1. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ

Το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε στο χρόνο που μας πέρασε είναι το πρόβλημα της τοποθέτησης στη δουλειά, η παραγωγική απασχόληση όλων των συναγωνιστών. Επρεπε να δουλέψουμε, πρώτα απ’ όλα για να ζήσουμε. Οι Κυβερνήσεις της Σοβιετικής Ενωσης και των Λ. Δημοκρατιών εξασφάλισαν τις απαραίτητες συνθήκες ζωής (τροφή, ντύσιμο, κατοικία κ.λπ.) στο χρόνο της μαθητείας και μέχρι που να μπορούμε μόνοι μας, με τη δουλειά μας να ζήσουμε: […] Οι Κυβερνήσεις των ΛΔ […] εξασφάλισαν ικανοποιητική τροφή τους πρώτους μήνες, εντελώς δωρεάν, πράγμα που συνεχίζεται για κείνους που δεν έπιασαν ακόμα δουλειά. Επίσης στους ανάπηρους και τους γέρους έδωσαν συντάξεις και άλλες οικονομικές ενισχύσεις. […] Επρεπε ακόμα να δουλέψουμε, κι αυτό είναι το βασικό, για να αποκτήσουν όλοι οι συναγωνιστές ένα επάγγελμα να αποκτήσουν την τεχνική ειδίκευση. […]

2. Η ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

Η εγκατάσταση των πολιτικών προσφύγων έγινε ανάλογα με τις δυνατότητες που υπήρχαν σε κάθε Λ. Δημοκρατία. Στεγάστηκαν όλοι μόνιμα ή προσωρινά σε κατάλληλα οικήματα, με κρεβάτια και κλινοσκεπάσματα, εξασφαλίστηκαν οι όροι υγιεινής, η ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη. […]

[…] η εκπολιτιστική ζωή στις κοινότητες (αθλητισμός, θέατρο, κινηματογράφος, χορωδίες, ορχήστρες) μπορούμε να πούμε ότι βρίσκεται στα σπάργανα. Αυτός ο τομέας είναι πολύ σοβαρός για τις κοινότητες. Με τη βοήθεια της ΕΠΟΝ και της ΠΔΕΓ² τα κοινοτικά γραφεία θα πρέπει να οργανώσουν τη δουλειά αυτή.[…]

[…] Τους πολιτικούς πρόσφυγες άνδρες και γυναίκες, τους απασχολούν ορισμένα ζητήματα που πρέπει με τη βοήθεια των φίλων μας, των κυβερνήσεων και των ΚΚ να τα λύσουμε. Τέτοια ζητήματα είναι:

Πρώτο. Ζητήματα τραυματιών και αναπήρων. […]

Δεύτερο. Ζητήματα αρρώστων. […]

Τρίτο. Ζητήματα γέρων και ανίκανων. Σε όλες τις κοινότητες υπάρχουν γέροι και γριές, πατέρες και μητέρες των ανταρτών που χρειάζεται επίσης να τις προσέχουμε. […]

Τέταρτο. Ζήτημα εγκύων και παιδιών. Ολες οι Κοινότητες θα πρέπει να προσέχουν για να βλέπουν αν εφαρμόζονται και πώς οι νόμοι των ΛΔ για τις έγκυες. Να μάθουμε στις έγκυες (με ειδικές διαλέξεις, συμβουλές των γιατρών κλπ.), τι πρέπει να κάνουν στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Να χτυπήσουμε μια κακή εκδήλωση που παρουσιάζεται σε μερικές έγκυες να φεύγουν στον τρίτο ή τέταρτο μήνα από τη δουλειά. Αυτό είναι απαράδεχτο γιατί αποκόβει χωρίς λόγο τη γυναίκα από την παραγωγή, έχει επίδραση και στην ίδια την εγκυμοσύνη. Εκείνο που πρέπει να προσέχουμε είναι οι έγκυες γυναίκες που είναι στον τέταρτο μήνα και πάνω να μην χρησιμοποιούνται σε βαριές δουλειές. Για τα παιδιά πρέπει να γίνει τεράστια διαπαιδαγώγηση και διαφωτιστική δουλειά για να τα δώσουν όλοι οι γονείς τους στους Παιδικούς Σταθμούς (ΠΣ). Το θέμα αυτό είναι πολύ πλατύ. Γι’ αυτό θα μιλήσουμε αναλυτικά πιο κάτω.

Πέμπτο. Ενα από τα σοβαρότερα ζητήματα που απασχολούν τους πολιτικούς πρόσφυγες είναι η αλληλογραφία και η ένωση των οικογενειών. Για την αλληλογραφία έγιναν τα πρώτα βήματα και σύντομα μπορεί να λυθεί το ζήτημα αυτό. Ιδιαίτερα πρέπει να κάνουμε το παν για να γράφουν τα παιδιά που βρίσκονται στους παιδικούς σταθμούς στους γονείς τους. Οι δάσκαλοί μας των παιδικών σταθμών που δεν οργανώνουν τη δουλειά της αλληλογραφίας, που δεν ελέγχουν τα παιδιά αν γράφουν, κάνουν πολύ μεγάλη ζημιά στον αγώνα μας. Τα ανδρόγυνα που πρέπει να ενωθούν, είναι σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε 1.328 και με τα παιδιά τους κάτω των 5 χρόνων, 276 (περίπου) 1.604. Γύρω από το ζήτημα αυτό (έγινε όλη η προκαταρκτική δουλειά. Θα προσπαθήσουμε να το λύσουμε μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 1951. Σχετικά με την ένωση των μανάδων με τα παιδιά τους, μεγάλα και μικρά, που ο αριθμός των ξεπερνάει τα 3.000, θα πρέπει να τους πούμε ανοιχτά ότι σήμερα είναι πολύ δύσκολο να γίνει τέτοιο πράγμα και πώς θα προσπαθήσουμε να το λύσουμε αργότερα. Κι ένα άλλο ζήτημα. Υπάρχουν μανάδες και πατεράδες που έχουν δύο και παραπάνω παιδιά σκοτωμένα, στον πόλεμο και τώρα ζούνε σαν κούκοι χωρίς κανένα. Νομίζουμε ότι πρέπει να γίνει εξαίρεση γι’ αυτούς και να τους στείλουμε στα παιδιά τους. […]

3. Η ΖΩΗ, Η ΑΝΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ

Η σωτηρία μερικών χιλιάδων παιδιών και η αποστολή τους στις Λαϊκές Δημοκρατίες είναι μια από τις πιο καλές πράξεις και ενέργειες της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης και του Κόμματός μας. Τα παιδιά αυτά σώθηκαν από τους βομβαρδισμούς της αμερικανοκρατίας, ζουν μια ευχάριστη ζωή στις Λ. Δημοκρατίες, μορφώνονται και σπουδάζουν. Οι Κυβερνήσεις και τα Κόμματα των Λ. Δημοκρατιών κατέβαλαν όλες τις δυνατές προσπάθειες για να τοποθετήσουν τα παιδιά στα καλύτερα μέγαρα, να οργανώσουν τη ζωή και τη μόρφωσή τους. Φτάνει να πάει κανένας στο τεράστιο μέγαρο της Σινάιας (εκεί που παραθέριζαν οι βασιλιάδες της Ρουμανίας) και στη λίμνη Μπάλατον της Ουγγαρίας, όπου πήγαινε ο Χόρτυ, για να καταλάβει το καλό που μας έκαναν οι φίλοι μας. Το ίδιο γίνεται και στις Λαϊκές Δημοκρατίες της Βουλγαρίας, Πολωνίας και Τσεχοσλοβακίας. Από το βήμα της Συνδιάσκεψής μας νομίζω ότι πρέπει να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα τις Κυβερνήσεις και τα Εργατικά Κόμματα των ΛΔ της Πολωνίας, Τσεχοσλοβακίας, Ουγγαρίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας και Αλβανίας, για τη στοργή, το ενδιαφέρον, την αγάπη που έδειξαν στα νερά μας βλαστάρια. Να τους εκφράσουμε την βαθιά ευγνωμοσύνη από μέρος των χιλιάδων πατέρων και μανάδων, που όταν πολεμούσαν στο μέτωπο ήξεραν ότι τα παιδιά τους ζουν όμορφα στις ΛΔ, ότι τα προσέχουν χιλιάδες μανάδες των ΛΔ.

