H τεσσαρακοστή επέτειος από την ίδρυση της οργάνωσής μας βρίσκει την ΚΝΕ μπροστά σε αυξημένες απαιτήσεις για τη συμβολή της ως νεολαιίστικης οργάνωσης του ΚΚΕ στην προώθηση της πολιτικής του μέσα στη νεολαία. Η ΚΝΕ καλείται να αναδειχθεί σε δύναμη που θα παίξει ενοποιητικό ρόλο των τμημάτων της νεολαίας, γιατί ως νεολαία του Κόμματος της εργατικής τάξης μπορεί να ενώσει τους νέους που βρίσκονται στην παραγωγή και τους νέους που είναι στην εκπαιδευτική διαδικασία κάτω από τη σημαία των συμφερόντων της τάξης που είναι προορισμένη να απαλλάξει την κοινωνία από τα δεσμά της εκμετάλλευσης.

Μπορεί να διαπαιδαγωγήσει τη νέα γενιά με το «ταξικό μίσος» απέναντι στους εκμεταλλευτές και την πλουτοκρατία, στον ανυποχώρητο αγώνα για την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, στην ανυποχώρητη ταξική πάλη, να συμβάλει στην προετοιμασία της αυριανής βάρδιας κομμουνιστών. Να εμπνεύσει και να προσανατολίσει τη ριζοσπαστική διάθεση σε τμήματα της νεολαίας, να αντιμετωπίσει την επιρροή του μικροαστισμού. Να καλλιεργήσει υψηλά ιδανικά και αξίες, να εμπνεύσει με το όραμα του σοσιαλισμού που είναι η κοινωνία που αξίζει να ζει κάθε νέος και νέα.

Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο η ΚΝΕ πρέπει να αποκτήσει την ικανότητα να αντεπεξέρχεται σε πιο σύνθετα ζητήματα της ιδεολογικοπολιτικής διαπάλης στους χώρους της νεολαίας. Δεν είναι αρκετό σήμερα οι Κνίτες και οι Κνίτισσες να πρωτοστατούν σε διεκδικήσεις και σε κινητοποιήσεις για τα προβλήματα της νεολαίας. Χρειάζεται να έχουν την ικανότητα να κατανοούν σε βάθος τις εξελίξεις στην καπιταλιστική οικονομία και πώς αυτές επιδρούν στα διάφορα τμήματα της νεολαίας, να δίνουν ολοκληρωμένα την αντιπαράθεση με τις αστικές δυνάμεις και τον οπορτουνισμό. Απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτό είναι η μαχητική προβολή της πολιτικής πρότασης του ΚΚΕ να πατάει γερά στη βαθιά αφομοίωσή της από τα στελέχη και τα μέλη της ΚΝΕ.

Το ζήτημα της θέσης της νεολαίας στην ταξική δομή της κοινωνίας αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί ζήτημα της ιδεολογικοπολιτικής πάλης. Αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις σταθερά προσπαθούν να εμφανίσουν τη νεολαία ως ιδιαίτερο κοινωνικό «στρώμα» που ενιαιοποείται με βάση τα ηλικιακά χαρακτηριστικά. Επιχειρούν δηλαδή να γίνει κοινή συνείδηση ότι όλοι οι νέοι, ανεξάρτητα από ταξική καταγωγή, έχουν κοινά συμφέροντα. «Φυσική» συνέπεια των «κοινών συμφερόντων» είναι και η διαμόρφωση κοινών στόχων που, όλο παραδόξως, θα πρέπει να είναι ενταγμένοι στα πλαίσια της πολιτικής διαχείρισης του συστήματος.

Τα αστικά ΜΜΕ (ηλεκτρονικά και έντυπα) αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις, συνηθίζουν να χρησιμοποιούν διάφορες ονομασίες: «Γενιά του άρθρου 16», «γενιά των stage», «γενιά των 700 ευρώ», «γενιά των blogs» κπλ. Μπορεί όμως η ηλικία, τα ιδιαίτερα ηλικιακά χαρακτηριστικά να είναι το κύριο ενοποιητικό στοιχείο; Το ντύσιμο, η μουσική και τα ρεύματά της, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ή η επιδεξιότητα στη χρήση των νέων τεχνολογιών, στη χρήση υπολογιστή και κινητού; Οι θέσεις αυτές προσπαθούν να συγκαλύψουν το πιο βασικό ζήτημα: ότι στη νεολαία εκδηλώνεται η ταξική διαίρεση της κοινωνίας, μια διαίρεση που καθορίζει τις κοινωνικές ανάγκες των νέων με βάση την ταξική τους προέλευση. Τα παιδιά των εργατικών και λαϊκών οικογενειών δεν έχουν τις ίδιες ακριβώς ανάγκες, αλλά κυρίως δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες ικανοποίησης σε σχέση με τα παιδιά των κεφαλαιοκρατών, της αστικής τάξης, αλλά και μικροαστικών στρωμάτων που συνεχίζουν στις σημερινές δύσκολες συνθήκες, να δείχνουν αντοχή και να αναπαράγονται με την στήριξη των κονδυλίων της ΕΕ. Ως νέοι άνθρωποι έχουν προφανώς και κοινές ανάγκες: Να μορφωθούν, να αθληθούν, να μεγαλώσουν σε ένα υγιεινό περιβάλλον, να γνωρίσουν τις πολιτιστικές δημιουργίες, να ζήσουν τη νιότη τους έχοντας ελεύθερο χρόνο, να κάνουν όταν το θελήσουν οικογένεια. Ομως όλες αυτές οι ανάγκες διαμορφώνονται σε διαφορετικές οικονομικές συνθήκες που δεν ανατρέπονται, ακόμα κι αν υπάρχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά στο ντύσιμο, στα μουσικά και αθλητικά ενδιαφέροντα κλπ. Το κυριότερο είναι ότι δεν έχουν την ίδια κοινωνική προοπτική.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ταξικότητας είναι η κοινωνική ανάγκη της εκπαίδευσης. Η Ανατολική Αττική βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των επιτυχόντων στις πανελλαδικές εισαγωγικές εξετάσεις για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Αντίθετα, η Δυτική Αττική που κατοικείται κυρίως από εργατικές δυνάμεις και φτωχά, μεσαία στρώματα, βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της σχολικής διαρροής1.

Δεν είναι παράξενο άλλωστε ότι σε ορισμένες ανώτατες σχολές, όπως πολυτεχνεία, ιατρικές, νομικές, οικονομικές, τα παιδιά των εργατών και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων αποτελούν μια πολύ μικρή μειοψηφία. Για παράδειγμα στην Ιατρική Σχολή της Αθήνας, πριν λίγα χρόνια, από τους νεοεισαχθέντες φοιτητές μόνο δύο είχαν πατέρα οικοδόμο2, ενώ στην Αθήνα στο χώρο της κατασκευής εργάζονται πάνω από 200.000 άνθρωποι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία εργάτες.

Αντίθετα στα ΤΕΙ πλειοψηφούν τα παιδιά της εργατικής και φτωχο-λαϊκής καταγωγής. Το 50% με 60% των σπουδαστών στα ΤΕΙ δουλεύει και μάλιστα ανασφάλιστο και στις πιο κακοπληρωμένες δουλειές, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει το ποσοστό αυτών που εγκαταλείπουν τις σπουδές.

Οι επιλογές ιδιαίτερα για όσους νέους προέρχονται από τα πιο κακοπληρωμένα τμήματα της εργατικής τάξης και από φτωχά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων είναι περιορισμένες, ανάμεσα στις οποίες συγκαταλέγεται και η ένταξη σε μηχανισμούς κρατικής καταστολής. Δεν είναι τυχαίο ότι με βάση τα στοιχεία των αιτήσεων για το μισθοφορικό στρατό, πρώτοι σε συμμετοχή έρχονται οι νέοι από τις περιοχές της Μακεδονίας, όπου η ανεργία «χτυπάει κόκκινο» ως αποτέλεσμα του κλεισίματος εργοστασίων και της απόλυσης πάνω από 40.000 εργάτων τα τελευταία χρόνια. Δεύτεροι στην κατάταξη έρχονται νέοι από αγροτικές περιοχές, με το βίαιο ξεκλήρισμα που υφίστανται οι φτωχοί ακόμη και μεσαίοι αγρότες ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η επιλογή αυτή γίνεται με κύριο κριτήριο την εξασφάλιση σταθερής δουλειάς και σταθερού μισθού. Ετσι εξηγείται και το γεγονός ότι στις αιτήσεις που συμπληρώθηκαν από τους υποψηφίους, στο κουτάκι για την προτίμηση ειδικότητας, η πλειοψηφία σημείωσε… συνοδός σκύλου(!)3.

