Η συζήτηση που ξεκίνησε στο Κόμμα μετά τη δημοσίευση των θέσεων, αλλά και η συζήτηση που έγινε αυτές τις δύο μέρες, δείχνει ότι ήδη έχει διαμορφωθεί ένα κλίμα προσδοκίας και απαίτησης, όχι γενικά από το Κόμμα, αλλά κατ’ αρχήν από την ΚΕ, τα καθοδηγητικά όργανα, ότι θα ανταποκριθούμε στο βασικό καθήκον που έβαλε το 17ο Συνέδριο ανάμεσα στα άλλα, να επεξεργαστούμε πιο ειδικά τη στρατηγική μας στο χώρο της νεολαίας και του κινήματός της. Και κυρίως η απαίτηση και οι προσδοκίες είναι ότι θα ανταποκριθούμε σε αυτό το καθήκον, μια και η πράξη είναι το βασικό κριτήριο.
Βεβαίως όλοι ξέρουμε ότι δεν είναι εύκολο από τη μια μέρα στην άλλη να προωθούνται τέτοια σύνθετα καθήκοντα στις σημερινές συνθήκες, όταν μάλιστα έχουμε διαπιστώσει σοβαρές ελλείψεις, αδυναμίες και καθυστερήσεις και στο 16ο Συνέδριο και στο 17ο. Ωστόσο, το γεγονός ότι υπάρχει απαίτηση και προσδοκία, δείχνει και την άλλη πλευρά: Οτι σήμερα έχουμε προϋποθέσεις - μπορεί να καθυστερήσαμε, αλλά σήμερα υπάρχει μεγαλύτερη ωριμότητα και δυνατότητα, να δρομολογήσουμε την Απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης και να υπάρχουν ορατά αποτελέσματα στο 18ο Συνέδριο, όπου κανείς και καμιά δε θα μας συγχωρήσει να πάμε σε αυτό το Συνέδριο με την ίδια αυτοκριτική. Είναι ρεαλιστικό δηλαδή σήμερα, να δρομολογήσουμε την αναπροσαρμογή της δουλειάς του Κόμματος στο καθήκον δράσης για τα προβλήματα της νεολαίας, στο κίνημά της και για τη βοήθεια της ΚΝΕ.
Η συζήτηση ήταν πλούσια και δημιουργική και μάλιστα παρακινεί να εμβαθύνουμε σε αρκετά θέματα ή και να μελετήσουμε καλύτερα άλλα. Ηταν καλή και δημιουργική γιατί και εξειδικευμένο προβληματισμό έφερε, και κυρίως ήταν στοχοπροσηλωμένη στα δύο βασικά αλληλοδιαπλεκόμενα -ας το πω- σκέλη της Συνδιάσκεψης.
Το πρώτο σκέλος αφορά την αναπροσαρμογή της δουλειάς του Κόμματος, τον προσανατολισμό του, ώστε η δράση του για τα προβλήματα της νεολαίας να είναι συστατικό της γενικής δουλειάς και των επιμέρους τομέων και το δεύτερο σκέλος είναι η βοήθεια και η στήριξη της ΚΝΕ.
Δε χρησιμοποιούμε τυχαία τον όρο βοήθεια και στήριξη της ΚΝΕ, γιατί παίρνουμε υπόψη ότι έχουμε βεβαίως την ευθύνη της ιδεολογικής και πολιτικής της καθοδήγησης, έχει την ευθύνη η ΚΝΕ να αναζητεί, να ακουμπάει και να παίρνει υπόψη την ιδεολογικοπολιτική καθοδήγηση του Κόμματος. Αλλά η ΚΝΕ έχει και τη δική της αυτοτελή ευθύνη στα πλαίσια της οργανωτικής της αυτοτέλειας να δρα όσο γίνεται πιο σωστά και ολοκληρωμένα στη νεολαία και στο κίνημά της.
Συνειδητοποιούμε ότι υπάρχει μια μακρόχρονη, πλούσια πείρα του Κόμματος, 90χρονη σχεδόν, για την οποία δικαιολογημένα είμαστε περήφανοι. Παρόλα αυτά δεν πρέπει αυτήν την πείρα, ούτε βεβαίως να τη βάλουμε στην άκρη, αλλά ούτε και να τη μεγαλοποιήσουμε, γιατί και από τη συζήτηση φάνηκε ότι υπάρχουν εξελίξεις, νέες συνθήκες και νέα προβλήματα, επομένως πρέπει να κατακτήσουμε και νέα πείρα.
Η ΚΝΕ έχει πολλά να κερδίσει από τη μακρόχρονη πείρα του Κόμματος, όπως και η ίδια έχει να προσφέρει σε αυτόν τον εμπλουτισμό, με τη νέα πείρα που έχουμε ανάγκη σήμερα.
Χρησιμοποιήσαμε στις θέσεις έναν όρο, ένα δίπτυχο, «γερή και μαζική ΚΝΕ». Μπορούμε να το δούμε και ως ανάπτυξη και σταθεροποίηση αυτής της ανάπτυξης της ΚΝΕ, παίρνοντας υπόψη ότι η ΚΝΕ είναι η βασική πηγή, όπως βεβαίως και το εργατικό κίνημα, για την ανάπτυξη και ισχυροποίηση του Κόμματος, για την προετοιμασία στρατολογιών για το Κόμμα και για το εργατικό και λαϊκό κίνημα, για την ηλικιακή ανανέωση των γραμμών και των οργάνων του Κόμματος.
Ορισμένοι σύντροφοι, από αυτό το βήμα και στον προσυνεδριακό διάλογο, έκαναν ορισμένες παρατηρήσεις και έδειξαν μια δημιουργική ανησυχία, για το ζήτημα της ανάπτυξης της ΚΝΕ, μέσα από την εμπειρία της κομματικής δουλειάς. Ανέδειξαν την ανάγκη να σκύψουμε ακόμα περισσότερο για να προσέχεται η διαδικασία για τη στρατολογία των νέων ΚΝιτών, να αποφεύγονται φαινόμενα προχειρότητας. Αυτές οι εμπειρίες είναι υπαρκτές. Ωστόσο πρέπει να το δούμε το ζήτημα επιθετικά και δημιουργικά. Ποιός έχει την ευθύνη να καλλιεργήσει το έδαφος, ούτως ώστε πραγματικά η ΚΝΕ να έχει την ευχέρεια, μαζί με τη δική της αυτοτελή δουλειά να προχωρά σε μαζικές στρατολογίες, όσο γίνεται των καλύτερων παιδιών από την εργατική, τη μαθητική, τη φοιτητική και σπουδάζουσα νεολαία; Ποιος έχει την ευθύνη να καλλιεργήσει το έδαφος ώστε αυτές οι στρατολογίες να σταθεροποιούνται, να αφομοιώνονται, να υπάρχουν και οι λιγότερες δυνατές απώλειες, μιας και ξέρουμε ότι μέσα στην ΚΝΕ, οπωσδήποτε δεν είναι εύκολο, όλοι όσοι στρατολογούνται στις γραμμές της να σταθεροποιούνται και τα επόμενα χρόνια; Αυτό εξαρτάται βέβαια και ανάλογα με την ανάπτυξη του κινήματος. Εχει ουσιαστική ευθύνη και το Κόμμα.