Οι ΠΣ³ που μένουν τα παιδιά μας αποτελούνται από ευάερα και υγιεινά κτίρια. Τα όμορφα δωμάτιά τους έχουν κρεβατάκια με πεντακάθαρα λιλιπούτεια σεντόνια. Τρώνε πέντε φορές τη μέρα, μπόλικη ειδική τροφή για την παιδική ηλικία. Καθημερινά τα επισκέφτεται ο γιατρός. Τακτικό ζύγισμα και παρακολούθηση της φυσιολογικής ανάπτυξης των παιδιών. Κάνουν περίπατο και παίζουν στο ύπαιθρο. Είναι παχουλά, ροδοκόκκινα, γελαστά, χαρούμενα, καλοντυμένα, ευγενικά και πολιτισμένα. Οσοι γονείς τα επισκέπτονται πραγματικά τα καμαρώνουν. Τα παιδιά πηγαίνουν στα νηπιαγωγεία και τα σχολειά. Μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα και τη σλαβομακεδόνικη (τα σλαβομακεδονόπουλα) και παίρνουν την απαραίτητη σχολική μόρφωση. Χιλιάδες πάνε στα γυμνάσια, τις επαγγελματικές σχολές, ανώτερες τεχνικές σχολές και Πανεπιστήμια. Εχει αναπτυχθεί μια πλούσια εκπολιτιστική ζωή ανάμεσα στα παιδιά. Παίζουν, χορεύουν, τραγουδούν, μαθαίνουν όργανα. Στη Σινάια παιδάκια 3 και 4 χρονών κάνουν επιδείξεις πλαστικών χορών όταν τα επισκέφτονται οι σύντροφοί μας. Εγινε μια πολύ καλή δουλειά στο Καλλιτεχνικό (την ομάδα από μικρά παιδιά) που περιόδευσε σε όλες τις ΛΔ. Κοριτσάκια 13-14 χρονών, αγροτοπούλες, παίζουν πιάνο και αγόρια ανεβαίνουν θαρρετά στη σκηνή και παίζουν τα εργάκια τους.

[…] Τα προβλήματα της δουλειάς μας στα παιδιά είναι τα παρακάτω: Πρώτο. Πρέπει να πάνε όλα τα παιδιά στους Παιδικούς Σταθμούς. Εχουμε ακόμα 2.347 που ζουν μαζί με τους γονείς τους στις Κοινότητες, κι αυτό αποτελεί κίνδυνο για την υγεία τους και την ανατροφή τους. Συγκεκριμένα:

Πρέπει να πείσουμε τις μανάδες να δώσουν τα παιδιά τους στους Παιδικούς Σταθμούς. Να γίνει η απαιτούμενη ιδεολογική δουλειά για να καταλάβουν οι γονείς, ότι κάνουν πολύ μεγάλο κακό στα παιδιά τους, που δεν τα στέλνουν στους Παιδικούς Σταθμούς. Και παράλληλα να φροντίσουμε να γίνουν Παιδικοί Σταθμοί μέσα ή κοντά στις Κοινότητες και να τους οργανώσουμε υποδειγματικά ώστε οι γονείς να πείθονται με την ίδια τους την πείρα για την ανάγκη να πάνε τα παιδιά τους στους Παιδικούς Σταθμούς […]

Δεύτερο. Προβλήματα κατοικίας και ζωής των παιδιών. Σε ορισμένες χώρες δεν έχει τελειώσει ακόμα η μόνιμη εγκατάσταση των παιδιών. Στην Ουγγαρία π.χ., η μόνιμη εγκατάστασή τους πρόκειται να τελειώσει μέσα στον Οκτώβρη. Προβλέπεται να εγκατασταθούν τα νήπια σε δύο σταθμούς, της σχολικής ηλικίας σε εφτά σταθμούς, των επαγγελματικών σχολών και του προγυμνασίου σε οχτώ σταθμούς. Η τροφή των παιδιών είναι ικανοποιητική. […]

Για να αντιμετωπίσουμε ικανοποιητικά τα προβλήματα της κατοικίας, ζωής και ενδυμασίας των παιδιών και ακόμα για να αξιοποιήσουμε τη βοήθεια που δίνουν οι φίλοι μας για τα παιδιά μας πρέπει να πετύχουμε ώστε η διοίκηση του σταθμού να γίνεται από μικτές επιτροπές που να συμμετέχουν και έλληνες δάσκαλοι. Οπου έγινε αυτό, τα αποτελέσματα είναι πολύ καλά. Οι κυβερνήσεις των ΛΔ δεν έχουν κατ’ αρχήν αντίρρηση για τις μικτές επιτροπές, πρέπει μόνο να φροντίσουμε για να γίνουν στην πραγματικότητα οι επιτροπές αυτές και να τοποθετήσουμε εκεί πιστούς και ικανούς συντρόφους. […]

Αυτό που έγινε και γίνεται με τα παιδιά μας είναι μια λαμπρή σελίδα του λαϊκοδημοκρατικού κινήματος. Οι μοναρχοφασίστες ουρλιάζουν για τα παιδιά, λένε ότι διαπαιδαγωγούμε γενίτσαρους και προσπαθούν μέσω της εκλογικής μηχανής του Οργανισμού Ενωμένων Εθνών (ΟΕΕ) να γυρίσουν τα παιδιά μας στην κόλαση της αμερικανοκρατίας. Αυτό δεν θα το πετύχουνε ποτές. Στις Λ. Δημοκρατίες, πλάθονται καινούργιοι άνθρωποι, γεροί στο σώμα και το μυαλό, αγωνιστές της λευτεριάς και της δημοκρατίας, σκαπανείς της καινούργιας Ελλάδας. Ας ουρλιάζουν οι μοναρχοφασίστες και τα αφεντικά τους. Εμείς θα ζητήσουμε από τις ΛΔ να δεχτούν στις φιλόξενες χώρες και άλλα ελληνόπουλα, πρώτ’ απ’ όλα τα παιδιά των 35.000 λαϊκών αγωνιστών πούναι στα ελληνικά κάτεργα, τα παιδιά των 3.000 μελλοθάνατων, όλα τα παιδιά που δε μπορεί να ζήσουν και πεθαίνουν στην Ελλάδα. Φυσικά με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι θα το δεχτούν και θα συμφωνήσουν οι γονείς τους. […]

Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΜΑΣ ΣΤΙΣ ΜΑΖΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ⁴

γ) ΠΔΕΓ. Πάρα πολύ σοβαρή και υπεύθυνη είναι η δουλειά της ΠΔΕΓ ανάμεσα στις γυναίκες μας που βρίσκονται στις ΛΔ. Στις Κοινότητές μας το ποσοστό των γυναικών είναι 30-50% πάνω στο σύνολο των προσφύγων. Και η πολιτική δουλειά και η διαπαιδαγώγηση των γυναικών παρουσιάζει πολλές δυσκολίες και ιδιομορφίες. Η ΠΔΕΓ έδωσε σωστό προσανατολισμό στις οργανώσεις της.

1) Βοήθεια στην οργάνωση της ζωής και την απόδοση στη δουλειά.

2) Να κρατήσουμε και ν’ αναπτύξουμε το αγωνιστικό πνεύμα και το δεσμό με την Πατρίδα.