Οι νέοι που εντάσσονται από μικρή ηλικία στην παραγωγή ως μισθωτοί εργαζόμενοι έρχονται πιο γρήγορα και άμεσα αντιμέτωποι με την πραγματικότητα που προκύπτει από την κοινωνικοταξική ένταξή τους. Οι καταρτισιακές σπουδές που αποκτά ένα σημαντικό τμήμα τους (σε ΤΕΕ, σε σχολές ΟΑΕΔ ή σε ΙΕΚ και ΚΕΣ) αποτελεί σε ένα βαθμό τη στοιχειώδη ειδίκευση που είναι αναγκαία για τα σημερινά δεδομένα της παραγωγής.

Με διαφορετικό τρόπο προσεγγίζει το ζήτημα της κοινωνικοταξικής του ένταξης το τμήμα της νεολαίας που συνεχίζει τις σπουδές του στα ΑΕΙ ή σε σχετικά καλύτερα τμήματα των ΤΕΙ. Οπως είναι φυσικό, είναι μεγάλες οι αυταπάτες ότι αυτές οι σπουδές μπορούν να οδηγήσουν σε κοινωνική ανέλιξη, να ξεφύγουν από την ταξική τους καταγωγή. Αλλωστε αυτές καλλιεργούνται και μέσα από τη λαϊκή οικογένεια, η οποία υπομένει σκληρές θυσίες για να περάσει το παιδί της σε κάποιο ανώτερο ίδρυμα και να συνεχίσει τις σπουδές του. Η αντίληψη αυτή βασίζεται σε μια πραγματικότητα που δεν ισχύει πια. Παλιότερα ήταν ανάγκη ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού ενός μαζικού στρώματος επιστημόνων, ικανών να στελεχώσουν σε σημαντικές θέσεις τη δημόσια διοίκηση, τους αστικούς μηχανισμούς στήριξης της καπιταλιστικής ανάπτυξης στη χώρα ή να ενταχθούν ως αυτοαπασχολούμενοι σε διάφορους κλάδους (μηχανικοί, δικηγόροι κλπ.). Δεν είναι τυχαίο ότι οι σοσιαλδημοκράτες διαμαρτύρονται γιατί ενώ τις προηγούμενες δεκαετίες το πανεπιστήμιο εξασφάλιζε «κινητικότητα ανάμεσα στις τάξεις», τώρα αυτή η κινητικότητα σταμάτησε.

Σήμερα, που οι λόγοι αυτοί έχουν εκλείψει, ο στόχος είναι τα ΑΕΙ - ΤΕΙ προσαρμοσμένα στις αλλαγές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στην οικονομία να διαμορφώνουν γρήγορα και άμεσα ένα εργατικό δυναμικό υψηλότερης ειδίκευσης απ’ ό,τι η στοιχειώδης επαγγελματική κατάρτιση, ικανό να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες της παραγωγής, στη χρήση νέων τεχνολογιών ως μισθωτοί εργαζόμενοι, ενταγμένοι στην κεφαλαιοκρατική σχέση. Αυτή είναι η προοπτική για την πλειοψηφία των φοιτητών και σπουδαστών. Η μειοψηφία είναι αυτή που θα μπορέσει να ακολουθήσει το δρόμο της έρευνας και της ανάπτυξης της επιστήμης σε ανώτερες βαθμίδες των επόμενων κύκλων σπουδών.

Στις σημερινές συνθήκες τίθεται σε αμφισβήτηση η δυνατότητα να ενταχθούν στην κοινωνική θέση των γονιών τους ακόμα και τα παιδιά αυτοαπασχολουμένων, μεσαίων στρωμάτων που πλειοψηφούν σε ορισμένες πανεπιστημιακές σχολές.

Οι καθηγητές στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, οι εκπρόσωποι μονοπωλιακών ομίλων που μπαινοβγαίνουν στα ιδρύματα καλλιεργούν συστηματικά μέσα από διαλέξεις, εκδηλώσεις, σεμινάρια (όπως αυτό της Microsoft πριν λίγο καιρό στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο με θέμα «καινοτομία, μοχλός ανάπτυξης της νεανικής επιχειρηματικότητας») την αντίληψη ότι «όνειρο» του κάθε νέου που σπουδάζει πρέπει να είναι μια στελεχική θέση σε κάποιο μονοπωλιακό όμιλο. Ετσι αναπτύσσεται ο καριερισμός και ο ανταγωνισμός για το ποιος θα γίνει πιο κατάλληλος για μια τέτοια θέση, μέσα από τον οποίο ξεχωρίζουν οι λίγοι που προορίζονται για σπουδές σε ανώτερες βαθμίδες. Είναι κατανοητό πως σε συνθήκες που στενεύουν οι προοπτικές «ανέλιξης» θα οξύνεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε φοιτητές- σπουδαστές και ιδρύματα για το ποιος θα «ανελιχθεί».

Οι εκπρόσωποι των μονοπωλίων «έχουν σηκωμένες πάντα τις κεραίες» για να εντοπίσουν αυτούς που ξεχωρίζουν, να τους πλευρίσουν, να τους στηρίξουν ακόμα και με υποτροφίες σε ανώτερες σπουδές, να τους στρατολογήσουν στα συμφέροντα των μονοπωλίων. Αυτή η τακτική που είναι πολύ ανεπτυγμένη σε χώρες του εξωτερικού, ιδιαίτερα σε ηγέτιδες καπιταλιστικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Μ. Βρετανία, Καναδάς κ.α.) αναπτύσσεται σήμερα και στη χώρα μας. Δεν είναι άλλωστε λίγα τα αφιερώματα των εφημερίδων που προβάλλουν τους «καινοτόμους» στη γνώση, «αυτούς που θα σχεδιάσουν το μέλλον» κ.ά. Ετσι προβάλλονται ως πρότυπα οι δημιουργοί της μηχανής αναζήτησης στο διαδίκτυο, Google, ο δημιουργός του Facebook κ.ά.

«Δύο φοιτητές, ξεκινώντας από ένα γκαράζ λίγα χρόνια πριν, κατάφεραν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αποκτούμε πρόσβαση σε οποιαδήποτε πληροφορία γύρω μας. Εν ολίγοις, άλλαξαν τον κόσμο. Μιλάω για τους Larry Page και Sergey Brin και το Google. Ενας άλλος φοιτητής, στα 23 του, έχει ήδη δημιουργήσει εταιρεία με αποτίμηση ίση με αυτή της Ford. Αναφέρομαι στον Mark Zuckenberg και το Facebook. Χιλιάδες, μάλλον εκατομμύρια άλλοι, παγκοσμίως, ακολουθούν το άστρο τους και εργάζονται μανιωδώς για να κάνουν μια ιδέα τους πράξη, το όνειρό τους πραγματικότητα. Κάποιοι είναι καταδικασμένοι να πετύχουν»4.

Αυτό είναι κομμάτι ομιλίας στο 8ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, σε εργαστήριο με θέμα τη «νεανική επιχειρηματικότητα και την καινοτομία», που δημοσίευσε η ιστοσελίδα «γενιά των 700 ευρώ», καλώντας τους φοιτητές και σπουδαστές να επιλέξουν ως προοπτική τους μετά τις σπουδές … τη «νεανική επιχειρηματικότητα».

Ετσι η δυνατότητα των «λίγων» γίνεται όνειρο των πολλών, για τους οποίους η αντικειμενική προοπτική είναι η μισθωτή εργασία. Εκτός από τις αυταπάτες, όμως, μέσα από αυτή τη διαδικασία οι νέοι που σπουδάζουν σε ΑΕΙ και ΤΕΙ οδηγούνται να ενστερνίζονται τις αξίες και τα ιδανικά της καπιταλιστικής κερδοφορίας, να είναι έτοιμοι να κάνουν τα πάντα για μια «θέση στον ήλιο» των μονοπωλιακών ομίλων και των ιμπεριαλιστικών οργανισμών. Η ενίσχυση ενός τέτοιου ρεύματος στους κόλπους του φοιτητικού και σπουδαστικού κινήματος μπορεί να το οδηγεί σε αντιδραστικούς στόχους και αιτήματα, σε συντεχνιακές συμμαχίες με τμήματα καθηγητών που ανήκουν ή προσεγγίζουν την αστική τάξη, να συμμετέχει στον ανταγωνισμό των ιδρυμάτων για την «αξία» των πτυχίων, την αξιολόγησή τους, με βάση τα κριτήρια των μονοπωλίων. Η επίδραση αυτής της αντίληψης στο φοιτητικό κίνημα αντικειμενικά θα οδηγεί το φοιτητικό κίνημα στην απομάκρυνση από την εργατική τάξη και τα συμφέροντά της. Η κατάσταση θα δυσκολεύει όσο θα αποδυναμώνεται η εργατική - λαϊκή προέλευση στην κοινωνική σύνθεση των φοιτητών, επομένως θα ενισχύεται η συμμετοχή των παιδιών που προέρχονται από μικροαστικά ή ακόμα και αστικά στρώματα στο φοιτητικό κίνημα.

