1. Το τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς από κοινού με τη δεύτερη Διεθνή Συνδιάσκεψη των Κομμουνιστριών επιβεβαιώνει τη γνώμη του πρώτου και του δευτέρου Συνεδρίου σχετικά με το ότι είνε ανάγκη όλα τα κόμματα της Δύσεως και της Ανατολής να δυναμώσουν τη δράση τους μέσα στο γυναικείο προλεταριάτο και ιδίως την κομμουνιστική μόρφωση των μεγάλων μαζών των εργατριών, που πρέπει να τις παρασύρουν στον αγώνα για την εξουσία των σοβιέτ ή για την οργάνωση της Σοβιετικής Εργατικής Δημοκρατίας.

Το ζήτημα της δικτατορίας του προλεταριάτου γίνεται το κυριώτερο ζήτημα για την εργατική τάξη όλου του κόσμου, επομένως, και για τις εργάτριες.

Η καπιταλιστική οικονομία βρίσκεται σ’ αδιέξοδο. Οι παραγωγικές δυνάμεις δεν μπορούν πια ν’ αναπτυχθούν μέσα στα όρια του καπιταλιστικού καθεστώτος. Η αδυναμία της αστικής τάξεως να ανορθώσει τη βιομηχανία, η ολοένα μεγαλύτερη δυστυχία των εργαζομένων μαζών, η ανάπτυξη της αισχροκερδείας, η αποσύνθεση της παραγωγής, η αναδουλειά, η αστάθεια των τιμών, η ακρίβεια της ζωής που είνε δυσανάλογη προς τα ημερομίσθια, προκαλούν ένταση της πάλης των τάξεων σ’ όλο τον κόσμο. Στην πάλη αυτή, το κυριώτερο ζήτημα είνε ποιος θα οργανώσει την παραγωγή: μια χούφτα αστών και εκμεταλλευτών με βάση τον καπιταλισμό και την ατομική ιδιοκτησία ή η τάξη των αληθινών παραγωγών με την κομμουνιστική βάση;

Η καινούργια τάξη που ανυψώνεται, η τάξη των αληθινών παραγωγών πρέπει σύμφωνα με τους νόμους της οικονομικής εξελίξεως, να πάρει στα χέρια της το μηχανισμό της παραγωγής και να δημιουργήσει καινούργιες οικονομικές μορφές. Μονάχα έτσι θα φτάσουν στο ανώτατο όριο της αναπτύξεώς τους οι παραγωγικές δυνάμεις, που σήμερα η αναρχία της καπιταλιστικής παραγωγής τις εμποδίζει να παρέχουν όλη την απόδοση που είνε ικανές να παρέχουν.

Οσο η εξουσία βρίσκεται στα χέρια της αστικής τάξεως, το προλεταριάτο δεν μπορεί ν’ αποκαταστήσει την παραγωγή. Καμιά μεταρρύθμιση, κανένα μέτρο των δημοκρατικών ή σοσιαλιστικών κυβερνήσεων των αστικών χωρών δεν θα μπορέσει να σώσει την κατάσταση και ν’ ανακουφίσει τα ανυπόφορα βάσανα των εργατών, γιατί τα βάσανα αυτά είνε φυσικό αποτέλεσμα της καταστροφής του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος και θα υπάρχουν όσο η εξουσία θα βρίσκεται στα χέρια της αστικής τάξεως. Μονάχα η κατάκτηση της εξουσίας απ’ το προλεταριάτο θα επιτρέψει στην εργατική τάξη να πάρει στα χέρια της τα μέσα παραγωγής και να εξασφαλίσει έτσι τη δυνατότητα ν’ αποκαταστήσει την οικονομία προς το συμφέρον της.

Για να επιταχύνει την ώρα της αποφασιστικής συγκρούσεως του προλεταριάτου με τον αστικό κόσμο που ξεψυχάει, η εργατική τάξη πρέπει να συμμορφωθεί με τη σταθερή και αδιάλλακτη τακτική που κηρύσσει η Τρίτη Διεθνής. Η πραγματοποίηση της δικτατορίας του προλεταριάτου πρέπει να βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη. Αυτός είνε ο σκοπός που πρέπει να καθορίζει τις μεθόδους της δράσεως και τη στάση του προλεταριάτου και των δύο φύλων.

Ξεκινώντας απ’ την άποψη ότι ο αγώνας για τη δικτατορία του προλεταριάτου είνε ο σκοπός του προλεταριάτου όλων των καπιταλιστικών Κρατών και ότι η πραγματοποίηση του κομμουνισμού είνε σήμερα το έργο στις χώρες εκείνες, όπου η δικτατορία βρίσκεται πια στα χέρια των εργατών, το Τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς διακηρύσσει ότι τόσο η κατάκτηση της εξουσίας απ’ το προλεταριάτο, όσο και η πραγματοποίηση του κομμουνισμού στις χώρες, όπου συντρίφτηκε ο καπιταλιστικός ζυγός, δεν μπορούν να γίνουν χωρίς την ενεργό υποστήριξη της μάζας του γυναικείου προλεταριάτου και μισοπρολεταριάτου.

Εξάλλου το Συνέδριο επικαλείται ακόμα μια φορά την προσοχή των γυναικών στο γεγονός ότι, χωρίς την υποστήριξη των Κομμουνιστικών Κομμάτων, οι πρωτοβουλίες που αποβλέπουν στην απελευθέρωση της γυναίκας, στην αναγνώριση της τέλειας προσωπικής ισότητός της και στο αληθινό ξεσκλάβωμά της δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν.

2. Το συμφέρον της εργατικής τάξεως απαιτεί σήμερα την είσοδο των γυναικών στις οργανωμένες τάξεις του προλεταριάτου που αγωνίζεται για τον κομμουνισμό· το απαιτεί γιατί η παγκόσμια οικονομική καταστροφή γίνεται ολοένα πιο έντονη και ανυπόφορη για όλο το φτωχό πληθυσμό των πόλεων και των χωριών και γιατί στην εργατική τάξη όλων των καπιταλιστικών αστικών χωρών η κοινωνική επανάσταση επιβάλλεται αναπόφευκτα, ενώ μπροστά στον εργαζόμενο λαό της Σοβιετικής Ρωσίας ορθώνεται η υποχρέωση της αποκαταστάσεως της εθνικής οικονομίας απάνω σε καινούργιες οικονομικές βάσεις.

3. Παντού, όπου προβάλλει άμεσα το ζήτημα της κατακτήσεως της εξουσίας, τα κομμουνιστικά κόμματα πρέπει να ξέρουν να εκτιμούν το μεγάλο κίνδυνο που παρουσιάζουν στην επανάσταση οι αδρανείς μάζες των εργατριών που δεν έχουν μπει στο κίνημα, οι μάζες των νοικοκυράδων, των υπαλλήλων, των χωρικών, που δεν έχουν ακόμα ξεσκλαβωθεί απ’ τις αστικές αντιλήψεις, απ’ την Εκκλησία και τις προλήψεις και που δεν έχουν ακόμα συνδεθεί κάπως με το μεγάλο απελευθερωτικό κίνημα του κομμουνισμού. Οι γυναικείες μάζες της Ανατολής και της Δύσεως, που δεν έχουν μπει σ’ αυτό το κίνημα, κατ’ ανάγκην αποτελούν στήριγμα για την αστική τάξη και αντικείμενο της αντεπαναστατικής της προπαγάνδας. Η πείρα της ουγγρικής επαναστάσεως, κατά τη διάρκεια της οποίας η ασυνειδησία των γυναικείων μαζών έπαιξε τόσο ελεεινό ρόλο, πρέπει να χρησιμέψει ως ειδοποίηση για το προλεταριάτο των οπισθοδρομημένων χωρών που μπαίνουν στο δρόμο της κοινωνικής επαναστάσεως.