Νομίζουμε ότι τα καθήκοντα που βάζει το Κόμμα για τον εαυτό του δημιουργούν προϋποθέσεις να έχουμε και τα δύο: Και πολλές μαζικές στρατολογίες στην ΚΝΕ και καλύτερες δυνατότητες αφομοίωσής τους. Δε θα λύσουμε το ζήτημα της αφομοίωσης «στενεύοντας» τις στρατολογίες, κλείνοντας την πόρτα στην απαίτηση για μαζικές στρατολογίες στην ΚΝΕ, ούτε όμως και οι μαζικές στρατολογίες στην ΚΝΕ θα δημιουργήσουν προϋποθέσεις από μόνες τους, ισχυροποίησής της. Να μην αντιπαρατίθεται το ένα στο άλλο, αρκεί ως Κόμμα να δουλέψουμε στο πνεύμα που έχουμε συζητήσει και αναμφισβήτητα η ίδια η ΚΝΕ με την εμπειρία που έχει αποκτήσει, να βελτιώσει και την εσωτερική της λειτουργία. Ούτως ώστε τα νέα παιδιά να μπορούν να ενσωματώνονται και να πείθονται για την αναγκαιότητα, τη σημασία και την αξία της οργανωμένης ζωής.
Ο πήχης των απαιτήσεων για τη στρατολογία στην ΚΝΕ δεν μπορεί να είναι ίδιος με το Κόμμα, ούτε τώρα, ούτε αύριο, ούτε στο σοσιαλισμό. Και στο σοσιαλισμό οι απαιτήσεις για να γίνει κανείς μέλος του Κόμματος, τα κριτήρια, ο πήχης θα πρέπει να μπαίνει όλο και πιο υψηλά. Ας μην το δούμε σχηματικά, αλλά οπωσδήποτε είναι πιο κάτω ο πήχης των απαιτήσεων για ένα παιδί της ηλικίας των 15, 16, 17, 18 χρονών για να γίνει μέλος της ΚΝΕ. Ο κομμουνιστής ούτε γεννιέται, ούτε γίνεται μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα. Μπορεί να έχεις και περιόδους όπου το κίνημα αναπτύσσεται γοργά, να υπάρχει και μια μαζική διάθεση οργάνωσης, αλλά η σταθεροποίηση σε οποιεσδήποτε καμπές και φάσεις του κινήματος είναι μια πολύ σύνθετη δουλειά. Επομένως πρέπει να έχουμε πάντα στο νου μας ότι τα παιδιά που θα προσεγγίζουν την ΚΝΕ θα θέλουν πάρα πολλή βοήθεια για να αφομοιώνονται. Μία πλευρά αυτής της βοήθειας είναι αυτό που βάζουμε ως καθήκον του Κόμματος, την ανοιχτή, μαζική, πολιτική, ιδεολογική δραστηριότητά του στη νεολαία, παράλληλα και ταυτόχρονα βεβαίως με το άνοιγμα δρόμων για την οργάνωσή της και την ανάπτυξη της πάλης για τα προβλήματά της.
Κάποιοι νέοι άνθρωποι φτάνουν σε μια ηλικία χωρίς να έχουν κατακτήσει τις προϋποθέσεις να γίνουν μέλη του Κόμματος. Αυτό τι σημαίνει, ότι πρέπει να χάνονται από το κίνημα; Κάποιοι δεν αντέχουν την οργανωμένη ζωή, χωρίς να έχουν ιδεολογικές διαφορές. Λυγίζουν, κάθονται στο πλάι. Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα. Εχουμε έναν αριθμό Κνιτών 29-30 χρονών που δεν μπορεί πια να είναι μέλη τις ΚΝΕ, λόγω ηλικίας. Ταυτόχρονα δεν εκπληρώνουν τις προϋποθέσεις να γίνουν μέλη του Κόμματος. Αλλά αυτά τα παιδιά μπορεί να είναι δίπλα μας στις συσπειρώσεις, στο κίνημα. Δε σημαίνει ότι πρέπει να τους χάνουμε αν δεν μπορούν να συνεχίσουν την οργανωμένη ζωή. Και αν θέλετε, χάνοντάς τους σε τέτοιες συνθήκες μερικούς από αυτούς τους βρίσκεις και αντίπερα.
Ολα αυτά τα φαινόμενα μπορούν να μειωθούν, υπάρχουν αντικειμενικές προϋποθέσεις για να πετύχουμε αυτό που λέμε «γερή και μαζική ΚΝΕ» και γοργή ανανέωση των γραμμών του Κόμματος από τις γραμμές της ΚΝΕ.
Θα πρέπει εδώ να συμφωνήσουμε όλοι, ότι δεν αρκεί η πρακτική εμπειρία, δεν αρκούν οι προσωπικές ικανότητες. Καλή είναι και η πρακτική εμπειρία και η προσωπική ικανότητα του κάθε στελέχους, του κάθε μέλους. Χρειάζεται πραγματικά πολιτική μόρφωση, επιστημονική γνώση. Αυτή είναι απαίτηση της εποχής μας. Και είναι απαίτηση όχι μόνο για την κοινωνία γενικά, αλλά και για το Κόμμα, γιατί ακριβώς και η πολιτική και επιστημονική γνώση σε συνδυασμό με τη συμμετοχή στη δράση, ακονίζουν και ανεβάζουν το ταξικό κριτήριο που είναι το ζητούμενο. Να ανεβαίνει το ταξικό κριτήριο στη αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων ανάπτυξης του κινήματος.
