Τριαντάφυλλου Γεροζήση: «ΕΠΙΛΕΚΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ 1ης ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ ΔΣΕ ΦΛΩΡΑΚΗ - ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ - ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»
Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 2004
Η «κάθοδος» του Επίλεκτου Αποσπάσματος της Ι Μεραρχίας του ΔΣΕ τον Αύγουστο-Σεπτέμβρη του 1949, στο χώρο των Αγράφων, ιδιαίτερα στο χώρο μεταξύ Καρδίτσας-Καρπενησίου, αποτελεί ένα «επεισόδιο», από τα χιλιάδες μικρά και μεγάλα «επεισόδια» στη διάρκεια των τρισήμισι χρόνων του Εμφυλίου Πολέμου και της ισόχρονης εποποιίας του ΔΣΕ [...].
Για το Επίλεκτο Απόσπασμα της Ι Μεραρχίας του ΔΣΕ, άκουσα για πρώτη φορά το 1962, στις φυλακές Τρικάλων, από τους λοχαγούς του ΔΣΕ, Κ. Παπακωνσταντίνου (Μπελά) και Χαρίζα Φάκα (Κεραυνό). Μου κίνησε το ενδιαφέρον, αλλά δεν έβρισκα στοιχεία αρκετά για να αρχίσω κάποια έρευνα [...].
Προσπάθησα να πάρω μαρτυρίες, όχι για να τις καταγράψω εδώ, αλλά για να σχηματίσω μια ολοκληρωμένη εικόνα και άποψη για το θέμα αυτό. […].
Στην προσπάθειά μου να γράψω κυρίως για τη στρατιωτική πλευρά του θέματος, βρήκα πολλές δυσκολίες, πέρα από τις αναπόφευκτες αντικειμενικές και υποκειμενικές αδυναμίες των μαρτυριών και διηγήσεων, λόγω και της παρέλευσης μισού και πλέον αιώνα, αλλά και από το γεγονός ότι πολλά ονόματα χωριών, τοποθεσιών, υψωμάτων έχουν αλλάξει, λίμνες δημιουργήθηκαν εκεί που στην περίοδο του Εμφύλιου υπήρχαν φαράγγια, ρεματιές και ποτάμια, όπως η λίμνη Μέγδοβα-Πλαστήρα ή λίμνες αποστραγγίστηκαν όπως η Ξυνιάδα.
Επίσης, σε χάρτες της εποχής εκείνης σε σύγκριση με σημερινούς χάρτες, υπάρχουν ένα σωρό διαφορές, σε υψομετρικούς δείκτες ή στις κλίμακες και ορισμένα υψώματα, σε άλλους χάρτες αναφέρονται ως «Ανώνυμο» ή μόνο με τον υψοδείκτη, σε άλλους με όνομα.
Δεν προσπάθησα να κάνω «λογοτεχνικό έργο». Προσπάθησα να δώσω λιτά, με στρατιωτική απλότητα, την «κάθοδο» και «άνοδο» του Αποσπάσματος […].
Ισως κάποτε μια πένα ικανότερη και με περισσότερα στοιχεία να μπορέσει να αποδώσει στο μέλλον το απίστευτο Ηθικό όλων των μαχητριών και μαχητών του Αποσπάσματος, που εύχονταν να σκοτωθούν και όχι να τραυματιστούν, τις απίστευτες ψυχικές και σωματικές δυνάμεις αυτών των ανθρώπων, γιατί σαν παράδειγμα «απλό», αλλά που παίρνει τεράστια σημασία, στις σαράντα τρεις μέρες που κράτησε αυτό το «επεισόδιο» του Εμφύλιου, δεν υπήρξε ούτε μια λιποταξία.
Υπήρξε ένα επίτευγμα που θυμίζει από μακριά, ανάλογες «καταδρομές» των Βλαχάβα, Μπουκουβάλα και Νικοτσάρα στους ίδιους χώρους και περιοχές, πριν το 1821, που, όμως, τότε δεν υπήρχαν αεροπορία, βαρύ πυροβολικό, ασύρματοι, αυτοκίνητα, νάρκες.
Απέναντι στο σύγχρονο στρατό που είχε να αντιμετωπίσει το Απόσπασμα, το μόνο στο οποίο υπερτερούσε ήταν η βαθιά πίστη στο δίκιο του Αγώνα, από όπου πήγαζε αυτό το αδάμαστο, το υπέροχο Ηθικό, που τους χαρακτήριζε.
Για το Απόσπασμα και την αποστολή του, έχω μιλήσει με αρκετούς που έλαβαν μέρος στον Εμφύλιο, αλλά όχι στο Απόσπασμα αυτό. Αλλοι θεωρούν ότι επρόκειτο για «Αποστολή Θανάτου», άλλοι για «Απελπισμένη προσπάθεια», άλλοι για «τυχοδιωκτική ενέργεια», κάποιοι για λάθος του Γενικού Αρχηγείου, άλλοι για στρατιωτικά αναγκαία προσπάθεια που έπρεπε να γίνει.
Προσωπικά πιστεύω ότι η «στρατιωτική λογική» επέβαλε μια τέτοια ενέργεια, έναν αντιπερισπασμό αυτού του είδους. Αλλωστε δεν υπήρξε ποτέ στρατιωτική επιχείρηση που να μην είχε το στοιχείο του «απρόβλεπτου» [...].
Οπως και να ‘ναι, όπως «η Επανάσταση δημιουργεί Δίκαιο», έτσι υπάρχουν περιπτώσεις στην Ιστορία όπου και η «Νίκη δικαιώνει». Σε διαφορετική εξέλιξη της γενικότερης κατάστασης, η αποστολή αυτού του Αποσπάσματος στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα θα εξεταζόταν με άλλη οπτική, με άλλο πρίσμα.
Σε ό,τι αφορά το ίδιο το Απόσπασμα και αυτούς που το συγκροτούσαν, αυτοί «νίκησαν», γιατί το κύριο μέρος της αποστολής τους, δηλαδή το Απόσπασμα να φτάσει και να εγκατασταθεί στο χώρο των Αγράφων, αυτό το πραγματοποίησαν […].
Το Απόσπασμα κινήθηκε στα ίδια μέρη, στα ίδια χωριά, στα ίδια μονοπάτια που πάτησαν με τα τσαρούχια τους, ήπιε νερό και έπλυνε τις πληγές του από τις ίδιες πηγές, που περπάτησαν και ήπιαν νερό οι Κατσαντωναίοι και οι Καραϊσκάκηδες, έχοντας τον ίδιο πόθο, το ίδιο όραμα στην ψυχή, μια Λεύτερη, Ανεξάρτητη Πατρίδα και ένα Κράτος του Λαού.