Η πείρα της Σοβιετικής Δημοκρατίας έδειξε στην πράξη πόσο ουσιαστική είνε η συμμετοχή της εργάτριας και της χωριάτισσας τόσο στην άμυνα της Δημοκρατίας κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, όσο και σ’ όλα τα επίπεδα της σοβιετικής οργανώσεως. Είνε γνωστό πόσο σπουδαίο ρόλο παίξανε ήδη οι εργάτριες κι οι χωριάτισσες της Σοβιετικής Δημοκρατίας στην οργάνωση της άμυνας, στην ενίσχυση των μετόπισθεν, στον αγώνα εναντίον τις λιποταξίας κι’ εναντίον όλων των μορφών της αντεπαναστάσεως, του σαμποτάζ κλπ.

Η πείρα της Εργατικής Δημοκρατίας πρέπει να γίνει γνωστή και να χρησιμοποιηθεί στις άλλες χώρες.

Από όσα είπαμε συνάγεται ότι η άμεση αποστολή των Κομμουνιστικών Κομμάτων είνε: να επεκτείνουν την επιρροή του Κόμματος και του κομμουνισμού στις μεγάλες μάζες του γυναικείου πληθυσμού της χώρας τους, διαμέσου ενός ειδικού οργάνου, που να λειτουργεί μέσα στο κόμμα και με ειδικές μεθόδους που να του επιτρέπουν να πλησιάζει ευκολώτερα τις γυναίκες για να τις τραβήξει απ’ την επίδραση των αστικών αντιλήψεων και των αστικών κομμάτων και να τις κάμει αληθινές αγωνίστριες για το ολοκληρωτικό ξεσκλάβωμα της γυναίκας.

4. Το τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, επιβάλλοντας στα Κομμουνιστικά Κόμματα της Ανατολής και της Δύσεως την άμεση υποχρέωση να εντείνουν την εργασία τους μέσα στο γυναικείο προλεταριάτο, δείχνει ταυτοχρόνως στις εργάτριες όλου του κόσμου ότι η απελευθέρωσή τους από την προαιώνια αδικία, απ’ τη σκλαβιά κι’ απ’ την ανισότητα δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μονάχα με τη νίκη του κομμουνισμού.

Εκείνο που θα δώσει στη γυναίκα ο κομμουνισμός, ποτέ δεν θα μπορέσει να της το δώσει το αστικό γυναικείο κίνημα. Οσο υπάρχει η κυριαρχία του κεφαλαίου και της ατομικής ιδιοκτησίας, η απελευθέρωση της γυναίκας είνε πράμα αδύνατο.

Το εκλογικό δικαίωμα δεν καταργεί την πρώτη αιτία της σκλαβιάς της γυναίκας μέσα στην οικογένεια και στην κοινωνία και δεν της παρέχει τη λύση του προβλήματος των σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων. Η ισότης της γυναίκας, όχι η τυπική, αλλά η πραγματική, δεν μπορεί να υπάρξει παρά μονάχα στο καθεστώς όπου η γυναίκα της εργατικής τάξεως θα εξουσιάζει τα όργανα της παραγωγής και της διανομής, συμμετέχοντας στη διεύθυνσή τους και έχοντας την ίδια υποχρέωση εργασίας που θάχουν κι’ όλα τα άλλα μέλη της εργαζόμενης κοινωνίας· μ’ άλλα λόγια, η ισότης ποτέ δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά με το γκρέμισμα του καπιταλιστικού συστήματος και την αντικατάστασή του με τις κομμουνιστικές οικονομικές μορφές.

Μονάχα ο κομμουνισμός θα δημιουργήσει μια κατάσταση, στην οποία η φυσική λειτουργία της γυναίκας, η μητρότης, δεν θάρχεται σε σύγκρουση με τις κοινωνικές υποχρεώσεις και δεν θα εμποδίζει πια την παραγωγική της εργασία προς όφελος του συνόλου. Αλλά ο κομμουνισμός είνε και ο τελικός σκοπός όλου του προλεταριάτου. Επομένως, ο αγώνας της εργάτριας και του εργάτη για τον κοινό αυτό σκοπό πρέπει, προς το συμφέρον και των δύο, να διεξάγεται από κοινού και αχώριστα.

5. Το Τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς επιβεβαιώνει τις βασικές αρχές του επαναστατικού μαρξισμού, σύμφωνα με τις οποίες δεν υπάρχουν «ειδικά γυναικεία» ζητήματα· κάθε σχέση της εργάτριας με τον αστικό φεμινισμό καθώς και κάθε υποστήριξη της τακτικής των ημιμέτρων και της φανερής προδοσίας των μεταρρυθμιστών και τον οππορτουνιστών δεν κάνει άλλο τίποτα παρά να εξασθενίζει τις δυνάμεις του προλεταριάτου και, επιβραδύνοντας την κοινωνική επανάσταση, εμποδίζει ταυτοχρόνως την πραγματοποίηση του κομμουνισμού, δηλαδή το ξεσκλάβωμα της γυναίκας.

Στον κομμουνισμό δεν θα φτάσουμε παρά με την ένωση στον αγώνα όλων των εκμεταλλευομένων και όχι με την ένωση των γυναικείων δυνάμεων των δύο αντιθέτων τάξεων.

Οι γυναικείες προλεταριακές μάζες, προς το συμφέρον τους, πρέπει να υποστηρίζουν την επαναστατική τακτική του Κομμουνιστικού Κόμματος και να λαβαίνουν ενεργό και άμεσο μέρος στις ενέργειες των μαζών και στον εμφύλιο πόλεμο σ’ όλες τις μορφές του, τόσο στα εθνικά όρια, όσο και σε διεθνή κλίμακα.

6. Ο αγώνας της γυναίκας εναντίον του διπλού ζυγού της (του καπιταλισμού και της οικογενειακής σκλαβιάς) πρέπει, στην προσεχή φάση της αναπτύξεώς του, να πάρει χαρακτήρα διεθνή και να μεταβληθεί σε αγώνα του προλεταριάτου των δύο φύλων, για τη δικτατορία και το σοβιετικό καθεστώς κάτω απ’ τη σημαία της Τρίτης Διεθνούς.

7. Το Τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, προσπαθώντας να απομακρύνει τις εργάτριες όλου του κόσμου από κάθε είδους συνεργασία και συνασπισμό με τις αστές φεμινίστριες, τις ειδοποιεί ταυτοχρόνως ότι κάθε υποστήριξή τους προς τη Δευτέρα Διεθνή και τα οππορτουνιστικά στοιχεία που πλησιάζουν σ’ αυτήν προξενεί το μεγαλύτερο κακό στο κίνημά τους. Οι γυναίκες δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάνε πως η σκλαβιά τους έχει όλες της τις ρίζες μέσα στο αστικό καθεστώς. Για να λείψει αυτή η σκλαβιά, πρέπει νάρθει ένα καινούργιο κοινωνικό καθεστώς.

Υποστηρίζοντας τη Δευτέρα και τη 2½ Διεθνή και τις άλλες παρόμοιες ομάδες, παραλύουμε την ανάπτυξη της επαναστάσεως, εμποδίζουμε επομένως την κοινωνική μεταβολή απομακρύνοντας τη στιγμή της απελευθερώσεως της γυναίκας.

Οσο αποφασιστικώτερα και οριστικώτερα απομακρυνθούν οι γυναικείες μάζες απ’ τη Δευτέρα και τη 2 ½ Διεθνή, τόσο πιο εξασφαλισμένη θάνε η νίκη της κοινωνικής επαναστάσεως. Καθήκον των κομμουνιστριών είνε να καταδικάσουν όλους εκείνους που φοβούνται την επαναστατική τακτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Οι γυναίκες πρέπει ακόμα να μην ξεχνάνε πως η Δευτέρα Διεθνής δεν εδοκίμασε καν να ιδρύσει ένα όργανο προορισμένο για τον αγώνα υπέρ της ολοκληρωτικής απελευθερώσεως της γυναίκας. Η διεθνής ένωση των σοσιαλιστριών γυναικών, εφόσον υφίσταται, ιδρύθηκε έξω απ’ τη Δευτέρα Διεθνή, με την πρωτοβουλία των εργατριών.

