Της Σύνταξης

Σε αυτό το τεύχος της ΚΟΜΕΠ δημοσιεύονται αποσπάσματα από την πρόσφατη Απόφαση της ΚΕ, καθώς και από την εισηγητική ομιλία και το «κλείσιμο» του ΓΓ της ΚΕ. Σε αυτά τα κείμενα παρουσιάζεται η τοποθέτηση του ΚΚΕ για όλα τα κομβικά ζητήματα της περιόδου, σε συνδυασμό με την αντίστοιχη παρέμβασή του στο κίνημα. Κεντρική θέση σε αυτά έχει η κλιμάκωση των ανταγωνισμών στην ευρύτερη περιοχή της Ν/Α Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της διακριτής όξυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων το τελευταίο διάστημα και των κινδύνων που απορρέουν από αυτήν.

Λίγες μέρες μετά από τη συνεδρίαση της ΚΕ, έλαβε χώρα η επίθεση των ΗΠΑ-Βρετανίας-Γαλλίας σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ερευνητικά κέντρα στις συριακές πόλεις Δαμασκό και Χομς. Το δολοφονικό αυτό χτύπημα πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία ο στρατός των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους» –ο οποίος αρχικά είχε στηριχτεί από τις ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες– υποχωρούσε και ο συριακός στρατός ανακτούσε ένα σημαντικό μέρος της χώρας του. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι αυτή η επιθετική κίνηση συνδέεται άμεσα με τους ανταγωνισμούς για την επόμενη μέρα στην πολύπαθη Συρία.

Αυτή η επίθεση όμως αναδεικνύει και ορισμένες πλευρές του ιμπεριαλιστικού πολέμου που «βγάζουν μάτι». Καταρχάς, ως πρόσχημα της επίθεσης αξιοποιήθηκαν καταγγελίες της ΜΚΟ «Λευκά Κράνη» για χρήση χημικών όπλων από τη συριακή κυβέρνηση κατά αμάχων στην Ντούμα της Ανατολικής Γκούμα. Πρόκειται για τη ΜΚΟ που δημιούργησε το 2013 ένας απόστρατος των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, χρηματοδοτείται έκτοτε αδρά από σειρά δυτικών μυστικών υπηρεσιών, ενώ έχει ως διακηρυγμένο στόχο την ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης της Συρίας. Με λίγα λόγια, οι δυτικοί πράκτορες έκαναν την καταγγελία και οι δυτικές κυβερνήσεις απάντησαν με βομβαρδισμούς. Για άλλη μια φορά –όπως και σε Γιουγκοσλαβία, Αφγανιστάν, Ιράκ, Λιβύη– η κατασκευή των προσχημάτων αποτέλεσε το πρελούδιο της ιμπεριαλιστικής επίθεσης.

Αποκαλυπτικό είναι επίσης το γεγονός ότι η επίθεση έγινε ανήμερα της επίσκεψης στη Συρία κλιμακίου της Διεθνούς Επιτροπής για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, την οποία είχε αποδεχτεί η συριακή κυβέρνηση! Το πρόσχημα της χρήσης χημικών από τη συριακή κυβέρνηση υιοθετήθηκε αμέσως τόσο από την ΕΕ όσο και από μια σειρά κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, με το σχετικό κείμενο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ να φέρει και την υπογραφή του Έλληνα ΥΠΕΞ, Ν. Κοτζιά. Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι η επίθεση είχε τη στήριξη και της Τουρκίας, η οποία φαίνεται ότι παραδίδει μαθήματα «πολυεπίπεδης» εξωτερικής πολιτικής και διπλωματίας.

Πέρα από τη στήριξη της επίθεσης, αξιοσημείωτη ήταν και η αυταρχικότητα με την οποία αντιμετώπισε η κυβέρνηση τις αντιδράσεις απέναντι στη νέα ιμπεριαλιστική επίθεση στη Συρία και την προσπάθεια ανατροπής του μισητού αγάλματος του Τρούμαν. Η αδικαιολόγητη προκλητική σκληρότητα με την οποία χτυπήθηκαν οι διαδηλωτές, αλλά και το «φόρτωμα» πολύ βαριών κατηγοριών στους δύο συλληφθέντες διαδηλωτές φοιτητές αποτελούν ένδειξη της αποφασιστικότητας με την οποία στηρίζει η κυβέρνηση τις αμερικανοΝΑΤΟϊκές επιδιώξεις στην περιοχή. Αυτήν τη «μετάφραση» έχει άλλωστε και η δήλωση του Ν. Κοτζιά σύμφωνα με την οποία «η Αστυνομία δεν προστάτευε το άγαλμα του Τρούμαν να μην πέσει, δεν ήθελε να δημιουργηθεί ένα καινούργιο διπλωματικό πρόβλημα εκεί που δε χρειάζεται». Σε κάθε περίπτωση, η «εικόνα» της προκλητικής φωτογράφησης του ίδιου του Αμερικανού πρέσβη μπροστά από το άγαλμα την επόμενη μέρα δίνει με τρόπο καλύτερο κι από «χίλιες λέξεις» το στίγμα του ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή.

