου στις σημαίες της θα γράφει «ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ».
Δε μας τρομάζει καμία δυσκολία όσο μεγάλη και αν είναι. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο 21ος αιώνας θα είναι αιώνας ανασύνταξης των επαναστατικών δυνάμεων, της αντίκρουσης της επίθεσης του διεθνούς κεφαλαίου, της αποφασιστικής αντεπίθεσης. Θα είναι αιώνας μιας καινούργιας ανόδου του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος και μιας σειράς κοινωνικών επαναστάσεων.
Η αισιοδοξία είναι ρεαλιστική, απορρέει από τη δύναμη της γνώσης. Ακριβώς γι' αυτό παραμένουμε αμετακίνητοι στους σκοπούς μας, έχουμε πλήρη συνείδηση ότι απαιτείται διαρκής αγώνας στον τομέα της θεωρίας, των ιδεών, στην προετοιμασία των νέων γενιών.
Εχει σημασία η νέα γενιά να αφομοιώσει δημιουργικά την ιστορική πείρα, ώστε να ανταποκριθεί στα μεγάλα βάρη που θα σηκώσει τα επόμενα χρόνια.
Το επιμορφωτικό κέντρο που εγκαινιάζουμε αποτελείται από τη βιβλιοθήκη και το Αρχείο.

1. Βιβλιοθήκη
Ο χώρος ειδικά για τη βιβλιοθήκη δεν είναι απεριόριστος: Προοπτικά υπάρχει πρόβλεψη για επέκταση. Να σημειώσουμε ότι η βιβλιοθήκη του Επιμορφωτικού Κέντρου «Χαρίλαος Φλωράκης» είναι μια από τις βιβλιοθήκες του Κόμματος.
Υπάρχουν ακόμα η βιβλιοθήκη της ΚΕ στο Περισσό, που αναδιοργανώνεται και η βιβλιοθήκη του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών.
Η βιβλιοθήκη που βρισκόμαστε σήμερα, δηλαδή του Επιμορφωτικού Κέντρου, αποτελείται από 2.500 τίτλους που καλύπτουν μεγάλες ενότητες θεμάτων με την αντίστοιχη βάση δεδομένων και με πρόσβαση στις αντίστοιχες βιβλιοθήκες μέσω Internet. Για κάθε ενότητα σχεδιάστηκε να υπάρχει μια ικανοποιητική πληρότητα για μελέτη και έρευνα.
Με την ευκαιρία των 90χρονων από την ίδρυση του ΚΚΕ θα γίνει προσπάθεια να συγκεντρωθεί και αξιολογηθεί όλη η εκδοτική δραστηριότητα του Κόμματος από την ίδρυσή του και η προσφορά του στον τομέα των ιδεών, επιστημονικών μελετών, γενικότερα στην πνευματική ζωή του τόπου. Ο στόχος είναι να ενθαρρύνουμε όχι μόνο την ιστορική έρευνα, αλλά κυρίως τη μελέτη των σύγχρονων ιδεολογικών, πολιτικών και κοινωνικών προβλημάτων και εξελίξεων.