Το ζήτημα της κοινωνικοταξικής σύνθεσης και της κοινωνικοταξικής προοπτικής και ένταξης των σημερινών φοιτητών σπουδαστών εκφράζεται ως διαχωριστική γραμμή μέσα στο φοιτητικό και σπουδαστικό κίνημα.

Από τη μια είναι η γραμμή που εκφράζει τα συμφέροντα των παιδιών της εργατικής τάξης, των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και αυριανών μισθωτών, δηλαδή της πλειοψηφίας των σημερινών φοιτητών - σπουδαστών. Αυτή είναι η γραμμή που εκφράζει η ΚΝΕ στο φοιτητικό - σπουδαστικό κίνημα.

Από την άλλη η γραμμή που εκφράζει τα συμφέροντα των μονοπωλίων που επιδιώκουν το φοιτητικό - σπουδαστικό κίνημα να γίνει στήριγμα των αντιδραστικών αλλαγών. Αυτή τη γραμμή με αυθεντικότητα εκφράζουν οι δυνάμεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ στους φοιτητές- σπουδαστές. Παράλληλα όμως αντικειμενικά την ενισχύουν με τη δράση και τις θέσεις τους και οι δυνάμεις του οπορτουνισμού («δεξιού» και «αριστερού»). Οι δυνάμεις αυτές, εκφράζοντας μικροαστικές τάσεις, υποστηρίζουν ότι οι σημερινοί φοιτητές - σπουδαστές, χωρίς να έρθουν συνολικά σε σύγκρουση με την πολιτική των αναδιαρθρώσεων στην οικονομία και την παιδεία, αλλά διεκδικώντας ρυθμίσεις που θα εξασφαλίζουν ορισμένα συντεχνιακά δικαιώματα, είναι δυνατό να εξασφαλίσουν μια καλύτερη προοπτική για την αυριανή κοινωνικοταξική τους ένταξη. Σε αυτή τη βάση οι δυνάμεις αυτές πρωτοστατούν στη συμμαχία με τμήματα του ΔΕΠ που κινητοποιούνται διεκδικώντας να κατοχυρώσουν τη θέση τους στο πλαίσιο των αναδιαρθρώσεων.

Την ίδια στιγμή αυτές οι δυνάμεις «κλείνουν τα μάτια» στην κρίση του φοιτητικού - σπουδαστικού κινήματος, κολακεύουν και υπερβάλλουν τις αγωνιστικές στιγμές του, οι οποίες ήταν μεν σημαντικές, χαρακτηρίζονταν όμως σε μεγάλο βαθμό από αποσπασματικότητα, ασυνέχεια και χαμηλή κινητοποίηση των φοιτητών. Ενώ συστηματικά βάζουν εμπόδια στη συμπόρευση του φοιτητικού - σπουδαστικού κινήματος με το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα, το ΠΑΜΕ, την ίδια στιγμή θέλουν τους φοιτητές - σπουδαστές χειροκροτητές των συμβιβασμένων ηγεσιών των ΓΣΕΕ - ΑΔΕΔΥ, συμμάχους της εργατικής αριστοκρατίας.

Οι ιδεολογικοπολιτικοί προσανατολισμοί της νεολαίας, ιδιαίτερα της φοιτητικής - σπουδαστικής, φυσικά και της μαθητικής, διαμορφώνονται ως αποτέλεσμα των γενικότερων αρνητικών συσχετισμών, αλλά και των κρατικών παρεμβάσεων στη δομή και τη λειτουργία των αντίστοιχων κινημάτων. Αρνητικά επιδρά το γεγονός της πολύ χαμηλής συνδικαλιστικής οργάνωσης και της απομάκρυνσης των νέων εργαζομένων από τα περισσότερα συνδικάτα, ως αποτέλεσμα και της κυριαρχίας σε αυτά των δυνάμεων του εργοδοτικού συνδικαλισμού και των εκφραστών των συμφερόντων της εργατικής αριστοκρατίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μια σειρά συνδικάτα (με ευθύνη των συνδικαλιστικών δυνάμεων των αστικών κομμάτων και των οπορτουνιστών) απαγορεύουν στους νέους, που δουλεύουν με τις νέες εργασιακές σχέσεις, να συνδικαλιστούν, να οργανωθούν στα ίδια συνδικάτα με τους συναδέλφους τους με εργασιακή σχέση αορίστου χρόνου, με αποτέλεσμα η συντριπτική πλειοψηφία των νέων να είναι ασυνδικάλιστοι.

Πυκνώνουν οι παρεμβάσεις του αστικού συστήματος στην ίδια τη συγκρότηση και τη δομή του νεολαιίστικου κινήματος, αξιοποιώντας και τις δυνατότητες που δίνει η συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΕ, με στόχο οι νέες γενιές έγκαιρα να ενσωματωθούν στις προσαρμογές του συστήματος της εκμετάλλευσης.

Βασικά εργαλεία παρέμβασης στη νεανική συνείδηση γενικά και στο νεολαιίστικο κίνημα ιδιαίτερα, αποτελούν τα διάφορα Ευρωπαϊκά Προγράμματα που εξελίσσονται σε χώρους της νεολαίας. Στα Προγράμματα Εκπαίδευσης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης στην παιδεία περιλαμβάνονται τα εξής: «ΣΩΚΡΑΤΗΣ», «ERASMUS», «LINGUA», «COMETT», «ARION», «IMPACT», «NARIC», «JEAN MONNET», «TEMPUS», «EΥΡΙΔΙΚΗ», «ΝΕΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ», «ΑΛΕΞΑΝ-ΔΡΟΣ», «ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ». Επίσης τα προγράμματα κατάρτισης: «LEONARDO DA VINCI», «FORCE», «PETRA».

Η ολοκληρωμένη ανάλυση αυτών των προγραμμάτων δεν είναι αντικείμενο αυτού του άρθρου, μπορούμε όμως να σημειώσουμε τη γενική βασική κατεύθυνση τους. Μέσα από την οργάνωση διακρατικών ανταλλαγών, σεμιναρίων κλπ. νέοι από πολύ μικρή ηλικία εκπαιδεύονται στην ανάγκη ευελιξίας και προσαρμοστικότητας με βάση τις ανάγκες του κεφαλαίου, τους καλλιεργείται η «ευρωπαϊκή συνείδηση» ως μια εξωραϊσμένη και απατηλή αντίληψη για την Ευρωπαϊκή Ενωση, ως δύναμη συνεκτική, εγγυήτρια της «δημοκρατίας», της «ελευθερίας», των «ίσων ευκαιριών» και της «κοινωνικής ανάπτυξης».

Στους στόχους αυτών ή και άλλων Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων συμπεριλαμβάνεται και η ίδρυση Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) στους χώρους της νεολαίας, με στόχο την καλλιέργεια της «ευρωπαϊκής συνείδησης». Αμέτρητο χρήμα ρέει για τη δημιουργία ΜΚΟ που ζυμώνουν τα ιδεώδη της ΕΕ.

Οι λεγόμενες ΜΚΟ στη χώρα μας ξεπερνούν τις 32.0005. Ενα μέρος τους λειτουργεί ως μηχανισμός εξαγοράς μέσω πόρων της ΕΕ, χωρίς να αναπτύσσει ιδιαίτερη δραστηριότητα. Ενα άλλο όμως σημαντικό μέρος αναπτύσσει δραστηριότητα σε διασύνδεση με επιτελεία της κυβέρνησης (υπουργεία, κρατικούς οργανισμούς, υπηρεσίες κ.ά.) και άλλων αστικών κομμάτων, ιδιαίτερα του ΠΑΣΟΚ, αλλά και του ΣΥΝ. Ειδικά αυτή η κατηγορία των οργανώσεων που ασχολείται με το περιβάλλον.