3) Πολιτική ανάπτυξη και μόρφωση των γυναικών, διαπαιδαγώγηση του χαρακτήρα.

4) Βοήθεια στα παιδιά μας και στη μάνα.

Γύρω απ’ αυτά τα καθήκοντα η ΠΔΕΓ έκανε σοβαρή δουλειά στις ΛΔ και την ΕΣΣΔ. Σχετικά με τη δουλειά των γυναικών στις αρχές είχαμε πολλές δυσκολίες, κλάματα, άρνηση να δεχτούν τη νόρμα, απειθαρχίες, φανταστικές αρρώστιες κλπ. Τώρα με τη βοήθεια της ΠΔΕΓ και τη γενικότερη δουλειά του Κόμματος, οι γυναίκες βαδίζουν καλά και σταθερά στη παραγωγή. Οπως είναι φυσικό στην πρώτη γραμμή έρχονται οι μαχήτριες. Πολλές γυναίκες έγιναν μαστόροι, σταχανοβικές και ουντάρνικες στη δουλειά. Από τις 380 υφαντουργίνες που δουλεύουν σ’ ένα από τα μεγαλύτερα υφαντουργικά Κομπινάτ⁵ της ΕΣΣΔ οι 150 είναι σταχανοβικές και 60-70 ουντάρνικες. Αναφέρουμε μερικά παραδείγματα από τις γυναίκες μας στην ΕΣΣΔ.

Ελένη Δερέκα, Ολγα Μπαρτζόλα, Θωμαή Μπεκιάρη, Αννα Μπεχλιβανίδου, Αρετή Ρούνη, Μαρίκα Ευθυμιάδου 16 χρονών που ειδικεύτηκε χημικός.

Στο υφαντουργείο «Τίγρης» της Βουλγαρίας η γραμματέας της ΠΔΕΓ και δύο άλλες έγιναν μαστόρισσες (διευθύνουν τμήμα) μέσα σε 5 μήνες. Είναι πραγματικά συγκινητική η προσπάθεια των γυναικών, η αφοσίωσή τους και η πειθαρχία στη δουλειά. Ανάπηρες και ηλικιωμένες γυναίκες συναγωνίζονται τις νέες και τις γερές. Με βάση το πέρασμα όλων των γυναικών στη δουλειά η ΠΔΕΓ βοήθησε τις γυναίκες να προσανατολιστούν στα καινούργια προβλήματα να ξεπεραστούν μερικοί κλονισμοί και απαισιοδοξίες, να φύγει η στραβή αντίληψη πώς εδώ πρέπει να μας τα δίνουν όλα έτοιμα και τέλεια.

Από τότε που δημιουργήθηκε η κεντρική γυναικεία καθοδήγηση (Ιούνης 1950) προχώρησε πιο πολύ η δουλειά της ΠΔΕΓ. Αναπτύχθηκε η πολιτική δουλειά στις γυναίκες, βελτιώθηκε η κεντρική γυναικεία εφημερίδα κλπ. Παρά όμως αυτές τις καλές προσπάθειες, η πολιτική δουλειά και η διαπαιδαγώγηση στις γυναίκες είναι αδύνατη.

Η ΠΔΕΓ θα πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα στα ζητήματα:

1. Τη διαπαιδαγώγηση των γυναικών. Οι μέθοδες που θα χρησιμοποιήσει για ν’ αντιμετωπίσει σωστά το βασικό αυτό καθήκον είναι: Ανάπτυξη της επίδοσης στην παραγωγή, γνωριμία με τις σοβιετικές γυναίκες και των ΛΔ και τον πολιτισμό στις χώρες αυτές, δραστήρια συμμετοχή των γυναικών στην γενική κομματική δουλειά και ιδίως στις Κομματικές Επιτροπές και Γραφεία των ΚΟΒ, να μάθουν όλες οι γυναίκες γράμματα, σωστή χρησιμοποίηση των γυναικείων συνελεύσεων, ειδικές φροντισμένες εκδόσεις της ΠΔΕΓ κλπ.

2. Την ανάπτυξη των γυναικείων στελεχών. Εχουμε θαυμάσιες μαχήτριες, έξυπνες και μαχητικές που διακρίνονται στη δουλειά. Αυτές, στο μεγαλύτερό τους ποσοστό, θα πρέπει να εξελιχτούν σε κομματικά γυναικεία στελέχη. Με τη βοήθεια των κομματικών οργανώσεων το κάθε τμήμα της ΠΔΕΓ πρέπει να διαλέξει με σύστημα τις γυναίκες αυτές και να κάνει ειδική προσπάθεια μ’ αυτές για να τις βοηθήσει να προχωρήσουν γρήγορα. Η ΠΔΕΓ πρέπει να δουλέψει έτσι, ώστε μέσα σ’ ένα ορισμένο χρονικό διάστημα να αναπτύξει μερικές χιλιάδες γυναικεία στελέχη.[…]

Έκτο: Οι μαζικές μας οργανώσεις (ΕΠΟΝ, ΠΔΕΓ και ΝΟΦ) θα διαλυθούν. Οι οργανώσεις τους στα εργοστάσια και τα σοβχόζ θα συγχωνευθούν με τις οργανώσεις των φίλων μας. Σε συνεννόηση μαζί τους θα φκιάσουμε στις μαζικές τους οργανώσεις ομάδες προσφύγων από την Ελλάδα. Μέχρι που να γίνει η συγχώνευση αυτή θα διατηρηθούν τα συμβούλια της ΕΠΟΝ, ΠΔΕΓ και ΝΟΦ κατά χώρα.

ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΣΣΔ

Από την ομιλία της Μ. Ράπτη (Κολιγιάννη)

[…] Ανάμεσα στους λαϊκούς αγωνιστές που πριν ένα χρόνο πέρασαν προσωρινά στη ΣΕ, ένας μεγάλος αριθμός είναι και γυναίκες.

Οι δυσκολίες που περάσαμε στην αρχή για να προσαρμοστούν αυτές οι γυναίκες στην καινούργια ζωή είναι μεγάλες […]

Είχαμε και μεις απειθαρχίες στη δουλειά - απουσίες - κλάμματα κ.λπ. Και ήταν φυσικό να περάσουμε αυτές τις δυσκολίες, γιατί φέραμε κοπέλες καπνισμένες ακόμα από τον πόλεμο, με τις συνήθειες και την καθυστέρηση του χωριού τους, και τις μπάσαμε απότομα σε συνθήκες και ζωή καινούργια, τις βάλαμε στο εργοστάσιο που η πλειοψηφία τους δεν το είχε ξαναδεί. Ομως εδώ σύντροφοι, δίπλα στη μηχανή μας που δουλεύαμε κι όξω στο κάθε μας βήμα βρίσκαμε συμπαραστάτη και βοηθό το σοβιετικό λαό, το σοβιετικό εργάτη, τη σοβιετική γυναίκα. Μια γριά μαστόρισσα της φάμπρικας «Kpacнaя Bepa» όταν σχολάει η βάρδια κι ανεβαίνουν οι κοπέλες μας στ’ αυτοκίνητα για να φύγουνε, αυτή δεν φεύγει για το σπίτι της. Μένει εκεί και προσέχει. Κλείσαν την πόρτα του αυτοκινήτου; Φορέσαν όλες τους τα μαντήλια τους; «Είστε νέες και άμαθες στο κλίμα -μας λέει- πρέπει να προσέχετε. Εδώ κάνει πολύ κρύο».

Η πλειοψηφία των γυναικών μας – εκτός φυσικά από ορισμένες άρρωστες και ανάπηρες, έχουν τακτοποιηθεί σε δουλειές βασικά στο εργοστάσιο.

