Είναι βασικό, από τα πρώτα βήματά μας στην οργανωμένη πάλη, στο κομμουνιστικό κίνημα, να κατανοείται η σχέση που έχει ο κομμουνιστής με τη γνώση και τη μόρφωση και ιδιαίτερα με τη μαρξιστική λενινιστική θεωρία.

Ο διαπαιδαγωγητικός χαρακτήρας της ΚΝΕ και η λειτουργία της σαν σχολείο νέων κομμουνιστών, πρέπει να συμβάλλει στη διαμόρφωση της σωστής σχέσης ανάμεσα στο νέο κομμουνιστή και τη μόρφωση. Να δίνει δηλαδή στο νέο τις βασικές εισαγωγικές γνώσεις του μαρξισμού-λενινισμού και ταυτόχρονα να διαμορφώνει την ανάγκη για διαρκή μελέτη και γνώση της θεωρίας μας σε συνδυασμό με την καθημερινή δράση.

Το καθήκον της γνώσης και της μελέτης για τον κομμουνιστή πηγάζει από την αναγκαιότητα να διαμορφώσει τα ανάλογα κριτήρια ερμηνείας της σύνθετης πραγματικότητας που τον περιβάλλει, να αποκτήσει τη δυνατότητα να συμβάλει στην επεξεργασία της επαναστατικής πολιτικής γραμμής, αλλά και στη δημιουργική εφαρμογή της συλλογικά επεξεργασμένης επαναστατικής πολιτικής για την αλλαγή αυτής της πραγματικότητας. Αυτή η αναγκαιότητα δεν έχει οροφή, δεν έχει όρια. Γι’ αυτό και δεν ταιριάζει στον κομμουνιστή η λογική της «αυτάρκειας» και του «τα ξέρω». Η συνθετότητα της πραγματικότητας και της εξέλιξης, τα νέα δεδομένα που πάντα θα διαμορφώνονται, επιβάλλουν διαρκή προσπάθεια για μελέτη και κατάκτηση νέων γνώσεων.

Ο Λένιν στο καιρό του έλεγε πως «…είχαμε βιβλία που ήταν όλα γραμμένα με τον καλύτερο τρόπο και τα βιβλία αυτά, στις περισσότερες περιπτώσεις, ήταν η πιο αηδιαστική υποκριτική ψευτιά, που μας έδινε ψεύτικη εικόνα της καπιταλιστικής κοινωνίας»[1].

Δεν άλλαξαν πολλά από τότε για τα σχολικά βιβλία. Η απόσπαση της θεωρίας από την πράξη στο καπιταλισμό, η υποταγή της στη διάδοση των αστικών ψευδών, η αποσπασματικότητα και η διαστρέβλωση δίνουν στη γνώση ένα αποκρουστικό πρόσωπο, την κάνουν απρόσιτη, βαρετή, ξένη προς το νέο. Χωρίς να είναι ο μοναδικός και ο κύριος παράγοντας συμβάλλουν, ώστε το διάβασμα και η μελέτη διαρκώς ν’ απαξιώνονται, αντί για κριτική σκέψη να επικρατεί η παπαγαλία.

Σε αυτές τις συνθήκες υπάρχουν πραγματικά δυσκολίες στην πραγματοποίηση της προτροπής του Λένιν: «...να μελετάτε, να μελετάτε και ξανά να μελετάτε». Ταυτόχρονα τα εξαντλητικά ωράρια του σχολείου και της δουλιάς από πολύ μικρή ηλικία, η χειροτέρευση των όρων ζωής, επιδεινώνουν την κατάσταση και φυσικά αντανακλώνται και στην οργανωμένη ζωή.

Η αναγκαιότητα για την ανάπτυξη μορφωτικού ρεύματος στις γραμμές της ΚΝΕ προβάλλει τόσο μέσα από την προσπάθεια διαμόρφωσης της κατάλληλης θεωρητικής υποδομής, όσο και από την πλευρά της στήριξης των επίκαιρων καθηκόντων της οργάνωσης. «Πού πρέπει να συγκεντρώσουμε την προσοχή, γι’ αυτό που λέμε ισχυροποίηση-δυνάμωμα της KNE; Στο θέμα της πολιτικής μόρφωσης των μελών και στελεχών της KNE. Είναι ένα κρίσιμο ζήτημα όχι αποσπασμένο από τη δράση. Η ζωή σήμερα, η ιδεολογική πάλη που ζείτε βάζει τέτια ζητήματα που παραπέμπουν στη μελέτη της θεωρίας...»[2].