Είναι χαρακτηριστικές οι κατευθύνσεις της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς:

«Η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς στηρίζει έμπρακτα τη νεανική επιχειρηματικότητα μέσα από μια σειρά συγκεκριμένων δράσεων στις οποίες περιλαμβάνονται:

- Η σύσταση και λειτουργία θυρίδων Νεανικής Επιχειρηματικότητας σε όλη τη χώρα με σκοπό την ευαισθητοποίηση, την πληροφόρηση και την ενημέρωση των νέων μας σχετικά με την ανάπτυξη της αντίστοιχης παιδείας και τις παρεχόμενες ευκαιρίες και δυνατότητες.

- Η σύσταση και λειτουργία Κόμβων του Παρατηρητηρίου Νεανικής Επιχειρηματικότητας σε οικονομικά ή παρεμφερή πανεπιστημιακά τμήματα με σκοπό την καταγραφή των τάσεων νεανικής επιχειρηματικότητας.

- Η σύσταση και λειτουργία εκλεγμένων Τοπικών Συμβουλίων Νέων σε όλους τους δήμους και τις κοινότητες της χώρας, τα οποία μετά τις εκλογικές διαδικασίες του Μαρτίου 2008 θα συνιστούν το βασικό δίαυλο επικοινωνίας της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς με τις τοπικές κοινωνίες.

- Η ανάπτυξη πρωτότυπων δράσεων με σκοπό την ψηφιακή σύγκλιση των νέων μας.

- Η ανάπτυξη ενός ηλεκτρονικού δικτύου παροχής πληροφοριών για νέους, αντίστοιχων των ΚΕΠ.

- Η προώθηση των ανταλλαγών με νέους από χώρες της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος «ΝΕΟΛΑΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ».

- Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η κινητοποίηση του συνόλου των πόρων της τοπικής κοινωνίας, ενώ δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση και τη δημιουργική αξιοποίηση των νέων ανθρώπων. Οι ΜΗΚΥΟΝ (μη κυβερνητικές οργανώσεις νέων) πραγματικός στυλοβάτης της τοπικής κοινωνικής οικονομίας μέσα από το σχεδιασμό ανάλογων μορφών ΣΔΙΤ, με αποκλειστικό σκοπό την παροχή υπηρεσιών στον πολίτη και τη βελτίωση της καθημερινότητάς του»6.

Στο παραπάνω κείμενο αποτυπώνεται με σαφήνεια το πλέγμα των οργανώσεων και δραστηριοτήτων, τις οποίες επιδιώκει να στηρίξει το αστικό κράτος, έτσι ώστε να διαμορφωθούν και να ενισχυθούν στη νεολαία θεσμοί διαχείρισης της νεανικής δραστηριότητας για τη στήριξη νέων μορφών κρατικομονοπωλιακών ρυθμίσεων, όπως οι ΣΔΙΤ. Ιδίως σε περιοχές που μαστίζονται από την ανεργία, εξέχουσα θέση στη λεγόμενη «νεανική επιχειρηματικότητα» κατέχουν τα Επιχειρησιακά Προγράμματα «Εκπαίδευσης και Αρχής Επαγγελματικής Κατάρτισης ΙΙ» της ΕΕ , που αφορούν την ίδρυση μικρών επιχειρήσεων από νέους. Ο στόχος είναι πολλαπλός: Κουκούλωμα του προβλήματος της ανεργίας, μετάθεσή του στα επόμενα χρόνια, εξωραϊσμός της ΕΕ που μέσω των προγραμμάτων «δίνει ευκαιρίες» στους νέους να γίνουν επιχειρηματίες, την ίδια στιγμή που με την πολιτική της υπονομεύει συνολικά το μέλλον της νεολαίας, καλλιέργεια αυταπατών ότι είναι δυνατό σε συνθήκες μεγάλης συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης, υψηλής μονοπώλησης να έχουν προοπτική πολύ μικρές επιχειρήσεις κ.ά.

Εχει σημασία να ξεχωρίσουμε το θεσμό των «Τοπικών Συμβουλίων Νεολαίας» που αποτελούν άμεση παρέμβαση στις μορφές και στο περιεχόμενο οργάνωσης της νεολαίας.

Η ΚΝΕ από την πρώτη στιγμή κατήγγειλε τη δημιουργία Τοπικών Συμβουλίων Νέων, τονίζοντας πως αυτό που πραγματικά επιδιώκει η κυβέρνηση με τη δημιουργία τους είναι «το στήσιμο μηχανισμών που στοχεύουν στη χειραγώγηση, τον αποπροσανατολισμό, την ενσωμάτωση, τη συστράτευση των νέων στη στήριξη των αντιλαϊκών μέτρων»7.

Πρόκειται για αταξικά σχήματα «εκπροσώπησης και συμμετοχής» για τη νεολαία, χωρίς κανένα διεκδικητικό χαρακτήρα, με περιεχόμενο την διοργάνωση χρηματοδοτούμενων και ελεγχόμενων από τους δήμους εκδηλώσεων, το «λιβάνισμα» των αποφάσεων των δημάρχων, τη στήριξη της αντιλαϊκής κυβερνητικής πολιτικής που υλοποιείται και από την τοπική αυτοδιοίκηση, την υπονόμευση του οργανωμένου κινήματος των νέων, μαθητών, φοιτητών και ιδίως οποιασδήποτε προσπάθειας έκφρασης του σε τοπικό επίπεδο. Οι θεσμοί αυτοί προβάλλονται ως οι εκφραστές της νεολαίας, της γνώμης και των επιλογών της σε επίπεδο δήμου. Ουσιαστικά αποτελούν χώρους εξαγοράς και ενσωμάτωσης τμημάτων της νεολαίας, ρουσφετολογικούς μηχανισμούς στην υπηρεσία της δημοτικής αρχής και μηχανισμούς ανάδειξης του νέου πολιτικού προσωπικού της αστικής τάξης σε τοπικό επίπεδο και όχι μόνο.

Η επιδίωξη αυτή δεν πρέπει να υποτιμηθεί παρά το γεγονός της αδιαφορίας που εισέπραξαν από τους νέους στις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον προηγούμενο Μάρτιο (οι ανακοινώσεις για 90.000 ψηφίσαντες δεν επιβεβαιώνονται από τα στοιχεία). Δεν είναι τυχαίο γεγονός ότι ο ίδιος ο πρόεδρος της «Γραμματείας Νέας Γενιάς» γυρνάει όλη την Ελλάδα για να συγκροτήσει κάποια Συμβούλια Νέων και να τα προσανατολίσει σε δράση. Οι δυσκολίες που συναντούν είναι κυρίως αποτέλεσμα των κρατικών στόχων που πολεμούν την ουσιαστική νεανική συμμετοχή και συλλογική δράση. Με μια έννοια εισπράττουν τα αποτελέσματα της πολιτικής τους.

Οι θεωρίες για «αυθόρμητο και ακηδεμόνευτο» νεολαιίστικο κίνημα, που προβάλλονται από ορισμένες οπορτουνιστικές δυνάμεις (δυνάμεις του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ στη νεολαία και άλλες ομάδες), εξυπηρετούν το στόχο χειραγώγησης της νεολαίας μέσω κρατικών θεσμών. Είναι υπέρμαχοι του «αυθόρμητου» και «ακηδεμόνευτου» σε περίοδο κινητοποιήσεων σε σχέση με τη ριζοσπαστικοποίησή τους, στη σχέση τους με το ταξικά προσανατολισμένο εργατικό κίνημα. Παράλληλα, μετά το πέρας μιας αγωνιστικής περιόδου, με τον πιο προκλητικό τρόπο αυτοαναγορεύονται σε γνήσιους εκφραστές της νεολαίας και των κινητοποιήσεών της, κυριολεκτικά ασελγώντας πάνω στο νεολαιίστικο κίνημα, διαστρεβλώνοντας θέσεις και αιτήματα, ψηφοθηρώντας, κολακεύοντας και χαϊδεύοντας τη νεολαία.

