ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ

 Η ιδιαίτερη οξύτητα, που έχει πάρει το μεταναστευτικό ζήτημα τα τελευταία χρόνια, είναι αποτέλεσμα της όξυνσης της βασικής αντίθεσης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας, της αύξησης της επιθετικότητας του ιμπεριαλισμού και της έντασης του ανταγωνισμού μεταξύ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για το μοίρασμα των αγορών, των αρνητικών για το εργατικό κίνημα συνθηκών που διαμορφώθηκαν μετά τις ανατροπές του σοσιαλισμού.

 Το μεγάλο κεφάλαιο έχει συγκεκριμένη στρατηγική απέναντι στους μετανάστες και πρόσφυγες, όπως γίνεται φανερό από τα κείμενα της ΕΕ, αλλά και άλλων διεθνών ιμπεριαλιστικών οργανισμών (ΟΗΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης). Στόχος είναι πώς θα αξιοποιηθεί το μεταναστευτικό εργατικό δυναμικό για την αύξηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Ετσι σε όλα τα κείμενα της ΕΕ επαναλαμβάνεται σταθερά η ανάγκη για 20.000.000 μετανάστες, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής της Λισαβόνας (που μετανομάστηκε σε «Ευρώπη - 2020»). Ερευνες στην Ελλάδα αναφέρουν έναν αριθμό 3 εκατ. μεταναστών μέχρι το 2050, για να διατηρήσει η χώρα το σημερινό πληθυσμό της με βάση την υπογεννητικότητα του ντόπιου πληθυσμού της χώρας. Σε αυτή ακριβώς τη βάση ο ΣΕΒ τάχθηκε υπέρ του πρόσφατου νόμου της κυβέρνησης για την παροχή ιθαγένειας σε ένα μέρος μεταναστών.

Οι μετανάστες και πρόσφυγες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, αποτελούν φτηνή εργατική δύναμη, σκληρά εκμεταλλευόμενη, που αξιοποιείται από το κεφάλαιο ως μοχλός πίεσης για το δραστικό περιορισμό των δικαιωμάτων συνολικά της εργατικής τάξης. Αφήνουν σε καθεστώς παρανομίας ή ημιπαρανομίας μια κρίσιμη μάζα μεταναστών, έτσι ώστε αφενός να εντείνουν την ομηρεία τους από τους εργοδοτικούς και κατασταλτικούς μηχανισμούς, αφετέρου να συντηρούν και να οξύνουν τις αντιπαραθέσεις στους κόλπους της εργατικής τάξης, συχνά ανάμεσα και στους ίδιους τους μετανάστες. Εθνικισμός-ρατσισμός από τη μια και κοσμοπολιτισμός-πολυπολιτισμικότητα από την άλλη είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος της αστικής ιδεολογίας που καλλιεργούνται ταυτόχρονα από αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις, συμβάλλοντας έτσι στη διάσπαση της ενότητας της εργατικής τάξης, την απόκρυψη ή την άμβλυνση της ταξικής διάστασης των προβλημάτων. Παίρνουν όλο και σκληρότερα μέτρα κατά της λεγόμενης «παράνομης» μετανάστευσης, συστήνουν ειδικά κατασταλτικά σώματα (FRONTEX) και αξιοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία για τη δημιουργία πανάκριβων συστημάτων φύλαξης των συνόρων (Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης Συνόρων), ενώ την ίδια στιγμή βαθαίνουν την εμπλοκή τους στις διάφορες ιμπεριαλιστικές αποστολές, δηλαδή τροφοδοτούν τις αιτίες για τη διόγκωση της μετανάστευσης.