Η Τρίτη Διεθνής διατύπωσε καθαρά, απ’ το πρώτο της συνέδριο στα 1919, ποια θα είνε η στάση της στο ζήτημα της συμμετοχής των γυναικών στον αγώνα για τη δικτατορία· με την πρωτοβουλία της και με τη συμμετοχή της έγινε η πρώτη συνδιάσκεψη των κομμουνιστριών και, στα 1920, ιδρύθηκε η διεθνής γραμματεία για την προπαγάνδα μέσα στις γυναίκες με μόνιμη αντιπροσωπεία στην Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Το καθήκον των συνειδητών εργατριών όλου του κόσμου είνε να διακόψουν κάθε σχέση με τη Δευτέρα και τη 2 ½ Διεθνή και να υποστηρίζουν σταθερά την επαναστατική πολιτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

8. Η υποστήριξη που θα παράσχουν στην Κομμουνιστική Διεθνή οι εργάτριες κι’ οι γυναίκες - υπάλληλοι πρέπει πρώτα - πρώτα να εκδηλωθεί με την είσοδό τους στα Κομμουνιστικά Κόμματα των χωρών τους. Στις χώρες και στα κόμματα όπου ο αγώνας μεταξύ της Δευτέρας και της Τρίτης Διεθνούς δεν έχει ακόμα τελειώσει, το καθήκον των εργατριών είνε να υποστηρίξουν μ’ όλες τους τις δυνάμεις το κόμμα ή την ομάδα που ακολουθεί την πολιτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς και ν’ αγωνιστούν αλύπητα εναντίον όλων των διστακτικών και των φανερά προδοτικών στοιχείων, χωρίς να λογαριάζουν κανένα κύρος. Οι συνειδητές γυναίκες του προλεταριάτου, που αγωνίζονται για την απελευθέρωσή τους, δεν πρέπει να μένουν σε κόμμα που δεν ανήκει στην κομμουνιστική Διεθνή.

Κάθε αντίπαλος της Τρίτης Διεθνούς είνε εχθρός της απελευθερώσεως της γυναίκας.

Κάθε συνειδητή εργάτρια της Ανατολής και της Δύσεως πρέπει να ταχτεί κάτω από την επαναστατική σημαία της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Κάθε δισταγμός των γυναικών του προλεταριάτου στο να διακόψουν τις σχέσεις τους με τις οππορτουνιστικές οργανώσεις και με τις αναγνωρισμένες «αυθεντίες», επιβραδύνει τις κατακτήσεις του προλεταριάτου στο πεδίο της μάχης του εμφύλιου πολέμου, που σήμερα παίρνει χαρακτήρα παγκόσμιου εμφύλιου πολέμου.

Ξεκινώντας απ’ τις αρχές που υποδείχτηκαν παρά πάνω, το Τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς καθορίζει ότι η δουλειά μέσα στο γυναικείο προλεταριάτο πρέπει να διεξάγεται απ’ τα Κομμουνιστικά Κόμματα όλου του κόσμου απάνω στις ακόλουθες βάσεις:

1) οι γυναίκες να γίνονται δεκτές ως μέλη με ίσα δικαιώματα και καθήκοντα, όπως και όλα τα άλλα μέλη, στο Κόμμα και σ’ όλες τις προλεταριακές οργανώσεις (σωματεία, συνεταιρισμούς, επιτροπές εργοστασίων κλπ.).

2) να εννοηθεί η σημασία που έχει το να συμμετέχουν ενεργά οι γυναίκες σ’ όλους τους κλάδους της πάλης του προλεταριάτου (ακόμα και στη στρατιωτική άμυνα), στη δημιουργία των νέων κοινωνικών βάσεων, στην οργάνωση της παραγωγής και της ζωής σύμφωνα με τις κομμουνιστικές αρχές.

3) να αναγνωριστεί η μητρότης της ως κοινωνική υπηρεσία και να υποστηριχτεί η εφαρμογή όλων των αναγκαίων μέτρων για την υπεράσπιση της γυναίκας ως μητέρας.

Το Τρίτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, μολονότι κηρύσσεται ριζικά αντίθετο προς κάθε είδος ξεχωριστής οργανώσεως των γυναικών μέσα στο Κόμμα, στα σωματεία και στις άλλες εργατικές οργανώσεις, αναγνωρίζει ότι είνε ανάγκη το Κομμουνιστικό Κόμμα να χρησιμοποιήσει ιδιαίτερες μεθόδους εργασίας μέσα στις γυναίκες και θεωρεί ωφέλιμο να σχηματιστούν σ’ όλα τα Κομμουνιστικά Κόμμα ειδικά όργανα επιφορτισμένα μ’ αυτή την εργασία.

Σ’ αυτό το Συνέδριο έχει υπ’ όψη του τα εξής:

α) την οικογενειακή υποδούλωση της γυναίκας όχι μονάχα στις καπιταλιστικές αστικές χώρες, μα ακόμα και στις χώρες όπου υπάρχει ήδη σοβιετικό καθεστώς, στη φάση της μεταβάσεως απ’ τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό·

β) την παθητική στάση και την οπισθοδρομημένη πολιτική κατάσταση των γυναικείων μαζών, ελαττώματα που εξηγούνται απ’ την προαιώνια απομάκρυνση της γυναίκας απ’ την κοινωνική ζωή κι’ απ’ τη σκλαβιά της μέσα στην οικογένεια·

γ) τις ιδιαίτερες υπηρεσίες που επιβάλλονται στη γυναίκα απ’ την ίδια τη φύση, δηλαδή τη μητρότητα και τις ιδιαίτερες υποχρεώσεις που αυτή δημιουργεί για τη γυναίκα, καθώς και την ανάγκη μεγαλύτερης προστασίας των δυνάμεων και της υγείας της προς το συμφέρον όλης της κοινωνίας.

Τα όργανα αυτά για την εργασία μέσα στις γυναίκες πρέπει νάνε τμήματα ή επιτροπές που να λειτουργούν κοντά στις επιτροπές του Κόμματος, αρχίζοντας απ’ την Κεντρική Επιτροπή και φτάνοντας ίσα με τις συνοικιακές επιτροπές. Η απόφαση αυτή είνε υποχρεωτική για όλα τα Κόμματα που ανήκουν στην Κομμουνιστική Διεθνή.

Το Τρίτο Συνέδριο υποδεικνύει ως υποχρεώσεις, που τα Κομμουνιστικά Κόμματα πρέπει να τις εκτελέσουν διαμέσου των τμημάτων για την εργασία στις γυναίκες, τα εξής:

1) να μορφώσουν τις μεγάλες γυναικείες μάζες με το πνεύμα του κομμουνισμού και να τις προσελκύσουν μέσα στο Κόμμα·

2) να χτυπήσουν τις προλήψεις που έχει για τις γυναίκες το ανδρικό προλεταριάτο, ενισχύοντας στο μυαλό των εργατών και των εργατριών την ιδέα της αλληλεγγύης των συμφερόντων των προλεταρίων των δύο φύλων·

3) να δυναμώσουν τη θέληση της εργάτριας, χρησιμοποιώντας την σ’ όλες τις μορφές του εμφύλιου πολέμου, να ξυπνήσουν την ενεργητικότητά της κάνοντάς την να συμμετέχει στις ενέργειες των μαζών, στον αγώνα κατά της καπιταλιστικής εκμεταλλεύσεως στις αστικές χώρες (κατά της ακρίβειας της ζωής, της κρίσεως των σπιτιών και της αναδουλειάς), στην οργάνωση της κομμουνιστικής οικονομίας και γενικά της ζωής στις σοβιετικές δημοκρατίες·

4) να βάλουν στην ημερησία διάταξη μέσα στο Κόμμα και στα νομοθετικά σώματα τα ζητήματα τα σχετικά με την ισότητα της γυναίκας και με την υπεράσπισή της ως μητέρας·

5) ν’ αγωνιστούν συστηματικά εναντίον της επιδράσεως της παραδόσεως, των αστικών εθίμων και της θρησκείας, για να προετοιμάσουν το δρόμο για υγιέστερες και αρμονικώτερες σχέσεις μεταξύ των φύλων και για την ηθική και φυσική εξυγίανση της εργαζόμενης ανθρωπότητος.