Την όλη μας κομματική-πολιτική διαπαιδαγωγική δουλειά στις γυναίκες μας τη στηρίξαμε:

1) Στο ν’ αγαπήσουν τη δουλειά: Να συνηθίσουν στην εργατική πειθαρχία. Ν’ ανεβάζουν διαρκώς την παραγωγή ποσοτικά και ποιοτικά. Να μάθουν τη τέχνη.

2) Να τους ανεβάσουμε το μορφωτικό ιδεολογικό τους επίπεδο.

3) Να τις συνηθίσουμε σε μια πολιτισμένη γενικά ζωή.

Και το βασικώτερο. Να τις διαπαιδαγωγήσουμε με το πνεύμα της αγωνίστριας που περιμένει να γυρίσει για να παλέψει στην Ελλάδα με το πνεύμα της καινούργιας γυναίκας που θα μοιάζει με τη σοβιετική γυναίκα.

Το 10μηνο της παραμονής μας εκεί πολλά θετικά μας έδωσε. Αλλαξε σε σοβαρό βαθμό την αρχική κατάσταση που υπήρχε στις γυναίκες. Τι κέρδισαν μέχρι σήμερα οι μαχήτριές μας στην ΣΕ. (Εγώ δεν θ’ αναφέρω πολλά για το Σοβιετικό εργοστάσιο. Συντρόφισσα και αντιπρόσωπός μας θα μιλήσει ειδικά σ’ αυτό το θέμα. Εγώ θα σταθώ σχετικά σε τούτα μονάχα τα στοιχεία.

• Στην άμιλλα της Ηλέκτρας από τις 30 γυναίκες μας ενός τμήματος εργοστασίου οι 25 βγήκανε σταχανοφικές. Δούλεψαν 70 ώρες παραπάνω η καθεμία για να τιμήσουν τη μεγάλη ηρωίδα μας.

• 118 σταχανοφικές είχαμε το μήνα Αύγουστο μονάχα στο υφαντουργικό εργοστάσιο. Πολλές πέρασαν από τεχνικές σχολές, και 10 απ’ αυτές που αρίστεψαν δουλεύουν σήμερα σαν μπριγκατιέρισσες.

Οταν κάποτε ζητήσαμε από τις μαχήτριές μας να γράψουνε, «Τι κέρδισαν στο σοβιετικό εργοστάσιο», πολλές απάντησαν: «Τη μηχανή μας την αγαπάμε όπως στον πόλεμο τα όπλα μας».

Η ελληνίδα εργάτρια έχει τα ίδια δικαιώματα στο εργοστάσιο όπως και η σοβιετική εργάτρια. Και το κάθε ελληνόπουλο την ίδια και μεγαλύτερη στοργή, αγάπη και περιποίηση στο σοβιετικό σταθμό.

Σήμερα, με μεγάλο ενθουσιασμό οι γυναίκες μας μαζί με τις σοβιετικές, υπογράφουν συμβόλαιο να ξεπεράσουν τη νόρμα τους και ναρθούν πρώτες στην 3μηνη άμιλλα που προκηρύχτηκε για την επέτειο της Οχτωβριανής Επανάστασης.

Παρακολουθάνε τα μαθήματα (πολιτικά και ρούσσικα πάνω από τα 70%. Τα πολιτικά μαθήματα γίνονται σ’ αυτές χωριστά από τους άνδρες, με απλό τρόπο, με παραδείγματα και με καλούς δασκάλους για να καταλαβαίνουν καλύτερα.

Ακόμα μια ώρα την εβδομάδα γίνεται μάθημα με ειδικό γυναικείο περιεχόμενο τέτοιο που να την ενδιαφέρει π.χ. Για τον αγώνα της, τα δικαιώματά της, τη νοικοκυροσύνη της, την εκπολιτιστική της ανάπτυξη κλπ.

Φοιτάνε στις αχτιδικές κομματικές σχολές 44 στελέχη μας και στο νυχτερινό μαρξιστικό πανεπιστήμιο 6. Σε εξετάσεις γραπτές και προφορικές που γίνανε στα πολιτικά μαθήματα, ανάμεσα στις 93 καλύτερες που βγήκανε απ’ όλες τις πολιτείες, οι 42 αρίστεψαν και οι υπόλοιπες πήραν 8 και 9 βαθμό.

Κι εδώ το ενδιαφέρον και η βοήθεια των σοβιετικών γυναικών δεν έλειψε. Στην 8η Πολιτεία μας η υπεύθυνη σοβιετική γυναίκα του Κομπινάτ, προετοίμασε πρακτικά τις κοπέλες και η ίδια παρακολούθησε τις εξετάσεις.

Σε κάθε πολιτεία μας έγιναν αρκετές διαλέξεις από σοβιετικές γυναίκες (γιατρούς - εργάτες - κομματικά στελέχη), για τις κατακτήσεις και τα δικαιώματα της γυναίκας στη ΣΕ, για το παιδί στην ΕΣΣΔ.

Στη διαφωτιστική μας δουλειά πρέπει να προσέξουμε:

1) Πιο ζωντανά να την συνδέσουμε με τον αγώνα μας, με την αποστολή μας, με την Ελλάδα και 2) Περισσότερο επίσης να τη συνδέσουμε με τα καθημερινά προβλήματα των γυναικών μας. Μέσα σ΄αυτό το περιβάλλον της στοργής και του πολιτισμού οι γυναίκες μας συνήθισαν ν’ αγαπάνε την καθαριότητα, να περιποιούνται τον εαυτό τους.

Υστερα από κάθε εκδρομή τους - επίσκεψη - η γιορτή που οργανώνεται και με τη βοήθεια των σοβιετικών, γυναικών, γυρίζουν ενθουσιασμένες, μιλάν στις εκπομπές τους, στις εφημερίδες τους για τις εντυπώσεις τους (πολλές γυναίκες μας είχαν να λένε για τα κολχόζ, πώς δουλεύουν, πώς αρμέγουν τις αγελάδες με το μηχάνημα, για τις άσπρες μπλούζες που φοράνε για την πολιτισμένη γενικά ζωή του κολχόζνικου).

Στα ρούσικα σύντροφοι, παρ’ ότι οι μαχήτριές μας παρουσιάζουν μια αισθητή καλυτέρευση σε σχέση με το πώς ήταν στην αρχή, αν πάρουμε υπόψη μας ότι κοντεύουμε χρόνο εκεί δεν πρέπει καθόλου νάμαστε ευχαριστημένοι. Η γλώσσα για μας εκεί είναι σοβαρό εμπόδιο στη δουλειά μας στη καθημερινή ζωή και στην εκπλήρωση της αποστολής μας γενικώτερα. Φταίει στην καθυστέρηση το ότι πολλές κοπέλες μας είναι αγράμματες όμως περισσότερο το ότι η υπόθεση αυτή θέλει καλή οργάνωση και ειδικό βάρος να ρίξουμε.

Η πειθαρχία μας στη δουλειά, σε σχέση μ’ αυτή που δείχνουν οι σοβιετικοί εργάτες, βρίσκεται ακόμα χαμηλά. Εχουμε απουσίες από τα μαθήματα, πολλά στελέχη μας δεν διαβάζουν, δεν πάν προετοιμασμένες στο μάθημα. Αρκετές κοπέλες μας τις τραβάει η οικογενειακή ζωή και ξεφεύγουν από μια σειρά υποχρεώσεις τους. Καθυστερούμε στην εκπολιτιστική ανάπτυξη των γυναικών μας. Για τις ελλείψεις μας αυτές φταίει βασικά η προέλευσή τους, η καθυστερημένη ζωή που ζήσανε, οι συνθήκες του πολέμου κλπ. Ομως εδώ θα πρέπει να δούμε και τις δικές μας αδυναμίες.

• Εφταιξε το γεγονός ότι εμείς αργά αρχίσαμε τη δουλειά στις γυναίκες.

