Το 8ο Συνέδριο της οργάνωσής μας κατέληξε σε μια σειρά καθήκοντα που η υλοποίησή τους μπορεί να επιταχύνει διεργασίες στους νέους και στο κίνημά τους, δίνοντας ώθηση στην προσπάθεια συνάντησης με την εργατική τάξη και το λαό στην προοπτική του λαϊκού μετώπου, το άνοιγμα του δρόμου για τη λαϊκή εξουσία, το σοσιαλισμό.

Ξεχωριστή σημασία ανάμεσα σε αυτά έχει η δουλιά στη νέα βάρδια της εργατικής τάξης για να ανέβει αισθητά η οργάνωση των νέων εργαζομένων στα σωματεία και η πάλη τους για δουλιά με δικαιώματα, ενάντια στην ανεργία, την υποαπασχόληση. Η ξεχωριστή σημασία που αποκτά η δράση που πρέπει να αναπτύξουμε στην εργαζόμενη νεολαία επισημάνθηκε και εντοπίστηκε ως κύριος άξονας της δουλιάς μας και στην πανελλαδική συνδιάσκεψη για τη δουλιά του κόμματος στην εργατική τάξη και στο συνδικαλιστικό κίνημα.

Είμαστε πλέον πιο ώριμοι, καλύτερα προετοιμασμένοι να μελετήσουμε και να αντιμετωπίσουμε τις νέες απαιτήσεις που ξεδιπλώνονται μπροστά μας γιατί, παρά τα βήματα που έχουν γίνει, έχουμε πολύ δρόμο ακόμα ώστε να φτάσουμε να ριζώσουμε στην εργαζόμενη νεολαία σε κλάδους και τόπους δουλιάς. Χρειάζεται να τονίσουμε ότι το καθήκον για τη δουλιά μας στη νέα βάρδια δεν είναι ούτε σλόγκαν που χρησιμοποιείται λόγω συνήθειας ούτε ένα συνηθισμένο καθήκον. Εχει να κάνει με τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά της ΚΝΕ, με το χαρακτήρα του κόμματος που θα επανδρώσουν αύριο οι σημερινοί νέοι κομμουνιστές, με την ανάπτυξη του ταξικού ρεύματος στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Είναι πλευρά ουσίας όσον αφορά τη συνεισφορά της ΚΝΕ στην οικοδόμηση του λαϊκού μετώπου.

Η ενίσχυση της παρουσίας νέων εργαζομένων στο συνδικαλιστικό κίνημα μπορεί να δώσει ώθηση στη συνάντηση του κινήματος των νέων με την εργατική τάξη, να επιδράσει αποφασιστικά στον προσανατολισμό του νεολαιίστικου κινήματος. Η ανάγκη που υπάρχει για ένταση της δράσης μας στη νέα βάρδια απαιτεί κατ’ αρχήν να μελετήσουμε την πραγματικότητα των εργαζόμενων νέων, τη συνείδησή τους, τους δρόμους προσέγγισής τους από το ταξικό ρεύμα, την επεξεργασία στόχων πάλης, καθώς και μορφών συσπείρωσης.

Η μελέτη της πραγματικότητας παρουσιάζει δυσκολίες, κυρίως λόγω έλλειψης στοιχείων, αλλά και όταν αυτά υπάρχουν εμφανίζονται αντιφάσεις κατά τη σύγκριση μεταξύ των διάφορων πηγών, αλλά και κενά. Π.χ. στις στατιστικές δεν εμφανίζονται οι μετανάστες, όπως, επίσης, η κατάσταση των περιστασιακά απασχολούμενων. Ωστόσο μπορούμε τουλάχιστον να δούμε ορισμένες βασικές τάσεις με παλαιότερα στοιχεία που διαθέτουμε.

Με στοιχεία της Eurostat το 1997 οι νέοι (15-29 χρονών) αντιπροσώπευαν περίπου το 22,5% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Το ποσοστό των απασχολούμενων νέων είναι γύρω στο 35% του συνολικού αριθμού νέων. Ενώ οι άνεργοι νέοι αντιπροσώπευαν το 58,8% του συνόλου των ανέργων με βάση τα επίσημα στοιχεία, με το ποσοστό στις νέες κοπέλες να είναι ακόμα πιο ψηλά.

