Η απώλεια του σ. Χαρίλαου Φλωράκη βάρυνε τις συνθήκες εργασίας κατά τις τελευταίες ημέρες διαμόρφωσης και διάταξης της ύλης για την παρούσα έκδοση της ΚΟΜΕΠ.
Η ΚΕ του ΚΚΕ, οι χιλιάδες στελέχη και μέλη του Κόμματος, της ΚΝΕ, των συντρόφων και συναγωνιστών με το ΚΚΕ σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και διαφορετικά πεδία της ταξικής πάλης, θρήνησαν κομμουνιστικά, αγωνιστικά τη φυσική απώλεια του συντρόφου Χαρίλαου Φλωράκη. Εφυγε πλήρης ημερών, όχι μόνο του βιολογικού κύκλου, αλλά κυρίως της δράσης του ως μέλους και στελέχους του ΚΚΕ, που το υπηρέτησε για 76 χρόνια, από διαφορετικές θέσεις ευθύνης: Του ΟΚΝίτη μέχρι Α΄ Γραμματέα και Γενικού Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του.
Ο σ. Χαρίλαος κατάκτησε το χαρακτηρισμό του «ιστορικού στελέχους» μέσα από τον πλήρη κύκλο της κομματικής ζωής του: Με τη δράση στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ), την παράνομη δουλιά, τις διώξεις και φυλακίσεις. Με την παρουσία του στην Ελλάδα ως κίνηση de facto νομιμοποίησης του Κόμματος κατά την πτώση της δικτατορίας. Με τη συγκρότηση των κομματικών οργανώσεων βάσης, την υπεράσπιση των κομμουνιστικών συμβόλων στη δύσκολη περίοδο της παγκόσμιας κομμουνιστικής οπισθοχώρησης και αποσύνθεσης του ’89 - ’91. Με όλα όσα δεν χωρούν σ’ αυτές τις γραμμές.
Χιλιάδες εργαζόμενοι, ηλικιωμένοι σύντροφοι και συναγωνιστές, νέοι και νέες, οργανωμένοι στο ΚΚΕ και στην ΚΝΕ καθώς και ανοργάνωτοι, δάκρυσαν, πένθησαν, άφησαν ένα λουλούδι περνώντας για τον ύστατο χαιρετισμό μπροστά από τη σορό του σ. Χαρίλαου Φλωράκη που τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στο σπίτι του, στην έδρα της Κεντρικής Επιτροπής.
Πλημμύρισαν τους δρόμους γύρω από την έδρα της ΚΕ, βροντοφώναξαν «ΚΚΕ, το κόμμα σου λαέ», κυμάτισαν τις κόκκινες σημαίες, τραγούδησαν τον ύμνο της «Κομμουνιστικής Διεθνούς» στην τελετή αποχαιρετισμού (πολιτική κηδεία) στο αίθριο του κτιρίου της ΚΕ, όπου παραβρέθηκε και ολόκληρη η πολιτική ηγεσία της χώρας.
Ακολούθησαν το σ. Χαρίλαο στο ύστατο ταξίδι προς τη γενέτειρά του, στην αιώνια κατοικία του.
Ολοι και όλες, περισσότερο ή λιγότερο συνειδητά, ανάλογα με τη φυσική και την κομματική μας ηλικία, τιμήσαμε το σ. Χαρίλαο, όχι ως είδωλο, αλλά ως ενσάρκωση της μακρόβιας αντοχής των κομμουνιστικών ιδεών, της πάλης για το σοσιαλισμό, της υπεράσπισής του σε συνθήκες ήττας και οπισθοχώρησης.
Με την αποχαιρετιστήρια στάση μας, τις δηλώσεις και τις ομιλίες μας ανανεώσαμε την πίστη μας, την προσήλωσή μας στην αξία της ατομικής θυσίας. Εκείνης, που εντάσσεται στην ταξική πάλη των πιο διαφορετικών συνθηκών: Των πρώτων σκιρτημάτων για την ιδεολογική-πολιτική οργάνωση της εργατικής τάξης. Της αντάρτικης και ένοπλης αντίστασης για την υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας. Της ένοπλης υπεράσπισης του εργατικού και λαϊκού δίκιου από την τρομοκρατία της εγχώριας αντίδρασης με τη στρατιωτική αρωγή των ξένων συμμάχων της. Της παράνομης δουλιάς με τον κίνδυνο ακόμη και της θανατικής καταδίκης. Των σκληρών αλλεπάλληλων καθημερινών θυσιών με τη συμμετοχή στους αγώνες, στις απεργίες. Με την αντίσταση στο ρουσφέτι, στη «νόμιμη» και παράνομη εξαγορά για συναίνεση στην αντεργατική επίθεση, ιδιαίτερα ενάντια στις νεώτερες γενιές του εργατικού δυναμικού, στην εξαργύρωση μιας «θέσης εργασίας» με τη συμμετοχή σε μισθοφορικά σώματα ή μιας «εθελούσιας εξόδου» με ευνοϊκότερες συνθήκες συνταξιοδότησης ως αντίτιμο για τη συγκράτηση της αντίστασης, της πάλης μη νομιμοποίησης των αντεργατικών, αντιλαϊκών κυβερνητικών επιλογών.