Αναπόσπαστο τμήμα του ψηφιδωτού των ανταγωνισμών στη Ν/Α Μεσόγειο αποτελεί και η σημαντική όξυνση το τελευταίο διάστημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Βασικό στοιχείο της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί αποτελεί η συνεχώς κλιμακούμενη επιθετικότητα της τουρκικής αστικής τάξης και η –φραστική, αλλά κυρίως έμπρακτη– αμφισβήτηση εκ μέρους της των συνόρων ανάμεσα στις δύο χώρες και των συνθηκών που τα θεμελιώνουν.

Επιθετικό μήνυμα προς διάφορες κατευθύνσεις στέλνουν η παραγγελία των σύγχρονων αμερικανικών μαχητικών F-35 και η έναρξη της κατασκευής (από ρωσικές εταιρίες) του πρώτου σταθμού πυρηνικής ενέργειας στο Ακούγιου –παρουσία του Ερντογάν και του Ρώσου Προέδρου Πούτιν– καθώς και η πρόσφατη απόκτηση από την Τουρκία ενός υπερσύγχρονου γεωτρύπανου. Χαρακτηριστικές είναι οι σχετικές δηλώσεις Ερντογάν:

«Διαθέτουμε ένα από τα μεγαλύτερα γεωτρύπανα στον κόσμο, μήκους 36 μέτρων. Σύντομα το γεωτρύπανό μας θα βρίσκεται καθ’ οδόν προς τη Μεσόγειο, για να πραγματοποιήσει την πρώτη εξόρυξη. Ελπίζω η καθαρή στάση μας να έχει δώσει το κατάλληλο μάθημα σε εκείνους που πραγματοποιούν εργασίες εξόρυξης εναντίον της Τουρκίας παρά τις αντιρρήσεις της».

Η τουρκική αστική τάξη εντάσσει τις κινήσεις της προς την Ελλάδα σε ένα γενικότερο παζάρι στην ευρύτερη περιοχή, προσπαθώντας να αξιοποιήσει προς όφελός της την οικονομική, πολιτική και στρατιωτική ενδυνάμωσή της τα τελευταία χρόνια και να ενισχύσει τη θέση της στην περιοχή ως ύαινα που διεκδικεί όσα περισσότερα μπορεί από τα «αποφάγια» των ισχυρότερων κρατών. Μέρος των επιδιώξεών της αποτελεί και η δημιουργία τετελεσμένων που θα διευκολύνουν την προσπάθεια συνεκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων στην ευρύτερη περιοχή γύρω από την Κύπρο, σε συνδυασμό με την επιδίωξη μεταφοράς των υδρογονανθράκων της Ν/Α Μεσογείου προς την Ευρώπη μέσω αγωγών επί τουρκικού εδάφους, έναντι της επιδίωξης της ελληνικής αστικής τάξης για τον υποθαλάσσιο αγωγό EastMed.

Σε αυτό το πολυεπίπεδο παζάρι εντάσσεται και η εισβολή της σε κουρδικές περιοχές της Βόρειας Συρίας –οι οποίες στηρίζονται από τις ΗΠΑ– απειλώντας για επέκταση της στρατιωτικής προέλασης μέχρι το Μανμπίτζ (όπου υπάρχουν αμερικανικά και γαλλικά στρατεύματα), ακόμα και μέχρι τις κουρδικές περιοχές στο Βόρειο Ιράκ. Η τουρκική επίθεση ανέδειξε για άλλη μία φορά τόσο το μπερδεμένο κουβάρι των αλληλοσυγκρουόμενων επιδιώξεων στην περιοχή όσο και την ευθραυστότητα των συμμαχιών ανάμεσα στους διάφορους άξονες που έχουν σχηματιστεί. Χαρακτηριστικό του τελευταίου είναι η έντονη αντίδραση του Ιράν στην τουρκική εισβολή, η οποία απασχόλησε και τη συνάντηση των προέδρων των χωρών του άξονα Ρωσίας-Ιράν-Τουρκίας που έλαβε χώρα στην Άγκυρα στις αρχές Απρίλη.

Ο στρατηγικός χαρακτήρας των επιδιώξεων της τουρκικής αστικής τάξης τόσο προς τα ανατολικά όσο και προς τα δυτικά της σύνορα αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι όχι μόνο δεν αμφισβητούνται από καμία βασική πολιτική δύναμη ενόψει των εκλογών της 24ης Ιούνη, αλλά υπάρχει και ένας ιδιότυπος διαγωνισμός εθνικιστικής πλεονεξίας.