Οι αποφάσεις του 8ου Συνεδρίου, επισημαίνοντας τα σοβαρά βήματα και τις μεγάλες δυνατότητες τις οργάνωσης, καθόρισαν τη δράση της μπροστά σε σύνθετα και δύσκολα καθήκοντα.

Η μεγάλη πλειοψηφία της νεολαίας μπορεί να γίνει σοβαρή ανατρεπτική δύναμη στη κοινωνία μας. Εχει αντικειμενικό συμφέρον άμεσο και μελλοντικό από ριζικές ανατροπές. Η δυσαρέσκεια της νεολαίας για τη σημερινή πραγματικότητα, η αγωνία για το μέλλον, η αβεβαιότητα είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Η ΚΝΕ θα πρέπει να σταθεί πιο αποφασιστικά μπροστά στην απαίτηση να δοθεί απάντηση διεξόδου από τη σημερινή κατάσταση, προοπτική που μπορεί να εμπνεύσει, να δώσει αξία στη ζωή της νεολαίας. Να αναπτυχθεί ένα μαζικό νεανικό ρεύμα υποστήριξης της μοναδικής ανατρεπτικής πολιτικής πρότασης που υπάρχει στη κοινωνία, την πολιτική πρόταση του αντιιμπεριαλιστικού, αντιμονοπωλιακού μετώπου. Να κάνει «δικές της» τις αξίες του συλλογικού αγώνα, της συνειδητής πάλης για την αλλαγή της κοινωνίας, του διεθνισμού, του σοσιαλισμού, της ταξικής αλληλεγγύης απορρίπτοντας τα ιδεολογικά σκουπίδια του καπιταλισμού. Να απορρίψει τη λογική της διαιώνισης της εκμετάλλευσης και της αδικίας, να δει ένα μέλλον που να εγγυάται τα δικαιώματά της και την ικανοποίηση των αναγκών της σ’ ένα κόσμο που θα έχει πάψει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, σε έναν κόσμο σοσιαλιστικό.

Η μάχη που δίνει η ΚΝΕ σε όλα τα επίπεδα είναι μάχη για τη συνείδηση της νέας γενιάς, μάχη για το κέρδισμα της καρδιάς και του νου της νεολαίας. Για να μπορέσουμε σαν ΚΝΕ να δουλέψουμε πιο αποτελεσματικά σε αυτή την κατεύθυνση αυτό που έχουμε κατακτήσει μέχρι τώρα είναι πολύτιμο, αλλά δε φτάνει. Είναι αναγκαίο εκ των πραγμάτων ν’ ανέβει η ιδεολογική και πολιτική ωρίμανση όλων μας. Να ανέβει η ικανότητά μας σε όλα τα επίπεδα στη προπαγάνδα, τη ζύμωση, στην παρέμβαση στο κίνημα, στη διαπαιδαγωγητική δουλιά.

Η απάντηση σε κρίσιμα ερωτήματα που απασχολούν τη νεολαία θα πρέπει να στηρίζεται στην επιστημονική προσέγγιση, που απαιτεί βαθύτερη γνώση και θεωρητική κατάρτιση.

Η προσπάθεια για τη σταδιακή κατάκτηση των βασικών αρχών του μαρξισμού-λενινισμού αποτελεί ουσιαστικό και αποφασιστικό στήριγμα σε αυτή την κατεύθυνση. Είναι βασικός όρος για να απαντήσουμε σε ιδεολογήματα και ψευτιές που βομβαρδίζουν το μυαλό της νεολαίας, αλλά και για να μπορέσουμε να στοιχειοθετήσουμε καλύτερα τη δική μας θέση, να διαμορφώσουμε στους εαυτούς μας αλλά και πλατιά στη νεολαία κριτήρια για την ερμηνεία της πραγματικότητας, να προβάλουμε τις δικές μας αξίες.

Η ιδεολογικό-πολιτική διαπάλη οξύνεται σε όλα τα επίπεδα. Αναπτύσσεται η αντιπαράθεση γύρω από θεμελιακά ζητήματα.