Η ΚΕ θεωρεί πάρα πολύ θετικό, ότι σε αυτό το βήμα ανέβηκαν σύντροφοι νέοι σε ηλικία, κομματικά στελέχη, κομματικά στελέχη που δουλεύουν στην ΚΝΕ, στελέχη του Κόμματος που δουλεύουν σε πιο εξειδικευμένους τομείς, εκπαιδευτικοί σε χώρους που υπάρχει συγκέντρωση νεολαίας. Είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να πούμε ότι ήρθε εξειδικευμένος προβληματισμός και επίσης είναι θετικό ότι τα στελέχη του Κόμματος που δουλεύουν στην ΚΝΕ μίλησαν ως στελέχη του Κόμματος που δουλεύουν στην ΚΝΕ, με αυτό το πνεύμα ευθύνης και έχοντας όλες αυτές τις φρέσκιες και άμεσες εμπειρίες από τη δουλειά των ΟΒ.
Δε θέλουμε να φτιάξουμε έναν μηχανισμό που να «περνάει» η δουλειά της νεολαίας μέσα στο Κόμμα. Θέλουμε έναν ειδικευμένο μηχανισμό, που θα ανεβάζει την ευθύνη και θα βοηθάει να εξειδικευθεί όλο το όργανο, το κάθε καθοδηγητικό όργανο στη δουλειά στη νεολαία. Αυτό σημαίνει αναπροσανατολισμός. Αυτό σημαίνει γυρίζουμε σελίδα.
Οπωσδήποτε δεν μπορεί να τελειώσει ο προβληματισμός για τα θέματα της νεολαίας με τη συνδιάσκεψη. Θα χρειαστεί, θα πρέπει να είναι μέσα στις αποφάσεις μας, η αρθρογραφία του Ριζοσπάστη, της ΚΟΜΕΠ, του ΟΔΗΓΗΤΗ έτσι και αλλιώς είναι νεανική, άλλο αν πρέπει να διευρυνθεί σε περισσότερα θέματα, θα πρέπει να πολλαπλασιαστεί ο προβληματισμός, η εξειδίκευση, η ανάδειξη νέων ζητημάτων.
Είδατε π.χ. την ομιλία του σ. Τσιόγκα. Αν προσέξατε έβαλε ένα καίριο ζήτημα: Το περιεχόμενο της Παιδείας.
Σύντροφοι, η εργατική τάξη μπορεί πάρα πολύ καλά να καταλάβει τον ταξικό χαρακτήρα του περιεχομένου της Παιδείας, δεν είναι ανάγκη να έχει βγάλει πανεπιστήμια, ούτε να έχει κάνει μεταπτυχιακά. Η εργατική τάξη είναι η κατεξοχήν τάξη που έχει την ευθύνη, όχι να αναβαθμίσει, αλλά να φέρει στο κέντρο της προσοχής όλα τα προβλήματα που αφορούν τη νέα γενιά, της δουλειάς, της μόρφωσης μέχρι και τα ζητήματα της προσωπικής ζωής, της οικογένειας, των σχέσεων των δύο φύλων κλπ. Αυτό μπορεί να το κάνει με μεγαλύτερη πληρότητα, δε λέμε άλλες κοινωνικές δυνάμεις δεν μπορούν, αλλά με μεγαλύτερη επάρκεια η εργατική τάξη.
Επομένως, σύντροφοι ο προσανατολισμός της δουλειάς μας που εμπλουτίζεται μετά το 17ο Συνέδριο με την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη, θα φέρει έναν άλλο αέρα στη δράση του Κόμματος, ας το πω στην ελληνική κοινωνία και στην πολιτική ζωή. Θα δημιουργήσει και μια άλλη ατμόσφαιρα εσωκομματική, που θα βοηθήσει και στη στράτευση δυνάμεων.
Αρκετοί σύντροφοι συγκέντρωσαν την προσοχή τους στις μορφές, το περιεχόμενο, τη μεθοδολογία. Είπαν μάλιστα μερικοί σύντροφοι να δούμε και μεθοδολογικά το ζήτημα, πως θα προσεγγίσουμε, θα βοηθήσουμε και θα επιδράσουμε, χωρίς να υποκαθιστούμε, στη συνείδηση και στη δράση των μελών της ΚΝΕ. Σε αυτό το ζήτημα θέλει ακόμα πολύ δουλειά. Αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα με δέος και φόβο. Ή να κυριαρχήσει στην αντίληψή μας αυτό, που οι αστοί και οι μικροαστοί για διαφόρους λόγους διαδίδουν, ότι η νεολαία δεν μπορεί να πολιτικοποιηθεί. Αυτά ισχύουν ως ένα βαθμό, αλλά πώς; Κάτω από την επίδραση της ιμπεριαλιστικής πολιτικής ιδεολογίας και προπαγάνδας. Η σημερινή νεολαία δεν είναι διαφορετική από την προηγούμενη ή από τις προηγούμενες γενιές, υπάρχουν διαφορετικές συνθήκες. Ισα - ίσα σήμερα έχει περισσότερες προϋποθέσεις μιας πιο βαθιάς ριζοσπαστικοποίησης. Είναι άλλο πράγμα να καταβάλουμε εμείς προσπάθειες να δούμε πως θα προσεγγίσουμε τη νεολαία. Θα συμφωνήσω με τη φράση που χρησιμοποίησε μία συντρόφισσα, τη μαιευτική μέθοδο. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζουμε τα στελέχη της ΚΝΕ που είναι 2-3 χρόνια με δεδομένο ότι αυτά όλα τα ξέρουν ή ότι όφειλαν να ξέρουν. Δεν είναι εύκολο, παίρνοντας υπόψη και τι ανατροπές και τι συγχύσεις περιέχει η τελευταία δεκαπενταετία. Η νεολαία δε ζητά από μας να μετατραπούμε σε νέους και να κάνουμε τους νέους, ούτε να ντύνεται κάποιος σαν τη νεολαία, ούτε να μιλά νεανικά, να χρησιμοποιεί το λεξιλόγιο της νεολαίας. Πρέπει να έχουμε γνώση, ικανότητα, μεθοδολογία να την καταλάβουμε και να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να τη θεωρούμε δεδομένη. Είναι στέλεχος της ΚΝΕ, άρα τα ξέρει όλα. Και ας μην μπερδευόμαστε. Υπάρχουν σύντροφοι στο Κόμμα, οι περισσότεροι από μας, αν θέλετε με χαμηλότερο μορφωτικό, ιδεολογικό, πολιτικό επίπεδο σε σχέση με τις ανάγκες. Παρόλα αυτά η συνεχή μας δράση, η μακρόχρονη εμπειρία που μας έδωσε η συμμετοχή στο Κόμμα και σε σημαντικούς ταξικούς αγώνες, μας έχει αποκρυσταλλώσει ένα ορισμένο επίπεδο γνώσης και πείρας χωρίς να έχουμε βαθιά γνώση όλων των συστατικών της κοσμοθεωρίας. Αλλά στο νέο άνθρωπο λείπει και η γνώση αντικειμενικά και λείπει και η αποκρυστάλλωση μιας εμπειρίας που του δημιουργεί σταθερές πεποιθήσεις. Αν αυτό το έχουμε καθαρό στο κεφάλι τότε θα δουλέψουμε, όπως αρκετοί σύντροφοι είπαν, χωρίς να αναιρούμε τον καθοδηγητικό μας ρόλο απέναντι στην ΚΝΕ. Να βοηθήσουμε τη νεολαία να δουλέψει την πείρα της και να φτάνει σε μια απόφαση βλέποντας τον εαυτό της ότι συμμετέχει σε αυτήν τη διαδικασία. Δεν της επιβάλλαμε μια άποψη, αλλά η ίδια με τη δική μας μεθοδολογία καταλήγει σε μια συγκεκριμένη, δουλεμένη εμπειρία ή άποψη που θα τη βοηθήσει να πάει παραπέρα. Πρέπει να το πάρουμε σοβαρά αυτό υπόψη, θέλει μια διαφορετική μεθοδολογία από ό,τι δουλεύουμε σε μεγάλες ηλικίες. Αυτό δεν αναιρεί από καμιά πλευρά την παραίτηση του Κόμματος να διαπαιδαγωγήσει κομμουνιστικά τη νεολαία και να τη βοηθήσει να αφομοιώσει την κοσμοθεωρία.