Έχουμε έγκαιρα αναδείξει μέσα από τις σελίδες της ΚΟΜΕΠ, πολλά χρόνια πριν την εκδήλωση των σημερινών στρατιωτικών αντιπαραθέσεων, τους λόγους όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, τα σχέδια του ΝΑΤΟ και τον ανταγωνισμό ελληνικής και τούρκικης αστικής τάξης. Η ελληνική κυβέρνηση δημιουργεί εφησυχασμό στον ελληνικό λαό, προβάλλοντας επαίσχυντα ως προστάτες της Ελλάδας τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Η κυβέρνηση κωφεύει συνειδητά μπροστά στα συνεχή κελεύσματα του ΓΓ του ΝΑΤΟ «βρείτε τα», μέσω των οποίων αναγνωρίζονται –και ουσιαστικά ενθαρρύνονται– από το ΝΑΤΟ οι τουρκικές βλέψεις στο Αιγαίο, το οποίο έτσι κι αλλιώς θεωρεί ενιαίο επιχειρησιακό χώρο της Συμμαχίας χωρίς σύνορα. Αποκρύπτει από τον ελληνικό λαό τη στρατιωτική συνεργασία της Τουρκίας με τη Γαλλία και την επίσημη τουρκική στήριξη στους πρόσφατους γαλλικούς βομβαρδισμούς στη Συρία. Πάνω απ’ όλα, όμως, προσποιείται ότι κάνει τα «στραβά μάτια» απέναντι στην ιστορική εμπειρία (π.χ., ρόλος ΝΑΤΟ στη δικτατορία στην Ελλάδα και τη –συνδεόμενη με αυτήν– τουρκική εισβολή στην Κύπρο), που αποδεικνύει ότι ο ελληνικός λαός μόνο προστασία δεν μπορεί να περιμένει από τις συμμαχίες της αστικής τάξης της χώρας. Για δεκαετίες και σε αλλεπάλληλα επεισόδια (π.χ. Ίμια) οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ ξεκαθαρίζουν ότι θεωρούν το Αιγαίο ενιαίο επιχειρησιακό χώρο και καλούν τις δυο χώρες να τα βρουν μεταξύ τους στην κατεύθυνση συνεκμετάλλευσης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Η ελληνική κυβέρνηση φέρει τεράστια ευθύνη και για τα συνεχή κελεύσματα για εθνική ενότητα που –από κοινού με τα άλλα αστικά κόμματα– εξαπολύει όπου βρεθεί κι όπου σταθεί. Λες και είναι τα δήθεν ενιαία «εθνικά» συμφέροντα αυτά που μετατρέπουν μέρα με τη μέρα την Ελλάδα σε ένα τεράστιο αμερικανοΝΑΤΟϊκό πολεμικό ορμητήριο, με τα κατασκοπευτικά αεροσκάφη που κατέδειξαν τους στόχους του χτυπήματος στη Συρία να σταθμεύουν σε Ηράκλειο και Σούδα, με τα αμερικανικά drones να ετοιμάζονται να σταθμεύσουν στην καρδιά της Ηπειρωτικής Ελλάδας (Λάρισα) και στην Ανδραβίδα, με τη Σύρο και την Αλεξανδρούπολη να βρίσκονται στο κατώφλι της μετατροπής τους σε καλυμμένες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις!

Πίσω από τα παραπάνω δε βρίσκονται τα συμφέροντα του –δήθεν ομοιογενούς– ελληνικού έθνους, αλλά τα συμφέροντα και οι επιδιώξεις της ελληνικής αστικής τάξης για τα οποία –όπως και σε καιρό «ειρήνης», έτσι και σε καιρό ιμπεριαλιστικού πολέμου– θα κληθεί να «πληρώσει» ο λαός της χώρας μας. Προς όφελος της υποβοήθησης αυτών των συμφερόντων η ελληνική κυβέρνηση προσδένεται όλο και περισσότερο στο αμερικανοΝΑΤΟϊκό άρμα –σε συνδυασμό με την εμβάθυνση της συμπόρευσης με κράτη όπως η Κύπρος, το Ισραήλ, η Αίγυπτος και η Ιορδανία– υποχρεώνοντας τον Αμερικανό πρέσβη να εκφράσει για πολλοστή φορά την ευγνωμοσύνη του στην ελληνική κυβέρνηση. Η τελευταία έκφραση ευγνωμοσύνης του Τ. Πάιατ προς την κυβέρνηση Τσίπρα έγινε από το βήμα του 6ου Συνεδρίου Αεροπορικής Ισχύος στη Σχολή Ικάρων, ακυρώνοντας παράλληλα τις κυβερνητικές διακηρύξεις περί μη συμμετοχής της Ελλάδας στον πόλεμο: «Θέλω να αφιερώσω λίγο χρόνο για να τονίσω πόσο ευγνώμονες είμαστε για την υποστήριξη που παρέχει η ελληνική κυβέρνηση μέσω της αμερικανικής βάσης στη Σούδα. Αποτελεί απαραίτητο μέσο στήριξης των επιχειρήσεων του 6ου Στόλου στην Ανατολική Μεσόγειο».