Ποιος είναι ο κόσμος που ζούμε σήμερα; Είναι ο καπιταλισμός στο ανώτατο στάδιο ανάπτυξής του, τον ιμπεριαλισμό ή, η «μεταβιομηχανική κοινωνία», «η κοινωνία της γνώσης» και η «παγκοσμιοποίηση»;

Εκτιμήσαμε στο Συνέδριο ότι όλο και πιο συχνά η συζήτηση με τη νεολαία πάει από μόνη της στο ερώτημα - είναι ρεαλιστικός ένας άλλος δρόμος για τη κοινωνία;

Η αντισοσιαλιστική προπαγάνδα και ο αντικομουνισμός, η επίθεση στο Κόμμα μέσω της Ιστορίας, η διαστρέβλωση των ιστορικών συμπερασμάτων σε μια «Ιστορία» γραμμένη από τους «νικητές» που διδάσκεται και στο σχολείο, γεννά ερωτήματα, αμφιβολίες για τη δυνατότητα ύπαρξης ενός κοινωνικοπολιτικού συστήματος που να μπορεί να αντικαταστήσει τον άδικο καπιταλισμό.

Η άρχουσα τάξη στη προσπάθεια χειραγώγησης της νεολαίας επιστρατεύει και όπλα με «προοδευτικό» περίβλημα. Για παράδειγμα ο «εθελοντισμός». Είναι αυτό που προβάλλεται σαν «εθελοντισμός» η συνειδητή οργανωμένη δράση για την πραγματική αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων, είναι η έκφραση της ταξικής αλληλεγγύης σε τμήματα του λαού και της εργατικής τάξης που υποφέρουν ή είναι η προσπάθεια διαστρέβλωσης της συλλογικής δράσης, ενσωμάτωσης σε κανάλια που όχι μόνο γίνονται ακίνδυνα για το σύστημα, αλλά και που αναπαράγουν τις αντιλήψεις περί διαιώνισης του καπιταλισμού;

Από το σχολείο μέχρι τα ΑΕΙ-ΤΕΙ, σε όλη την κλίμακα της εκπαίδευσης, ενισχύονται οι ταξικοί φραγμοί, η προβολή αντιεπιστημονικών γνώσεων, η απαξίωση της γνώσης, η αναπαραγωγή της ιδεολογίας της άρχουσας τάξης, η διαμόρφωση προτύπων ατομισμού, η προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος στις ανάγκες του κεφαλαίου. Η ιδεολογική διαπάλη οξύνεται. Η δική μας παρέμβαση απαιτεί αποκάλυψη των ταξικών συμφερόντων που βρίσκονται πίσω από τις αντιεκπαιδευτικές αλλαγές, απαιτεί αντιπαράθεση με τα αντιεπιστημονικά ιδεολογήματα, την αντιπαράθεση πάνω στο ζήτημα γνώση, μόρφωση, επιστήμη για ποιον, την προβολή της αξίας και της αναγκαιότητας της μόρφωσης.

Σήμερα το κεφάλαιο εξαπολύει πολύμορφη επίθεση στα δικαιώματα της εργατικής τάξης με στόχο την ένταση της εκμετάλλευσης. Η αλλαγή στις εργασιακές σχέσεις επιδρά στη συνείδηση των νέων εργατών. Η ιδεολογική επίθεση -ιδιαίτερα σε αυτούς- παίρνει τη μορφή των αντιλήψεων περί ταξικής συνεργασίας, κοινωνικής ειρήνης, εθνικού συμφέροντος. Σε αυτές τις συνθήκες θα πρέπει να ενταθεί η δική μας προσπάθεια για να αποκαλύψουμε το μηχανισμό της εκμετάλλευσης και παραγωγής της υπεραξίας, να αποδείξουμε σε πολλούς, ακόμα και αυτό, ότι ανήκουν στην εργατική τάξη γκρεμίζοντας αυταπάτες, το ανειρήνευτο της ταξικής πάλης, αλλά και την ιστορική αποστολή της τάξης στην οποία ανήκουν.