Ολη η εργασία των γυναικείων τμημάτων πρέπει να γίνεται υπό τη διεύθυνση και την ευθύνη των επιτροπών του Κόμματος.

Μεταξύ των μελών της επιτροπής του γυναικείου τμήματος πρέπει, αν είνε δυνατό, να υπάρχει και κάπιος άντρας κομμουνιστής.

Ολα τα μέτρα και όλα τα έργα που επιβάλλονται στις επιτροπές και στα τμήματα των εργατριών πρέπει να πραγματοποιούνται απ’ αυτές κατά τρόπο ανεξάρτητο, αλλά, στις μεν σοβιετικές χώρες, διαμέσου των σχετικών πολιτικών ή οικονομικών οργάνων (Τμημάτων Σοβιέτ, Επιτροπάτων, Επιτροπών, Σωματείων κλπ.), στις δε καπιταλιστικές χώρες, με τη βοήθεια των καταλλήλων οργάνων του προλεταριάτου (σωματείων, επιτροπών κλπ.).

Παντού, όπου τα Κομμουνιστικά Κόμματα έχουν ύπαρξη νόμιμη ή σχεδόν νόμιμη, πρέπει να ιδρύσουν έναν οργανισμό παράνομο για την εργασία μέσα στις γυναίκες. Ο οργανισμός αυτός πρέπει να είνε υποταγμένος και προσαρμοσμένος στο γενικό παράνομο οργανισμό του Κόμματος. Στον οργανισμό αυτό, όπως και στο νόμιμο, κάθε επιτροπή πρέπει να περιλαμβάνει μια συντρόφισσα, επιφορτισμένη να διευθύνει την παράνομη προπαγάνδα μέσα στις γυναίκες.

Στη σημερινή περίοδο, τα επαγγελματικά και τα παραγωγικά σωματεία πρέπει νάνε για τα Κομμουνιστικά Κόμματα κύριο πεδίο της δράσεώς τους μέσα στις γυναίκες, τόσο στις χώρες όπου δεν έχει ακόμα τελειώσει ο αγώνας για τη συντριβή του καπιταλιστικού ζυγού, όσο και στις σοβιετικές εργατικές δημοκρατίες.

Η εργασία μέσα στις γυναίκες πρέπει να γίνεται με το ακόλουθο πνεύμα: Ενότης στην πολιτική γραμμή και στην οργάνωση του κόμματος, ελευθερία πρωτοβουλίας των επιτροπών και των τμημάτων σε ό,τι αποβλέπει στο να δώσει στην γυναίκα την πλήρη απελευθέρωση και ισότητά της, πράμα που δεν μπορεί να κατορθωθεί ολοκληρωτικά, παρά μονάχα από το σύνολο του Κόμματος. Δεν πρόκειται να δημιουργήσουμε παράλληλη οργάνωση, αλλά να συμπληρώσουμε τις προσπάθειες του Κόμματος με τη δημιουργική δράση και πρωτοβουλία της γυναίκας.

Ο ρόλος των γυναικείων τμημάτων στις σοβιετικές δημοκρατίες συνίσταται στο να μορφώσουν τις γυναικείες μάζες με το πνεύμα του κομμουνισμού τραβώντας τες μέσα στο Κομμουνιστικό Κόμμα· συνίσταται επίσης στο ν’ αναπτύξουν τη δραστηριότητα, την πρωτοβουλία της γυναίκας, προσελκύοντάς την στην εργασία της πραγματοποιήσεως του κομμουνισμού και κάνοντάς την σταθερόν υπερασπιστή της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Τα τμήματα πρέπει με κάθε μέσο να κάνουν τη γυναίκα να συμμετέχει σ’ όλους τους κλάδους της σοβιετικής οργανώσεως, από τη στρατιωτική άμυνα της Δημοκρατίας ίδια με τα πιο σύνθετα οικονομικά σχέδια.

Στη Σοβιετική Δημοκρατία, τα τμήματα πρέπει να επιβλέπουν την εφαρμογή των αποφάσεων του ογδόου Συνεδρίου των Σοβιέτ, που αφορούν τη συμμετοχή των εργατριών και των χωρικών στην οργάνωση και στη δημιουργία της εθνικής οικονομίας καθώς και σ’ όλα τα όργανα που διευθύνουν, διαχειρίζονται, ελέγχουν και οργανώνουν την παραγωγή.

Διαμέσου των αντιπροσώπων τους και των οργάνων του Κόμματος, τα γυναικεία τμήματα πρέπει να συνεργάζονται στη σύνταξη καινούργιων νόμων και στην τροποποίηση εκείνων που πρέπει να μεταβληθούν για το πραγματικό ξεσκλάβωμα της γυναίκας. Ιδιαίτερη πρωτοβουλία πρέπει να δείξουν τα τμήματα για την ανάπτυξη της νομοθεσίας που προστατεύει την εργασία της γυναίκας και των παιδιών.

Τα τμήματα πρέπει να προσελκύουν όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό από εργάτριες και χωριάτισσες στις καμπάνιες για τις εκλογές των Σοβιέτ και να φροντίζουν ώστε μεταξύ των μελών των Σοβιέτ και των Εκτελεστικών Επιτροπών να εκλέγονται και εργάτριες και χωριάτισσες.

Τα τμήματα πρέπει να βοηθούν για την επιτυχία των πολιτικών και οικονομικών αγώνων που διεξάγει το Κόμμα.

Επίσης έργο των τμημάτων είνε να φροντίζουν για την τελειοποίηση και την ειδίκευση της γυναικείας εργασίας με τη διάδοση της επαγγελματικής μορφώσεως, ευκολύνοντας τις εργάτριες και τις χωριάτισσες να μπαίνουν στα κατάλληλα μορφωτικά ιδρύματα.

Τα τμήματα θα φροντίζουν να μπαίνουν εργάτριες στις επιτροπές για την προστασία της εργασίας που λειτουργούν σε κάθε επιχείρηση και θα ενισχύουν τη δράση των επιτροπών βοηθείας και προστασίας της μητέρας και του παιδιού.

Τα τμήματα θα διευκολύνουν την ανάπτυξη όλων των κοινωνικών ιδρυμάτων, όπως είνε τα ορφανοτροφεία, πλυντήρια, εργαστήρια, κομμουνιστικά ιδρύματα κλπ., θα ελαφρώσουν για τις γυναίκες το βάρος της μεταβατικής εποχής, θα φέρουν την υλική τους ανεξαρτησία και θα κάμουν τη γυναίκα, από σκλάβα του σπιτιού που είνε σήμερα, ελεύθερη συνεργάτρια στη μεγάλη κοινωνική αναγέννηση, συνδημιουργό της καινούργιας ζωής.

Τα τμήματα πρέπει να διευκολύνουν την κομμουνιστική μόρφωση των γυναικών των σωματείων διαμέσου των γυναικών που ανήκουν στους κομμουνιστικούς ομίλους των σωματείων.

Τα τμήματα θα φροντίσουν ώστε οι εργάτριες να πηγαίνουν τακτικά στις συγκεντρώσεις των αντιπροσώπων των εργοστασίων.