Γι’ αυτό και βρίσκουν την ανάλογη στήριξη και συστηματική προβολή από σημαντικά τμήματα των αστικών ΜΜΕ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σχετικά πρόσφατη παρουσίαση των 40 χρόνων από το Μάη του 1968 στο Παρίσι, υπερβάλλοντας τις φοιτητικές κινητοποιήσεις, χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα ως φοιτητική εξέγερση, προβάλλοντας τις κινητοποιήσεις 20.000 φοιτητών και την κατάληψη της Σορβόννης και εξαφανίζοντας 10.000.000 απεργούς και τις καταλήψεις 1.000 εργοστασίων!8

Το αστικό πολιτικό κατεστημένο, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι η αντιλαϊκή πολιτική που αντικειμενικά οδηγεί τμήματα της νεολαίας σε κινητοποίηση, αγωνιστική διεκδίκηση, επεξεργάζεται την παρέμβασή της, ώστε οι διαμαρτυρίες, κινητοποιήσεις να κρατηθούν μακριά από το ταξικό εργατικό κίνημα, να μην αποτελέσουν μήτρα ριζοσπαστικοποίησης, να μη συναντηθούν με την επαναστατική πολιτική του ΚΚΕ. «Ανεξάρτητο» και «ακηδεμόνευτο» κίνημα δεν υπάρχει. Ή θα είναι με το συμφέρον της εργατικής τάξης από την οποία προέρχεται, ανήκει ή πρόκειται να ενταχθεί η πλειοψηφία της νεολαίας, γιατί οι γονείς αυτών των νέων είναι εργάτες και άνθρωποι του μόχθου ή θα είναι με την κυρίαρχη αστική πολιτική. Μέση οδός δεν υπάρχει.

Ενιαίο νεολαιίστικο κίνημα ποτέ δεν υπήρξε ούτε πρόκειται να υπάρξει. Οι νέοι εργατοϋπάλληλοι, μισθωτοί επιστήμονες δεν μπορούν να αποκοπούν από το εργατικό κίνημα, σε αυτό ανήκουν. Το ίδιο ισχύει για τους νέους αγρότες και το αγροτικό κίνημα, το κίνημα των αυτοαπασχολούμενων και μικροεπαγγελματιών. Οι οπορτουνιστές, από την εποχή του Μαρκούζε, προσδίδουν στο νεολαιίστικο κίνημα χαρακτηριστικά ενιαίας κοινωνικής δύναμης, επομένως και ενιαίους κοινωνικούς στόχους και σκοπούς, αντιμετωπίζουν δηλαδή τη νεολαία τουλάχιστον ως ξεχωριστό κοινωνικό στρώμα. Στην πραγματικότητα ταυτίζουν τη νεολαία με το φοιτητικό και σπουδαστικό τμήμα της και καθιστούν το φοιτητικό κίνημα υποκείμενο των κοινωνικών αλλαγών, φορέα κοινωνικών ανατροπών. Αρνούνται τον ιστορικό ρόλο της εργατικής τάξης, ερμηνεύουν ως νομοτελειακή συρρίκνωσή της το φαινόμενο περιορισμού της ανειδίκευτης εργασίας, του αναλφαβητισμού και την επέκταση της μισθωτής επιστημονικής εργασίας.

Η ιστορική πείρα δείχνει τον αντεπαναστατικό χαρακτήρα των θεωριών τους, τη μέγιστη προσφορά τους στο σύστημα, αφού συμβάλουν ώστε η λαϊκή δυσαρέσκεια και αγανάκτηση να μην οδηγεί σε σύγκρουση με την αστική εξουσία, αλλά στη σωτηρία του εκμεταλλευτικού συστήματος, οδηγούν τη νέα γενιά μακριά από τα πραγματικά της συμφέροντα.

Αυθόρμητα ξεσπάσματα υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Μόνο που και το «αυθόρμητο» σχετίζεται με μακροχρόνιες διεργασίες στη συνείδηση, κάτω και από την επίδραση της ιδεολογικοπολιτικής διαπάλης που διεξάγεται στη νεολαία και εκφράζεται κάτω από την ωρίμανση αντικειμενικών συνθηκών. Από την άλλη το «αυθόρμητο» έχει όριο, δεν μπορεί να πετύχει αυτό που μπορεί η συνειδητή οργανωμένη πάλη της νεολαίας στο πλευρό της εργατικής τάξης.

Η ιστορία των αγώνων της νεολαίας δείχνει ότι όποτε αυτοί συνδέθηκαν με το εργατικό κίνημα και τους επαναστατικούς στόχους της εργατικής τάξης, έγραψαν χρυσές σελίδες, συνέβαλαν στη διαμόρφωση σημαντικών υποθηκών και εφεδρειών για το μέλλον του εργατικού επαναστατικού κινήματος. Αυτό μας διδάσκει η 90χρονη ιστορία του ΚΚΕ και η 40χρονη της ΚΝΕ.

Αντίθετα, όσες νεολαιίστικες κινητοποιήσεις δεν μπόρεσαν να συνδεθούν με την πάλη του ταξικά προσανατολισμένου εργατικού κινήματος ή απορροφήθηκαν από το ρεφορμιστικό και οπορτουνιστικό τμήμα του, ενσωματώθηκαν πλήρως, μετατράπηκαν σε φυτώριο ανάδειξης νέων πολιτικών στελεχών της αστικής τάξης, συμβάλλοντας στην ανανέωση των φθαρμένων πολιτικών της προσώπων. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί από τους φοιτητές ηγέτες του Μάη του 1968 αναδείχθηκαν ως στελέχη των ιμπεριαλιστικών οργανισμών και του αστικού πολιτικού συστήματος, όπως ο Κον Μπετίτ.

Η εμφάνιση νέων, φρέσκων προσώπων που φέρνουν τις ίδιες σκουριασμένες πολιτικές ιδέες του μονοπωλιακού καπιταλισμού, που εκφράζουν με συνέπεια τα ταξικά συμφέροντα της αστικής τάξης, χωρίς όμως τις φαινομενικές «αμαρτίες» των προκατόχων τους που έχουν χάσει την εμπιστοσύνη του λαού, στοχεύει στο να δείξει ότι τάχα ανανεώθηκε το αστικό πολιτικό σύστημα. Σε αυτό το πλαίσιο δίνεται η δυνατότητα σε δυνάμεις που από τη φύση τους παραπλανούν και δημαγωγούν, να προβληθούν ως «εφικτές» εναλλακτικές λύσεις.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα ξαναζούμε ένα χιλιοπαιγμένο έργο ταύτισης της ριζοσπαστικοποίησης και της προόδου γενικά με τα πρόσωπα σε νεαρή ηλικία. Ο οπορτουνισμός έχει την τιμητική του. Πρόκειται για αναπαραγωγή του σχήματος περί «χάσματος των γενεών», σύμφωνα με την οποία για όλα φταίνε οι «παλιοί» που δεν κατανοούν τις εξελίξεις τις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Στο τέλος της δεκαετίας του 1980 και τις αρχές του 1990 το σύνθημα που κυριαρχούσε ήταν «να φύγουν οι δεινόσαυροι», «ήρθε η ώρα για τη γενιά των σαραντάρηδων». Τότε μέχρι που χειροκρότησαν και την εκλογή του Κλίντον επειδή ήταν δημοκρατικός και …σαραντάρης. «Να φύγουν οι διεφθαρμένοι, να έρθουν νέα πρόσωπα στην πολιτική, να μπει νέο αίμα με φρέσκιες ιδέες». Με αυτά τα συνθήματα κρύφθηκε η ταξική ουσία.

Αυτές οι αποπροσανατολιστικές απόψεις έχουν σημαντική εμβέλεια στη νεολαία, γιατί αυτή διαθέτει μικρή κοινωνική πείρα. Η αντιμετώπισή τους απαιτεί ισχυρό ιδεολογικό μέτωπο από τις δυνάμεις της ΚΝΕ και του ΚΚΕ, ιδιαίτερα στους χώρους εκπαίδευσης της νεολαίας.

Σημαντικά τμήματα της νεολαίας είναι χρήστες των νέων τεχνολογιών και ιδιαίτερα του διαδικτύου. Η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών διευρύνει τις δυνατότητες για επικοινωνία, ενημέρωση για γνώση και βέβαια για τεχνικές εφαρμογές στη διαδικασία της παραγωγής, στην οργάνωση όλων των τομέων της οικονομίας και γενικότερα της κοινωνίας.

Διάφορες αστικές και μικροαστικές θεωρίες εδώ και πολλά χρόνια προσπαθούν να αποδείξουν ότι η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών αλλάζει τη φύση του σημερινού συστήματος, ότι δεν οδηγούν σε υπέρβαση του καπιταλισμού κι έτσι αμβλύνονται οι ταξικές αντιθέσεις, ενώ διευρύνονται οι δυνατότητες για περισσότερη δημοκρατία κλπ.

