Η πολύπλευρη ιδεολογικοπολιτική παρέμβαση που απαιτείται, σ’ έναν τέτοιο χώρο, όπου είναι συγκεντρωμένες πολλές δυνάμεις εμποροϋπαλλήλων και αυτοαπασχολούμενων, πρέπει να διαπεράσει συνολικά τη δουλιά της Κομματικής Οργάνωσης. Δεν είναι υπόθεση μόνο της κλαδικής ΚΟΒ και των ΚΟΒ των ΕΒΕ. Πρέπει να δουλέψουμε με σχέδιο, συντονισμό, σε εδαφική και σε κλαδική βάση. Να δουλέψουμε συνολικά ως Κομματική Οργάνωση και να πάρουν οι εδαφικές Αχτίδες την ευθύνη που τους αναλογεί στην υλοποίηση των στόχων που θα βάλουμε. Εχουμε συγκεντρώσει πολύτιμη πείρα το τελευταίο διάστημα, που εμπλουτίστηκε σημαντικά από τη δουλιά που ανέπτυξε συνολικά η Κομματική Οργάνωση μπροστά στις τρεις απεργιακές κινητοποιήσεις στο χώρο του εμπορίου, από το Φλεβάρη μέχρι σήμερα. Η σημαντική διεύρυνση του κύκλου των εμποροϋπαλλήλων στους οποίους απευθυνόμαστε «είναι ένα το κρατούμενο», που σταθερά πρέπει να αξιοποιηθεί, συγκεντρώνοντας την προσοχή μας ιδιαίτερα στους εργασιακούς χώρους του εμπορίου με πάνω από 20 εργαζόμενους.
Η συντονισμένη δουλιά της Κομματικής Οργάνωσης και της ΚΝΕ που έχει γίνει μέχρι τώρα, μας έχει δώσει μια καλύτερη γνώση του χώρου, των προβλημάτων, των εξελίξεων και της συγκέντρωσης του εργατικού δυναμικού που υπάρχει. Εχει αποκτήσει σταθερότητα η πολιτικοϊδεολογική παρέμβαση του Κόμματος και της ΚΝΕ σε ένα κομμάτι αυτών των εργαζομένων. Ομως σε σχέση με τον όγκο, το κομμάτι αυτό είναι μικρό. Η προσπάθεια αυτή μπόρεσε να υλοποιηθεί και από έναν αργό αλλά σταθερότερο προσανατολισμό και των εδαφικών οργανώσεων στο χώρο του εμπορίου, ειδικότερα στα σούπερ μάρκετ και στα εμπορικά κέντρα.
Την ίδια περίοδο, η δράση μας στους αυτοαπασχολούμενους του κλάδου δεν είναι αντίστοιχη της έκτασης και της έντασης της δράσης που αναπτύσσουμε στους μισθωτούς. Το πιο αδύνατο σημείο της δουλιάς μας στους αυτοαπασχολούμενους είναι η απουσία μιας σταθερής πολιτικοϊδεολογικής δουλιάς του Κόμματος. Αυτές οι καθυστερήσεις φάνηκαν ιδιαίτερα αυτή την περίοδο που εκφράστηκαν δυσκολίες στο συντονισμό αυτοαπασχολούμενων και μισθωτών, στην εναντίωση στα σχέδια της κυβέρνησης για τη γενικευμένη απελευθέρωση του ωραρίου. Αδύνατο, επίσης, σημείο στη δουλιά μας στο συνδικαλιστικό κίνημα των ΕΒΕ είναι και τα μικρά βήματα, παρά τις εκφρασμένες δυνατότητες, στην πορεία ενίσχυσης της ΔΗΚΕΒΕ. Και στους αυτοαπασχολούμενους στο χώρο του εμπορίου είναι μικρός ο βαθμός οργάνωσης και συμμετοχής στους εμπορικούς συλλόγους. Λίγες εκατοντάδες είναι οι ψηφίσαντες στους τέσσερις εμπορικούς συλλόγους του Πειραιά.
Χρειάζεται να μας προβληματίσει ειδικότερα η δράση μας στους αυτοαπασχολούμενους χωρίς προσωπικό. Είναι υπαρκτές και μεγαλώνουν οι δυνατότητες κοινών διεκδικήσεων και αγώνων σ’ αυτό το τμήμα των αυτοαπασχολούμενων.
Η οργανωμένη προσπάθεια στις γραμμές μας για την αφομοίωση των αποφάσεων του 17ου Συνεδρίου είναι προϋπόθεση για να μπορέσει η δουλιά του Κόμματος να ανέβει στο ύψος των δυνατοτήτων που έχουμε και των απαιτήσεων που υπάρχουν. Και σε αυτόν τον κλάδο στο κέντρο της ζύμωσης και της προπαγάνδας μας είναι η προβολή της πρότασης διεξόδου του Κόμματος. Η δουλιά με τη στρατηγική μας στον κλάδο του εμπορίου είναι να αξιοποιήσουμε τις εξελίξεις που έχουμε, δηλαδή το μεγάλο βαθμό συγκέντρωσης, τον έλεγχο του κλάδου από μια χούφτα μονοπωλιακούς ομίλους, τον έλεγχο του 50% των παραγόμενων προϊόντων από 10 ομίλους, για να αναδειχθεί η ωριμότητα της ανάγκης να περάσει το συγκεντρωμένο εμπόριο σε έναν κρατικό φορέα με κοινωνικό και εργατικό έλεγχο.