• Επίσης το ότι στην αρχή η δουλειά μας δεν έγινε στο βαθμό που έπρεπε υπόθεση των ΚΟ.

• Εφταιξε βασικά και το ότι: Στη δουλειά μας έλειψε ο σωστός προσανατολισμός. Περισσότερο περιοριστήκαμε σε μια αντιγραφή της γενικής δουλειάς. Κάναμε πολλές συνεδριάσεις συσκέψεις. Το ίδιο θέμα π.χ. το άκουγε η μαχήτρια στη συγκέντρωση του εργοστασίου, στη δημοκρατική συνέλευση, στον πυρήνα, στην ΕΠΟΝ, το ίδιο τους βάζαμε και μεις. Στο μεταξύ ήταν και γυναίκα, ήθελε να πλύνει να διαβάσει. Δηλαδή την κουράζαμε με παραπανίσιες πράξεις. (Σε μια πολιτεία η υπεύθυνη μάζεψε από τον κινηματογράφο τις γυναίκες να τις συνεδριάσει).

Δηλαδή από τη δουλειά μας έλειψε το βάθος και ο διαπαιδαγωγικός χαρακτήρας σε μεγάλο βαθμό. Δεν βλέπαμε τη γυναίκα και σαν άνθρωπο, με τις έγνοιές της, με τις στενοχώριες της, με τον καϋμό της μάνας, με τη σκέψη της επονίτισσας, σαν παντρεμένη που ζει την οικογενειακή ζωή. Τη γυναίκα που είναι άρρωστη ή την άλλη που τους έχασε όλους από το σπίτι της πολύ λίγο την προσέξαμε. Και η στοργή και το ενδιαφέρον που τόσο χρειάζεται η γυναίκα έλειψαν σε μεγάλο βαθμό. Μια χαροκαμένη μάνα στην 8η Πολιτεία ξεκόβονταν από τον άλλο κόσμο κι έκλαιγε συνέχεια. Οι δικές μας και τα στελέχη μας λίγο το πρόσεξαν αυτό. Η σοβιετική γιατρίνα της πολιτείας (μια αισιόδοξη γυναίκα) τη συμπάθησε ιδιαίτερα, την έκανε παρέα, στα τελευταία την κατάφερε να την πάρει σπίτι της. Εκεί της είπε το μυστικό της άνοιξε και τη δική της καρδιά. (Και μένα ο άντρας μου και ο αδελφός μου σκοτώθηκαν στον πόλεμο. Ομως δεν κλαίω. Αντιμετώπισα ψύχραιμα αυτά τα χτυπήματα και σήμερα δουλεύω όσο μπορώ. Ετσι θα εκδικηθώ το θάνατό τους).

Οι σοβιετικές γυναίκες μας δείχνουν καθημερινά πώς πρέπει να μελετάμε τον κόσμο λεπτομερειακά και ολόπλευρα.

Ενα άλλο παράδειγμα: Μια μέρα κάλεσαν έκτακτη συγκέντρωση των σοβιετικών γυναικών ενός τμήματος του εργοστασίου γιατί 3 παιδάκια δεν πήγαιναν καλά στα μαθήματα. Το θέμα ήταν: Τι πρέπει να κάνουνε αυτές οι σοβιετικές μάνες για τα παιδιά. Στη δουλειά μας χρησιμοποιούμε μια σειρά στελέχη γυναικεία δοκιμασμένα στον πόλεμο, δοκιμασμένα και σε τούτο το μέτωπο της δουλειάς σήμερα. Ομως στο μεγαλύτερο ποσοστό τους τα στελέχη μας αυτά παρουσιάζουν ανεπάρκεια - ελλείψεις και δεν αναπτύσσουν αρκετή πρωτοβουλία. Εδώ έλειψε από μας η στενή παρακολούθηση και η βοήθεια ειδικά στις κοπέλες που τραβάν μπροστά (στη δουλειά, στο μάθημα, στη ζωή για να μπορέσουμε έτσι να φτιάξουμε στελέχη που να σκέφτονται, να προβληματίζονται. Τι πείρα μας δίνουν και σ’ αυτό οι σοβιετικές γυναίκες. Για κάποια καλή δική μας κοπέλα που βγήκε σταχανοβικά, η σοβιετική υπεύθυνη του τσεχ⁶ της μας λέει «Αυτό το κορίτσι έχει καλό χαρακτήρα. Αγαπάει τη δουλειά της. Σκέφτεται καλά. Πρέπει να τη χρησιμοποιήσετε σε υπεύθυνη δουλειά κι όλοι μας θα τη βοηθήσουμε ν’ αναδειχτεί». Για να ξεπεράσουμε αυτές τις αδυναμίες μας και να πάρει το σωστό προσανατολισμό η δουλειά μας δίπλα στις κομματικές επιτροπές ιδρύθηκαν τελευταία, γυναικεία γραφεία με βάση τα γραφεία που φτιάξαμε ύστερα από το 7ο συνέδριο του Κόμματος. Τα γραφεία αυτά, είναι βοηθητικά όργανα για την ιδιαίτερη γυναικεία δουλειά. Σκοπό τους έχουνε να μελετάνε κολεχτιβίστικα τα προβλήματα και γενικά δουλειές, και να προτείνουν λύσεις στις κομματικές επιτροπές. Να βοηθάνε τις γυναίκες μαζί με την ΚΟ να λύνουνε τα ατομικά ζητήματα που τους εμποδίζουν ν’ αναπτυχτούν και να βοηθάνε δραστήρια για την ανάπτυξη γυναικείων στελεχών. Για την άμεση παρακολούθηση, έλεγχο, βοήθεια από την κομματική πλευρά σε κάθε ΚΕ έχουμε γυναίκα που στον καταμερισμό της παρακολουθάει αυτό τον τομέα της δουλειάς μας.

Ομως όλες αυτές τις γυναίκες η κομματική οργάνωση πρέπει να τις βοηθήσει να σκέφτονται, να προβληματίζονται και γενικώτερα νάχουνε γνώμη για κάθε ζήτημα (όχι μονάχα για γυναικεία). Να αισθάνονται την ευθύνη σαν μέλη της ΚΕ για όλα τα ζητήματα και να χρησιμοποιούνται ανάλογα.

Ετσι θα αναδείξουμε γυναικεία στελέχη, ολόπλευρα κατατοπισμένα που να μπορούν και γενικώτερα να δουλέψουν όπου τις χρειαστεί το κόμμα σήμερα και αύριο στην ανοικοδόμηση της Ελλάδας. […]

Από την ομιλία της Ν. Παπαδοπούλου

Θα προσπαθήσω να σας δώσω με παραδείγματα που θα σας φέρω από τη δουλειά μας στο σοβιετικό εργοστάσιο, τι κερδίσαμε εμείς οι μαχήτριες και τι ελλείψεις παρουσιάσαμε που πρέπει να τις ξεπεράσουμε.

Σύντροφοι. Είναι όμορφο το εργοστάσιο, είναι πραγματικά σαν μια όμορφη πολιτειούλα. Εχει μεγάλες αυλές με δενδροφυτείες σαν μικρά δασάκια, όμορφα πολύφωτα, έχει στους δρόμους, ραδιόφωνα και μικρόφωνα στα πιο κεντρικά μέρη του εργοστασίου. Μα δεν είναι μόνο αυτό, το κάθε εργοστάσιο έχει το βρεφικό του σταθμό, το σπίτι ανάπαυσης και όμορφα καθαρά εστιατόρια να τρων οι εργάτες. Εχει μπάνια και κινηματογράφους μέσα εκεί.