Η νεολαία θα μας κρίνει αυστηρά όταν αδιαφορούμε ή όταν είμαστε ανυπόμονοι ή όταν δεν μπορούμε να καταλάβουμε τις δυσκολίες που έχει.
Ας δούμε όμως σύντροφοι και μια άλλη πλευρά. Δεν υπάρχουν μόνο νέες δυσκολίες και εμπόδια που λέμε, υπάρχουν και δυνατότητες. Αυτό θέλει κάθε φορά να το προσδιορίζουμε γιατί κινδυνεύει να γίνει σλόγκαν: Υπάρχουν και δυσκολίες υπάρχουν και δυνατότητες. Ας προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε. Βεβαίως το καπιταλιστικό σύστημα έχει πρόσθετα όπλα, μέσα και το ίδιο έχει ωριμάσει πάρα πολύ στον τομέα της χειραγώγησης, της τρομοκράτησης, της εξαγοράς, της ενσωμάτωσης, στην πολιτική του καρότου και του μαστίγιου. Μας μελετάει, χρησιμοποιεί και μεθόδους δουλειάς που χρησιμοποιήθηκαν στο σοσιαλισμό ή από το εργατικό επαναστατικό κίνημα. Αλλά, σύντροφοι, έχει και το ίδιο σοβαρά εμπόδια και ανησυχίες. Είδατε αυτή την τελευταία άτυπη συνάντηση των αρχηγών των κρατών μελών της ΕΕ υπό τον Μπλέρ; Τι τους απασχολεί; Να κάνουμε, λένε, ένα ταμείο για τα θύματα της «παγκοσμιοποίησης». Βεβαίως, μέτρα αντιλαϊκά θα παρθούν καινούργια δεν υπάρχει θέμα, αυτά τα επιβεβαίωσαν και τα αναβάθμισαν. Ταυτόχρονα όμως έχουν επίγνωση των προβλημάτων που δημιουργούν, τη λαϊκή δυσαρέσκεια και τους αγώνες, αλλά και ότι όσο μειώνεται η αγοραστική ικανότητα και οι ίδιοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με την αδυναμία πραγματοποίησης των κερδών τους. Αυτό το ταμείο αλληλεγγύης που λένε έχει και το στοιχείο του αποπροσανατολισμού, έχει και το στοιχείο της αναζωπύρωσης ρεφορμιστικών διαθέσεων των μαζών. Αλλά, και από την άλλη μεριά, δείχνει ότι αντιμετωπίζουν και οι ίδιοι προβλήματα και κάτι πρέπει να κάνουν. Βρίσκουν τρόπους π.χ. είδατε τα τελευταία μέτρα, μειώνουν τις προϋποθέσεις για τα στεγαστικά δάνεια, πλαταίνουν τη δυνατότητα για τα καταναλωτικά και όλο βλέπουμε διαφημίσεις π.χ. με 99 ευρώ το μήνα αγοράζεις αυτοκίνητο. Το κάνουν αυτό με τα στεγαστικά δάνεια που είναι μακροπρόθεσμα, 15, 20 ή και 30 χρόνια, επειδή ίσως είναι πιο επισφαλής η εξόφλησή τους. Δείχνει την εγγενή αδυναμία τους και ο σκύλος χορτάτος, τα κέρδη και η πίτα γερή, η εξουσία τους.
Αυτό πρέπει να το αξιοποιήσουμε. Παίρνουν πίσω κατακτήσεις και είναι σωστό αυτό που ειπώθηκε εδώ σήμερα ότι η νεολαία δεν κατανοεί την έννοια των κατακτήσεων. Ωστόσο, εμείς είμαστε σε θέση να εκλαϊκεύσουμε τις κατακτήσεις του εργατικού κινήματος στον καπιταλισμό, επίσης στο σοσιαλισμό και ταυτόχρονα σύντροφοι να δώσουμε στη νεολαία τις κριτικές επεξεργασίες που προσπαθούμε να κάνουμε και να απαντήσουμε στο γιατί ανατράπηκε το σοσιαλιστικό σύστημα. Δηλαδή και να ανεβάσουμε το κύρος του σοσιαλισμού που τρώθηκε από την αντοσοσιαλιστική αντικομμουνιστική προπαγάνδα και ταυτόχρονα να βοηθήσουμε τη νεολαία να δει ότι το Κόμμα πολύ σοβαρά προσπαθεί να βγάλει συμπεράσματα.