Συνέπεια αυτών των αντιλήψεων είναι ότι η ταξική πάλη είναι πια άκαιρη, ενώ επίσης προβάλλεται η ψευδαίσθηση ότι μέσω της χρήσης του διαδικτύου μπορούν να διαμορφωθούν «νέα κινήματα», όπως το λεγόμενο «κίνημα των blogers» (από τους χρήστες και δημιουργούς web logs στο διαδίκτυο). Διαβάζουμε σχετικά στα διάφορα έντυπα του αστικού τύπου: «blogers: οι πολίτες που σηκώθηκαν από τους καναπέδες», «με το κίνημα των blogs η αλήθεια δε θα μπορεί να κρυφτεί», «η μαζική επικοινωνία ποτέ δεν ήταν τόσο δημοκρατική», «νέα μορφή συμμετοχικής δημοκρατίας», «ο πολίτης μπορεί να ελέγχει και να διορθώνει τα κακώς κείμενα του συστήματος», μέχρι και «πόλεμο στα μονοπώλια μπορεί να κηρύξει για να πέσουν οι τιμές των προϊόντων» και άλλα πολλά που δεν είναι δυνατό να καταγραφούν όλα.

Αυτές οι θεωρίες εύκολα γίνονται αποδεκτές από μικροαστικά στρώματα και νέους που προέρχονται ή ανήκουν σε αυτά. Βλέπουν τα αδιέξοδα, ασφυκτιούν με την κατάσταση που διαμορφώνεται, νιώθουν ανασφάλεια για τη θέση τους στο μέλλον, έχουν όμως ένα σχετικά πιο άνετο επίπεδο ζωής και προτιμούν τις εύκολες λύσεις, τις ανέξοδες χωρίς κόπο και θυσία.

Η προσπάθεια αμφισβήτησης της αξίας της οργανωμένης πάλης, του ελέγχου της ριζοσπαστικοποίησης είναι πρωταρχικός στόχος του συστήματος.

Την περίοδο των μαθητικών αγώνων όλες οι εφημερίδες και τα κανάλια ερμήνευαν τις κινητοποιήσεις ως αποτέλεσμα των SMS που στάλθηκαν από κινητά τηλέφωνα. Τι και αν υπήρχε Συντονιστικό μαθητών που συνεδρίαζε από την αρχή της χρονιάς, τι και αν έγιναν γενικές συνελεύσεις στα σχολεία, τι και αν πρωτοπόροι αγωνιστές μαθητές με την ξεχωριστή δράση των μελών της ΚΝΕ «όργωναν» τα σχολεία καλώντας σε οργάνωση, συντονισμό και αγώνα με αιτήματα και στόχους, οι κινητοποιήσεις καταγράφηκαν από την πλειοψηφία των ΜΜΕ ως «οι κινητοποιήσεις των SMS», οι οποίες ήταν «ανεξάρτητες», «αυθόρμητες», «δεν είχαν αιτήματα», έκφραζαν «την αποστροφή προς την κοινωνία των μεγάλων».

Την περίοδο των καταστροφικών πυρκαγιών και της αγανάκτησης του λαού μας και των νέων που έβλεπαν πανέμορφα δάση να καίγονται και γνώριζαν πως μετά θα γίνουν τσιμέντο, έγινε και η περίφημη διαδήλωση των blogers με το σύνθημα «φοράμε μαύρα και κατεβαίνουμε στο Σύνταγμα». Σε αυτή τη διαδήλωση, που οι διοργανωτές είχαν βάλει όρο πως δε θα φωναχτεί κανένα σύνθημα, συμμετείχαν λίγες χιλιάδες, αξιοποιώντας τη διάθεση ορισμένων τμημάτων ιδιαίτερα της νεολαίας να εκφράσουν την αγανάκτησή τους, λειτουργώντας και ως βαλβίδα εκτόνωσής της. Προβλήθηκε πως η διαδήλωση οργανώθηκε από τα blogs και βοήθησαν «λίγο» …τα συγκροτήματα του αστικού τύπου που επί μια βδομάδα είχαν την είδηση πρωτοσέλιδο, επίσης οι τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές παραγωγές.

Την ίδια περίοδο το ΚΚΕ και η ΚΝΕ οργάνωναν διαμαρτυρίες, πικετοφορίες και εκδηλώσεις, πρωτοστατούσαν στην οργάνωση του λαού για να φυλάξει δάση και πάρκα, να βοηθήσει στην κατάσβεση, το κυριότερο όμως αποκάλυπταν τις πραγματικές αιτίες της καταστροφής που δεν ήταν οι αλεπούδες, όπως έλεγαν οι οπορτουνιστές ή μόνο οι περιβαντολογικοί λόγοι, αλλά η ατομική ιδιοκτησία πάνω στη γη, οι επιχειρήσεις στα καμένα, το κέρδος. Προβάλλαμε το σύνθημα «οι δρόμοι του πετρελαίου είναι ματωμένοι, τα φιλέτα της γης καμένα». Αποκαλύπταμε τις υπογραφές του δικομματισμού για την παράδοση του δάσους στο καζίνο της Πάρνηθας, καλούσαμε σε καταδίκη των κομμάτων της πλουτοκρατίας. Η επιλογή για το σύστημα σαφής: Χίλιες φορές «αυθόρμητες» διαμαρτυρίες «με μαύρα και στα σιωπηλά», παρά οργανωμένη αντίσταση στο έγκλημα με πολιτικά συμπεράσματα και πολιτική επιλογή.

Οι νέες τεχνολογίες είναι ένα εργαλείο που μπορεί να βελτιώσει τις επικοινωνίες. Η παραγωγική αξιοποίησή τους αντικειμενικά αυξάνει την παραγωγικότητα της εργασίας, μπορεί να μειώσει τον εργάσιμο χρόνο, να απαλύνει τον ανθρώπινο κόπο, να οδηγήσει σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Η σχεδιασμένη χρησιμοποίησή τους μπορεί να συμβάλει στην άνοδο του μορφωτικού επιπέδου της νεολαίας.

Στον καπιταλισμό, όπως είναι φυσικό, αξιοποιούνται με στόχο την καπιταλιστική κερδοφορία. Ετσι τη δυνατότητα μείωσης του εργάσιμου χρόνου δεν την εισπράττουν οι εργαζόμενοι, αντίθετα αυξάνεται ο στρατός των ανέργων, η μερική απασχόληση, η διευθέτηση του εργάσιμου χρόνου σε εβδομαδιαία, μηνιαία ακόμη και σε ετήσια βάση, ανάλογα με το συμφέρον των κεφαλαιοκρατών. Το διαδίκτυο (ή τα ευρυζωνικά δίκτυα στο μέλλον) χρησιμοποιούνται για την καλύτερη οργάνωση των μονοπωλιακών ομίλων, τη διασύνδεση των επιχειρήσεών τους, την καλύτερη πληροφόρησή τους για τον ανταγωνισμό τους στη διεθνή καπιταλιστική αγορά. Ετσι χρησιμοποιούνται υπέρμετρα σε παρασιτικές δραστηριότητες, όπως η διαφήμιση. Αξιοποιούνται από διάφορους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς για τους επιθετικούς σχεδιασμούς και την υλοποίησή τους, για τη χειραγώγηση και την τρομοκράτηση των λαών. Το διαδίκτυο και τα ευρυζωνικά δίκτυα, ως σύγχρονες τεχνολογίες ενσωματωμένες στα μέσα παραγωγής, δεν ανατρέπουν τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις στην οργάνωση της κοινωνικής παραγωγής, δε μεταβάλλουν τη σχέση μισθωτής εργασίας - κεφαλαίου για το μεγαλύτερο μέρος των χρηστών. Αντίθετα υποδηλώνουν έναν ανώτερο βαθμό αντίθεσης μεταξύ των δυνατοτήτων της κοινωνικής εργασίας και της ατομικής ιδιοποίησης του αποτελέσματός της, της αντίθεσης κεφαλαίου - εργασίας. Δηλαδή το γεγονός ότι ενώ οι δυνατότητες που δίνουν οι νέες τεχνολογίες μπορούν σε μαζικό επίπεδο να απελευθερώσουν τη δημιουργικότητα των νέων ανθρώπων, να συμβάλλουν στο ανέβασμα του μορφωτικού, πολιτιστικού επιπέδου κ.ά., ο περιορισμός τους στα πλαίσια της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής υποτάσσει αυτή τη χρήση στους στόχους της κερδοφορίας και της ιδεολογικής χειραγώγησης, φτάνοντας και σε σημεία διαστρέβλωσης (βλέπε: διακίνηση πορνογραφικού υλικού ή ηλεκτρονικά παιχνίδια προσομοίωσης βγαλμένα από τα επιτελεία του ΝΑΤΟ και της CIA κ.ά.)