Εκτιμάμε και στο Συνέδριο ότι η αντίδραση δεν είναι προσωρινό φαινόμενο. Είναι στοιχείο ενός συστήματος που είναι ανίκανο να ξεπεράσει τις αντιθέσεις του, ενός συστήματος που σαπίζει. Ο πόλεμος, η δημιουργία νέων ιμπεριαλιστικών μηχανισμών, οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, η εξαθλίωση, το μεταναστευτικό φαινόμενο, ο ρατσισμός, η εγκληματικότητα, το χτύπημα των δημοκρατικών δικαιωμάτων και η καταστολή, το φαινόμενο των ναρκωτικών, η επιθετικότητα του ιμπεριαλισμού, τα αίτια της κρίσης, τα αδιέξοδο τυλίγονται και με το κατάλληλο ιδεολογικό περίβλημα. Ετσι για την ανεργία και την εγκληματικότητα φταίνε οι ξένοι εργάτες, τα αδιέξοδα του συστήματος φορτώνονται στην ευθύνη του ατόμου (π.χ. άμα είσαι τεμπέλης δε θα πας μπροστά). Ενισχύεται η αντίληψη ότι από τη φύση της η κοινωνία είναι μια ζούγκλα, με μόνο νόμο τον ανταγωνισμό που θα βγάλει νικητή τον πιο άξιο.

Απαιτείται σήμερα να αναδειχθούν πιο καθαρά στη νεολαία οι πραγματικές αιτίες των κοινωνικών προβλημάτων, να φανερωθούν όλες οι πλευρές, να αντιμετωπιστούν οι προσπάθειες για τη συσκότισή τους με ιδεολογήματα και ψεύδη. Η αφομοίωση της δικής μας απάντησης και θέσης πάνω σε κρίσιμα ερωτήματα των νέων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Θέλει χρόνο και επιμονή. Δε φτάνει να ξέρουμε ένα σύνθημα, η νεολαία δεν αρκείται σε μια ρηχή πρόχειρη απάντηση.

Απαιτείται μεγαλύτερη ετοιμότητα από εμάς, βαθύτερη κατανόηση από τις δυνάμεις μας. Η κατανόηση των εκτιμήσεων, των θέσεων του Κόμματος και της ΚΝΕ για τα παραπάνω ζητήματα, η προσπάθεια για εκλαΐκευσή τους μαζικά στη νεολαία, αλλά ακόμα και το ξεκαθάρισμα -του γιατί, πώς και τι εννοούμε- επιβάλλει τη βελτίωση της επαφής όλων μας με το μαρξισμό-λενινισμό.

Το ξεδίπλωμα της αγωνιστικής τακτικής μας στο νεολαιίστικο κίνημα, σε κάθε μέτωπο πάλης, η προσπάθεια για συσπείρωση δυνάμεων στη νεολαία, ο σταθερός προσανατολισμός στο κίνημα είναι βασικά καθήκοντα για την υλοποίηση του στόχου μας, για να δυναμώνει το νεολαιίστικο κίνημα, να μπολιάζεται με διεκδικήσεις με αντιιμπεριαλιστικό αντιμονοπωλιακό περιεχόμενο, να παίρνει τη θέση του στο πλευρό της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων…

Η ικανότητα μας σαν οργάνωση να παίζουμε πρωταγωνιστικό, καθοριστικό ρόλο στις διεργασίες μέσα στο κίνημα της νεολαίας, απαιτούν τη βαθύτερη αφομοίωση από τα μέλη και πάνω απ’ όλα τα στελέχη της οργάνωσης του Προγράμματος του Κόμματος, των αποφάσεων του 16ου Συνεδρίου του και του 8ου Συνεδρίου της ΚΝΕ.

Ο σχεδιασμός μας για την οργάνωση και ενίσχυση των αγώνων, η πάλη για τον προσανατολισμό τους, η στήριξη της συλλογικής δράσης, οι πολιτικές μας πρωτοβουλίες είναι προσπάθεια για υλοποίηση της τακτικής και της στρατηγικής του Κόμματος, για τα συνολικότερα καθήκοντα της ΚΝΕ, που απαιτεί τη συνεχή μελέτη των αποφάσεων και των ντοκουμέντων. Η κατανόηση της πολιτικής γραμμής του Κόμματος είναι εφικτή μόνο αν υπάρχει γνώση των βασικών αρχών της θεωρίας μας, των αντικειμενικών νόμων που καθορίζουν την κοινωνική εξέλιξη.