Εκτός από τα λόγια, όμως, η κυβέρνηση και το ελληνικό κράτος προσπαθούν να επιβάλλουν στη πράξη την υποτιθέμενη εθνική ενότητα, τσακίζοντας οποιονδήποτε αναδεικνύει τους σχεδιασμούς της ελληνικής αστικής τάξης και των συμμάχων της και «χαϊδεύοντας» οποιονδήποτε πρωτοστατεί στην υπεράσπισή τους. Έτσι, εκτός από το βίαιο χτύπημα της διαδήλωσης, τις συλλήψεις και το εξαιρετικά βαρύ κατηγορητήριο απέναντι στους διαδηλωτές στο άγαλμα του μακελάρη Τρούμαν, το τελευταίο διάστημα είχαμε την –πρωτόγνωρη για ελληνικά δεδομένα– επιβολή προστίμου στον ευρωβουλευτή του ΚΚΕ, Σ. Ζαριανόπουλο, επειδή αποκάλεσε στελέχη της «Χρυσής Αυγής» «νοσταλγούς του Χίτλερ» και «πολιτικούς απογόνους των ντόπιων συνεργατών τους»! Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση και το κράτος καθυστερούν τη δίκη της ΧΑ, ενώ κυβερνητικά στελέχη εμφανίζονται από κοινού με στελέχη της με διάφορες αφορμές (κοινή επίσκεψη στο Καστελόριζο, κοινή παρακολούθηση της άσκησης «Παρμενίων», κοινή υποδοχή του «άγιου φωτός» στο αεροδρόμιο κλπ.).

Υπενθυμίζουμε επίσης ότι το Μάρτη η κυβερνητική «Αυγή» αρθρογράφησε –όπως και η ΧΑ– με ιδιαίτερα θερμό τρόπο για τα εθνικιστικά «συλλαλητήρια στη Μελβούρνη για το Μακεδονικό», ενώ δύο βδομάδες μετά η «Αυγή» φιλοτέχνησε (με αφορμή την υπόθεση «Novartis») μια αγιογραφία του –πρωτοστάτη του εγχειρήματος «σοβαρή Χρυσή Αυγή»– Μπαλτάκου, αφότου η έτερη φιλοκυβερνητική «Εφημερίδα των Συντακτών» είχε δημοσιεύσει ολοσέλιδη συνέντευξή του. Είναι φανερό ότι η ανεμοδούρα των αστικών κομμάτων κινείται μεταξύ εθνικισμού και κοσμοπολιτισμού κατά το δοκούν, ανάλογα με τις εκάστοτε επιδιώξεις της αστικής τάξης και την πολιτική τακτική έναντι των υπόλοιπων αστικών κομμάτων.

Σε κάθε περίπτωση, η «καρδιά» της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής έχει τη στήριξη ολόκληρου του αστικού πολιτικού κόσμου. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο τομεάρχης Εξωτερικών της ΝΔ Γ. Κουμουτσάκος: «Υπάρχει μια διακομματική αντίληψη για τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της εξωτερικής μας πολιτικής». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Κυρ. Μητσοτάκης δήλωσε από τις ΗΠΑ: «Σήμερα αναγνωρίζεται από σχεδόν όλο το φάσμα των πολιτικών δυνάμεων στην Ελλάδα η σημασία της ιδιαίτερης σχέσης μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ».

Απέναντι στον εφησυχασμό και την κοροϊδία του αστικού κόσμου, το ΚΚΕ καλεί τον ελληνικό λαό σε επαγρύπνηση, πρωτοστατεί από τώρα στην πάλη απέναντι στους πολεμικούς σχεδιασμούς, καταδικάζει και εναντιώνεται σε κάθε συμμετοχή της χώρας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, καλεί από τώρα να μην υπάρχει καμία εμπιστοσύνη στην ελληνική κυβέρνηση. Συστατικό μέρος της προετοιμασίας του ελληνικού λαού αποτελεί και η ιδεολογική μάχη ενάντια στις οπορτουνιστικές αυταπάτες ότι μπορεί το εργατικό κίνημα να αποτρέψει τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, λες και ο τελευταίος δεν αποτελεί το προϊόν της αντικειμενικής όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων. Η έμπρακτη πάλη εδώ και τώρα απέναντι στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο όχι μόνο δεν ταυτίζεται, αλλά αντιστρατεύεται αυτές τις αυταπάτες οι οποίες βάζουν εμπόδια στην προετοιμασία του λαϊκού κινήματος για συνθήκες όξυνσης της ταξικής πάλης και προετοιμάζουν το έδαφος για παθητική αποδοχή ενδεχόμενης ιμπεριαλιστικής «μοιρασιάς», μιας νέας «ιμπεριαλιστικής ειρήνης».