Ο ίδιος ο καπιταλισμός δεν αρπάζει μόνο κατακτήσεις αλλά καλλιεργεί το έδαφος για αύξηση των αναγκών. Μέσα εκεί είναι και η στρέβλωση των αναγκών, αλλά η τάση είναι να αυξάνονται οι ανάγκες και ιδιαίτερα στη νεολαία. Στα τελευταία χρόνια τα παιδιά που είναι στα μεταπτυχιακά είναι 30.000 και μου φαίνεται ότι σε ένα δύο χρόνια μπορεί να φτάσουν τις 50.000. Ολα αυτά, που αρκετά είναι παιδιά λαϊκών οικογενειών, είναι διατεθειμένα να μείνουν άνεργα; Αυτά τα παιδιά όχι μόνο θέλουν να βρουν δουλειά αλλά θέλουν να βρουν δουλειά και στο αντικείμενό τους. Είναι μια δύναμη κι αυτά τα παιδιά. Θα συμβιβαστούν έτσι εύκολα;
Αν το κίνημα είναι αδύναμο, αν δεν αντεπιτεθούμε, αν δεν κάνουμε όλα αυτά που λέμε, ο συμβιβασμός για πολλά θα είναι μια πραγματικότητα. Σήμερα οι νέοι άνθρωποι θέλουν να ψυχαγωγηθούν και να διασκεδάσουν και να κάνουν ταξίδια στο εξωτερικό, έχουν απαιτήσεις που δεν τις είχαμε εμείς, δεν υπήρχαν τέτοιες απαιτήσεις στις δεκαετίες του ’30, ’40, ’50… Βεβαίως, αυτές γίνονται και μέσο εκβιασμού και πίεσης, γιατί δεν τις ικανοποιεί ο καπιταλισμός, αλλά μπορούν να γίνουν και αφετηρία μιας αφύπνισης. Υπάρχει δηλαδή σήμερα βάση για ριζοσπαστισμό της νεολαίας. Για αρκετά χρόνια ένα μέρος των εργατικών οικογενειών και τα άλλα μικροαστικά στρώματα, με κόστος βέβαια και με τίμημα βαρύ προσπάθησαν να δώσουν στα παιδιά τους πολύ περισσότερα από όσα είχαν εκείνοι. Θα μπορεί η εργατική, λαϊκή και μικροαστική οικογένεια και στο μέλλον να στέλνει το παιδί στο πολυτεχνείο και στην ιατρική και να συντηρεί τα παιδιά μέχρι τα 30 και 35 χρόνια;
Σήμερα η ελληνική οικογένεια με θυσίες δίνει πολλά πράγματα στο παιδί, που μπορεί σε ένα βαθμό να του αναστέλλει το να έρθει αντιμέτωπο με τα προβλήματα της ζωής. Αυτά ήδη έχουν αρχίσει να κόβονται. Αυτά δεν είναι παράγοντες ριζοσπαστικοποίησης των νέων και των γονιών τους; Κι αν θέλετε υπάρχει δυνατότητα ανάκαμψης της δράσης των ενδιάμεσων ηλικιών που βρέθηκαν σε υποχώρηση τα τελευταία 15 χρόνια. Να τα δούμε αυτά σωστά και δημιουργικά, να μη δούμε μόνο τις δυσκολίες. Να μας απασχολήσει και σε ποιά κατεύθυνση θα αφυπνιστεί η νεολαία. Γιατί το σύστημα θα δώσει ενδυνάμωση σε αυτές τις ρεφορμιστικές, οπορτουνιστικές ιδέες, το ότι μια άλλη Ευρώπη είναι εφικτή, του καπιταλισμού, με ρύθμιση αγοράς, με κρατικομονοπωλιακές ρυθμίσεις κλπ., που φορείς τέτοιων ιδεών είναι κόμματα που έχουν προσχωρήσει στον οπορτουνισμό, πρώην ΚΚ και οι δυνάμεις που σήμερα συσπειρώνονται στο «Ευρωπαϊκό Αριστερό Κόμμα» (ΕΑΚ).
Διαβάζοντας την εισήγηση του Μπερτινότι, επικεφαλής ενός κόμματος που παίζει καθοριστικό ρόλο στο «Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς», είναι και πρόεδρος του ΕΑΚ, είδα να λέει ότι η «Ευρώπη πέθανε»! Μας θεωρούν εμάς ουτοπικούς, επειδή λέμε ότι πρέπει να παλέψουμε για το σοσιαλισμό και ότι ο σοσιαλισμός είναι η απάντηση. Και δεν είναι ουτοπία αυτό που λένε ότι τα δύο δημοψηφίσματα και οι γερμανικές εκλογές οδηγούν στο θάνατο της Ευρώπης, τώρα μια άλλη Ευρώπη είναι εφικτή! Βέβαια αυτή η εφικτή Ευρώπη που προβάλλουν, δεν έχει ουσιαστικές διαφορές από τη σημερινή Ευρώπη της ευρωπαϊκής καπιταλιστικής ενοποίησης. Τέτοιες αντιλήψεις όμως μπορεί να νοθεύσουν το ριζοσπαστισμό της νεολαίας. Αλλωστε, το κόμμα της ευρωπαϊκής αριστεράς συνειδητά και με επιλογή παίζει αυτό το ρόλο της υπονόμευσης ενός ριζοσπαστισμού που υπάρχει, ενισχύεται και μπορεί να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο αύριο.
Για παράδειγμα ο Μπερτινότι κάνει λόγο για την ύπαρξη δύο αριστερών στην Ευρώπη! Υπάρχει, λέει, η «εναλλακτική αριστερά» του ΕΑΚ, και από εκεί και πέρα περιγράφει μια άλλη αριστερά που είναι η σοσιαλδημοκρατία, που πρόδωσε τα αριστερά της συνθήματα και υιοθέτησε νεοφιλελεύθερες επιλογές! Μεγαλύτερη κριτική γίνεται στο ότι απέτυχε το «μεγαλύτερο» πείραμα που θα μπορούσε να γίνει στη Γερμανία, ο Σρέντερ να συνεργαστεί με το ΕΑΚ. Ποιά είναι δηλαδή η στρατηγική αυτών των κομμάτων στις σημερινές συνθήκες; Είναι η προσωρινά αυτόνομη παρουσία.
Εγκαταλείπουν προσωρινά τα σχήματα συνεργασίας με τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, (στην Ιταλία δεν εγκαταλείπεται), αλλά εν πάση περιπτώσει μιλάνε για μια αυτονομία αυτών των αριστερών σχημάτων έναντι της σοσιαλδημοκρατίας, με κύριο στόχο να ασκήσουν πίεση είτε στη διόρθωση της σοσιαλδημοκρατίας είτε στη διαμόρφωση ενός νέου σχήματος με δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας. Για ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα χωρίς την παραδοσιακή ηγεσία της σοσιαλδημοκρατίας. Το πείραμα Γκίζι - Λαφοντέν αυτό υποδηλώνει.
Αν στεκόμαστε σε αυτά είναι γιατί δεν πρέπει να υποτιμήσουμε το ζήτημα του ποια απάντηση πρέπει να δώσουμε σήμερα στην πολιτική του ιμπεριαλισμού. Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι «ολίγον» πιο προοδευτικό σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα ή σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα με κάποιες αριστερές αποχρώσεις, αλλά η σταθερή πάλη σε αντιμονοπωλιακή αντιϊμπεριαλιστική κατεύθυνση που η έκβασή της πρέπει να είναι η ανατροπή της πολιτικής εξουσίας της πλουτοκρατίας.