Μπορούμε συνεπώς να πούμε πως η εργαζόμενη νεολαία (απασχολούμενοι + άνεργοι) αποτελεί το μεγαλύτερο τμήμα της νεολαίας. Το ποσοστό των νέων στο σύνολο των μισθωτών είναι 38% περίπου. Το σύνολο, μισθωτοί και άνεργοι νέοι, αποτελεί το 35% στο νεανικό πληθυσμό.

Τα στοιχεία, χωρίς να έχουμε πλήρη εικόνα των τελευταίων χρόνων, δείχνουν την τάση από τη μια, αποτελούν όμως και απάντηση σε θεωρίες και ρεύματα που μιλούν για «εξαφάνιση» της εργατικής τάξης προσπερνώντας και το θέμα ταυτόχρονα της εργαζόμενης νεολαίας.

Αξία έχει να σταθούμε στην κατανομή των εργαζόμενων νέων κατά τομέα, γιατί έχει σχέση με τις προτεραιότητες στη δουλιά της ΚΝΕ. Π.χ. στο εμπόριο οι νέοι εργαζόμενοι αποτελούν το 29% του συνόλου των εργαζομένων, στη μεταποίηση το 24%, στις κατασκευές το 24%, στις τράπεζες το 22%, στην υγεία το 17%, στις μεταφορές το 17,5% (στοιχεία ΕΣΥΕ).

Γίνεται φανερό ότι σε ορισμένους κλάδους το ποσοστό συγκέντρωσης νεολαίας είναι υψηλό και συνεπώς σε αυτούς τους κλάδους ο βαθμός συνδικαλισμού των νέων στα σωματεία επιδρά σημαντικά.

Ακριβώς επειδή η εργαζόμενη νεολαία αλλά και οι νέοι που βρίσκονται σε ΟΑΕΔ, ΙΕΚ, ΤΕΙ είναι το μεγαλύτερο τμήμα της νεολαίας, αναπτύσσεται από την άρχουσα τάξη μια ιδιαίτερη πολύμορφη, πολυμέτωπη προσπάθεια να αλώσει τη νεανική συνείδηση. Αξιοποιώντας τα προβλήματα και τα αδιέξοδα που υψώνει η πολιτική που εφαρμόζεται, τη μικρή κοινωνική και πολιτική πείρα της νεολαίας, τη στάση των συμβιβασμένων ηγεσιών του συνδικαλιστικού κινήματος, επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τη νεολαία ως πολιορκητικό κριό για την προώθηση των αναδιαρθρώσεων στις εργασιακές σχέσεις, στο ασφαλιστικό κ.ά. Η λογική της κοινωνικής συναίνεσης επικεντρώνει ιδιαίτερα στους νέους εργαζόμενους, ενώ πολλές ανατροπές γίνονται στο όνομα της ανεργίας των νέων (ΤΣΑ, κατάρτιση, κ.ά.).

Με πολλούς τρόπους επιδιώκεται να νοιώσει ο κάθε νέος άνεργος την κρίση και την αποτυχία του συστήματος να ικανοποιήσει τις νεανικές ανάγκες, σαν κρίση δική του ατομική, των ικανοτήτων του, σαν προσωπική αποτυχία, στοχεύοντας διπλά: να κλονιστεί η αυτοπεποίθηση και οι απαιτήσεις του νέου, αλλά και να καλλιεργηθεί η αυταπάτη και ο συμβιβασμός. Το δικαίωμα στην εργασία αντιστρέφεται και καλλιεργείται ως η ατομική δυνατότητα του κάθε νέου να μετατραπεί σε απασχολήσιμο, που βέβαια αποτελεί στόχο και των αλλαγών στην εκπαίδευση και της προσαρμογής της στις ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις.

Ολη αυτή η εκστρατεία στοχεύει στο να πείσει τον κάθε νέο πως ο φταίχτης για τα δεινά που ζει είναι ο ίδιος ο νέος, δηλαδή φταίνε όλοι εκτός από τον καπιταλισμό και την πολιτική που τον στηρίζει. Σε αυτό το χτύπημα της συνείδησης της εργαζόμενης νεολαίας διευκολύνει η κατάσταση που υπάρχει στο εργατικό κίνημα.

Υπάρχει το πρόβλημα του χαμηλού βαθμού οργάνωσης στα σωματεία χωρίς αυτό να είναι το μόνο κριτήριο. Το πρόβλημα κυρίως έχει να κάνει με τον προσανατολισμό των συνδικάτων, καθώς επίσης και με άλλους παράγοντες, όπως η πίεση της ανεργίας, η τρομοκρατία στους χώρους δουλιάς, η περιορισμένη πείρα αλλά και οι αδύναμοι δεσμοί που έχουμε εμείς αναπτύξει.