Ακόμη εκείνο που δίνει ξέχωρη ομορφιά είναι οι τιμητικοί πίνακες των σταχανοφικών του εργοστασίου που σ’ αυτούς μπροστά καμαρώνει όλο το εργοστάσιο. Την όμορφη αυτή εικόνα του εργοστασίου την συμπληρώσαμε με τη γνωριμία μας με τους σοβιετικούς εργάτες. Μας έκανε εντύπωση η αγάπη που τρέφουν οι σοβιετικοί εργάτες για τη δουλειά και η συναίσθηση της ευθύνης που έχουν στο Κράτος και στον Μεγάλο Στάλιν. Είδαμε τορναδόρισες σοβιετικές να υπολογίζουν σε πόσα λεφτά θα αλλάζουν κάθε φορά το μαχαίρι να μη χασομερίσουν, υφάντριες να υπολογίζουν το δευτερόλεπτο από το δέσιμο της κλωστής. Ακόμη εργάτριες να κάνουν τεράστια οικονομία στη χρησιμοποίηση της πρώτης ύλης μαζεύοντας από κάτω και την παραμικρή κλωστίτσα στο υφαντουργείο αν και το μέρος αυτό παράγει το περισσότερο βαμβάκι στη ΣΕ.

Αυτοί οι εργάτες που τόσο αγαπούν και φροντίζουν για τη δουλειά κάθε μέρα αναδείχνονται σε σταχανοφικούς και ουντάρνικους και εκπληρώνουν το πλάνο του εργοστασίου.

Αυτοί οι σοβιετικοί εργάτες και εργάτριες γίναν δικοί μας δάσκαλοι. Εμείς προσπαθήσαμε να πάρουμε όσο μπορούσαμε καλύτερα αυτά που μας έδιναν. Οι σοβιετικοί μας μάστοροι προσπάθησαν να μας μάθουν από αυτά που ήξεραν όχι σε 6 μήνες (που είναι το κανονικό για έναν μαθητή) αλλά σε λιγώτερους. Και έτσι σε 2 μήνες άρχισαν να βγαίνουν οι πρώτες εργάτριες.

Μια μαχήτριά μας μάθαινε τόρνο. Αυτή η κοπέλα σε 1½ μήνα ονομάστηκε εργάτρια, στο δεύτερο πήρε μόνη της τη μηχανή και στους 3 της δώσαν να μάθει άλλη κοπέλα.

Η Λουτατίδου Ελευθερία έμαθε τη δουλειά της καλά, πέρασε από τεχνική σχολή αρίστευσε και τώρα έγινε δασκάλα σε 40 καινούριες κοπέλες που της εμπιστεύτηκαν οι σοβιετικοί.

Η Μπόσκου Ευδοκία ξεπέρασε τη νόρμα της περισσότερο απ’ όλες μέσα στο τμήμα της κατά 370%. Ονομάστηκε σταχανοφικιά και με την όλη της στάση που υπολογίζεται από τους σοβιετικούς ανθρώπους τοποθετήθηκε μαστόρισσα σε βάρδια μέσα στο τσέχ. Στην άμιλλα για την πρωτομαγιά είχαμε πολλές ουντάρνικες και σταχανοφικές. Μια από τις καλύτερες σταχανοφικιές μας, η Ηλιάδου Μαρίκα βγήκε στην εξέδρα (στην παρέλαση της Κόκκινης Πρωτομαγιάς) με τους σταχανοφικούς σοβιετικούς. […] Επίσης η Ευθυμιάδου Μαρίκα 16 χρονών έμαθε ρούσικα και χημικός και τώρα θα τη στείλουν σε Ινστιτούτο Χημείας.

Με τα παραδείγματα αυτά θέλησα να σας δείξω την προσαρμογή των μαχητριών μας στο σοβιετικό εργοστάσιο, σε χρονικό διάστημα γρήγορο, χάρη στη βοήθεια των σοβιετικών εργατών και εργατριών.

Μετά από την πρακτική μας εξάσκηση σε πολλά εργοστάσια άρχισαν τα τεχνικά μαθήματα. Αρκετές μαχήτριές μας πέρασαν από τις σχολές μαστόρων.

Ομως σ’ αυτό το διάστημα παρουσιάσαμε αρκετές ελλείψεις και αδυναμίες. 1) Δεν αποκτήσαμε όλες στο βαθμό που χρειάζεται την εργατική πειθαρχία. Αυτό εκδηλώνεται ορισμένες φορές ότι έχουμε ακόμα αδικαιολόγητες απουσίες, αργούν στη δουλειά είτε κάθονται περισσότερο απ’ ότι χρειάζεται στο μεσημεριανό φαγητό. Πολλές φορές ζητούν αλλαγή δουλειάς βλέποντας τις δυσκολίες, ακόμη δεν φροντίζουν για την εξάλειψη των σκάρτων.

2) Τα πρώτα μας καλά αποτελέσματα στη δουλειά είχαν σαν αποτέλεσμα ως ένα βαθμό να δημιουργήσουν ένα πνεύμα αυτοϊκανοποίησης σε ορισμένες μαχήτριες και να εκφράζονται (πως εμείς περνάμε και τις σοβιετικές). Αυτή η αυτοϊκανοποίηση είχε σαν αποτέλεσμα να σταματούν και να μη προχωρούν πιο πολύ στη δουλειά.

3) Ακόμη ορισμένες τις χαρακτηρίζει μια τσαπατσουλιά στη δουλειά και πολλές φορές κοιτάνε να βγάλουν ποσότητα και όχι ποιότητα.

4) Μπροστά στις δυσκολίες πολλές φορές σταματάμε, δεν τις αντιμετωπίζουμε στη δουλειά τις δυσκολίες παλικαρίσια όπως οι σοβιετικές εργάτριες.

5) Εχουμε και ένα μικρό αριθμό γυναικών μας που δε φτάνουν τη νόρμα. Τέτοια παραδείγματα έχουμε όχι όμως σε μεγάλο βαθμό.

Περνάω τώρα σ’ ένα άλλο ζήτημα. Στη βοήθεια των σοβιετικών γυναικών […]

Μας μιλάν ότι γρήγορα θα γυρίσουμε στην πατρίδα μας και θα την χτίσουμε όπως τη ΣΕ. Ακόμα μας φέρνουν παραδείγματα την δικιά τους ιστορία και επανάσταση πως πάλεψαν αυτές στα χρόνια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου και ζητάνε με λεπτομέρειες να μάθουν τη δικά μας Ιστορία.

Είναι ενημερωμένες στα νέα της πατρίδας μας και είναι χαρακτηριστικό ότι καθημερινά μας λένε τα νέα από τις εφημερίδες που διαβάζουν και από τα ραδιόφωνα. Αυτό μας συνδέει περισσότερο με τις ηρωίδες σοβιετικές γυναίκες που έχουν δώσει στα μαύρα χρόνια του πολέμου χιλιάδες θύματα. Οπως καταλαβαίνεται όταν πήγαμε στη Σοβιετική Ενωση εμείς δεν ξέραμε τίποτα ρούσικα. Πηγαίνοντας στο εργοστάσιο σκεφτόμασταν αυτή τη μεγάλη δυσκολία που μας φαίνονταν βουνό, πως θα την ξεπεράσουμε. Ομως οι σοβιετικές γυναίκες, με υπομονή παραδειγματική μας βοηθούν σ’ αυτό με πολλούς τρόπους.

Σ’ ένα εργοστάσιο παίρνουν μόνες τους απόφαση να μας μάθουν κάθε μέρα από 10 λέξεις.