Δε χωράει διαφορετική πολιτική στα πλαίσια του καπιταλισμού. Είναι άλλο πράγμα η απόσπαση ορισμένων κατακτήσεων στα πλαίσια του καπιταλισμού, που είναι δυνατή κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Αυτοί όμως αυτό το θεωρούν εναλλακτική στρατηγική. Και αν θέλετε οι διαφορές μας με αυτές τις δυνάμεις δεν είναι μόνο το ότι εμείς έχουμε πιο ριζοσπαστικά συνθήματα. Θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε το ρεφορμισμό εργατικών και λαϊκών μαζών που αποσπώνται από τη σοσιαλδημοκρατία ή από τα νεοφιλελεύθερα κόμματα.
Εδώ όμως, στο ΕΑΚ, ποιός είναι ο κορμός και η βάση του; Είναι ο οπορτουνισμός. Δεν είναι σοσιαλδημοκρατικός ρεφορμισμός. Είναι οι δυνάμεις που βγήκαν από τις γραμμές του κομμουνιστικού κινήματος και απαρνήθηκαν την επιστημονική θεωρία του σοσιαλισμού.
Επομένως, δεν μπορείς να τους κρίνεις με τον ίδιο τρόπο όπως δυνάμεις που θα αποσπαστούν από το ΠΑΣΟΚ ή τη ΝΔ, λαϊκές εργατικές και θα κουβαλάνε μαζί τους μικροαστικές απόψεις. Είναι διαφορετικής ποιότητας προβλήματα. Γι’ αυτό και το ιδεολογικό μέτωπο κατά του οπορτουνισμού και των μασκαρεμένων «επαναστατικών» συνθημάτων πρέπει να ενταθεί. Αλλιώς το μέτωπο προς την αστική ιδεολογία, που είναι ο κύριος αντίπαλος, θα είναι αδύναμο.
Ορισμένοι σύντροφοι ανέπτυξαν τον προβληματισμό ότι εμείς σήμερα στους νέους κομμουνιστές και γενικότερα στους νέους πρέπει να προσδοκούμε απλά να μεταδώσουμε κάποιες ριζοσπαστικές επαναστατικές ιδέες, αλλά να βοηθήσουμε στην ολόπλευρη διαπαιδαγώγησή τους και στον τρόπο ζωής και στον τρόπο αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου κλπ. Σωστά είναι. Αλλά η διαμόρφωση μιας ολόπλευρης συγκροτημένης προσωπικότητας δεν είναι εύκολο πράγμα. Και ας κοιτάξουμε και τους εαυτούς μας. Παλεύουμε, είμαστε κομμουνιστές, αλλά έχουμε όλοι λυμένο το πώς καθορίζεται όλη η ζωή μας από το κύριο, που είναι η ένταξη στο κόμμα και το κίνημα; Δεν μπορούμε να το απαιτούμε λοιπόν από τη νεολαία. Μπορεί να δεις νέο στην πρώτη γραμμή της πάλης και στον τομέα του πολιτισμού, για παράδειγμα, να μην ξεχωρίζει καθόλου από την υπόλοιπη νεολαία.
Δεν υπάρχουν σινικά τείχη ανάμεσα στην κοσμοθεωρία μας, στην επιστημονική γνώση και στον πολιτισμό. Βοηθάνε και τα δύο αυτά στην αγωνιστικότητα, στη μαχητικότητα και τη σταθεροποίηση. Αλλά θέλει με μεγαλύτερη προσοχή και πιο πλατύ πνεύμα να βλέπουμε τα παιδιά της ΚΝΕ. Βοηθά και το κομματικό παράδειγμα. Βασικό στοιχείο σήμερα της διαπαιδαγώγησης της ΚΝΕ είναι το παράδειγμα του κόμματος στο πρόσωπο κυρίως των στελεχών του.
Πρέπει να απαξιώσουμε στη συνείδηση των μελών της ΚΝΕ και της νεολαίας το σκοπό, τη μέθοδο, το περιεχόμενο του αστικού σχολείου. Αυτό όμως πρέπει να το κάνουμε με δημιουργικό τρόπο, γιατί το αστικό σχολείο θα τελειώσουν τα παιδιά, αυτό το δίπλωμα θα πάρουν. Γι’ αυτό θέλει ουσιαστική δουλιά, ώστε τελειώνοντας το αστικό σχολείο να έχει αποκτήσει κριτική σκέψη και να μην απαξιώνει γενικά την αξία της μόρφωσης.
Ξεκίνησε μια συζήτηση για τις παρελάσεις και βεβαίως οι οπορτουνιστές πάλι έδωσαν τα ρέστα τους για το αν πρέπει να γίνονται παρελάσεις ή όχι στις εθνικές εορτές. Αν πρέπει να γιορτάζουμε στις 28 Οκτωβρίου ή όχι. Ειπώθηκε μάλιστα ότι δεν πρέπει να γιορτάζουμε τότε, γιατί το κίνημα ηττήθηκε στην Ελλάδα. Και να μην γιορτάζουμε το 1821, αφού «ηττήθηκε» το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα και ήρθαν οι ξένες δυνάμεις στην Ελλάδα. Εφτασαν να λένε ακόμα ότι η νεολαία δε χρειάζεται ήρωες σήμερα. Χρειάζεται όμως προσωπικότητες αστικές, αυτό δεν το είπαν αλλά…
Είναι σύνθετο ζήτημα και βεβαίως εμείς δεν μπορούμε να πούμε ότι η αστική τάξη μπορεί να προσδώσει το γνήσιο ταξικό, πατριωτικό, διεθνιστικό περιεχόμενο σε αυτές τις επετείους και ότι οι παρελάσεις μπροστά στον πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Πρωθυπουργό μπορούν να δώσουν αυτό το μήνυμα.