Τα τμήματα πρέπει να φροντίσουν να μοιράσουν συστηματικά τις εργάτριες στις βοηθητικές εργασίες των διαφόρων κλάδων: σοβιέτ, εθνικής οικονομίας, σωματείων.

Τα άμεσα καθήκοντα των επιτροπών για την εργασία μέσα στις γυναίκες καθορίζονται απ’ τους αντικειμενικούς όρους. Απ’ τη μια μεριά, η καταστροφή της παγκόσμιας οικονομίας, η τεράστια αύξηση της αναδουλειάς, που έχει ως ιδιαίτερη συνέπεια την ελάττωση της ζητήσεως της γυναικείας εργασίας και την αύξηση της πορνείας, της ακρίβειας της ζωής, της κρίσεως των σπιτιών, του κινδύνου καινούργιων ιμπεριαλιστικών πολέμων· απ’ την άλλη μεριά, οι αδιάκοπες οικονομικές απεργίες σ’ όλες τις χώρες, οι ξαναεπαναλαμβανόμενες απόπειρες για ένοπλη εξέγερση του προλεταριάτου, η ολοένα πιο αποπνιχτική ατμόσφαιρα του εμφύλιου πολέμου που απλώνεται σ’ όλο τον κόσμο, - όλα αυτά φαίνονται νάνε ο πρόλογος της αναπόφευκτης παγκόσμιας κοινωνικής επαναστάσεως.

Οι γυναικείες επιτροπές πρέπει να εργαστούν για την πραγματοποίηση των κυριωτέρων υποχρεώσεων του προλεταριάτου, ν’ αγωνιστούν για τις απαιτήσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος, να κάμουν τη γυναίκα να συμμετέχει σ’ όλες τις επαναστατικές εκδηλώσεις των κομμουνιστών κατά της αστικής τάξεως και των σοσιαλμεταρρυθμιστών.

Οι επιτροπές όχι μονάχα θα φροντίζουν ώστε οι γυναίκες να γίνονται δεκτές με τα ίδια δικαιώματα και με τις ίδιες υποχρεώσεις όπως κι’ οι άντρες μέσα στο κόμμα, στα σωματεία και στις άλλες εργατικές οργανώσεις της πάλης των τάξεων, χτυπώντας κάθε χωρισμό της εργάτριας, αλλά θα φροντίζουν ακόμα ώστε οι εργάτριες να εκλέγονται εξίσου όπως κι’ οι άντρες στα διοικητικά όργανα των σωματείων και των συνεταιρισμών.

Οι επιτροπές θα βοηθήσουν τις μεγάλες μάζες του γυναικείου προλεταριάτου και των χωρικών στο να ασκούν τα εκλογικά τους δικαιώματα στις βουλευτικές και άλλες εκλογές υπέρ του Κομμουνιστικού Κόμματος, δείχνοντας ταυτοχρόνως τη μικρή σημασία των δικαιωμάτων αυτών τόσο για την ελάττωση της καπιταλιστικής εκμεταλλεύσεως, όσο και για το ξεσκλάβωμα της γυναίκας και αντιτάσσοντας στον κοινοβουλευτισμό το σοβιετικό καθεστώς.

Οι επιτροπές πρέπει επίσης να φροντίζουν ώστε οι εργάτριες, οι γυναίκες-υπάλληλοι κι’ οι χωριάτισσες να λαβαίνουν ενεργό και συνειδητό μέρος στις εκλογές των επαναστατικών, οικονομικών και πολιτικών Σοβιέτ των εργατικών αντιπροσώπων. Θα προσπαθήσουν να ξυπνήσουν την πολιτική ενεργητικότητα στις νοικοκυράδες και να διαδώσουν την ιδέα των Σοβιέτ ιδίως μέσα στις χωριάτισσες.

Οι επιτροπές θ’ αφιερώσουν τη μεγαλύτερη προσοχή στην εφαρμογή της αρχής: για ίση δουλειά, ίσο μεροκάματο.

Οι επιτροπές πρέπει να προσελκύσουν τις εργάτριες σ’ αυτούς τους αγώνες με μαθήματα δωρεάν, που να μπορεί η καθεμιά να τα παρακολουθεί και νάνε τέτια που ν’ ανυψώνουν την αξία της γυναίκας.

Οι επιτροπές πρέπει να φροντίζουν ώστε οι κομμουνίστριες να συνεργάζονται σ’ όλα τα νομοθετικά, δημοτικά ή οπιαδήποτε άλλα σώματα, στα οποία οι γυναίκες αποχτήσανε το δικαίωμα να εκλέγονται, για να κηρύσσουν μέσα σ’ αυτούς τους οργανισμούς την επαναστατική πολιτική του κόμματός τους.

Συμμετέχοντας όμως στα νομοθετικά και δημοτικά σώματα και στα άλλα όργανα του αστικού Κράτους, οι κομμουνίστριες πρέπει ν’ ακολουθούν αυστηρά τις αρχές και την τακτική του Κόμματος. Δεν πρέπει ν’ ασχολούνται στο να πετυχαίνουν μεταρρυθμίσεις μέσα στο καπιταλιστικό καθεστώς, αλλά να προσπαθούν να μεταβάλλουν όλες τις απαιτήσεις των εργαζομένων γυναικών σε συνθήματα τέτια, που να προκαλούν τη δράση των μαζών και να κατευθύνουν τις απαιτήσεις αυτές στο δρόμο του επαναστατικού αγώνα και της δικτατορίας του προλεταριάτου.

Οι επιτροπές των γυναικών στα κοινοβούλια και στους δήμους πρέπει να διατηρούν στενή συνάφεια μέσα στις κομμουνιστικές ομάδες και ν’ αποφασίζουν από κοινού για όλα τα νομοσχέδια κλπ. τα σχετικά με τις γυναίκες. Οι επιτροπές πρέπει να εξηγούν στις γυναίκες τον οπισθοδρομικό και όχι οικονομικό χαρακτήρα του χωριστού νοικοκυριού, τις ελλείψεις της αστικής εκπαιδεύσεως των παιδιών και να συγκεντρώνουν τις δυνάμεις των εργατριών στα ζητήματα της πραγματικής καλυτερεύσεως της ζωής της εργατικής τάξεως, ζητήματα που τα προβάλλει το Κόμμα.

Οι επιτροπές πρέπει να ευκολύνουν την προσέλκυση στο Κομμουνιστικό Κόμμα των εργατριών που είνε μέλη σε σωματεία κι’ οι κομμουνιστικοί όμιλοι των σωματείων πρέπει να ορίσουν ειδικούς οργανωτές για την εργασία στις γυναίκες· οι οργανωτές αυτοί πρέπει να ενεργούν υπό τη διεύθυνση του Κόμματος και των τοπικών τμημάτων.

Οι επιτροπές για τη δράση μέσα στις γυναίκες πρέπει να διεξάγουν την προπαγάνδα τους κατά τρόπο που να πετυχαίνουν ώστε οι γυναίκες του προλεταριάτου να διαδίδουν μέσα στους συνεταιρισμούς την ιδέα του κομμουνισμού και, χωνόμενες στη διοίκηση των συνεταιρισμών, να κατορθώνουν να τους επηρεάζουν και να τους κατακτούν, γιατί οι οργανώσεις αυτές θάχουν πολύ μεγάλη σημασία ως όργανα διανομής κατά τη διάρκεια της επαναστάσεως και μετά την επανάσταση. Ολη η δουλειά των επιτροπών πρέπει ν’ αποβλέπει στο μοναδικό αυτό σκοπό: ανάπτυξη της επαναστατικής δράσεως των μαζών, για να επιταχυνθεί η κοινωνική επανάσταση.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα μαζί με τα γυναικεία τμήματα, στις χώρες που δεν έχουν μεγάλη βιομηχανική ανάπτυξη, πρέπει να προσπαθήσει να επιβάλει την ισότητα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της γυναίκας μέσα στο κόμμα, στα σωματεία και στις άλλες οργανώσεις της εργατικής τάξεως.