 Σήμερα στην Ελλάδα βρίσκονται περίπου 1.200.000 μετανάστες, στους οποίους περιλαμβάνονται και 45.000 αιτούντες άσυλο, που οι αιτήσεις τους έχουν παγώσει. Δεν περιλαμβάνονται οι 200.000 περίπου ομογενείς, προερχόμενοι κυρίως από την πρώην ΕΣΣΔ και λιγότερο από την Αλβανία, που έχουν ήδη πάρει την ελληνική υπηκοότητα. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, το Μάρτη 2009 υπήρχαν 363.700 άδειες διαμονής σε ισχύ και 314.568 άδειες διαμονής σε επεξεργασία, ενώ 140.000 μετανάστες έπεσαν στην «παρανομία» λόγω των απαγορευτικών (150 - 200 ένσημα το χρόνο, σύμβαση με εργοδότη, υπέρογκα παράβολα, ασφυκτικές προθεσμίες κλπ.) προϋποθέσεων για ανανέωση, οικογενειακή επανένωση κλπ. Η μεγαλύτερη ομάδα από την άποψη της εθνικής καταγωγής είναι οι Αλβανοί μετανάστες, με ποσοστό που αγγίζει το 65%. Σήμερα οι μετανάστες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 11% του εργατικού δυναμικού της χώρας, με το 53,5% να ανήκει στις παραγωγικές ηλικίες. Τα παιδιά των μεταναστών που γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν στην Ελλάδα ανέρχονται σε περίπου 250.000. Υπάρχουν ακόμη 10.000 περίπου ασυνόδευτοι ανήλικοι μετανάστες και πρόσφυγες.

 Χιλιάδες μετανάστες βρίσκονται σε καθεστώς πλήρους παρανομίας, παρόλο που ζουν κι εργάζονται χρόνια στην Ελλάδα, έχουν συμβάλει με τον κακοπληρωμένο ιδρώτα τους, συχνά και με το αίμα τους, στη δημιουργία του πλούτου που καρπώνεται το κεφάλαιο. Οι 3 βασικές νομιμοποιήσεις μεταναστών που έγιναν από το 1991 μέχρι το 2005 άφησαν απ’έξω μεγάλο αριθμό μεταναστών. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια έχει συγκεντρωθεί στην Ελλάδα ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων και μεταναστών, προερχόμενων από χώρες ιμπεριαλιστικής κατοχής ή υποκινούμενων εμφυλίων συρράξεων, που έχουν προορισμό άλλα κράτη της ΕΕ, αλλά η νομοθεσία της ΕΕ (Κανονισμός Δουβλίνου ΙΙ), με την οποία είχαν συμφωνήσει όλα τα κόμματα του ευρωμονόδρομου, τους έχει εγκλωβίσει στην Ελλάδα. Τα συνολικά ποσοστά έγκρισης ασύλου (α΄ και β΄ βαθμού) τα τελευταία 8 χρόνια μετά βίας φτάνουν το 1%. Το 2009, μόλις το 0,04% των αιτήσεων εγκρίθηκε από τις πρωτοβάθμιες επιτροπές.

Η μεγάλη πλειοψηφία των μεταναστών και προσφύγων που βρίσκονται στη χώρα μας έχει υποστεί τις διώξεις, τις φυλακίσεις, τις απειλές απέλασης, την υπερεκμετάλλευση, τη στέρηση δικαιωμάτων, τους εξευτελισμούς, το ρατσισμό, πρώτα και κύρια από την εργοδοσία και τους κρατικούς μηχανισμούς. Βιώνει ακόμη πιο έντονα τις συνέπειες της αντιλαϊκής επιδρομής που εξαπέλυσε η κυβέρνηση και τα κόμματα του κεφαλαίου.

Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ έχουν ακολουθήσει παρόμοιες πολιτικές απέναντι στο μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα. Με τη συμμετοχή τους στις ιμπεριαλιστικές επιχειρήσεις έχουν συμβάλει στην όξυνση και διαιώνιση του προβλήματος, ευθύνονται από κοινού για τη σημερινή κατάσταση. Το κόμμα ΛΑ.Ο.Σ. έχει αναλάβει να παίξει έναν ιδιαίτερο ρόλο στην υλοποίηση των κατευθύνσεων του κεφαλαίου, επενδύοντας στο χυδαίο ρατσισμό και εθνικισμό. Ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ και ο λεγόμενος «αντιρατσιστικός» χώρος αντιμετωπίζουν τη μετανάστευση κυρίως ως ζήτημα σεβασμού της διαφορετικότητας, προωθούν τις κοσμοπολίτικες πολιτικές της ΕΕ, προβάλλουν έναν αταξικό και ακίνδυνο για το κεφάλαιο και την άρχουσα τάξη «αντιρατσισμό».