Στο ζήτημα της στάσης στο ενδεχόμενο ενός ιμπεριαλιστικού πολέμου –με πιθανό το σενάριο μιας τουρκικής εισβολής– ο οπορτουνισμός υιοθετεί θέσεις που αντανακλούν αντικειμενικά (αν και τροποποιημένα) το αστικό δίπολο κοσμοπολιτισμού-εθνικισμού. Τόσο οι απόψεις που τείνουν προς την αδιαφορία για τα κυριαρχικά δικαιώματα όσο και εκείνες που τείνουν προς την υποταγή στην αστική τάξη για την υπεράσπισή τους ακυρώνουν την υποχρέωση του ελληνικού λαού να παρέμβει αποφασιστικά στις εξελίξεις προς όφελός του. Και οι δύο αποκρύπτουν ότι υπάρχουν δύο πατρίδες με αντιμαχόμενα συμφέροντα σε όλες τις συνθήκες, αυτή της αστικής τάξης και αυτή του ελληνικού λαού.

Η αδιαφορία για τα κυριαρχικά δικαιώματα και την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας –η οποία εκφράζεται με τον καλύτερο τρόπο στο σύνθημα του προσκείμενου στην ΑΝΤΡΑΣΥΑ Δικτύου Ελεύθερων Φαντάρων Σπάρτακος «Δεν πολεμάμε για βραχονησίδες και πετρέλαια»– συνεπάγεται ουσιαστικά την παραίτηση από την πάλη για την εργατική εξουσία στη χώρα μας σε όλες τις συνθήκες και κατ’ επέκταση την αδιαφορία για την αξιοποίηση των πλούσιων πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας προς όφελος της ανάπτυξης με κριτήριο τις κοινωνικές ανάγκες.

Σε αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερης σημασίας είναι η κοινή ανακοίνωση των ΚΚΕ και ΚΚΤ ενόψει της Πρωτομαγιάς στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρεται: «Τόσο η συνεργασία όσο και οι ανταγωνισμοί των αστικών τάξεων της Τουρκίας και της Ελλάδας υπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα και δεν έχουν καμία σχέση με τα συμφέροντα των λαών (…) Οι λαοί της Τουρκίας και της Ελλάδας δεν έχουν να μοιράσουν τίποτα μεταξύ τους. Έχουν συμφέρον να διεκδικήσουν να ζούνε ειρηνικά και να παλεύουν για το δικό τους μέλλον, για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο».

Απ’ όλα τα παραπάνω είναι φανερό ότι στην ευρύτερη περιοχή της Ν/Α Μεσογείου έχει μεταφερθεί αυτήν τη στιγμή το παγκόσμιο επίκεντρο των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των αντίστοιχων απειλών. Ωστόσο, εκτός από τη Συρία, η αντιπαράθεση δυτικών κρατών και Ρωσίας βρήκε το προηγούμενο διάστημα και άλλο ένα πεδίο εκδήλωσης, αυτό της δηλητηρίασης του Ρώσου πρώην διπλού πράκτορα, Σεργκέι Σκριπάλ, στη Βρετανία, η οποία –παρά τις έντονες αντιδράσεις της Μόσχας– χρεώθηκε στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες οδηγώντας σε απέλαση περισσότερων από 150 Ρώσων διπλωματών από μια σειρά κράτη.

Ένα άλλο πεδίο στο οποίο υπάρχει έντονη κινητικότητα το τελευταίο διάστημα είναι αυτό της κορεατικής χερσονήσου, όπου διαφαίνεται σχετική αποκλιμάκωση στις σχέσεις μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας, με την καθοδήγηση των ΗΠΑ-Κίνας. Η Διακήρυξη που υπογράφτηκε μετά τη συνάντηση των ηγετών των δύο κρατών ανοίγει και το δρόμο για την υπογραφή μιας συμφωνίας ειρήνης που θα συνοδευτεί από οξυμένα παζάρια όχι μόνο ανάμεσα στα δύο κράτη, αλλά και ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα. Σε αυτά τα παζάρια εντάσσονται αντικειμενικά και η σχεδιαζόμενη για το Μάη συνάντηση του Τραμπ με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, καθώς και η σχεδιαζόμενη για τους επόμενους μήνες επίσκεψη του Νοτιοκορεάτη Προέδρου Μουν στο Πεκίνο.