Μπορούμε να φανταστούμε τι δύναμη απελευθέρωσης θα γίνουν όταν καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, όταν τα μέσα παραγωγής και μαζί με αυτά οι νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο γίνουν κοινωνική ιδιοκτησία.

Η ταξική κοινωνία μπορεί να ανατραπεί μόνο με τον οργανωμένο και πολιτικοποιημένο αγώνα των εκμεταλλευόμενων, της εργατικής τάξης και των συμμάχων της, μέσα από σκληρή πάλη με όλα τα μέσα και τις μορφές. Η αξιοποίησή τους από το οργανωμένο ριζοσπαστικό, ταξικό κίνημα ως μορφή ενημέρωσης, πληροφόρησης, επικοινωνίας κ.ά. είναι χρήσιμη, όπως είναι χρήσιμη η έκδοση εφημερίδας, η διατήρηση ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού σταθμού στην προσπάθεια να αντιπαλευθεί η ιδεολογική και πολιτική χειραγώγηση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων από τα αστικά ΜΜΕ (κρατικά και ιδιωτικά). Το ζήτημα δεν είναι η μορφή, αλλά το περιεχόμενο.

Ο προσανατολισμός ενός blog μπορεί να μη διαφέρει σε τίποτα από εκείνων των αστικών ΜΜΕ. Ας δούμε για παράδειγμα πόσες ιστοσελίδες, blogs κ.ά. ανέδειξαν αιτίες για τις συνθήκες ζωής, τα βάσανα και τον αγώνα των μεταναστών εργατών γης στη Ν. Μανωλάδα, τη βαρβαρότητα των καπιταλιστών γης στην παραγωγή φράουλας. Προφανώς μόνο όσες συνδέονταν με το ΚΚΕ, την ΚΝΕ, το ΠΑΜΕ, άλλες αγωνιστικές συσπειρώσεις.

Μπορεί το διαδίκτυο να αξιοποιηθεί για να προβάλει τι γίνεται στα εργοστάσια, τις εργατογειτονιές, αλλά και τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο, εκεί όπου ο ιμπεριαλισμός επιτίθεται, οι λαοί υποφέρουν, οι λαοί παίρνουν το δρόμο του αγώνα. Είναι όμως επικίνδυνη αυταπάτη ότι ο χώρος του διαδικτύου μπορεί να γίνει ο κύριος χώρος δράσης και μάλιστα ατομικά ξοδεύοντας αμέτρητες ώρες στην πολυθρόνα μπροστά στον υπολογιστή.

Ο αντικομμουνισμός και η αντισοσιαλιστική προπαγάνδα είναι ιδιαίτερα επεξεργασμένη όταν απευθύνεται στη νεολαία.

Πρώτος στόχος είναι η αμαύρωση της ιστορίας του κομμουνιστικού κινήματος στον 20ό αιώνα και ιδιαίτερα της ιστορίας της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ και τις υπόλοιπες χώρες της Κεντρικής - Ανατολικής Ευρώπης. Ο «αντισταλινισμός» βρίσκεται στην προμετωπίδα αυτής της επίθεσης. Οι προσπάθειες συστηματικές και πολλές. Πριν λίγα χρόνια στη Θεσσαλονίκη οι πρυτανικές αρχές επιχείρησαν τη διοργάνωση διάλεξης με το γνωστό Κουρτουά και τη «μαύρη βίβλο του κομμουνισμού», η οποία ματαιώθηκε μετά από τις διαμαρτυρίες που οργάνωσαν το ΚΚΕ και η ΚΝΕ. Ομως εκτός από τέτοιες κεντρικές προσπάθειες καθημερινά και συστηματικά ο αντικομμουνισμός και η αντισοσιαλιστική προπαγάνδα διοχετεύεται στη νεολαία με πολλούς τρόπους στα σχολεία, τις σχολές, στους τόπους δουλειάς. Π.χ. με τα βιβλία της Ιστορίας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, με τον εορτασμό της «άνοιξης της Ευρώπης» στα σχολεία στις 9 Μαΐου, ημερομηνία της αντιφασιστικής νίκης των λαών, με τον εκλεπτυσμένο αντικομμουνισμό στα Πανεπιστήμια από καθέδρας, συχνά και με «αριστερό» προσωπείο.

Επίσης δεν είναι λίγες οι αντικομμουνιστικές αναφορές σε εκδόσεις που απευθύνονται στη νεολαία. Δεν είναι τυχαίο το παράδειγμα ένθετου περιοδικού κόμικς γνωστής καθημερινής κυκλοφορίας εφημερίδας που δημοσίευσε σε σειρές μια φανταστική μελλοντολογική ιστορία ενός ζοφερού μέλλοντος, όπου ο κόσμος εξουσιαζόταν από μια αυταρχική θρησκόληπτη ομάδα που είχε ως σύμβολο το μαύρο σφυροδρέπανο και επικοινωνούσαν μεταξύ τους με την προσφώνηση «σύντροφοι» κλπ.

Σε περιόδους νεολαιίστικων κινητοποιήσεων, η συντονισμένη αντικομμουνιστική και αντι-ΚΚΕ επίθεση έχει ως στόχο η νεολαία που αγωνίζεται να μην έρθει σε επαφή με την επαναστατική πολιτική του ΚΚΕ, να μη συμπορευθεί στο δρόμο του αγώνα με την ΚΝΕ, ώστε να παρεμποδιστεί η κομμουνιστική επίδραση.

Είναι χαρακτηριστική η πρωτοφανής και πρωτόγνωρη για τα μέλη της ΚΝΕ στο πανεπιστήμιο συντονισμένη επίθεση από τις δυνάμεις της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, των αριστεριστών και αναρχοαυτόνομων ομάδων την περίοδο των φοιτητικών κινητοποιήσεων στο 2006. Επιστρατεύτηκε ο ωμός, χυδαίος αντικομουνισμός αλλά και ο εκλεπτυσμένος της «αριστερής κριτικής», ο «κινηματικός». Αντικειμενικά συγκλίνανε στον κοινό στόχο, να μη ριζοσπαστικοποιηθούν οι στόχοι και τα αιτήματα του φοιτητικού κινήματος υπό την επίδραση του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Να μην αποκρυσταλλωθεί ως πολιτική ισχυροποίηση της ΚΝΕ και του ΚΚΕ στους χώρους των φοιτητών - σπουδαστών όλη η προηγούμενη δράση τους, ως μοναδικής δύναμης που αποκάλυψε και πολέμησε τον αντιλαϊκό χαρακτήρα των αναδιαρθρώσεων, της «Μπολόνια», της «Λισσαβόνας».

Ετσι, πέρα από το «προδοτικό ΚΚΕ», έπεσε και «το ΚΚΕ που δεν έχει σχέση με την ιστορία του», «άλλο η ιστορία του ΚΚΕ και άλλο το σημερινό ΚΚΕ με τη λάθος πολιτική του γραμμή. Τώρα το ΚΚΕ είναι συμβιβασμένο».

Εντονος αντικομμουνισμός αναπτύσσεται στη νεολαία και παραμονές νέων επιθέσεων στα δικαιώματά της. Το σύστημα έχει στόχο προοπτικής να διαμορφώσει ένα μαχητικό αντικομουνιστικό ρεύμα στη νεολαία ανεξάρτητα από τη μαζικότητα και την αποτελεσματικότητα που έχει σήμερα μια τέτοια προσπάθεια. Δεν είναι σε άλλη ήπειρο η Τσεχία και οι συχνές διαδηλώσεις για να μείνει εκτός νόμου η Ενωση Νέων Κομμουνιστών Τσεχίας. Αλλά και η συστηματική προβολή του ΛΑΟΣ, των πρωτόγονων αντικομμουνιστικών σκοταδιστικών απόψεών του, που περιβεβλημένες με λαϊκισμό και εθνικισμό ασκούν επίδραση σε τμήματα νέων μικροαστικών οικογενειών που προλεταριοποιούνται, σε αγροτικές οικογένειες που ξεκληρίζονται, σε φτωχά και εξαθλιωμένα εργατικά στρώματα με χαμηλό επίπεδο πολιτικής και κοινωνικής εμπειρίας. Χώροι επαγγελματικής, τεχνικής και νυχτερινής εκπαίδευσης, εργατογειτονιές έχουν στοχοποιηθεί από φασιστικές, εθνικιστικές και ρατσιστικές ομάδες, που καλλιεργούν την ξενοφοβία και τον αντικομμουνισμό, που αποτελούν εφεδρείες για το σύστημα σε περιόδους με κρισιακά φαινόμενα και κυοφορούμενες κοινωνικές και πολιτικές ανακατατάξεις.