Θέλουν να καταργήσουν εκδηλώσεις που δείχνουν τη λαϊκή παρέμβαση και εξέγερση. Εμείς θα τις τιμάμε ανεξάρτητα από το πώς εξελίχτηκε ένας αγώνας. Και μάλιστα έφτασαν να πουν ότι πρέπει να γίνονται άλλες γιορτές στην Ελλάδα όπως στην Ευρώπη, όπου γιορτάζουν τον σχηματισμό του εθνικού αστικού κράτους π.χ. πότε ενώθηκε η Γερμανία κλπ. Βεβαίως για εκείνη την εποχή ήταν μια προοδευτική εξέλιξη σε σχέση με τη φεουδαρχία, αλλά εδώ τα πράγματα είναι πολύ πονηρά και πρέπει να ανοίξουμε και τέτοια θέματα, αποδεικνύοντας ότι το Κόμμα μας, το προοδευτικό ριζοσπαστικό κίνημα μπορεί να δώσει το πραγματικό νόημα σε αυτές τις επετείους. Δηλαδή σύντροφοι ο ιμπεριαλισμός μπορεί να μας βάλει σε διλήμματα του ναι ή όχι, και εδώ θέλει επιθετική, σύνθετη, δημιουργική δουλειά.
Πάρτε το θέμα της εκκλησίας, πώς το ξεκίνησε ο Συνασπισμός. Εφυγε από την ορκωμοσία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αν ορκιζόταν ο Κωνσταντόπουλος Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα φεύγανε; Δε θα φεύγανε. Βεβαίως, πρέπει να ανοίξουμε τα θέματα της θρησκείας, της Εκκλησίας, αλλά εδώ εμείς είμαστε ένα Κόμμα σοβαρό, πώς θα το ανοίξεις, με ποιό τρόπο, σε ποιά στιγμή; Βεβαίως έχει ανοιχτεί αυτό το θέμα και θα το προχωρήσουμε, και την καύση των νεκρών και τον πολιτικό γάμο, πρέπει να γίνουν σημαία για μας και ιδιαίτερα στις γραμμές μας, αλλά δεν είναι εύκολο. Βγαίνουν οι του Συνασπισμού και έχουν πιάσει τις παρελάσεις, τις θρησκείες και λοιπά και τα βάζουν με έναν τρόπο που μπορεί να πιάνει έναν κύκλο διανοουμένων, αλλά εμάς μας ενδιαφέρει τα εργατικά λαϊκά στρώματα να καταλάβουν τι λέει το ΚΚΕ, γιατί το λέει και πως χειρίζεται αυτά τα ζητήματα. Ετσι όπως πάμε δε θα μείνει τίποτα όρθιο. Και το θέμα είναι πραγματικά να καλλιεργήσουμε στη νεολαία, το «καμιά πίστη, καμιά τήρηση όρκων πίστης στο αστικό σύστημα», ισχύει βεβαίως για όλους. Είδατε τι ειπώθηκε εδώ, ότι υπάρχουν εκπαιδευτικοί που λένε «μα, εγώ είμαι δημόσιος υπάλληλος, πρέπει να πειθαρχούμε»! Δηλαδή θα σεβαστείς τον όρκο που έδωσες στο αστικό σύστημα; Οχι, αγαπητέ μου σύντροφε, θα σεβαστείς τον όρκο πίστης που έδωσες στο κίνημα, στους γονείς, στο Κόμμα. Εδώ είναι διαφορετικά τα πράγματα. Στη νεολαία όμως θέλει πιο λεπτή δουλειά, πιο ουσιαστική. Το να κλονίσεις τις αστικές αξίες, που πρέπει να τις κλονίσεις, το να τους κάνεις εντελώς απείθαρχους δε φτάνει. Πρέπει να καλλιεργήσεις: πειθαρχία πού, πώς, γιατί. Τα λέω αυτά σύντροφοι γιατί είναι σύνθετο το ζήτημα και πρέπει όλα αυτά τα θέματα να τα δούμε στην πορεία και να τα ανοίξουμε στη νεολαία, να μη διστάσουμε. Θέλει όμως επεξεργασία, να μην παρασυρθούμε από μερικούς ψευτομοντέρνους οπορτουνιστές οι οποίοι όλα αυτά τα αντιμετωπίζουν έξω από την ταξική ανάλυση, την ταξική πάλη και τις συγκεκριμένες ανάγκες που έχει ο αγώνας.
Αναδείχτηκαν εδώ θέματα για τον ξενόφερτο τρόπο ζωής. Σωστά τα αναδείξαμε, τώρα θέλει επεξεργασία. Για δείτε τις εθνικές παραγωγές που γίνονται σήμερα, όλα τα κανάλια αύξησαν το ποσοστό των εθνικών παραγωγών. Εχουν καμία σχέση με τις λαϊκές παραδόσεις, το σύγχρονο τρόπο ζωής του ελληνικού λαού όλα αυτά τα σίριαλ; Αρα, βεβαίως, εφόσον υπάρχει εθνικό πεδίο πάλης, επανάσταση σε μια χώρα, εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να μιλήσουμε για το λαϊκό πολιτισμό, τις παραδόσεις, για τη λαογραφία μας, να γίνουμε και σημαιοφόροι και της διεθνιστικής συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού. Απαιτείται βαθύτερη μελέτη.
Υπάρχουν και άλλα πράγματα που πρέπει να μελετήσουμε. Για παράδειγμα, το σύστημα προωθεί τον «εθελοντισμό». Εμείς πρέπει να τον τσεκουρώσουμε. Ταυτόχρονα, όμως, να αναδείξουμε την ταξική αλληλεγγύη, την εθελοντική στράτευση στον αγώνα και ταυτόχρονα ν’ αναπτύξουμε μορφές ανθρώπινης αλληλεγγύης (αυτά που έγιναν στη Σεξ Φόρμ, έπρεπε να γίνουν, μαζεύτηκαν λεφτά για τους απεργούς και τέτοιες μορφές). Αρα λοιπόν κλονίζοντας τις αστικές αξίες που ενδύονται με προοδευτικό περιεχόμενο, πρέπει να αναδείξουμε τις δικές μας, του αγώνα.
Τέθηκε το ερώτημα: Τι εννοείται με τη θέση για αγωνιστικό πόλο συσπείρωσης σε ΑΕΙ - ΤΕΙ; Στάδιο δόξης λαμπρό, να το μελετήσει η ΚΝΕ και τα αντίστοιχα όργανα του Κόμματος. Από πού βγήκε αυτή η ανάγκη για πόλο στα ΑΕΙ - ΤΕΙ; Κατ’ αρχήν από το ίδιο το φοιτητικό κίνημα. Σύντροφοι δεν υπάρχουν συνδικαλιστικά όργανα, ανώτερα, στο φοιτητικό κίνημα. ΕΣΕΕ, ΕΦΕΕ. Και γενικότερα υπάρχει διαλυτική κατάσταση στα όργανα του φοιτητικού κινήματος. Μπορούμε να δεχτούμε εμείς ότι φοιτητικό κίνημα είναι η δράση της ΔΑΠ, της ΠΑΣΠ, της Πανσπουδαστικής, των ΕΑΚ; Επρεπε να υπάρχουν συνελεύσεις μαζικές, να γίνεται διαπάλη των παρατάξεων εκεί μέσα, να διαμορφώνονται πλειοψηφίες - μειοψηφίες, να αλλάζει ο συσχετισμός. Η Πανσπουδαστική υπάρχει, μα είναι παράταξη. Πρέπει να αποκτήσει όργανα το φοιτητικό κίνημα. Από ποιό δρόμο, με ποιό τρόπο, πρέπει να το μελετήσει η ΚΝΕ. Βεβαίως και το Κόμμα, αλλά η ΚΝΕ εδώ έχει περισσότερες εμπειρίες. Δεν έρχεται σε αντιπαράθεση με την παράταξη, ο πόλος. Αυτό που λέμε οργανωμένο φοιτητικό κίνημα, σήμερα είναι ένα μεγάλο πρόβλημα.