Ο αποχαιρετισμός στο σ. Χαρίλαο συνδέει το χθες με το σήμερα, το σήμερα με το αύριο, κάνει την ιστορία πηγή ανάπτυξης της ατομικής και συλλογικής κομματικής συνείδησης, της ταξικής συνείδησης.
Αυτό το χαρακτήρα έχει το Αφιέρωμα του παρόντος τεύχους «στη μνήμη του Χαρίλαου Φλωράκη», όπου δημοσιεύονται συγκεντρωμένα όλα τα κομματικά ντοκουμέντα που εξέδωσε η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ και το Κεντρικό Συμβούλιο της ΚΝΕ: Από την αναγγελία του θανάτου του έως το ευχαριστήριο προς όλες και όλους τους συμμετέχοντες στον ύστατο αποχαιρετισμό του.
Το ΚΚΕ, «με τα γνωστά σύμβολά του, τη Μαρξιστική - Λενινιστική ιδεολογία του, το Πρόγραμμά του και τις αρχές του» όπως το χαρακτήριζε ο σ. Χαρίλαος στη διαθήκη του, και με το 17ο συνέδριό του προειδοποίησε τους εργαζόμενους, τους νέους και τις νέες, τους συνταξιούχους, για τη μεγάλη αντεργατική και αντιλαϊκή πολιτική που θα τους περίμενε είτε με το ΠΑΣΟΚ είτε με τη ΝΔ στην κυβέρνηση.
Το ΚΚΕ κάλεσε και καλεί τις εργατικές και λαϊκές δυνάμεις:
Να εγκαταλείψουν μαζικά τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ.
Να απομονώσουν τις οπορτουνιστικές δυνάμεις, όπως ο ΣΥΝ, που στις κρίσιμες καμπές της λαϊκής αφύπνισης: Δίνουν «αριστερό άλλοθι» στις κεφαλαιοκρατικές επιλογές, στον «ευρωμονόδρομο». Νοθεύουν τη δυναμική και τον προσανατολισμό του εργατικού κινήματος με δήθεν «νέες», «εκσυγχρονιστικές» ιδέες και θεσμούς, όπως της «παγκοσμιοποίησης», του «αντινεοφιλελευθερισμού», της «Πολιτικής Ενωσης της Ευρώπης με κοινωνική ευαισθησία», της «λαϊκής συμμετοχής και συναίνεσης για την ΕΕ των πολιτών και όχι της αγοράς», των «Μη κυβερνητικών οργανώσεων» και του «Ευρωπαϊκού (ή «Μεσογειακού») Κοινωνικού φόρουμ», σε βάρος του ταξικού εργατικού συνδικαλισμού, του αντιιμπεριαλιστικού αντιπολεμικού κινήματος, του ριζοσπαστισμού των κοινωνικών κινημάτων και του ευρωπαϊκού συντονισμού τους.
Απόψεις πεπαλαιωμένες, με μόνη αξία τους: Τη δυνατότητα να σπέρνουν ψεύτικες ελπίδες και αυταπάτες. Να αδρανοποιούν το πραγματικό όπλο των εργαζομένων, τη συνειδητή και μαχητική στάση απέναντι στον ταξικό τους αντίπαλο. Να ευνουχίζουν την ταξική πάλη σε κάθε χώρα, στο όνομα των ταυτόχρονων μεταρρυθμίσεων για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, μέσα από μια «ανθρώπινη διάσταση της Πολιτικής της συγκρότησης».
Το ΚΚΕ καλεί τους μισθωτούς, τους νέους και τις νέες, να πάρουν πρωτοβουλίες στον τόπο εργασίας τους, στον κλάδο, να συγκροτήσουν επιτροπές αγώνα με τους συναδέλφους τους, να δυναμώσουν τη φωνή και τη δράση του ταξικού πόλου στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, του ΠΑΜΕ.