2. Αρχείο
Θέσαμε τις βάσεις που θα επιτρέπουν τη συνεχή ανάπτυξή του, τη συνεχή λειτουργική βελτίωσή του.
Περιλαμβάνει ως ξεκίνημα σε ψηφιοποιημένη μορφή τα παρακάτω υλικά σε μεγάλες ενότητες:
Α. Ολο τον όγκο των αποφάσεων που έχουν εκδώσει τα όργανα του Κόμματος από την ίδρυσή του, το 1918, ως σήμερα και καλύπτουν μεγάλο εύρος θεμάτων όπως: τις αποφάσεις όλων των συνεδρίων του, τις αποφάσεις των συνδιασκέψεων, τις αποφάσεις, διακηρύξεις, ανακοινώσεις της ΚΕ, τις αποφάσεις και ανακοινώσεις του ΠΓ.
Β. Ολα σχεδόν τα τεύχη της Κομμουνιστικής Επιθεώρησης, του θεωρητικού και πολιτικού οργάνου της ΚΕ, από το ξεκίνημά της ως σήμερα.
Γ. Ολα τα φύλλα του «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ», καθημερινού οργάνου της ΚΕ του Κόμματος από την αρχή του ως σήμερα. Θεωρούμε υποχρέωσή μας να ευχαριστήσουμε τη Διεύθυνση της Εθνικής Βιβλιοθήκης για τη συμβολή και προσφορά της στην ολοκληρωμένη παρουσίαση των εκδόσεων και ειδικότερα την κ. Κορδούλη Αικατερίνη, γενική διευθύντρια. Ο «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» στο σύνολό του θα περάσει στο σύστημα τις επόμενες μέρες.
Δ. Περιλαμβάνει ακόμα ένα μεγάλο μέρος του Τύπου της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου και κατά βάση εκδόσεις του ΕΑΜ, του ΚΚΕ και των Κομμάτων που συμμετείχαν στο ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ, της Εθνικής Αλληλεγγύης, της ΠΕΕΑ, του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, αλλά και άλλων οργανώσεων και φορέων.
Αφορά τόσο τις κεντρικές εκδόσεις των παραπάνω οργανώσεων όσο και εκδόσεις κατά περιοχή ή κατά ειδικότερα θέματα.
Περιλαμβάνονται επίσης και οι εκπομπές του ραδιοφωνικού σταθμού «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ» κατά μήνα και κατά εκπομπή. Εχουν ψηφιοποιηθεί οι χρονιές 1947-1948 και θα συνεχιστεί η προσπάθεια να περάσουν στο σύστημα όλες οι εκπομπές.
Στη συγκέντρωση και ψηφιοποίηση του Τύπου της Κατοχής και του Εμφύλιου σημαντικό και πολύτιμο αρχειακό υλικό ήταν σημαντική η συνεργασία και συμβολή του Ελληνικού Λογοτεχνικού Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ) και του προέδρου του κ. Μάνου Χαριτάτου. Εκφράζουμε τις θερμές ευχαριστίες μας.
Με την ευκαιρία θέλουμε να εκδηλώσουμε την πρόθεσή μας και την επιθυμία μας για την οικοδόμηση μιας εποικοδομητικής συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών με όλα τα αντίστοιχα ιδρύματα, εκπρόσωποι των οποίων μας τιμούν σήμερα με την παρουσία τους. Τους ευχαριστούμε και τους καλωσορίζουμε.
Ε. Τέλος στο ψηφιοποιημένο αρχείο περιλαμβάνονται ακόμα αρκετά υλικά της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας. Αποφάσεις συνεδρίων, συνόδων του Κεντρικού Συμβουλίου της και άλλα.
Ο συνολικός όγκος των υλικών που έχουν μέχρι σήμερα ψηφιοποιηθεί και περάσει στο αντίστοιχο αρχείο είναι 20.000 έγγραφα ή 110.000 σελίδες.
Σήμερα κάνουμε το ξεκίνημα. Στο σχεδιασμό μας είναι να τροφοδοτείται σταθερά και κατά διαστήματα το σύστημα με νέες ενότητες αρχειακών υλικών, μελετώντας ταυτόχρονα την εμπειρία από τη λειτουργία του και τις ανάγκες που προκύπτουν.
Με την ευκαιρία της έναρξης της λειτουργίας του Κέντρου, κάνουμε έκκληση σε όσους συντρόφους, συντρόφισσες, φίλους και φίλες έχουν στη διάθεσή τους αρχειακό υλικό, φωτογραφίες και άλλα υλικά και αφορούν την Ιστορία του Κόμματος, του εργατικού κινήματος, της νεολαίας, των γυναικών, τους αγώνες του λαού, να συνεργαστούν με το Κέντρο για τη συμπλήρωση και τον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης και του Αρχείου.
Θέλουμε τέλος να ευχαριστήσουμε θερμά τους συντρόφους και τις συντρόφισσες που προσέφεραν αρκετές ώρες εθελοντικής εργασίας για να ετοιμασθεί και να μπει σε λειτουργία το Επιμορφωτικό Κέντρο «Χαρίλαος Φλωράκης».

 

* Ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκας Παπαρήγα, στα εγκαίνια του Επιμορφωτικού Κέντρου του ΚΚΕ «Βιβλιοθήκη - Αρχείο "Χαρίλαος Φλωράκης"» στις 11 Ιουνίου 2007.