Η εξειδίκευση και η υλοποίηση της προσπάθειάς μας σε κάθε χώρο της νεολαίας περνάει μέσα από τη ζωντανή καθοριστική συμβολή της κάθε οργάνωσης και πρώτα απ’ όλα των στελεχών σε αυτή την κατεύθυνση. Η προσπάθεια βαθύτερης αφομοίωσης της πολιτικής μας σαν Κόμμα και ΚΝΕ, η ενίσχυση του θεωρητικού επιπέδου πρώτα και κύρια του στελεχικού δυναμικού της οργάνωσης θα συμβάλλει αποφασιστικά στο να αναπτυχθεί κλίμα πρωτοβουλίας και αυτοπεποίθησης, η δυνατότητα επεξεργασίας και εμβάθυνσης σε κάθε χώρο της νεολαίας.

Στο Συνέδριο επισημάναμε μια σειρά κρίσιμα προβλήματα για τη λειτουργία της οργάνωσης. Αναδείχτηκε η αναγκαιότητα να υπάρξει μια ουσιαστική ποιοτική στροφή στη λειτουργία της Οργάνωσης Βάσης. Γίνεται φανερή η αναγκαιότητα, το περιεχόμενο των ΟΒ να ξεφύγει από ένα ρουτινιάρικο τρόπο λειτουργίας, τη συζήτηση γύρω από τα τρέχοντα με στεγνό αφυδατωμένο τρόπο, να μην περιορίζεται στην απαρίθμηση καθηκόντων, αλλά να στοχεύει στη βαθύτερη αφομοίωσή τους. Βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της λειτουργίας είναι να καλλιεργηθεί ένα τέτιο κλίμα μέσα στην ΟΒ που να συμβάλλει στην κατανόηση της καθημερινότητας, σε σύνδεση με τους γενικότερους πολιτικούς μας στόχους, να συμβάλλει στην πολιτική και ιδεολογική ισχυροποίηση των μελών της οργάνωσης.

Η ανάπτυξη μιας πολύμορφης λειτουργίας της ΟΒ θα πρέπει να βάζει στο επίκεντρό της αυτή την προσπάθεια, να λύνει τα ερωτήματα που φέρνει η δράση, να διαμορφώνει το υπόβαθρο ώστε ακόμα πιο συνειδητά, πιο μαχητικά κάθε μέλος και στέλεχος της οργάνωσης να συμμετέχει στην υλοποίηση των αποφάσεων.

Πολλές φορές η προσπάθεια για υλοποίηση του ενός ή του άλλου προγράμματος ιδεολογικής δραστηριότητας αντιμετωπίζεται σαν «βουνό» από τις οργανώσεις: «πότε θα βρούμε χρόνο, τα καθήκοντα πολλά» κλπ. Καμιά φορά ακόμα υποτιμάται και η υπαρκτή διάθεση που έχουν σύντροφοί μας να μάθουν, να συζητήσουν βαθύτερα ζητήματα, να γνωριστούν με τη θεωρία μας. Οι προσπάθειες για υλοποίηση ενός ιδεολογικού κύκλου από τις οργανώσεις, τις περισσότερες φορές υποχωρούν, μπροστά στη υπαρκτή δυσκολία να συνδυαστεί και να ενταχθεί αυτή η δραστηριότητα στα καθημερινά καθήκοντα της οργάνωσης. Δεν υπάρχουν συνταγές στη προσπάθεια υλοποίησης ενός τέτιου σχεδιασμού.

Είναι βασικό ζήτημα η υλοποίηση ενός προγράμματος εσω-οργανωτικής ιδεολογικής δραστηριότητας, να εξασφαλίζει τα εξής κύρια χαρακτηριστικά: σταθερότητα στην υλοποίησή του, να δίνεται συνέχεια από ένα πρώτο σε ένα δεύτερο επίπεδο, να έχει πολυμορφία, να μπορεί να «διακρίνει» τις ιδιαιτερότητες και τις απαιτήσεις που υπάρχουν με βάση την ηλικία, την κοινωνική ένταξη (π.χ. μαθητής, φοιτητής, εργαζόμενος) .

Η οργάνωση έχει εμπειρία από μια τέτια προσπάθεια. Υπάρχει η εμπειρία από τους κύκλους πολύμορφων ιδεολογικών δραστηριοτήτων. Η προσπάθεια δηλαδή από οργανώσεις να συστηματοποιήσουν μια μορφωτική δραστηριότητα σε εξάμηνη βάση που να στηρίζεται στη λογική: Μια διάλεξη - μια παρουσίαση βιβλίου/άρθρου - μια εκδρομή σε ιστορικό τόπο - μια ταινία κλπ.