Οι εξελίξεις έχουν διπλή όψη: Από τη μια την υποχρεωτική για το κεφάλαιο και την πολιτική του εξουσία, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, αντεργατική επιθετικότητα. Από την άλλη, τα σκιρτήματα αφύπνισης, αντίστασης απέναντι στην αντιλαϊκή πολιτική.
Αυτό είναι το μήνυμα του «ΟΧΙ» του γαλλικού λαού, των εργατών και νέων της Γαλλίας, του Oλλανδικού «ΟΧΙ», στο δημοψήφισμα για τη νέα Ευρω-συνθήκη, το λεγόμενο «Ευρωσύνταγμα». Και στην Ελλάδα, όλο και περισσότερο επεκτείνεται και βαθαίνει η επιφύλαξη απέναντι στον «ευρωμονόδρομο».
Ολο και περισσότεροι μισθωτοί και αυτοαπασχολούμενοι συνειδητοποιούν στην πράξη το χαρακτήρα των αλλαγών στο εμπορικό ωράριο, στους όρους της υπερωριακής αμοιβής, των απολύσεων, της συνταξιοδότησης, της μεταλυκειακής εκπαίδευσης και όχι μόνο.
Το παρόν τεύχος της ΚΟΜΕΠ στην ενότητα Κόμμα - Εργατικό κίνημα, επιχειρεί να αναδείξει την πείρα των κομματικών οργανώσεων από τη δουλιά τους για την οργάνωση της πάλης των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων.
Δημοσιεύεται άρθρο βασισμένο στην πλούσια πείρα από την απεργία της 17ης Μάρτη, με σκοπό την ισχυροποίηση του ταξικού ρεύματος στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Το άρθρο αναδεικνύει χρήσιμα συμπεράσματα που αφορούν τον άξονα της ταξικής πάλης μέσα στο συνδικαλιστικό κίνημα, αποκαλύπτοντας την τακτική των δυνάμεων της ταξικής συνεργασίας, του συμβιβασμού, της προβαλλόμενης ως «κοινωνικής συναίνεσης». Κωδικοποιεί τη θετική πείρα από τις πρωτοβουλίες και δυνατότητες στη συσπείρωση νέων δυνάμεων, στην ανάπτυξη του βαθμού οργάνωσης της εργατικής τάξης, στο ιδεολογικό της ατσάλωμα απέναντι στην αστική ιδεολογία (π.χ. «όλοι μαζί, εργάτες κεφάλαιο, για την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας»). Ασχολείται με τους άξονες της ιδεολογικής διαπάλης μέσα στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, απαραίτητη προϋπόθεση για την απομόνωση των ενσωματωμένων στο σύστημα θεσμών του και για την ανάδειξη και ισχυροποίηση των πραγματικά εργατικών συνδικαλιστικών οργανώσεων και δομών.
Σε αυτό το άρθρο τίθενται οι ελλείψεις, οι αδυναμίες, οι θετικές και αρνητικές εμπειρίες με γνώμονα τις αποφάσεις του 17ου Συνεδρίου του Κόμματος και της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης για τη δουλιά στην εργατική τάξη.
Ακόμη, δημοσιεύεται η Εισήγηση σε Σύσκεψη κομματικών μελών στον τομέα του Εμπορίου, στην Κομματική Οργάνωση Πειραιά, στην προσπάθεια της ολόπλευρης προετοιμασίας τους - ιδεολογικής, πολιτικής, οργανωτικής - προκειμένου να αναπτυχθεί το κίνημα αντίστασης από τους εργαζόμενους στο λιανικό εμπόριο, να αναζητηθούν οι κοινοί στόχοι πάλης με τους αυτοαπασχολούμενους του χώρου, να αναπτυχθεί κοινό μέτωπο πάλης.
Στην ίδια ενότητα περιλαμβάνεται άρθρο κριτικής παρουσίασης των θέσεων της «Αυτόνομης Παρέμβασης», έτσι όπως προκύπτουν μετά από τη Συνδιάσκεψη αυτής της οργάνωσης που έγινε στις 2-3 Απρίλη του 2005. Επιβεβαιώνεται ότι οι θέσεις-αποφάσεις της «Αυτόνομης Παρέμβασης» είναι ουσιαστικά προέκταση και προσαρμογή στις γενικότερες θέσεις του ΣΥΝ. Αποδεικνύεται ότι η όποια αναφορά στην «πάλη πάνω στο πρόβλημα» είναι σχήμα λόγου, αφού όλες οι προτάσεις της εντάσσονται και δικαιολογούν μια πολιτική διαχείρισης του συστήματος.