Τα τμήματα κι’ οι επιτροπές πρέπει ν’ αγωνιστούν εναντίον των προλήψεων και των θρησκευτικών εθίμων, απ’ τα οποία είνε γεμάτη η γυναίκα και να κάνουν προπαγάνδα ακόμα και στους άντρες.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα και τα τμήματα ή οι επιτροπές του πρέπει να εφαρμόζουν την αρχή της ισότητος των δικαιωμάτων της γυναίκας στην εκπαίδευση των παιδιών, στις οικογενειακές σχέσεις και στη δημόσια ζωή.

Τα γυναικεία τμήματα θα ζητήσουν στήριγμα για το έργο τους πρώτα απ’ όλα στη μάζα των εργατριών που δουλεύουν στο σπίτι (μικρή βιομηχανία), των γυναικών που δουλεύουν στις φυτείες του ρυζιού, του μπαμπακιού κλπ., ευνοώντας την ίδρυση, παντού όπου είνε δυνατή (και πρώτα - πρώτα στους λαούς της Ανατολής που ζούνε στα σύνορα της Σοβιετικής Ρωσίας), συνεργατικών εργαστηρίων, συνεταιρισμών μικρής βιομηχανίας και ευκολύνοντας επίσης παντού την είσοδο στα σωματεία των εργατριών που δουλεύουν στις φυτείες.

Η ανύψωση του γενικού επιπέδου της μορφώσεως της μάζας είνε ένα απ’ τα καλύτερα μέσα για τον αγώνα κατά της ρουτίνας και των θρησκευτικών προλήψεων του τόπου. Οι επιτροπές λοιπόν πρέπει να ευνοούν την ανάπτυξη των σχολείων για ενήλικους και για παιδιά και να ευκολύνουν την είσοδο σ’ αυτά των γυναικών. Στις αστικές χώρες οι επιτροπές πρέπει να κάνουν άμεση προπαγάνδα κατά της αστικής επιδράσεως στα σχολεία.

Τα τμήματα και οι επιτροπές, παντού όπου μπορούνε, πρέπει να κάνουν προπαγάνδα στα σπίτια, πρέπει να οργανώνουν λέσχες εργατριών και να προσελκύουν εκεί τις εργάτριες και γενικά τα πιο οπισθοδρομημένα γυναικεία στοιχεία. Οι λέσχες αυτές πρέπει νάνε κέντρα μορφώσεως και πρότυπες οργανώσεις που να δείχνουν τι μπορεί να κάμει η γυναίκα για το ξεσκλάβωμά της και την ανεξαρτησία της (οργάνωση νηπιαγωγείων, παιδικών κήπων, δημοτικών σχολείων για ενήλικους κλπ.). Για τους λαούς που ζούνε νομαδική ζωή, πρέπει να οργανωθούν κινητές λέσχες.

Τα τμήματα, μαζί με τα Κόμματα, στις σοβιετικές χώρες, πρέπει να συντείνουν στο να ευκολύνεται η μετάβαση από την καπιταλιστική οικονομική μορφή στην κομμουνιστική μορφή της παραγωγής, δείχνοντας στην εργάτρια το γεγονός ότι η «κατ’ οίκον οικονομία» και η οικογένεια, όπως είτανε ίσα με σήμερα, δεν μπορούν παρά να την υποδουλώνουν, ενώ η ομαδική εργασία θα την απελευθερώσει.

Στους ανατολικούς λαούς που ζούνε στη Σοβιετική Ρωσία, πρέπει να φροντίζουν να εφαρμόζεται η σοβιετική νομοθεσία που εξισώνει τη γυναίκα με τον άντρα ως προς τα δικαιώματα και υπερασπίζει τα συμφέροντά της. Προς τούτο, τα τμήματα πρέπει να ευκολύνουν το να γίνονται οι γυναίκες ένορκοι στα λαϊκά δικαστήρια.

Τα τμήματα πρέπει επίσης να κάνουν τη γυναίκα να συμμετέχει στις εκλογές των Σοβιέτ και να φροντίζουν ώστε εργάτριες και χωριάτισσες να μπαίνουν στα Σοβιέτ και στις Εκτελεστικές Επιτροπές. Η δράση μέσα στο γυναικείο προλεταριάτο της Ανατολής πρέπει να γίνεται με το πρόγραμμα της πάλης των τάξεων. Τα τμήματα θα ξεσκεπάσουν την αδυναμία των φεμινιστών στο να δώσουν λύση στα διάφορα ζητήματα της απελευθερώσεως της γυναίκας· θα χρησιμοποιήσουν τις διανοητικές δυνάμεις των γυναικών (λ.χ. τις δασκάλες) για να επεκτείνουν την εκπαίδευση στις σοβιετικές χώρες της Ανατολής. Τα τμήματα κι’ οι επιτροπές για τη δράση μέσα στις γυναίκες της Ανατολής, μολονότι πρέπει ν’ αποφεύγουν τις χονδροειδείς και χωρίς τακτ επιθέσεις εναντίον των θρησκευτικών πεποιθήσεων και των εθνικών παραδόσεων, ωστόσο πρέπει να αγωνίζονται καθαρά εναντίον της επιδράσεως του εθνικισμού και της θρησκείας στο πνεύμα των γυναικών αυτών.

Ολη η οργάνωση των εργατριών πρέπει νάχει ως βάση, στην Ανατολή όπως και στη Δύση, όχι την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων, αλλά το πρόγραμμα της ενώσεως του διεθνούς προλεταριάτου των δύο φύλων στους κοινούς σκοπούς της τάξεώς τους.

Σημείωση. - Επειδή το ζήτημα της δράσεων μέσα τις γυναίκες της Ανατολής έχει μεγάλη σημασία και ταυτοχρόνως αντιπροσωπεύει ένα καινούργιο πρόβλημα για τα κομμουνιστικά κόμματα, στις θέσεις αυτές πρέπει να προστεθεί και μια ειδική έρευνα για τις μεθόδους της δράσεως μεταξύ των γυναικών της Ανατολής, που να προσαρμόζεται προς τις συνθήκες των ανατολικών χωρών.

Για να εκπληρωθεί η κυριώτερη αποστολή των γυναικείων τμημάτων, δηλαδή η κομμουνιστική μόρφωση των μεγάλων γυναικείων μαζών του προλεταριάτου και η ενίσχυση των στελεχών του κομμουνισμού, είνε απαραίτητο όλα τα Κομμουνιστικά Κόμματα της Ανατολής και της Δύσεως να χωνέψουν καλά τη βασική αρχή της δράσεως μέσα στις γυναίκες· η αρχή αυτή είνε «προπαγάνδα και δράση με τα πράγματα».

Εμπρακτη δράση θα πει πρώτα απ’ όλα δράση για ν’ αναπτύξει την πρωτοβουλία της εργάτριας, να καταστρέψει την έλλειψη εμπιστοσύνης στις ίδιες τις δυνάμεις της και να την προσελκύσει στην πρακτική εργασία στο πεδίο της οργανώσεως και του αγώνα, για να τη μάθει να καταλαβαίνει με τα πράγματα ότι κάθε κατάκτηση του Κομμουνιστικού Κόμματος, κάθε δράση εναντίον της καπιταλιστικής εκμεταλλεύσεως είνε μια πρόοδος που ανακουφίζει τη θέση της γυναίκας.

«Απ’ την πράξη και τη δράση στην αναγνώριση της κομμουνιστικής ιδέας και των θεωρητικών αρχών της», αυτή είνε η μέθοδος με την οποία τα Κομμουνιστικά Κόμματα και τα γυναικεία τμήματά τους πρέπει να πλησιάσουν τις εργάτριες.

Για να είνε πραγματικά όργανα δράσεως κι’ όχι μονάχα προφορικής προπαγάνδας, τα γυναικεία τμήματα πρέπει να στηριχτούν στους κομμουνιστικούς ομίλους των επιχειρήσεων και των εργαστηρίων και, σε κάθε κομμουνιστικό όμιλο, ν’ αναθέσουν σ’ έναν ειδικό οργανωτή τη δράση μέσα στις γυναίκες της επιχειρήσεως ή του εργαστηρίου.

Τα τμήματα πρέπει ν’ ανοίξουν σχέσεις με τα σωματεία διαμέσου των αντιπροσώπων τους ή των οργανωτών τους, που τους ορίζει ο κομμουνιστικός όμιλος του σωματείου και εργάζονται υπό τη διεύθυνση των τμημάτων.

Η έμπρακτη προπαγάνδα της κομμουνιστικής ιδέας, στη Σοβιετική Ρωσία, συνίσταται στο να πείθεται η εργάτρια, η χωριάτισσα, η νοικοκυρά και η υπάλληλος να μπαίνει σ’ όλες τις σοβιετικές οργανώσεις, αρχίζοντας από το στρατό και την εθνοφυλακή και καταλήγοντας σ’ όλους τους οργανισμούς που αποβλέπουν στο ξεσκλάβωμα της γυναίκας: υπηρεσία επισιτισμού, κοινωνική εκπαίδευση, προστασία της μητέρας κλπ. Ξεχωριστά σπουδαίο έργο είνε η οικονομική ανόρθωση σ’ όλες τις μορφές της και σ’ αυτήν πρέπει να προσελκυστεί η εργάτρια.

Η έμπρακτη προπαγάνδα στις καπιταλιστικές χώρες θ’ αποβλέπει προπάντων στο να παρασύρει την εργάτρια στις απεργίες, στις διαδηλώσεις και σε κάθε είδος εξεγέρσεως, που δυναμώνουν κι ανυψώνουν την επαναστατική θέληση και συνείδηση, σ’ όλες τις εκδηλώσεις της πολιτικής δράσεως, στην παράνομη εργασία (ιδίως στις υπηρεσίες συνδέσμων), στην οργάνωση κομμουνιστικών Σαββάτων και Κυριακών, όπου οι γυναίκες που συμπαθούνε, οι γυναίκες των εργατών και των υπαλλήλων, μαθαίνουν να κάνουν κάπια δουλειά χρήσιμη για το Κόμμα.

Η αρχή της συμμετοχής των γυναικών σ’ όλους τους πολιτικούς, οικονομικούς ή ηθικούς αγώνες που αναλαμβάνει το Κομμουνιστικό Κόμμα εξυπηρετεί επίσης και το σκοπό της έμπρακτης προπαγάνδας. Τα όργανα των Κομμουνιστικών Κομμάτων για την προπαγάνδα στις γυναίκες πρέπει ν’ απλώσουν τη δράση τους στις πιο πολυάριθμες κατηγορίες των γυναικών που στις καπιταλιστικές χώρες πιέζονται και είνε υπόδουλες, και στις γυναίκες των σοβιετικών Κρατών για ν’ απελευθερώσουν το πνεύμα τους απ’ τις προλήψεις και τα λείψανα του παλιού κοινωνικού συστήματος. Πρέπει να τονίσουν όλες τις ανάγκες και όλα τα βάσανα, όλα τα συμφέροντα και όλες τις απαιτήσεις που θα δείξουν στις γυναίκες ότι πρέπει να συντρίψουν τον καπιταλισμό σαν θανάσιμο εχθρό τους κι’ ότι πρέπει ν’ ανοίξουν το δρόμο προς τον ελευθερωτή τους κομμουνισμό.

Τα τμήματα πρέπει να διεξάγουν μεθοδικά την προφορική προπαγάνδα τους, οργανώνοντας συγκεντρώσεις στα εργαστήρια και δημόσιες συγκεντρώσεις είτε για τις εργάτριες και τις υπαλλήλους των διαφόρων βιομηχανικών κλάδων, είτε για τις γυναίκες του σπιτιού και τις εργάτριες κάθε κλάδου, κατά συνοικίες κλπ.

Τα τμήματα πρέπει να φροντίζουν ώστε οι κομμουνιστικοί όμιλοι των σωματείων, των εργατικών ενώσεων, των συνεταιρισμών να εκλέγουν ειδικούς οργανωτές και προπαγανδιστές για να κάνουν την κομμουνιστική δράση μέσα στις γυναικείες μάζες των σωματείων, των συνεταιρισμών, των ενώσεων. Τα τμήματα πρέπει να φροντίζουν ώστε, στα Σοβιετικά Κράτη, οι εργάτριες να εκλέγονται στα βιομηχανικά συμβούλια και σ’ όλα τα όργανα που διαχειρίζονται, ελέγχουν και διευθύνουν την παραγωγή. Με λίγα λόγια, οι εργάτριες πρέπει να εκλέγονται σ’ όλες τις οργανώσεις που, στις καπιταλιστικές χώρες, χρησιμεύουν στις εκμεταλλευόμενες και καταπιεζόμενες μάζες στον αγώνα τους για την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας, ή, στα Σοβιετικά Κράτη, στις οργανώσεις εκείνες που χρησιμεύουν για την άμυνα της δικτατορίας του προλεταριάτου και για την πραγματοποίηση του κομμουνισμού.

Τα τμήματα πρέπει να στέλνουν στις βιομηχανικές επιχειρήσεις δοκιμασμένες κομμουνίστριες, τοποθετώντας τες ως εργάτριες ή ως υπαλλήλους εκεί όπου δουλεύουν πολλές γυναίκες, όπως έγινε στη Σοβιετική Ρωσία. Επίσης οι συντρόφισσες αυτές τοποθετούνται σε μεγάλες προλεταριακές περιφέρειες και κέντρα.

Ακολουθώντας το παράδειγμα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ρωσίας που οργανώνει συγκεντρώσεις και συνδιασκέψεις αντιπροσώπων των «εκτός κόμματος» γυναικών, συγκεντρώσεις που πάντα είχανε σημαντική επιτυχία, τα γυναικεία τμήματα των καπιταλιστικών χωρών πρέπει να οργανώνουν δημόσιες συγκεντρώσεις εργατριών, χωρικών, γυναικών του σπιτιού, συγκεντρώσεις που ν’ απασχολούνται με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις των εργαζομένων γυναικών. Στις συνδιασκέψεις αυτές πρέπει να εκλέγονται ειδικές επιτροπές για να μελετάνε βαθυά τα ζητήματα που παρουσιάζονται, κρατώντας στενή επαφή με τις εντολοδότριές τους και με τα γυναικεία τμήματα του κόμματος. Τα τμήματα πρέπει να στέλνουν τους ρήτορές τους να λαβαίνουν μέρος στις συζητήσεις που γίνονται στις συγκεντρώσεις των εχθρικών προς τον κομμουνισμό κομμάτων.

Η προπαγάνδα και η δράση με τις συγκεντρώσεις κι’ άλλες παρόμοιες ενέργειες πρέπει να συμπληρώνεται με μια μεθοδική και μακρόχρονη δράση στα σπίτια. Κάθε κομμουνίστρια που αναλαμβάνει αυτή τη δουλειά πρέπει να επισκέπτεται το πολύ δέκα γυναίκες στα σπίτια τους, αλλά πρέπει να το κάνει τακτικά τουλάχιστο μια φορά τη βδομάδα και σε κάθε σπουδαία ενέργεια του Κομμουνιστικού Κόμματος και των προλεταριακών μαζών.

Τα τμήματα πρέπει να δημιουργήσουν και να διαδώσουν μιαν απλή, κατάλληλη φιλολογία από μπροσούρες και προκηρύξεις για να παρακινεί και να συγκεντρώνει τις γυναικείες δυνάμεις.

Τα τμήματα πρέπει να φροντίζουν ώστε οι κομμουνίστριες να χρησιμοποιούν κατά τον ενεργότερο τρόπο όλα τα μορφωτικά ιδρύματα και μέσα του Κόμματος. Για να γίνει πιο βαθειά η συνείδηση και για να δυναμώσει η θέληση των οπισθοδρομημένων κομμουνιστριών και γενικά των εργαζομένων γυναικών που αρχίζουν να μπαίνουν στη δράση, τα τμήματα πρέπει να τις προσκαλούν στα μαθήματα και στις συζητήσεις του κόμματος· χωριστά μαθήματα, βραδειές διαβάσματος και συζητήσεως αποκλειστικά για τις εργάτριες μπορούν να οργανώνονται μονάχα σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Για ν’ αναπτύσσεται το συντροφικό πνεύμα μεταξύ των εργατριών και εργατών, καλό είνε να μη γίνονται καθόλου ειδικές σειρές μαθημάτων και σχολεία για τις κομμουνίστριες· σε κάθε σχολείο του Κόμματος πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχει κι’ ένα μάθημα για τις μεθόδους της δράσεως μεταξύ των γυναικών. Τα τμήματα έχουν το δικαίωμα να στέλνουν αντιπροσώπους τους στα γενικά σχολεία του Κόμματος.

Επιτροπές για τη δράση στις γυναίκες θα οργανωθούν κοντά σε κάθε τοπική ή περιφερειακή επιτροπή και τέλος κοντά στην Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος.

Κάθε χώρα αποφασίζει μόνη της για τον αριθμό των μελών του γυναικείου τμήματος. Επίσης τα κόμματα των διαφόρων χωρών είνε ελεύθερα να κανονίζουν κατά τις περιστάσεις τον αριθμό των μελών του τμήματος που θα πληρώνονται απ’ το Κόμμα.

Η διευθύντρια του τμήματος πρέπει νάνε ταυτοχρόνως και μέλος της Τοπικής Επιτροπής του Κόμματος. Στην περίπτωση που αυτό δεν συμβαίνει, πρέπει να παρευρίσκεται σ’ όλες τις συνεδριάσεις της Επιτροπής με πραγματική ψήφο στα ζητήματα που αφορούν το γυναικείο τμήμα και με συμβουλευτική σ’ όλα τα άλλα ζητήματα.

Εκτός απ’ τα γενικά ζητήματα που απαριθμήσαμε πιο πάνω, τα τοπικά γυναικεία τμήματα κι’ οι επιτροπές θ’ αναλάβουν και τις ακόλουθες υπηρεσίες: διατήρηση του συνδέσμου μεταξύ των διαφόρων τμημάτων της περιφερείας και με το κεντρικό τμήμα, συγκέντρωση πληροφοριών για τη δράση των τμημάτων και των επιτροπών των διαφόρων τμημάτων, προμήθεια φιλολογίας στην περιφέρεια ή στην επαρχία· κατανομή των δυνάμεων για την προπαγάνδα, κινητοποίηση των δυνάμεων του Κόμματος για τη δράση μέσα στις γυναίκες· σύγκληση, τουλάχιστο δυο φορές το χρόνο επαρχιακών συνδιασκέψεων κομμουνιστριών με μια ή δυο αντιπροσώπους από κάθε τμήμα, τέλος οργάνωση συνδιασκέψεων εργατριών και χωρικών που δεν ανήκουν σε κανένα κόμμα.

Τα επαρχιακά τμήματα αποτελούνται από πέντε έως εφτά μέλη. Τα μέλη του γραφείου διορίζονται απ’ την αρμόδια επιτροπή του Κόμματος κατά πρόταση της διευθύντριας του τμήματος· η διευθύντρια καθώς και τα άλλα μέλη της επαρχιακής επιτροπής εκλέγονται στην αρμόδια συνδιάσκεψη του Κόμματος.

Τα μέλη των τμημάτων και των επιτροπών εκλέγονται στη γενική συνδιάσκεψη της πόλεως ή της επαρχίας, ή ορίζονται απ’ τα τμήματά τους, αφού αυτά συνεννοηθούν με την Επιτροπή του Κόμματος. Η Κεντρική Επιτροπή για την εργασία μέσα στις γυναίκες αποτελείται από 2 έως 5 μέλη, απ’ τα οποία το ένα τουλάχιστο μισθοδοτείται απ’ το Κόμμα.

Εκτός απ’ τις υπηρεσίες των επαρχιακών τμημάτων που απαριθμήσαμε πιο πάνω, η Κεντρική Επιτροπή θάχει ακόμα και τις ακόλουθες υποχρεώσεις: να δίνει οδηγίες στα επαρχιακά τμήματα και στις αγωνίστριές τους, να ελέγχει την εργασία των τμημάτων, να κατανέμει, συνεννοούμενη με τα αρμόδια όργανα του Κόμματος, τις δυνάμεις, που διεξάγουν την εργασία μέσα στις γυναίκες, να παρακολουθεί με αντιπροσώπους της τις συνθήκες και την εξέλιξη της γυναικείας εργασίας, λαμβάνοντας υπ’ όψη της τις νομικές ή οικονομικές μεταβολές που είνε αναγκαίες για τη θέση της γυναίκας, να συμμετέχει με αντιπροσώπους της στις ειδικές επιτροπές που μελετάνε την καλυτέρευση της ζωής της εργατικής τάξεως, την προστασία της εργασίας, των παιδιών κλπ., να εκδίδει ένα κεντρικό όργανο κι’ άλλα περιοδικά για τις γυναίκες, να συγκαλεί, τουλάχιστο μια φορά το χρόνο, αντιπροσώπους απ’ όλα τα επαρχιακά τμήματα, να οργανώνει εκδρομές προπαγάνδας σ’ όλη τη χώρα, να προσελκύει γυναίκες και να φροντίζει να λαβαίνουν μέρος όλα τα γυναικεία τμήματα στους πολιτικούς και οικονομικούς αγώνες του Κόμματος, να βρίσκεται σε μόνιμη σύνδεση με τη διεθνή γραμματεία των κομμουνιστριών και να οργανώνει κάθε χρόνο το γιορτασμό της διεθνούς ημέρας της εργάτριας.

Αν η διευθύντρια του κεντρικού τμήματος γυναικών δεν είνε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος, έχει το δικαίωμα να παρευρίσκεται σ’ όλες τις συνεδριάσεις, με πραγματική ψήφο σ’ όλα τα ζητήματα που αφορούν το γυναικείο τμήμα και με συμβουλευτική σ’ όλα τα άλλα. Η διευθύντρια ή ορίζεται απ’ την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος ή εκλέγεται στο γενικό συνέδριο του Κόμματος.

Τον αριθμό των μελών της Κεντρικής Επιτροπής και τον αριθμό των μελών που έχουν πραγματική ψήφο τον ορίζει η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος.

Οι αποφάσεις και τα ψηφίσματα όλων των γυναικείων επιτροπών πρέπει να επικυρώνονται απ’ την αντίστοιχη επιτροπή του Κόμματος.

Η διεύθυνση της εργασίας των Κομμουνιστικών Κομμάτων όλων των χωρών, η συγκέντρωση των εργατικών δυνάμεων, η εκπλήρωση των υποχρεώσεων που επιβάλλει η Κομμουνιστική Διεθνής και η προσέλκυση των γυναικών όλων των χωρών και όλων των λαών στον επαναστατικό αγώνα για την εξουσία των Σοβιέτ και τη δικτατορία της εργατικής τάξεως σε διεθνή κλίματα, είνε καθήκοντα της διεθνούς γραμματείας των γυναικών, που λειτουργεί κοντά στην Κομμουνιστική Διεθνή.