Σ’ ένα ξύλο μας βάζουν τα γράψουμε λέξεις με μεγάλα γράμματα και τις κρεμάνε στο πιο κεντρικό σημείο του τμήματος για να τις βλέπουμε και την ώρα της δουλειάς να τις μαθαίνουμε, αυτές την επομένη μέρα αλλάζονται. Ακόμα όταν πηγαίνουμε για συνεργασία με τις σοβιετικές υπεύθυνες του εργοστασίου επιμένουν να πηγαίνουμε χωρίς διερμηνείς για να συνεννοούμεθα στη γλώσσα και ας τα λέμε στραβά. […] Στην μηχανή με κάθε τρόπο προσπαθούν να μας τα μαθαίνουν όλα σύντομα και όταν δυσκολευόμαστε στοργικά και υπομονετικά μας συμβουλεύουν και μας δείχνουν την δουλειά πρακτικά. Ομως την αγάπη τους την εκδηλώνουν και με άλλους τρόπους. Σ’ ένα εργοστάσιο για τις ελληνίδες μωρομάννες διατέθηκε ειδικό αυτοκίνητο για να πηγαίνουν το πρωί τα παιδιά τους στο σταθμό ενώ οι σοβιετικές μητέρες στον ίδιο σταθμό τα πηγαίνουν με τα πόδια. Οι σοβιετικές γυναίκες ακόμα ενδιαφέρονται για το ντύσιμό μας, για το χτένισμα και για την εμφάνιση που προσέχουν με καταπληκτική λεπτομέρεια. Είναι ακόμα χαρακτηριστικό η ξεχωριστή βοήθεια και προσπάθεια που κάνουν για να βοηθήσουν τις υπεύθυνες μας στο ν’ αντιμετωπίζουν τα καθημερινά προβλήματα. Σοβιετική υπεύθυνη ενός εργοστασίου κάλεσε τη δική μας υπεύθυνη να πάει για συνεργασία, όμως μαζί της νάχει και ένα σχέδιο μηνιάτικου πλάνου δουλειάς. Το συζήτησαν μαζί σ’ όλες τις λεπτομέρειες και η ίδια το συμπλήρωσε. Η ίδια στον καταμερισμό ανέλαβε αρκετή δουλειά του πλάνου. Στην υπεύθυνή μας ακόμα της έδειξε με τον τρόπο που στο βιβλίο της κρατά, τις πιο βασικές σημειώσεις και ζητήματα που απασχολούν τις γυναίκες και πώς φροντίζει να τα λύσει. Χαρακτηριστικότερο όμως που δείχνει την αμέριστη βοήθεια που μας δίνουν είναι και τούτο δω. Σε μια μεγάλη αχτίδα της πόλης που ζούμε έγινε από τη σοβιετική καθοδήγηση της αχτίδας αχτίφ 4 μεγάλων εργοστασίων με ειδικό θέμα τη βοήθεια που πρέπει να μας δώσουν. Εκεί μας έκαναν συγκεκριμένες υποδείξεις για τη δουλειά μας πράγμα που μας βοήθησε πολύ. Η σοσιαλιστική άμιλλα μας έδωσε καινούργια φτερά. Η Αννα Πεχλιβανίδου για την επέτειο της Οχτωβριανής επανάστασης υπόγραψε να ξεπεράσει 130% τη νόρμα της δουλεύοντας 15 λαναριστικές μηχανές. Η ίδια κιόλας στον πρώτο μήνα έφτασε τη νόρμα της 168%. Το εργοστάσιο την τίμησε βάζοντας μπροστά στις μηχανές της μεγάλα πλακάτ με ελληνικά και ρούσσικα γράμματα. Εχουμε τέτοια πολλά παραδείγματα της άμιλλας. […]

ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ

Από την ομιλία της Β. Αγουρίτση

[…] Λίγα για τη γυναικεία οργάνωση σύντροφοι. Η δουλειά μας στις γυναίκες παρά τη βοήθεια που δόθηκε από την κομματική μας οργάνωση παρουσιάζει ακόμα αδυναμίες.

Βασικά είναι το ότι μέχρι σήμερα δεν έγινε συνδιάσκεψη να βγάλει ένα γερό καθοδηγητικό όργανο με μια υπεύθυνη να συντονίσει όλη τη γυναικεία δουλειά, να βοηθήσει τα γυναικεία γραφεία για να αναπτύξει ειδική δουλειά στις γυναίκες. Παρόλη την έλλειψη ενός ολοκληρωμένου καθοδηγητικού οργάνου μπόρεσε βασικά και ανταποκρίθηκε στα βασικά και γενικώτερα καθήκοντα και κατά πρώτον λόγο στη παραγωγή.

Δίπλα σε όλη τη γενικότερη προσπάθεια που γίνεται από την κομματική οργάνωση δεν έλειψε και η συμβολή της γυναίκας. Πως δουλέψαμε στο σημείο αυτό.

Ξέχωρα από τις συνελεύσεις που κάναμε μιλήσαμε ιδιαίτερα στις κομμουνίστριες, εξηγήσαμε τη σημασία της δουλειάς και το ρόλο που πρέπει να παίξουν. Αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς ήταν ότι όλες οι κομμουνίστριες πήγαν πρώτες στην παραγωγή και τράβηξαν μαζί τους πολλές άλλες.

Οργανώσαμε αλληλογραφία των γυναικών που δουλεύουν στα εργοστάσια με τις γυναίκες που μέναν στα χωριά χωρίς δουλειά. Τα γράμματα αυτά μιλούσαν για πλεονεκτήματα της δουλειάς κ.λπ. Μ’ αυτό τελικά καταφέραμε να τραβήξουμε όλες τις γυναίκες στην παραγωγή.

Στην παραγωγή ένας βασικός ρόλος της υπεύθυνης μας ήταν να βοηθήσει τις γυναίκες μας να ξεπεράσουν τις δυσκολίες που συναντούσαν στη δουλειά.

Πρώτα βάλαμε καθήκον τις ίδιες τις υπεύθυνές μας να μάθουν γρήγορα και καλά την τέχνη και τη γλώσσα, έτσι που να μπορούν να βοηθήσουν και τις άλλες γυναίκες. Μα και να σκέπτονται και να βρίσκουν τρόπους καλύτερης βοήθειας. […]

Σήμερα στα εργοστάσια, στις επιχειρήσεις, στην αγροτική δουλειά, σοβχόζ, κολχόζ οι περισσότερες γυναίκες περνούν τη νόρμα. Υπάρχουν ανάμεσα στους ουντάρνικους και γυναίκες πολλές που έχουν υπογράψει σοσιαλιστικά συμβόλαια και θα υπογράψουν και άλλες. Ακόμα γριές 50-60 χρονών πήραν βιβλιάριο ουντάρνικων. Οπως είναι η γριά Κεραμίδου Μάρθα με 3 θύματα στον αγώνα μας. Οταν της δώσαν το βιβλιάριο είπε τα εξής χαρακτηριστικά λόγια. «Με τη δουλειά μου θα πάρω πίσω το αίμα των παιδιών μου». […] Η γυναικεία οργάνωση φρόντισε ιδιαίτερα να αναπτύξει και αλληλεγγύη στις γυναίκες. Αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς ήταν να έχουμε συγκινητικές και μεγάλες προσφορές για τους αναπήρους για τα σανατόρια για Παιδικούς Σταθμούς για την Κορέα κ.λπ. […]

Εχουμε περιπτώσεις που τα στελέχη μας δεν μελετούν τα προβλήματα του κόσμου και δεν δίνουν λύση, αρκούνται πολλές φορές να αναφέρουν απλώς τα γεγονότα και δεν προσπαθούν οι ίδιες να δώσουν πρακτική και συγκεκριμένη βοήθεια. Π.χ. στο Αραντάρ στην άμιλλα του υφαντουργείου οι γυναίκες ενώ η ποσότητα ανέβαινε η ποιότητα έπεφτε. Η υπεύθυνη έβλεπε το καθημερινό δελτίο δουλειάς ότι οι γυναίκες βγάζουν τρίτης και τετάρτης κατηγορίας υφασμάτων. Αρκέστηκε να αναφέρει το ζήτημα στον υπεύθυνο του εργοστασίου, ότι η ποιότητα έπεσε, όμως δεν βοήθησε πρακτικά τις γυναίκες να ξεπεράσουν αυτή την αδυναμία.