Συνεπώς, η ΚΝΕ και το ταξικό ρεύμα οφείλουν να επεξεργαστούν μορφές και τρόπους που να απευθύνονται στη νέα γενιά της εργατικής τάξης. Η κατάσταση μπορεί να αλλάξει στο βαθμό που αλλάζει ο συσχετισμός, μα και ο συσχετισμός θα αλλάξει, στο βαθμό που ανεβαίνει ο βαθμός οργάνωσης και συσπείρωσης της εργαζόμενης νεολαίας στην ταξική γραμμή.

Αυτό που χρειάζεται άμεσα να αντιμετωπιστεί αφορά το άνοιγμα των γραμμών και της λειτουργίας του εργατικού κινήματος στους νέους, κυρίως και πρωτίστως εκεί που οι ταξικές δυνάμεις είναι πλειοψηφία. Ηδη βρισκόμαστε σε περίοδο άμιλλας μεταξύ των οργανώσεων της ΚΝΕ για την εγγραφή νέων εργαζομένων στα σωματεία, με στόχο να ολοκληρώσουμε τον πρώτο κύκλο την Πρωτομαγιά.

Δε σημαίνει ότι έτσι τα λύσαμε όλα. Η εγγραφή είναι το πρώτο βήμα. Πρέπει να συνδυαστεί με την πολύμορφη-πολυμέτωπη δουλιά σε επίπεδο σωματείου για όλα τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες των νέων, ώστε να δίνεται περιεχόμενο στη συμμετοχή των νέων εργατών.

Οι επιτροπές νέων στα σωματεία μπορούν και πρέπει μέσα από πολύμορφες δραστηριότητες να ακουμπούν στη διάθεση, στις ανάγκες, στα ενδιαφέροντα των νέων. Δραστηριότητες που αφορούν την εκδρομή και το θέατρο, τη μουσική και τον κινηματογράφο, από το γλέντι και την εκδήλωση μέχρι τη διάλεξη για το α΄ ή β΄ ζήτημα πρέπει να βρίσκονται συνεχώς στο σχεδιασμό της δράσης μας.

Ιδιαίτερο βάρος και προσοχή χρειάζεται να ρίξουμε στο κομμάτι της νεολαίας που βρίσκεται στους χώρους της κατάρτισης, στα ΟΑΕΔ, στα νυχτερινά σχολεία. Η πρόσφατη εμπειρία φανερώνει μεγάλες δυνατότητες, δρόμους που ανοίγονται. Αυτό που χρειάζεται είναι η γενίκευση της επαφής αυτών των χώρων με το ΠΑΜΕ, η σταθερότητα της δουλιάς της ΚΝΕ σε αυτούς τους χώρους, που μπορεί να δώσει ώθηση στην προσπάθεια οργάνωσης των νέων στα σωματεία.

Αποφασιστικός παράγοντας για την υλοποίηση των καθηκόντων που έχουμε στη δουλιά με την εργαζόμενη νεολαία θα είναι η επιμονή μας στην ανάπτυξη της ΚΝΕ στους νέους εργάτες και εργαζόμενους.

Το ειδικό βάρος της εργαζόμενης νεολαίας μεγαλώνει. Με δεδομένο το γεγονός ότι η διαπάλη που συντελείται είναι έντονη και θα συνεχιστεί, πρέπει να δούμε και εμείς πώς θα εντείνουμε την αντιπαράθεση πιο ολοκληρωμένα και αποτελεσματικά. Υπάρχουν διεργασίες θετικές, ελπιδοφόρες. Αυξάνει η αγανάκτηση, η δυσαρέσκεια, η αξία της συλλογικότητας δυναμώνει, εκφράζεται πιο έντονα με την επιδοκιμασία των αγώνων, τη διάθεση συμμετοχής.

Αναμφίβολα, υπάρχει δρόμος μπροστά μας ώστε να στεριώσουμε στους νέους εργαζόμενους γερά. Ωστόσο υπάρχουν θετικά στοιχεία, τέτια που αξιοποιώντας τα με αποφασιστικότητα και σταθερά προσανατολισμένοι σε αυτή τη δουλιά, να εκμεταλλευτούμε το γόνιμο έδαφος, ώστε να τροφοδοτήσει η νέα βάρδια της εργατικής τάξης το ταξικό ρεύμα στο εργατικό κίνημα.