Το τελευταίο για το 2002 τεύχος της Κομμουνιστικής Επιθεώρησης περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες, πιστεύουμε, αναλύσεις για τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις καθώς και για την κομματική δράση. Επίσης περιέχει άρθρα που προσεγγίζουν ζητήματα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στον 20ό αιώνα.
Ενα περίπου μήνα μετά τις τοπικές εκλογές του Οκτωβρίου η ΚΕ του ΚΚΕ κατέληξε σε ολοκληρωμένα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτή την πολιτική μάχη, αφού προηγήθηκε συζήτηση σε όλη την κλίματα του κόμματος, αλλά και με οπαδούς-φίλους του ΚΚΕ και αγωνιστές με τους οποίους συνεργαστήκαμε στα ψηφοδέλτια. Η απόφαση αυτή δημοσιεύεται στο παρόν τεύχος, στην ενότητα Ντοκουμέντα μαζί με την Ανακοίνωση της ΚΕ για το Κυπριακό και το σχέδιο Ανάν, κορυφαίο ζήτημα των πολιτικών εξελίξεων τη στιγμή που γράφεται αυτό το σημείωμα.
Στην ενότητα Ιδεολογία-Πολιτική, το άρθρο της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Α. Παπαρήγα, «Ορισμένα συμπεράσματα από τις τοπικές εκλογές για τη δράση του Κόμματος και την καθοδηγητική δουλιά» εξετάζει τα βασικά ζητήματα της καθοδηγητικής δουλιάς με βάση την εμπειρία των τοπικών εκλογών.
Το άρθρο «Η δράση των κομμουνιστών στους μικρομεσαίους αγρότες» αναφέρεται στην πείρα από τη δράση των κομμουνιστών σε αυτό το σύμμαχο στην εργατική τάξη στρώμα και θέτει ως κεντρικά αλληλοσυνδεόμενα ζητήματα: Την προβολή της πολιτικής πρότασης του ΚΚΕ για την ικανοποίηση των συμφερόντων της μικρομεσαίας αγροτιάς, με πυρήνα τον παραγωγικό συνεταιρισμό στα πλαίσια της λαϊκής οικονομίας. Την πιο δραστήρια και αποτελεσματική παρέμβαση για την ισχυροποίηση και επέκταση της ΠΑΣΥ στον αγώνα ενάντια στην πολιτική ΕΕ και κυβέρνησης που εξοντώνει τον μικρομεσαίο παραγωγό στέλνοντάς τον στη στρατιά των ανέργων.
Το άρθρο «Η ελληνική προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ενωση» αναφέρεται στα ζητήματα που θα διαχειριστεί η ελληνική προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2003, συνεχίζοντας την αντιλαϊκή επίθεση του ευρωενωσιακού ιμπεριαλιστικού κέντρου, όπως προκύπτει και από τα σχετικά κυβερνητικά ντοκουμέντα.
Στην ενότητα Οικονομία, το άρθρο «Η επίδραση των οικονομικών εξελίξεων στην πολιτική διαχείρισης» καταγράφει τα νέα δεδομένα στις οικονομικές εξελίξεις παγκόσμια και στη χώρας μας, αξιολογεί τους προβληματισμούς και τη διαπάλη που αναπτύσσεται για τις κατευθύνσεις στην άσκηση της αστικής οικονομικής πολιτικής και επισημαίνει τη μεθόδευση από την άρχουσα τάξη στην Ελλάδα (και όχι μόνο) μιας πολύπλευρης επιχείρησης παγίδευσης του εργατικού κινήματος στα δίκτυα της εναλλακτικής πολιτικής διαχείρισης του συστήματος και σχετικά ανώδυνων κινημάτων.
Το άρθρο «Η κατάσταση και οι προοπτικές στον κλάδο της Αλιείας» επιχειρεί μια σφαιρική προσέγγιση της κατάστασης στο σημαντικό αυτό κλάδο της ελληνικής αγροτικής οικονομίας και εκθέτει την πρόταση του ΚΚΕ για την ανάπτυξή του και τις πολιτικοοικονομικές προϋποθέσεις της.
Στην ενότητα Σοσιαλισμός, ως συνέχεια παλαιότερου, δημοσιευμένου στην ΚΟΜΕΠ, κειμένου υπάρχει το άρθρο «Ιστορική επισκόπηση της οικονομικής ανάπτυξης της ΕΣΣΔ, 1955-1990» (πρώτο μέρος) όπου δίνονται πολλά στοιχεία για την οικονομία της ΕΣΣΔ τη συγκεκριμένη περίοδο.