Σε μια Περιοχή οργανώθηκαν μαθήματα για τους μαθητές με μικρή προετοιμασία και από τη πλευρά της οργάνωσης αλλά και των «δασκάλων». Εγινε προσπάθεια να παρουσιαστούν με ένα εκλαϊκευμένο τρόπο τέσσερα ζητήματα: Για την εξέλιξη του ανθρώπου - για την εξέλιξη της κοινωνίας - για τη Θρησκεία - για τη γνώση, αξιοποιώντας και άλλες μορφές όπως προβολή βίντεο. Η προσπάθεια αυτή είχε να αντιμετωπίσει τη συγκεκριμένη δυσκολία και τις απαιτήσεις που έχει το μαθητικό δυναμικό. Παρ’ όλα αυτά και καλή ανταπόκριση υπήρχε και συμμετοχή και ακόμα περισσότερο αναδείχτηκε η ανάγκη της συνέχειας και οι ίδιοι οι μαθητές επισήμαναν την ανάγκη να θιχτούν και άλλα θέματα, προβληματίστηκαν για το πώς θα συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια, ζήτησαν βιβλιογραφία.

Σε άλλη Περιοχή σε συνεργασία με την κομματική οργάνωση έχει καθιερωθεί η διοργάνωση ιδεολογικού διημέρου που απευθύνεται βασικά σε ένα στελεχικό δυναμικό της οργάνωσης. Είναι μια προσπάθεια που έχει γίνει «θεσμός» κάθε χρόνο και συμβάλλει σημαντικά στο να εμπεδωθεί στην οργάνωση ένα μορφωτικό κλίμα. Υπάρχει το παράδειγμα ΟΒ, όπου έχουν εντάξει στη θεματολογία τους τη συζήτηση άρθρων από τον «Οδηγητή». Σε κάποιες φοιτητικές οργανώσεις έγινε προσπάθεια να δημιουργηθεί μια βιβλιογραφία προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις κάθε επιστημονικού αντικειμένου. Υπάρχει η εμπειρία των κύκλων στελεχών και της συμμετοχής στις Κομματικές Σχολές. Μπορούμε να φέρουμε πολλά ακόμα παραδείγματα. Πρέπει ακόμα περισσότερο να δουλέψουμε και σε επίπεδο Ιδεολογικής Επιτροπής και σε επίπεδο Κεντρικού Συμβουλίου, για να συμβάλλουμε περισσότερο στην όποια προσπάθεια γίνεται. Είναι απαραίτητη η διαμόρφωση π.χ. νέων διαλέξεων, συντρόφων που θα παίξουν το ρόλο «δασκάλων», ταξινόμηση ενός υλικού που μπορεί να βοηθήσει στη πολυμορφία αυτών των δραστηριοτήτων.

Το βασικό πρόβλημα είναι σε ποιο βαθμό αυτή η προσπάθεια γίνεται αποσπασματικά ή γίνεται αντικείμενο κεντρικού σχεδιασμού της οργάνωσης. Ο σχεδιασμός της ιδεολογικής μορφωτικής δουλιάς μέσα στην οργάνωση είναι πάνω απ’ όλα ευθύνη του κάθε Γραφείου Περιοχής το οποίο έχει την ευθύνη κεντρικού σχεδιασμού σε επίπεδο περιοχής, που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες «ανάγκες» και τη σύνθεση των μελών και των στελεχών της οργάνωσης. Ο έλεγχος, η συζήτηση και η εκτίμηση των συμπερασμάτων από κάθε τέτια διαδικασία -πέρα από το ότι βοηθά γενικότερα στην ιδεολογικοπολιτική καθοδήγηση της οργάνωσης- είναι προϋπόθεση για τη συνέχεια και τη βελτίωση της.

Δεν μπορούμε να μετρήσουμε άμεσα τα αποτελέσματα αυτών των διαδικασιών με ένα συγκεκριμένο δείκτη. Αυτό που θα πρέπει να αφήνει, πέρα από τις γνώσεις, είναι η βελτίωση της σχέσης με το βιβλίο, η ένταξη της ατομικής αυτομόρφωσης στη λίστα των καθημερινών «καθηκόντων».

Αυτή η προσωπική κατάκτηση όμως θα εκφραστεί, στο άμεσο ή απώτερο μέλλον, στη βελτίωση της ατομικής και συλλογικής δράσης μας από οποιαδήποτε θέση στην οργάνωση, στην πολιτική μας ωρίμανση.