Ο κρατικός φορέας εμπορίου για το συγκεντρωμένο εμπόριο, ο συνεταιρισμός για τους χώρους με χαμηλότερη συγκέντρωση, η κοινωνικοποίηση των βασικών μέσων παραγωγής - και οι βιομηχανίες τροφίμων είναι τέτοιοι βασικοί τομείς που πρέπει να κοινωνικοποιηθούν - μπορούν στα πλαίσια της λαϊκής οικονομίας, αφού πάρει ο λαός την εξουσία, να αποτελέσουν τη διέξοδο απέναντι στο σημερινό καθεστώς καταθλιπτικής κυριαρχίας των μονοπωλίων, εγχώριων και διεθνικών, που θα εντείνει ακόμα περισσότερο την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και τη συμπίεση των μικρομεσαίων στρωμάτων της πόλης.
Δεν υπάρχει άλλη λύση. Από τη μια είναι η σημερινή διαχείριση της κυριαρχίας των μονοπωλίων και από την άλλη, ο σχεδιασμός της οικονομίας με βάση τις ανάγκες της εργατικής τάξης και των μικρομεσαίων στρωμάτων της πόλης και του χωριού. Εδώ, σ’ αυτό το θέμα χρειάζεται να γίνει δουλιά στις γραμμές μας. Να αφομοιωθεί πρώτα απ’ όλα από το δυναμικό μας ότι είναι μονόδρομος για την πολιτική μας δουλιά, η προβολή της πολιτικής πρότασης του Κόμματος. Να αξιοποιούμε την επικαιρότητα και τα επιχειρήματα του αντιπάλου για να εκλαϊκεύουμε την πρόταση διεξόδου.
Χρειάζεται να ανοίξουμε πιο θαρραλέα αυτή τη συζήτηση μέσα στην εργατική τάξη και στους ΕΒΕ: από την τιμή των προϊόντων και την ακρίβεια, μέχρι το τι είδους προϊόντα τρώμε καθημερινά, τη διατροφική εξάρτηση που έχει διαμορφωθεί στη χώρα μας, με τα μεταλλαγμένα και τα διάφορα προϊόντα που παράγουν οι πολυεθνικές. Αυτά τα καθημερινά προβλήματα δίνουν δυνατότητες για να αποδειχθεί η ρεαλιστικότητα της πρότασής μας και να βγάλουν οι εργαζόμενοι τα απαραίτητα πολιτικά συμπεράσματα. Η ίδια η εμπειρία δείχνει ότι είναι μονόδρομος για τη δουλιά μας να γίνονται παράλληλα η πολιτική και η μαζική συνδικαλιστική δουλιά. Είναι προϋπόθεση μια τέτοια δράση για να επενδύσουμε στον υπαρκτό ριζοσπαστισμό, για να οδηγήσουμε την αγανάκτηση που υπάρχει στο δρόμο της ρήξης με τα μονοπώλια και τους πολιτικούς τους εκφραστές, στο δρόμο ανόδου των αγώνων κόντρα στην ταξική λογική περί αντοχών της οικονομίας, ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας, η οποία προπαγανδίζεται την ίδια στιγμή που τα υπερκέρδη αυτών των ομίλων εκτινάσσονται στα ύψη και η εκμετάλλευση των εργαζομένων «χτυπάει κόκκινο».
Πρέπει να επισημάνουμε ότι, εκτός από αντιλήψεις που διαχωρίζουν την πολιτική από τη συνδικαλιστική δουλιά, έχουμε εντοπίσει και κενά στο πόσο επιθετικά - εκλαϊκευτικά δουλεύουμε με το πλαίσιο του ΠΑΜΕ. Υπάρχει ο κίνδυνος από την περιγραφή της κατάστασης και των προβλημάτων, που κάναμε παλιότερα, να πηγαίνουμε στο αράδιασμα των αιτημάτων. Χρειάζεται συζήτηση στο γιατί προβάλλουμε το 1.200 ευρώ κατώτερο μεροκάματο. Γιατί μόνο με ένα τέτοιο μεροκάματο, ο εργαζόμενος μπορεί να ανταποκριθεί στοιχειωδώς στο σύνολο των αυξημένων απαιτήσεων. Στην πρότασή μας για 5ήμερο - 7ωρο - 35ωρο με αύξηση των αποδοχών, να αναδείξουμε την ανάγκη που έχει ο εργαζόμενος να έχει σταθερό ημερήσιο χρόνο εργασίας, ώστε να ρυθμίζει τις οικογενειακές του υποχρεώσεις, τον ελεύθερο χρόνο, την αναπλήρωση δηλαδή, της εργατικής του δύναμης.
Πρέπει επίσης στη δουλιά μας να παίρνουμε καλύτερα υπόψη την τακτική και τα επιχειρήματα των άλλων δυνάμεων. Για παράδειγμα με το θέμα του ωραρίου, δεν κοστίζει και τίποτα στις δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού να εναντιώνονται στο νομοσχέδιο της Νέας Δημοκρατίας, υπερασπιζόμενοι τα μέτρα που είχε πάρει το ΠΑΣΟΚ και που κυριολεκτικά άνοιξαν το δρόμο στους σχεδιασμούς της σημερινής κυβέρνησης. Υπερασπίζονται δηλαδή το σημερινό ωράριο, τις σημερινές εργασιακές σχέσεις, μέτρα που ήδη έχουν διαμορφώσει ένα αντιδραστικό αντεργατικό τοπίο που χτυπάει το σύνολο των δικαιωμάτων των εργαζομένων αλλά και των αυτοαπασχολούμενων. Τα εργοδοτικά επιχειρησιακά σωματεία στον κλάδο χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση των διεκδικήσεων και εκκολάπτουν την εργοδοτική αυθαιρεσία και το πέρασμα των ευέλικτων μορφών απασχόλησης.