Άλλα πεδία ανταγωνισμού μεταξύ των πιο ισχυρών καπιταλιστικών κρατών αποτέλεσαν το τελευταίο διάστημα το κύμα οικονομικού προστατευτισμού που πυροδοτήθηκε από την κυβέρνηση Τραμπ, η αντιπαράθεση για το μέλλον της ΕΕ και της Ευρωζώνης με οκτώ βορειοευρωπαϊκές χώρες να υπογράφουν κοινό κείμενο απόρριψης των σχετικών προτάσεων Μακρόν και να απαιτούν σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία, οι αντιθέσεις εντός της ΕΕ για τους όρους και το εύρος συμμετοχής των κρατών-μελών της στην κινεζική πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», ο ανταγωνισμός για τις αγορές της Αφρικής με τους ΥΠΕΞ των ΗΠΑ και Ρωσίας να περιοδεύουν το Μάρτη σε μια σειρά χώρες της ηπείρου κ.ά. Μέρος των παραπάνω ανταγωνισμών αποτυπώθηκε και στις συζητήσεις των Μακρόν - Μέρκελ με τον Τραμπ στις ΗΠΑ, οι οποίες επικεντρώθηκαν σε ζητήματα όπως το παζάρι γύρω από τους εμπορικούς δασμούς, το υψηλό γερμανικό εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ, η πυρηνική συμφωνία για το Ιράν, η Συρία, οι αμερικανικές κυρώσεις στη Ρωσία, ο νέος ρωσικός αγωγός φυσικού αερίου «Nord Stream 2», η εισφορά 2% του ΑΕΠ στο ΝΑΤΟ κ.ά.

Εννοείται ότι αυτοί οι ανταγωνισμοί διαπερνούν και το εσωτερικό των καπιταλιστικών κρατών με εμβληματική την περίπτωση των ΗΠΑ, όπου ξεδιπλώνεται το τελευταίο διάστημα οξυμένη διαπάλη γύρω από μια σειρά ζητήματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Χαρακτηριστική ήταν η έντονη αντίδραση στην αύξηση των δασμών από θιγόμενα τμήματα της αστικής τάξης των ΗΠΑ και η έκφρασή τους σε πολιτικό επίπεδο με τους μισούς σχεδόν Ρεπουμπλικάνους στη Βουλή των Αντιπροσώπων (συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της) να συγγράφουν κείμενο εναντίωσης στην αύξηση των δασμών και τον επικεφαλής των οικονομικών συμβούλων του Τραμπ, Γκάρι Κον, να παραιτείται. Αποκαλυπτική των σχετικών ενδοαστικών αντιθέσεων στις ΗΠΑ ήταν και η αντικατάσταση του ΥΠΕΞ, με τον Τίλερσον να παύεται από τον Τραμπ και να αντικαθίσταται από τον πρώην επικεφαλής της CIA, Πομπέο.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, το επίκεντρο του κυβερνητικού ενδιαφέροντος στις συζητήσεις με μια σειρά ιμπεριαλιστικούς θεσμούς και κράτη είναι το πλαίσιο εποπτείας μετά την τυπική έξοδο από το μνημόνιο το καλοκαίρι, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες κερδίσματος δημοσιονομικού χώρου για την υποστήριξη της καπιταλιστικής κερδοφορίας μέσω της ελάφρυνσης του κρατικού χρέους. Όπως και σε άλλες περιόδους, η συγκεκριμένη συζήτηση αποτελεί και αρένα διασταύρωσης αντίπαλων επιδιώξεων, με κεντρικούς πόλους το ΔΝΤ και τη γερμανική κυβέρνηση. Ως επίδικο παρουσιάζεται ο χαρακτήρας του «μηχανισμού ρύθμισης του χρέους», με το ΔΝΤ, την ΕΚΤ, την Κομισιόν και τη Γαλλία να εκφράζονται υπέρ ενός αυτόματα προσαρμόσιμου (στους ρυθμούς ανάπτυξης) μηχανισμού και τις Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Φινλανδία υπέρ ενός υπό προϋποθέσεις ενεργοποιούμενου μηχανισμού, που θα εγκρίνεται κάθε χρόνο με ψηφοφορία στη γερμανική Βουλή.