Η Ιστορία διδάσκει το εξής συμπέρασμα: Δε συνταιριάζει για πολύ αγωνιστής του λαϊκού κινήματος και αντικομμουνιστής. Δεν υπάρχει προοδευτικός και ριζοσπαστικός αγώνας χωρίς το ΚΚΕ. Οι αντικομμουνιστές, όσο εχθρεύονται το ΚΚΕ, άλλο τόσο εχθρεύονται και το λαϊκό κίνημα, γιατί μισούν το βασικό οργανωτή και εμπνευστή του, μισούν την εργατική τάξη και το κόμμα της. Μισούν και εχθρεύονται την προοπτική η εργατική τάξη με τους συμμάχους της να καταλάβει την εξουσία.

Θα μπορούσαμε να αναφερθούμε και σε άλλα ζητήματα ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης στο χώρο της νεολαίας, όμως ως βασικό συμπέρασμα αναδεικνύεται:

Οι σύγχρονες ανάγκες της ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης στους χώρους της νεολαίας απαιτούν ανώτερο ιδεολογικό και πολιτικό επίπεδο ισχυροποίησης της οργάνωσής μας.

Η ΚΝΕ πρέπει να γίνει οργάνωση νέων μαρξιστών-λενινιστών, ικανών να κατανοούν τις εξελίξεις και να δίνουν ολοκληρωμένα την ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση στο χώρο της νεολαίας, να ωριμάζει στη συνείδηση τους η προοπτική της ένταξης τους στο ΚΚΕ.

Η μαρξιστική-λενινιστική μόρφωση είναι απαραίτητο εφόδιο -χωρίς να φτάνει από μόνο του- ώστε να διαμορφώνεται αταλάντευτη στάση του μέλους και του στελέχους της ΚΝΕ απέναντι στις πιέσεις που ασκεί η ίδια η καπιταλιστική πραγματικότητα για υποχώρηση από την επιλογή συστράτευσης στη νεολαία του ΚΚΕ.

Εχει ιδιαίτερη σημασία η αφομοίωση του Προγράμματος του ΚΚΕ, η κατανόηση του χαρακτήρα της σύγχρονης εποχής του καπιταλισμού, του ιμπεριαλισμού, καθώς και του σοσιαλιστικού χαρακτήρα της επανάστασης, του ρόλου του Αντιιμπεριαλιστικού Αντιμονοπωλιακού Δημοκρατικού Μετώπου πάλης για την προώθηση της στρατηγικής του Κόμματος.

Το ίδιο σημαντικό είναι και το ζήτημα της στάσης των μελών και των στελεχών της ΚΝΕ απέναντι στην ιστορία του ΚΚΕ και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, στη σοσιαλιστική οικοδόμηση κατά τον 20ό αιώνα και τα συμπεράσματα από την αντεπανάσταση. Το γεγονός ότι η ΚΕ του Κόμματός μας έχει αποφασίσει ότι το επόμενο, το 18ο Συνέδριο, θα έχει ως θέμα του τα ζητήματα του σοσιαλισμού είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για τα μέλη και τα στελέχη της ΚΝΕ για τη μελέτη της αντίστοιχης βιβλιογραφίας.

Στο 9ο Συνέδριο της οργάνωσής μας εντοπίζαμε ότι αυτό που έχουμε να λύσουμε καθοδηγητικά είναι να αντιμετωπίζεται μόνιμα η ιδεολογική δουλειά στην ΚΝΕ ως βασικό συστατικό στοιχείο της καθοδηγητικής δουλειάς, του χαρακτήρα της ΚΝΕ ως σχολείο διαπαιδαγώγησης νέων κομμουνιστών. Παρά τα ορισμένα βήματα που έχουν γίνει, εξακολουθεί να υφίσταται ως πρόβλημα αυτό της κατανόησης, πρώτα απ’ όλα από το στελεχικό δυναμικό, της σπουδαιότητας και της ιεράρχησης της ιδεολογικής δουλειάς στις γραμμές της ΚΝΕ.

Κυρίως θα πρέπει να δώσουμε έμφαση στην καλύτερη οργάνωση και λειτουργία των μορφών οργανωμένης ιδεολογικής δουλειάς, δηλαδή των ιδεολογικών μαθημάτων και διαλέξεων, την αξιοποίηση των κομματικών εντύπων, του «Ριζοσπάστη», του «Οδηγητή», της ΚΟΜΕΠ, των «Θεμάτων Παιδείας». Ιδιαίτερα θα πρέπει να επιμείνουμε στην ανάγκη τα στελέχη και τα μέλη της ΚΝΕ να κατανοήσουν πως η καθημερινή μελέτη και η πολύμορφη αξιοποίηση του «Ριζοσπάστη» αποτελεί ένα βασικό και αναντικατάστατο μοχλό για την ισχυροποίηση της ΚΝΕ, για τη διάδοση της πολιτικής του ΚΚΕ μέσα στη νεολαία. Η καλύτερη οργάνωση και λειτουργία της κεντρικής Κνίτικης σχολής του ΚΣ, άλλων σχολών σε επίπεδο περιοχής, αλλά και η εξασφάλιση της συμμετοχής των στελεχών της ΚΝΕ στις αντίστοιχες κομματικές σχολές, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια τέτοια προσπάθεια.

Βεβαίως υπάρχουν και ιδιαίτερα ζητήματα που θα πρέπει να δούμε, όπου αναδεικνύεται η ανάγκη συγκεκριμένης ιδεολογικής στήριξης σε δυνάμεις μας, ώστε να μπορέσουν να αναβαθμίσουν την ιδεολογικοπολιτική τους πάλη και σε ιδιαίτερες συνθήκες, όπως είναι στο χώρο των μεταπτυχιακών φοιτητών, όπου η αστική ιδεολογία διαπλέκεται πιο έντεχνα με την κατεύθυνση στην έρευνα, στην παραγωγή νέας γνώσης.

Είναι βασικό ζήτημα το πώς θα μάθει η οργάνωση και πρώτα απ’ όλα τα στελέχη της να συνδυάζει τα ιδεολογικά ζητήματα με τα καθήκοντα της άμεσης πολιτικής πάλης. Το επόμενο χρονικό διάστημα η οργάνωσή μας θα δώσει στο πλευρό του ΚΚΕ τη μάχη των Ευρωεκλογών. Δεν πρέπει να αρκεστούμε σε μια καμπανιακή προπαγανδιστική δουλειά στη νεολαία. Θα πρέπει να αξιοποιηθεί αυτή η μάχη για να αποκαλυφθεί πλατιά στη νεολαία ο χαρακτήρας της ΕΕ ως ιμπεριαλιστικού κέντρου, να αντιμετωπιστούν οι θεωρίες περί παγκοσμιοποίησης, περί νομοτελειακής ένταξης της Ελλάδας και κάθε κράτους στην ΕΕ, να αντιπαρατεθούμε με την επίδραση της ιδεολογικής τρομοκρατίας πως σύγκρουση και αποδέσμευση από την ΕΕ θα σημάνει καταστροφή κ.ά. Μπροστά σε μια τέτοια μάχη απαιτείται μια σοβαρή δουλειά προετοιμασίας στο δυναμικό της ΚΝΕ που θα πρέπει οπωσδήποτε να βασίζεται στη γνωριμία της μαρξιστικής-λενινιστικής βιβλιογραφίας γύρω από αυτά τα ζητήματα, την αφομοίωση των αντίστοιχων επεξεργασιών του Κόμματος μας. Με αυτά τα εφόδια θα είναι δυνατό να εξειδικεύσουμε με βάση την πείρα που συσσωρεύει η νεολαία από την υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ στην παιδεία, τις εργασιακές σχέσεις κλπ.

Ετσι μπορούμε να προσδοκούμε οι Ευρωεκλογές να γίνουν αφορμή για συσπείρωση νέων δυνάμεων νεολαίας γύρω από το ΚΚΕ και για την καλύτερη αφομοίωση από τα μέλη και τα στελέχη της ΚΝΕ της στρατηγικής σημασίας πολιτικής του ΚΚΕ απέναντι στην ΕΕ.

ΣHMEIΩΣEIΣ: