Η ολοκλήρωση της διαδικασίας με το πανελλαδικό σώμα και τις αποφάσεις του, αλλά και όλη η προηγούμενη συζήτηση στις κομματικές οργανώσεις και τις κομματικές ομάδες του δημοσίου αλλά όχι μόνο, επιβεβαίωσε τη γενική εμπιστοσύνη στην πολιτική του Κόμματος. Την κατάκτηση ενός καλύτερου επιπέδου αφομοίωσης και κατανόησης της πολιτικής μας, αλλά ταυτόχρονα σοβαρά κενά όσο ανοίγουμε και προσεγγίζουμε τα ζητήματα επί της ουσίας και κυρίως τη μεγάλη απόσταση αυτού που κάνουμε από αυτό που χρειάζεται να κάνουμε.

Στο χώρο του κράτους και της δημόσιας διοίκησης η δουλιά μας τα τελευταία χρόνια έχει κάνει σημαντικά βήματα. Βήματα που εκφράζονται με τη βελτίωση του συσχετισμού των δυνάμεων υπέρ του Κόμματος και του ταξικού κινήματος, την αριθμητική αύξηση των δυνάμεών μας, την πιο οργανωμένη και αποτελεσματική παρουσία μας.

Παρ’ όλα αυτά και στο συγκεκριμένο χώρο που εξετάζουμε, ισχύουν οι βασικές αδυναμίες, καθυστερήσεις και ελλείψεις που η εισήγηση της ΚΕ στο πανελλαδικό σώμα επεσήμαινε και κυρίως τα κενά που υπάρχουν στην αφομοίωση της στρατηγικής του Κόμματος, ιδιαίτερα η ανάγκη να κατακτηθεί η ικανότητα σύνδεσης της τακτικής με τη στρατηγική στην καθημερινή δράση, μέσα στους εργαζόμενους, στο συνδικαλιστικό κίνημα.

Αξίζει από την άποψη αυτή να δούμε την εμπειρία που βγαίνει από τη δουλιά στον πολύ σοβαρό αυτό τομέα της δημόσιας διοίκησης.

Τα τελευταία χρόνια στο κράτος και τη δημόσια διοίκηση σημειώθηκαν διαφοροποιήσεις και πάρθηκαν μέτρα που, ανεξάρτητα από το πώς δικαιολογήθηκαν, είχαν ως στόχο να φέρουν το κράτος και τη δημόσια διοίκηση στο ύψος των σημερινών αναγκών τόσο του ντόπιου όσο και του διεθνούς κεφαλαίου.

Θα σημείωνα, ενδεικτικά, ως σημαντικότερες από αυτές τις αναπροσαρμογές και παρεμβάσεις:

-” Στα υπουργεία εσωτερικών, άμυνας και δικαιοσύνης με στόχους την ενίσχυση των κατασταλτικών μηχανισμών και τις αναγκαίες προσαρμογές στην αυξανόμενη επιθετικότητα του κεφαλαίου (Ευρωστρατός, Ευρωαστυνομία, Δυνάμεις Ταχείας Επέμβασης, συνεργασία με ξένες μυστικές υπηρεσίες, νέο νομοθετικό πλαίσιο για να λειτουργεί η δικαιοσύνη σε ποιο ταξική κατεύθυνση).

”- Τις βαθιές αντιδραστικές αλλαγές στο υπουργείο Παιδείας με στόχο την προσαρμογή του σχολείου, συνολικά της εκπαιδευτικής διαδικασίας στις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις που είναι αναγκαίες για την κερδοφορία του κεφαλαίου και στη διαμόρφωση υποταγμένων στη συνείδηση ανθρώπων (τα νομοσχέδια Αρσένη και Ευθυμίου, τα νομοσχέδια για ΑΕΙ-ΤΕΙ και αξιολόγηση, τις ντιρεκτίβες της ΕΕ, κλπ.).

-” Τις αναπροσαρμογές στα οικονομικά υπουργεία με στόχο την ενίσχυση όχι μόνο του φοροεισπρακτικού μηχανισμού του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και την προσαρμογή ευρύτερα της οικονομικής του λειτουργίας στις νέες ανάγκες του κεφαλαίου (νομοσχέδια για τις ιδιωτικοποιήσεις, νομοσχέδια για τα αναπτυξιακά κίνητρα, νόμοι για την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση κλπ.).

Τα νομοσχέδια του υπουργείου Εργασίας για προώθηση των επιλογών που στοχεύουν στη μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης όχι μόνο μέσα από το φθηνότερο μεροκάματο αλλά μέσω όλων των παραγόντων (ασφάλιση, υγεία, πρόνοια κλπ.) που έμμεσα ή άμεσα συμβάλλουν στην αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης.

Ηταν η εναντίωση στις καπιταλιστικές αυτές αναδιαρθρώσεις, το αντιπάλεμά τους η βασική μας γραμμή συσπείρωσης και πάλης; Και πόσο ολοκληρωμένα παλέψαμε αυτή τη γραμμή σε όλα τα επίπεδα τόσο στο δημόσιο όσο και γενικότερα; Γενικά ήταν. Ομως δε συνεπάγεται ότι αυτό γινόταν πάντα σωστά και ολοκληρωμένα. Ας δούμε ορισμένες τέτιου είδους αδυναμίες που εκφράστηκαν.

Το βάρος στην προπαγάνδα μας έγερνε από τη μεριά των συνεπειών που οι καπιταλιστικές αυτές αναδιαρθρώσεις έφερναν και φέρνουν σε βάρος των εργασιακών, ασφαλιστικών, κοινωνικών δικαιωμάτων και κατακτήσεων. Πλευρά πολύ σοβαρή ασφαλώς αλλά όχι η κύρια.

Δε φωτίσαμε το ζήτημα με επάρκεια, ώστε να κατανοηθεί ο χαρακτήρας των αλλαγών και των αναδιαρθρώσεων. Π.χ. ότι αυτού του είδους οι αναπροσαρμογές για κράτος πιο «σύγχρονο», πιο «αποτελεσματικό», πιο «ευέλικτο», αντανακλούν τη σημερινή φάση ανάπτυξης της καπιταλιστικής οικονομίας. Οτι δεν πρόκειται για διαδικασίες που εξαρτώνται από το ποιο κόμμα ή συνδυασμός κομμάτων ασκεί τη διακυβέρνηση. Να απαντήσουμε στο ψευτοδίλημμα περί σύγχρονου ευέλικτου και αποτελεσματικού κράτους με το ουσιαστικό ερώτημα: Ικανό για ποιον και στα χέρια ποιανού; Να φωτίσουμε το ζήτημα των ιδιωτικοποιήσεων σοβαρών τομέων και υπηρεσιών, όχι κυρίως από το κτύπημα κατακτημένων δικαιωμάτων για τους εργαζόμενους, αλλά κυρίως από τη σκοπιά σε ποιον ανήκουν, ποιον εξυπηρετούν και σε ποιον πρέπει να ανήκουν τα μέσα παραγωγής ακριβώς για να μην έχουν οι κατακτήσεις προσωρινό χαρακτήρα.

Στο βαθμό που υπάρχει ελλιπής κατανόηση της κεντρικής γραμμής συσπείρωσης -συνολική δηλαδή απόρριψη των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, αφομοίωση της διαπίστωσης του 16ου Συνεδρίου ότι πίσω από τη γραμμή αντιπαράθεσης με τα μονοπώλια και τον ιμπεριαλισμό δεν υπάρχει έδαφος υπεράσπισης ούτε επιμέρους κατακτήσεων- δημιουργούνται δυσκολίες, συγχύσεις, μονομέρειες, όπως η μονομέρεια ορισμένων δυνάμεών μας στην κάλυψη εισοδηματικών απωλειών μέσω των επιδομάτων, ο αποσπασματικός τρόπος ανάδειξης της ανάγκης μονιμοποίησης των εκτάκτων, η αντίληψη των συντρόφων μας σε κάποιο χώρο ότι όλες οι παρατάξεις σε σωστή κατεύθυνση παλεύουν κλπ.

Τα ίδια κενά τα οποία προέρχονται από τη λειψή αφομοίωση της στρατηγικής του Κόμματος, από την αδυναμία μας να προσαρμόσουμε έγκαιρα και σε όλα τα επίπεδα την τακτική μας παρουσιάζονται σε τομείς, όπως ο τρόπος προπαγάνδισης των αιτημάτων. Π.χ. στα οικονομικά αιτήματα, μείωση εργάσιμου χρόνου κλπ. απαιτούμε κυρίως από τη σκοπιά του ποιος παράγει τον πλούτο και ποιος πρέπει να τον απολαμβάνει; Αποκαλύπτουμε το μηχανισμό εκμετάλλευσης από πού και πώς παράγεται το κέρδος, η υπεραξία; Γιατί σύντροφοί μας εκτιμούν ως ανεδαφικό και μη ρεαλιστικό το αίτημα για 300.000 δρχ. κατώτερο μεροκάματο; Γιατί δεν ξεκινούν με το κριτήριο: ανάγκες των εργαζομένων και πλούτος που αυτοί παράγουν, αφήνοντας να κριθεί η «ρεαλιστικότητα» του αιτήματος από τον αγώνα και το συσχετισμό δυνάμεων που θα διαμορφωθεί με αυτόν;

Τα τελευταία χρόνια οι αγώνες των εργαζομένων παρά το ότι είναι πίσω από τις ανάγκες συνεχώς και μεγαλώνουν. Αρκετοί από αυτούς γίνονται και με οξυμένες μορφές, πολύχρονοι, με σύγκρουση κλπ. Στο βαθμό που δεν υπάρχουν άμεσα αποτελέσματα ο κίνδυνος απογοήτευσης είναι υπαρκτός όχι μόνο για τα νέα στρώματα που μπαίνουν στη δράση αλλά και για τα παλαιότερα που μέσα από συνδικαλιστικούς αγώνες είχαν κερδίσει δικαιώματα (π.χ. ΟΤΑ, ΔΕΚΟ, οικοδόμοι κλπ.).

Ο κίνδυνος της απογοήτευσης και αποστράτευσης παραμονεύει, αν δεν κατανοηθεί ότι στην αποτελεσματικότητα δράσης του συνδικαλιστικού και γενικότερα του λαϊκού κινήματος παίζουν μεν σημαντικό ρόλο η μαζικότητα, η οργανωτική κατάσταση και οι μορφές αγώνα αλλά καθοριστικοί παράγοντες είναι η γραμμή αντιπαράθεσης και οι πολιτικές προϋποθέσεις: προώθηση του λαϊκού μετώπου, ισχυροποίηση του ΚΚΕ.

Το παραπάνω έχει να κάνει και με την προσπάθεια μας να μπει στο ΚΚΕ «νέο αίμα». Οι χιλιάδες που είναι στη δράση, που αγωνίζονται, δε θα ενταχθούν ποτέ στις γραμμές του Κόμματος αν καταρχήν δεν κατανοείται ότι στις σημερινές συνθήκες ακόμη και περιορισμένες βελτιώσεις, πολύ περισσότερο ριζικές κοινωνικές αλλαγές απαιτούν ισχυρό ΚΚΕ, λαϊκό μέτωπο, συνολική σύγκρουση με την ολιγαρχία, τα κόμματα και κάθε είδους στηρίγματά της.

Τον προηγούμενο χρόνο ΓΣΕΕ - ΑΔΕΔΥ κάτω από την οξύτητα των προβλημάτων και τις πιέσεις των συνεπών ταξικών δυνάμεων εξάγγειλαν κινητοποιήσεις, π.χ. κινητοποίηση για το ασφαλιστικό.

Η πλειοψηφία στην ΑΔΕΔΥ εκφράζει ενστάσεις για πλευρές της εισοδηματικής πολιτικής και το ασφαλιστικό και σε διάφορα επίπεδα, από όργανα που ελέγχονται από τον εργοδοτικό και κυβερνητικό συνδικαλισμό παίρνονται αποφάσεις για επιμέρους αγώνες για διάφορα ζητήματα, π.χ. γιατροί του ΙΚΑ, εκπαιδευτικοί κλπ. Σε μια σειρά επίσης οργανώσεις φαίνεται να συμπίπτουμε σε διαπιστώσεις ή γενικές αναφορές και συνθήματα με τις άλλες παρατάξεις, όπως π.χ. στο σύνθημα για φτηνή και καλή υγεία για το λαό. Αυτό όμως δε σημαίνει συμφωνία και συναντίληψη, ίδιους στόχους και επιδιώξεις και κυρίως δεν πρέπει να κατανοείται ως άμβλυνση της ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης. Οι δυνάμεις της ταξικής συνεργασίας δουλεύουν για την ενσωμάτωση της εργατικής τάξης στις επιλογές του κεφαλαίου, οι ταξικές δυνάμεις για τη χειραφέτηση της. Δε σημαίνει ότι και εμείς που λέμε φτηνή και καλή υγεία με απαλλοτρίωση της ατομικής ιδιοκτησίας και οι άλλοι που είναι υπέρ της ιδιωτικής πρωτοβουλίας λέμε, θέλουμε και παλεύουμε για το ίδιο πράγμα. Ή ακόμα σε ζητήματα οργανωτικής δομής του συνδικαλιστικού κινήματος. Η επιλογή για δράση στα πλαίσια της ΓΣΕΕ, όπου συνυπάρχουν οι ταξικές δυνάμεις με τον εργοδοτικό κυβερνητικό συνδικαλισμό, δε σημαίνει ότι δρούμε για τον ίδιο λόγο στη ΓΣΕΕ και εμείς και ο εργοδοτικός κυβερνητικός συνδικαλισμός.

Τον εργοδοτικό και κυβερνητικό συνδικαλισμό δεν πρέπει να τον ταυτίζουμε με την αδράνεια και την πλήρη αγωνιστική άπνοια. Διαμορφώνονται όροι και προϋποθέσεις ελιγμών από τη μεριά του και είναι ανάγκη μέσα στους εργαζόμενους να αναδείξουμε τα ουσιαστικά κριτήρια με τα οποία πρέπει να κρίνεται σήμερα η ταξική κατεύθυνση και συνέπεια του συνδικαλιστικού κινήματος. Και τα κριτήρια δεν μπορούν να περιορίζονται: Στην ικανότητα του συνδικαλιστικού κινήματος να κάνει διαπιστώσεις για την κατάσταση της εργατικής τάξης και τις συνέπειες των αντιλαϊκών πολιτικών σε βάρος της. Τέτιες κάνουν ακόμα και η κυβέρνηση και οι αστοί, μόνο που επικαλούνται την αναγκαιότητα των θυσιών ως μονόδρομο και εθνική ανάγκη. Δεν μπορεί να είναι η φραστική του αντιπαράθεση με τις δυνάμεις του κεφαλαίου και την κυβέρνηση και η παράθεση κάποιων αποσπασματικών αγώνων απέναντι τους. Δεν αρκεί ακόμα και η ανάδειξη των υπεύθυνων και των αιτίων που γεννούν τα προβλήματα. Παρά το ότι βεβαίως κάτι τέτιο έχει σημαντική αξία.

Τα κριτήρια αυτά πρέπει να είναι:

- Αν απέναντι στη διαρκώς αυξανόμενη επιθετικότητα του κεφαλαίου σε όλη τη «γραμμή» αντιπαραθέτει ως αντίρροπη δύναμη, ως κύριο στοιχείο προόδου την ταξική πάλη, την ταξική αντιπαράθεση ή είναι φορέας αντιλήψεων περί ταξικής συνεργασίας και ταξικής συνεννόησης.

- Από το πώς τοποθετείται, τη θέση στις βασικές, τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου, π.χ. την ευρωπαϊκή καπιταλιστική ενοποίηση, το ΝΑΤΟ, το Μάαστριχτ, τη Λευκή Βίβλο κλπ.

- Από τη στάση που κρατά απέναντι στην επιθετική πολιτική της αστικής τάξης της χώρας μας, όπως διείσδυση στα Βαλκάνια, παρουσία ξένων δυνάμεων στα Βαλκάνια, δυνάμεις ταχείας επέμβασης, εκστρατευτικά σώματα κλπ.

- Από τις πρωτοβουλίες που αυτό παίρνει για την οργάνωση της εργατικής τάξης, την ανάπτυξη της πάλης της, το συντονισμό της δράσης και την προοπτική των αγώνων, καθώς και των συμμαχιών της με τα άλλα καταπιεζόμενα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας.

Στο βαθμό που η εργατική τάξη συνειδητοποιεί και υιοθετεί αυτά τα κριτήρια που ανταποκρίνονται στα συμφέροντά της, θα ωριμάζει η ταξική συνείδηση, θα δυναμώνει ο ταξικός πόλος στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και θα αποτυγχάνουν οι προσπάθειες του κυβερνητικού και εργοδοτικού συνδικαλισμού για ενσωμάτωση και καθυπόταξη των εργαζομένων.