Η σημερινή κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ υλοποιεί πιο αποτελεσματικά τη στρατηγική του κεφαλαίου απέναντι στη μετανάστευση. Από το ένα μέρος, προωθεί την καταστολή («μηδενική ανοχή στη λαθρομετανάστευση», «όχι σύνορα ξέφραγο αμπέλι» κλπ., επιχειρήσεις-σκούπα, διατήρηση και επέκταση των κέντρων διοικητικής κράτησης των μεταναστών, μονιμοποίηση και αναβάθμιση της παρουσίας του FRONTEX κλπ.) και από το άλλο μέρος εφαρμόζει πολιτική χειραγώγησης και ενσωμάτωσης ενός μέρους των μεταναστών στο αστικό πολιτικό σύστημα. Σε αυτή τη δεύτερη πλευρά εντάσσεται και ο νόμος που ψηφίστηκε το Μάρτη 2010 για την παροχή ιθαγένειας στα παιδιά ενός μέρους των μεταναστών, την αλλαγή στις προϋποθέσεις κτήσης ιθαγένειας μέσω πολιτογράφησης και τη συμμετοχή στις δημοτικές εκλογές. Οπως εκτίμησε το ΠΓ της ΚΕ του Κόμματος, ο νόμος αυτός δε θα λύσει κανένα πρόβλημα για την πλειοψηφία των μεταναστών και προσφύγων, αντίθετα θα εντείνει τις διακρίσεις μεταξύ των μεταναστών και των μηχανισμών εξαγοράς συνειδήσεων και χειραγώγησης.

Οπως σημειώνεται και στην Απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του Κόμματος για την εργατική τάξη, το ΚΚΕ αντιμετωπίζει την παρέμβασή του στους μετανάστες από τη σκοπιά της ενότητας της εργατικής τάξης στη χώρα μας, ανεξάρτητα από εθνική καταγωγή - φυλή - γλώσσα - θρησκεία, απέναντι στον κοινό εχθρό, δηλαδή το κεφάλαιο. Αποκαλύπτει και αντιμάχεται τις αιτίες που προκαλούν τη μαζική μετανάστευση και προσφυγιά, δηλαδή το καπιταλιστικό σύστημα.

Με βάση αυτές τις αρχές, το Κόμμα μας δε διαχωρίζει τους μετανάστες σε νόμιμους και «παράνομους». Βασική θέση του ΚΚΕ απέναντι στο νόμο για την ιθαγένεια είναι η νομιμοποίηση των μεταναστών που ζουν κι εργάζονται στην Ελλάδα και η απλούστευση των διαδικασιών χορήγησης και ανανέωσης των αδειών παραμονής, η παροχή ασύλου στα θύματα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων, το άνοιγμα των συνόρων προς τα κράτη της ΕΕ και η απόδοση ισότιμων δικαιωμάτων στην εργασία, τις αμοιβές, την κοινωνική ασφάλιση, την υγεία-πρόνοια, την παιδεία, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό κλπ. Ειδικά για τα παιδιά των μεταναστών, το ΚΚΕ παλεύει ένα σύνολο θέσεων που θα τους δώσει τη δυνατότητα, μετά την ενηλικίωσή τους, να αποφασίσουν όσο γίνεται πιο ελεύθερα αν θέλουν να αποκτήσουν την ιθαγένεια της χώρας υποδοχής ή να κρατήσουν αυτή της χώρας προέλευσης των γονιών τους.

Το μεταναστευτικό ζήτημα είναι σοβαρό πολιτικό ζήτημα που θα πάρει ακόμη πιο σοβαρές διαστάσεις όσο εξελίσσεται η επίθεση του κεφαλαίου ενάντια στην εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, σε συνθήκες καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης. Η Κομμουνιστική Επιθεώρηση, ανταποκρινόμενη στην ανάγκη να φωτιστούν περισσότερο και πιο ολόπλευρα τα προβλήματα των μεταναστών και οι στόχοι πάλης, φιλοξενεί δύο άρθρα στην παρούσα ενότητα που αφορούν δύο ζωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες στη χώρα μας: την κατάσταση που αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους στο εκπαιδευτικό σύστημα και το ζήτημα των δικαιωμάτων τους στην υγεία-πρόνοια.