Το άρθρο «Η «θεωρία» περί ύπαρξης κρατικού καπιταλισμού στην ΕΣΣΔ» αντικρούει την αναπαλαιωμένη άποψη ότι στην ΕΣΣΔ δεν υπήρξε σοσιαλιστική οικοδόμηση, αλλά ένα εκμεταλλευτικό σύστημα.
Τα άρθρα στην ενότητα αυτή, όπως και άλλα ανάλογα στο παρελθόν, δημοσιεύονται γιατί πιστεύουμε ότι συμβάλλουν στον προβληματισμό γύρω από τις αιτίες επικράτησης της αντεπανάστασης στην ΕΣΣΔ. Το ότι φιλοξενούνται στις σελίδες του περιοδικού δε σημαίνει συμφωνία της ΚΟΜΕΠ σε κάθε σημείο του προβληματισμού που περιλαμβάνουν. Οπως είναι γνωστό στους αναγνώστες και αναγνώστριες, το ΚΚΕ συνεχίζει την έρευνα και μελέτη για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση κατά τον 20ό αιώνα και τις αιτίες ανατροπής της με την επικράτηση της αντεπανάστασης. Σε επόμενα τεύχη η ΚΟΜΕΠ θα δημοσιεύσει υλικά από την επιστημονική εσωτερική διημερίδα που οργάνωσε στα πλαίσια αυτά, το Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών στις 28 και 29 Νοεμβρίου, με θέμα: «Ο άμεσα κοινωνικός χαρακτήρας της παραγωγής στο σοσιαλισμό και οι εμπορευματοχρηματικές σχέσεις». Στη διημερίδα παρουσιάστηκαν πέντε εισηγήσεις και ακολούθησε συζήτηση με ερωτήσεις και παρεμβάσεις που αποτύπωναν τον προβληματισμό μιας κατ’ αρχήν προσέγγισης των συμμετεχόντων στο σύνθετο αυτό θέμα, από τα κεντρικά της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Οι ενδιαφέρουσες εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν και οι οποίες δεν ταυτίζονταν στην προσέγγιση του θέματος, είναι οι εξής: «Μια ορισμένη ιστορική προσέγγιση της θεωρητικής και πολιτικής αντιπαράθεσης για την ιστορική τάση απονέκρωσης του νόμου της αξίας κατά το επαναστατικό μεταβατικό πέρασμα από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό», από την Ελένη Μπέλλου μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, υπεύθυνη του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ και μέλος του ΔΣ του ΚΜΕ. «Ανασκόπηση των οικονομικών συζητήσεων στην ΕΣΣΔ (δεκαετίες ’20 και ’30)», από την Τ. Ι. Γιαμπρόβα υποψήφια διδάκτορα οικονομικών επιστημών, τέως καθηγήτρια στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Κιέβου, αρχισυντάκτρια του θεωρητικού περιοδικού «Μαρξισμός και σύγχρονη εποχή». «Ιστορία των οικονομικών συζητήσεων στην ΕΣΣΔ για το πρόβλημα της αγοράς και του σχεδίου (1920-1991)», από τον Β. Ν. Βολόβιτς διδάκτορα οικονομικών επιστημών, καθηγητή στο Χρηματιστικό-Οικονομικό Πανεπιστήμιο του Λένινγκραντ. «Η συζήτηση για το νόμο της αξίας και το νόμο της αξίας χρήσης στο σοσιαλισμό», από τον Β. Γ. Ελμέεφ διδάκτορα της φιλοσοφίας και των οικονομικών επιστημών, καθηγητή στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Λένινγκραντ. «Η συζήτηση για το ξεπέρασμα της εμπορευματικής παραγωγής στο σοσιαλισμό (1951-1991)», από τον Μ. Β. Ποπόφ διδάκτορα της φιλοσοφίας και υποψήφιο διδάκτορα οικονομικών επιστημών, καθηγητή στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Λένινγκραντ.
Στη Βιβλιοπαρουσίαση, παρουσιάζονται τρεις ενδιαφέρουσες εκδόσεις της Σύχρονης Εποχής. Του Αριστείδη Θεοχάρη: «Στη Στερεά Ελλάδα με το Δημοκρατικό Στρατό. 1945-1949», του Δημήτρη Καλτσώνη: «Το Δικαστήριο από την πρωτόγονη κοινωνία στην αταξική» και του Δάνη Παπαβασιλείου: «Στα εργαστήρια κατασκευής πολέμου».
Τέλος, πέρα από τα τρέχοντα κομματικά ντοκουμέντα, υπάρχει ο κατάλογος περιεχομένων των τευχών της ΚΟΜΕΠ του 2002.