Η ΚΕ του ΚΚΕ εξέδωσε κείμενο θέσεων, «Για τα 60 χρόνια από την Αντιφασιστική Νίκη των λαών», που αναδημοσιεύεται στο παρόν τεύχος της Κομμουνιστικής Επιθεώρησης. Μετά την νίκη της αντεπανάστασης στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες (1989-1991) ξεκίνησε μια πιο συντονισμένη παγκόσμια προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας του Β΄ παγκοσμίου πολέμου, που επιχειρεί να μειώσει έως και να σβήσει την προσφορά του κομμουνιστικού κινήματος στους λαούς όλου του κόσμου και την καθοριστική συνεισφορά της ΕΣΣΔ. Επίσης επιχειρεί να χειραγωγήσει μαζικά τις νεότερες κύρια γενιές στα σημερινά εγκλήματα του ιμπεριαλισμού, αφού επιχειρείται συνειδητά να συγκαλυφθεί το γεγονός πως οι άδικοι πόλεμοι ξεπηδούν μέσα από τα σπλάχνα του άδικου εκμεταλλευτικού συστήματος. Οι αιτίες αυτών των πολέμων βρίσκονται μέσα στη φύση του συστήματος που βασίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και θα εξαλειφθούν μόνο με την οριστική εξάλειψη του καπιταλισμού και το πέρασμα στον ανώτερο κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό, τον κομμουνισμό.
Στην ενότητα Ιστορία περιλαμβάνεται άρθρο που αφορά τη μεταπολεμική ιστορία του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα, «Για τα Ιουλιανά». Το άρθρο δοκιμάζει να πιάσει την άκρη των γεγονότων του Ιούλη του 1965, που ξεκινά μάλλον στην αρχή της δεκαετίας του ’50, αν όχι και νωρίτερα και φτάνει μέχρι το 1974, όταν κατέρρευσε η χούντα. Δίνει πολλά στοιχεία για τη στάση των πολιτικών δυνάμεων εκείνης της εποχής, καθώς και της ΕΔΑ και του ΚΚΕ.
Με ευκαιρία τη διεθνή «Ημέρα Περιβάλλοντος», 5 Ιούνη, δημοσιεύεται άρθρο για το «Εμπόριο δικαιωμάτων αερίων ρύπων». Το δημοσίευμα αποκαλύπτει πως οι νόμοι της καπιταλιστικής αγοράς αξιοποιούνται από τις διακρατικές δομές και συμφωνίες, ώστε να κάνουν πηγή χρηματισμού ακόμα και την περιβαλλοντική ρύπανση από την καπιταλιστική βιομηχανική παραγωγή.
Στην ενότητα Σοσιαλισμός φιλοξενείται ξένη δημοσίευση με θέμα την «Εναλλακτική λύση στη μεταρρύθμιση της αγοράς του 1965 χωρίς αποδέκτες». Το άρθρο έχει γραφτεί με αφορμή τα 80χρονα από τη γέννηση του επιστήμονα Β. Μ. Γκλουσκόφ, ενός από αυτούς που προώθησαν την ιδέα της βελτίωσης της κεντρικής διεύθυνσης της λαϊκής οικονομίας στη βάση της ηλεκτρονικής τεχνολογίας υπολογισμού και αντιτάχθηκαν στις προτάσεις αντιμετώπισης των προβλημάτων του κεντρικού σχεδιασμού με αποδυνάμωσή του και υιοθέτηση αστικών κινήτρων και μεθόδων, όπως του επιχειρηματικού κέρδους. Οπως ισχύει για όλες τις δημοσιεύσεις αυτής της ενότητας, οι θέσεις τους δεν αποτελούν θέσεις του ΚΚΕ. Επιλέγεται η δημοσίευσή τους με κριτήριο τη συμβολή στην πληροφόρηση και στην αρθρογραφία, στον προβληματισμό από τη σκοπιά της υπεράσπισης της σοσιαλιστικής οικοδόμησης.
Τέλος σε αυτό το τεύχος δημοσιεύονται τα Κομματικά Ντοκουμέντα της περιόδου (από 1η Απρίλη 2005 έως 21 Μάη 2005), που μεσολάβησε από την έκδοση του προηγούμενου τεύχους.