Δεύτερο, οι μαρξιστικοί όμιλοι: Ισως υπάρχουν κάποιες θετικές ή αρνητικές παλιότερες εμπειρίες, πάντως εννοούμε το εξής: Να γίνει ένας όμιλος από Μαρξιστές, όχι και «μαρξίζοντες». Θα είναι μέλη του Κόμματος και της ΚΝΕ, μπορεί να είναι και κάποιος οπαδός, αλλά πρέπει να είναι Μαρξιστές. Να ξέρουν το Μαρξισμό - Λενινισμό. Να ξέρουν την επιστημονική θεωρία του σοσιαλισμού. Θα τον εκλαϊκεύουν και μέσα από το αντικείμενο των σπουδών. Οχι, «ελάτε όλοι μαζί εσείς, που είστε με τον Αλτουσέρ, τον Πουλαντζά, με τον Τσόμσκι». Αλλο πράγμα ο διάλογος στα αμφιθέατρα, στους εργατικούς χώρους με άλλους, αλλά ο όμιλος θα είναι καθοδηγημένος από το Κόμμα, θα είναι μια αυθεντική, γνήσια, επιστημονική παρέμβαση.
Αυτό που λέμε χώροι νεολαιίστικης δράσης, επιτροπές, συμβούλια νεολαίας. Δεν μπορούμε να δώσουμε συνταγές και ρετσέτες και να τα περιγράφουμε με έναν οργανωτίστικο τρόπο. Θέλουμε να συμβάλλουμε να διαμορφωθούν χώροι συσπείρωσης της νεολαίας στη γειτονιά, χώροι όπου θα συσπειρώνεται και η νεολαία των συνδικάτων και η μαθητική και η φοιτητική. Οχι να βαπτίσουμε την ΚΝΕ χώρο συσπείρωσης. Οχι σχήματα οργανωτικά, ξέπνοα, που δεν έχουν ζωή. Μπορεί ένα πράγμα σ’ ένα χώρο να ανθίσει και στον άλλο να μην ανθίσει. Είναι ζητήματα προς εξέταση, δε θέλουμε να τα κλείσουμε σε σχήματα.
Τέλος, έχουμε μπροστά μας ένα πολύ μεγάλο, σοβαρό γεγονός: Το 9ο Συνέδριο της ΚΝΕ.
Πιστεύουμε ότι η ΚΝΕ όπως και το Κόμμα στο 17ο Συνέδριο βρίσκεται σε μια μεγαλύτερη ωριμότητα (με όλες τις δυσκολίες που συναντάει, τις αδυναμίες που υπάρχουν) , όμως αυτό το 9ο Συνέδριο αναμφισβήτητα μπορεί να δώσει μεγάλη ώθηση και ακόμα μεγαλύτερη πνοή και δυναμισμό στη δουλειά της ΚΝΕ .
Το Κόμμα δίνει μια συμβολή με την πανελλαδική συνδιάσκεψη, χωρίς να σημαίνει ότι η ΚΝΕ πρέπει να πάρει τις θέσεις για την πανελλαδική συνδιάσκεψη και να τις κάνει θέσεις για το συνέδριο. Βέβαια η ΚΝΕ μπορεί να αξιοποιήσει το 17ο Συνέδριο, θα αξιοποιήσει και τη συνδιάσκεψη, αλλά πρέπει σήμερα τα στελέχη της ΚΝΕ να αναπτύξουν, να βαθύνουν, να προσαρμόσουν, να εξειδικεύσουν ακόμα περισσότερο τον προβληματισμό τους. Και σε όλο αυτό το διάστημα πρέπει να είμαστε δίπλα στην ΚΝΕ, με την έννοια ότι είναι μια σύνθετη δουλειά η προσυνεδριακή διαδικασία, έχει μια εσωστρέφεια. Εχουμε μπροστά μας την προσαρμογή της δουλειάς του κόμματος στα ζητήματα της νεολαίας και τη βοήθεια, ώστε η ΚΝΕ να συνδυάσει σωστά την οργανωτική της διαδικασία με τη δράση της στο κίνημα. Και πρέπει και τα δυο να τα βγάλει πέρα.
Με αισιοδοξία πρέπει να προσβλέπουμε στο 9ο Συνέδριο της ΚΝΕ. Και ακριβώς μετά το τέλος του θα είμαστε πανέτοιμοι, Κόμμα και ΚΝΕ, ο καθένας με τη δική του ευθύνη να πούμε ότι όχι απλώς γυρίζουμε σελίδα, αλλά πραγματικά να νιώσει η εργατική τάξη, η νεολαία και τα άλλα λαϊκά στρώματα ότι εδώ κάτι γίνεται.
Εχουμε ολοκληρώσει τον κύκλο των επεξεργασιών, έχουμε σήμερα όλα τα εφόδια, έχουμε τις δυνατότητες και τις ικανότητες να τα κάνουμε πράξη.
Αν θέλετε, το τελικό σημείο κρίσης, της σημερινής βάρδιας του Κόμματος (αν μπορώ να μιλήσω έτσι) είναι: Από αυτήν την ΚΝΕ που υπάρχει σήμερα να αναδειχθούν τα στελέχη και τα μέλη του Κόμματος που θα είναι πολύ καλύτερα από εμάς. Πολύ καλύτερα, ασύγκριτα καλύτερα. Αυτή θα είναι η καλύτερη προσφορά μας. Μπορεί όλοι να μη ζούμε τότε, δεν έχει σημασία, αλλά να είστε βέβαιοι ότι αυτή η επόμενη γενιά του κόμματος θα το εκτιμήσει. Πρέπει να γίνουν καλύτεροι από εμάς. Πολύ καλύτεροι.