Η αντιπαράθεση αυτή δεν αφορά σε καμία περίπτωση την αποδεκτή απ’ όλες τις πλευρές ανάγκη απαρέγκλιτης συνέχισης της αντιλαϊκής πολιτικής. Το μόνο που αλλάζει μεταξύ τους είναι το όνομα, με τον επίτροπο Οικονομικών της ΕΕ Π. Μοσκοβισί να την βαφτίζει «μηχανισμό παρακολούθησης», τον πρόεδρο του Eurogroup Μ. Σεντένο «μεταπρογραμματική συμφωνία», το στέλεχος της ΕΚΤ Μπ. Κερέ «ισχυρό μεταμνημονιακό διακανονισμό» και τον Ευ. Τσακαλώτο «ενισχυμένη παρακολούθηση».

Η απαρέγκλιτη συνέχιση της αντιλαϊκής πολιτικής παρουσιάστηκε ως αυτονόητη και συγκεκριμενοποιήθηκε περαιτέρω και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του επικεφαλής του ΟΟΣΑ, Α. Γκουρία, στην Αθήνα. Σε αυτήν, και αφότου συνεχάρη θερμά τον Α. Τσίπρα, παρουσίασε τη σχετική έκθεση του ΟΟΣΑ στην οποία προτάσσονται για το επόμενο διάστημα η παραπέρα αύξηση της «πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης», η πλήρης εφαρμογή των νέων περικοπών στις συντάξεις από το 2019, η παραπέρα γενίκευση της «ευελιξίας» στην αγορά εργασίας με πρόσθετα χτυπήματα στις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις Συλλογικές Συμβάσεις, η διατήρηση και ο «εκσυγχρονισμός» του υποκατώτατου μισθού, η απαρέγκλιτη εφαρμογή της νέας μείωσης του αφορολόγητου κ.ά. Αυτή θα είναι η «δίκαιη ανάπτυξη» της «μεταμνημονιακής εποχής», για την οποία επιχαίρει η κυβέρνηση!

Στη συνάντηση με τον Α. Γκουρία, ο Α. Τσίπρας έφτασε μάλιστα να πανηγυρίζει γιατί «η Ελλάδα έγινε πρωταθλήτρια χώρα του ΟΟΣΑ σε μεταρρυθμίσεις», προσπαθώντας να ιδιοποιηθεί για τον εαυτό του όχι μόνο το δικό του, αλλά και το «μεταρρυθμιστικό» (και μνημονιακό) αντιλαϊκό έργο των προηγούμενων κυβερνήσεων. Στην ίδια γραμμή, ο Γ. Δραγασάκης χαρακτήρισε «τραγωδία» το ενδεχόμενο να εκληφθεί «η έξοδος από τα μνημόνια [...] ως επιστροφή στην κανονικότητα πριν την κρίση». Αυτή η πολιτική όμως έχει τη φανατική στήριξη ολόκληρου του αστικού πολιτικού κόσμου, με τον Ν. Δένδια της ΝΔ να φτάνει μάλιστα να δηλώνει (κατά τη συζήτηση της παράδοσης των υδρογονανθράκων της Ηπείρου σε πετρελαϊκούς ομίλους): «Ο διάλογος στο μέλλον θα διεξάγεται ακριβώς σε αυτό το επίπεδο. Ποιος είναι καλός στις ιδιωτικοποιήσεις».

Παρά τη σύμπνοια σε όλα τα θεμελιώδη ζητήματα της εσωτερικής και της εξωτερικής πολιτικής, το αστικό πολιτικό σκηνικό παραμένει σε μια σχετική ρευστότητα. Η πρωτοβουλία του Κινήματος Αλλαγής για τη Συνταγματική Αναθεώρηση πυροδότησε διεργασίες που το ανέδειξαν σε «μήλον της (κυβερνητικής) έριδος» ανάμεσα στο ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το ζήτημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης αποτελεί εκείνο το πεδίο στο οποίο –εκτός από τις τακτικές των αστικών κομμάτων με το βλέμμα στα αυριανά κυβερνητικά σχήματα– αντανακλώνται και οι σχεδιαζόμενες προσαρμογές στο νομικό εποικοδόμημα που είναι απαραίτητες για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του αστικού πολιτικού συστήματος στην υποβοήθηση της καπιταλιστικής κερδοφορίας.

Όσον αφορά τα περιεχόμενα του τεύχους, περιλαμβάνεται η Απόφαση της ΚΕ, καθώς και η εισηγητική ομιλία και το «κλείσιμο» του ΓΓ, στα οποία αναφερθήκαμε στην αρχή του κειμένου.

Η ΚΟΜΕΠ ξεκινά σε αυτό το τεύχος την ενότητα «Ιδεολογία - 200 χρόνια Μαρξ», η οποία είναι αφιερωμένη στα 200 χρόνια από τη γέννηση του θεμελιωτή της κομμουνιστικής κοσμοθεωρίας στις 5 Μάη 1883. Σε αυτό το τεύχος, η ενότητα περιλαμβάνει δύο κείμενα, μαζί με σχετικό προλογικό σημείωμα της Συντακτικής Επιτροπής της ΚΟΜΕΠ.

Το κείμενο με τίτλο: «Ο Μαρξ και η ενότητα της επιστήμης, φυσικής και κοινωνικής» παρουσιάζει πώς προσέγγισε το ζήτημα ο ίδιος ο Μαρξ στην εποχή του, αλλά και πώς τίθεται στις σύγχρονες συνθήκες. Στο κείμενο προσεγγίζονται μια σειρά θεματικές που συνδέονται με την ενότητα της επιστήμης, όπως το υλικό υπόβαθρό της, οι ομοιότητες και οι διαφορές ανάμεσα στους φυσικούς και τους κοινωνικούς νόμους, η βοήθεια που μπορεί να προσφέρει η μία ομάδα επιστημών στην άλλη, η ανάγκη της διεπιστημονικής προσέγγισης των φαινομένων, η διαδικασία δημιουργίας νέων επιστημών που καλύπτουν κενά ανάμεσα στις υπαρκτές επιστήμες, οι αιτίες σχετικής καθυστέρησης αυτής της διαδικασίας στις κοινωνικές επιστήμες κλπ.

Το κείμενο με τίτλο: «“Το Κεφάλαιο” του Μαρξ και ο σύγχρονος καπιταλισμός» κωδικοποιεί τον τρόπο με τον οποίο ο Μαρξ αποκάλυψε την –κρυμμένη από το μη επιστημονικό «μάτι»– ουσία του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, αναδεικνύοντας παράλληλα και το μάχιμο χαρακτήρα του έργου. Στο κείμενο παρουσιάζονται βασικά συστατικά στοιχεία αυτής της ουσίας, σε συνάρτηση με τη διαλεκτική μέθοδο έκθεσης του υλικού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρουσίαση του αντικειμενικού χαρακτήρα κάποιων υποκειμενικών δυσκολιών της μελέτης «Του Κεφαλαίου», καθώς και η απάντηση στις αστικές κατηγορίες ότι «Το Κεφάλαιο» αναφέρεται σε έναν καπιταλισμό που δεν έχει τίποτα κοινό με τον –τότε– σύγχρονο καπιταλισμό του μεταπολεμικού δυτικού κόσμου.

Στην ενότητα «Οικονομία-Πολιτική» περιλαμβάνονται δύο κείμενα. Το πρώτο με τίτλο: «Για την εξόρυξη χρυσού στη Β/Α Χαλκιδική» αποτελεί κείμενο της Ομάδας Οικονομίας της ΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, το οποίο παρουσιάζει τις σχετικές εξελίξεις σε συνδυασμό με την τοποθέτηση και την παρέμβαση του ΚΚΕ. Παραθέτει τα απαραίτητα στοιχεία για τον ορυκτό πλούτο και τη μεταλλευτική δραστηριότητα στην περιοχή, βασικά δεδομένα για τους εργαζόμενους και τις συνθήκες εργασίας στα σχετιζόμενα έργα, τον τρόπο παρέμβασης της εργοδοσίας σε αγαστή συνεργασία με τον εργοδοτικό συνδικαλισμό και τις τοπικές διοικήσεις της περιοχής, τα ανταγωνιστικά αστικά συμφέροντα της περιοχής που αντιστρατεύονται την εξορυκτική δραστηριότητα, τη στάση των οπορτουνιστικών κομμάτων στο ζήτημα. Στη βάση των παραπάνω παρουσιάζεται και η τοποθέτηση του ΚΚΕ στο ζήτημα και τις επιμέρους πλευρές του.

Το κείμενο με τίτλο: «Για το φαινόμενο της φυγής εγκεφάλων (brain drain)» μελετά πλευρές της μετανάστευσης επιστημονικού δυναμικού από την Ελλάδα προς ισχυρότερες καπιταλιστικές οικονομίες, η οποία έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις την περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης στη χώρα μας. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζονται η διαχρονική επίδραση της κίνησης της καπιταλιστικής οικονομίας, οι συνέπειες του φαινομένου, η ανησυχία και οι σχετικές πρωτοβουλίες του ελληνικού αστικού κράτους γι’ αυτό. Παρουσιάζεται επίσης η πολιτική της ΕΕ για την ενίσχυση της κινητικότητας του επιστημονικού δυναμικού και πλευρές της ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης που συνδέονται με αυτήν.

Στην ενότητα «Βιβλιοπαρουσίαση» παρουσιάζεται η νέα έκδοση της Ιδεολογικής Επιτροπής του ΚΣ της ΚΝΕ με τίτλο: «Στιγμές από τη ζωή και δράση της ΚΝΕ στην παρανομία».

Τέλος, στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται κομματικά ντοκουμέντα από 4.3.2018 μέχρι 5.5.2018.