Παρά την πρόοδό της η γυναικεία οργάνωση έχει να κάνει ακόμα πολλά.

1. Χρειάζεται να πείσουμε ορισμένες μάνες που βαστάν τα παιδιά μαζί τους να τα στείλουν στους ΠΣ τώρα που συγκεντρώνονται πιο κοντά. Να βοηθήσουμε το πολιτικό ιδεολογικό μέτωπο.

2. Να πείσουμε ορισμένες γυναίκες που έχουν τους άνδρες τους να δουλεύουν και αυτές, ακόμα δεν πήγαν στην παραγωγή.

3. Πρέπει σύντροφοι να στρατολογήσουμε στο κόμμα μας κι άλλες γυναίκες και τέτοιες έχουμε, γυναίκες που πολέμησαν καλά στο Δημοκρατικό Σταθμό (ΔΣ) και σήμερα ανταποκρίνονται στη δουλειά τους. Ξεπερνούν τη νόρμα. Ομως χρειάζεται μια καλή μελέτη από την κομματική επιτροπή. Ακόμα πρέπει να αναδείξουμε γυναικεία στελέχη.

ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Από την ομιλία της Χ. Μαστακά

[…] Η Κομματική Οργάνωση της Ρουμανίας προσπάθησε να δώσει αυτό τον προσανατολισμό (σ. ΚΟΜΕΠ: να περάσουν στην παραγωγή) σ’ όλο τον κόσμο με περισσότερο στις γυναίκες που ιδιαίτερα χρειάστηκε να βοηθηθούν γιατί ήταν πιο καθυστερημένο κι αδύνατο υλικό. Γυναίκες ηλικιωμένες αγρότισσες σχεδόν όλες τους χρειάστηκαν ιδιαίτερη δουλειά για να τις πείσουμε να μπουν στα εργοστάσια και να αγαπήσουν τη μηχανή, να συνηθίσουν στη δύσκολη δουλειά μέσα στα σίδερα και στο δυνατό θόρυβο των πιστολέτων.

Στο άκουσμα της απόφασης του κόμματος και στη σωστή κομματική δουλειά που έγινε για την εφαρμογή της ένας σοβαρός αριθμός από γυναίκες δουλεύει σήμερα στη βαριά βιομηχανία της Χονετουάρας και της Βραΐλας. […] Με την καθοδήγηση του κόμματος τα γυναικεία κομματικά μας στελέχη κάνουν μια σοβαρή και μελετημένη δουλειά πάνω στο ζήτημα της ανάπτυξης της δουλειάς των γυναικών. Βρίσκοντας καθημερινά καινούριους τρόπους και μέθοδες βοήθειας. Η χρησιμοποίηση όλων των γυναικείων κομματικών μελών ξεκινώντας από τις πιο απλές μορφές βοήθειας στις γυναίκες είχε πολύ καλά αποτελέσματα εκεί που εφαρμόστηκε, π.χ. κάναμε κατανομή των κομματικών γυναικείων δυνάμεων στα διάφορα εργοστάσια και σε κάθε γυναικείο κομματικό μέλος δώσαμε υπεύθυνα να βοηθά 2-3 εξωκομματικές. Σήμερα μπορούμε να πούμε σαν αποτέλεσμα όλης της δουλειάς αυτής ήταν να αφοσιωθούν όλες στην παραγωγή και να μάθουν τη μηχανή αυτές που πήραν.

Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα που γυναίκες ξεπέρασαν τη νόρμα τους σε μια δουλειά αρκετά δύσκολη και βαρειά. Στα εργοστάσια της Χονετουάρας η γρηά μάννα Γραμόλη Βασιλική που είναι κοντά στα 50 χρόνια ξεπέρασε τη νόρμα της κατά 160%. Στα εργοστάσια της Βραΐλας η Μιχαηλίδου και η Μπαντιανούδη, που και οι δύο τους είναι μάννες και θυσίασαν τους άντρες τους για τη λευτεριά της Ελλάδας, δουλεύουν με την πιο μεγάλη αφοσίωση και ξεπερνάν τη νόρμα τους στο χυτήριο κι οι δύο μαχήτριες του ΔΣ και μάλιστα η Μπαντιανούδη ηλικίας 32 χρόνων προτάθηκε μια φορά για το διάσημο (παράσημο) «Ηλέκτρας» και μια φορά για μετάλλιο ανδρείας.

Σοβαρή βοήθεια στην απόδοση της δουλειάς των γυναικών μας έχει και το προσωπικό παράδειγμα των γυναικείων μας στελεχών. Με συγκίνηση οι γυναίκες του Κουζίρ βλέπουν και μιλούν για την κομμουνίστρια υπεύθυνή τους Ευγενία που στον πόλεμο ήταν πρώτη και σήμερα με το μωρό στην αγκαλιά βγαίνει από τις πρώτες στη δουλειά. Στην πλειοψηφία τους οι γυναίκες είναι παραδείγματα πειθαρχίας και εργατικότητας, δουλεύουν συνειδητά κι ακούραστα γιατί μέσα στα βάσανα και τις ταλαιπωρίες του αγώνα μέσα στις θυσίες των ανθρώπων τους στη φωτιά του πολέμου απόκτησαν αγωνιστική συνείδηση. Αγάπησαν και πίστεψαν στο κόμμα τους, γιατί η απόδοση στη δουλειά τους έγινε καθημερινή υπόθεση του κόμματος. […] Επίσης και η δημιουργική αξιοποίηση του λέφτερου χρόνου που δίνεται στις γυναίκες μετά το 8ωρο, απλά και πρακτικά δηλ. να τις βοηθάμε στο σπίτι, στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους με απλές διηγήσεις και μαθήματα. Επίσης στην πολιτική ανάπτυξη των γυναικών περισσότερο πρέπει να βοηθήσει το κόμμα, γιατί γυναίκες καθυστερημένες κι απλές έχουν μεγάλη ανάγκη μόρφωσης που θα βοηθήσει και στο ανέβασμα της επίδοσής τους στη δουλειά μα και γενικότερα στη προσανατόλιση. Οι κομματικές οργανώσεις βοήθησαν στο δυνάμωμα της γυναικείας δουλειάς ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό μα η βοήθεια αυτή μπορούσε νάναι ακόμα πιο ολοκληρωμένη, χαρακτηριστικά ποτέ ένα κομματικό όργανο δε συνεδρίασε με θέμα που ν’ αφορά τις γυναίκες.

Η περίπτωση ενός κοβίτη που εξέφρασε τη γνώμη για μια κοπέλλα που βρίσκεται στο γραφείο της ΚΟΒ «καλή η Μαρία φιλότιμη, ηθική, προσωπικό παράδειγμα στη δουλειά, μα την απασχολούν πιο πολύ τα γυναικεία ζητήματα». Ο ίδιος όμως ποτέ ούτε σύσταση έκανε στη σ. γι’ αυτό το πράγμα.

Με τη μεγαλύτερη κολεχτιβίστικη συνεργασία και βοήθεια των κομματικών οργάνων με τα γυναικεία μας κομματικά στελέχη, η απόδοση των γυναικών στη δουλειά τους είναι φανερό πως θα βελτιωθή ακόμη πολύ κι οι κομμουνίστριες θα εκπληρώσουν καλύτερα τη γενική γραμμή του κόμματος που γίνεται σήμερα στην αγκαλιά της ΛΔ της Ρουμανίας. Εχουν δίπλα τους το ΚΚΕ που τις καθοδηγεί, τις προσανατολίζει στη γραμμή του μόλες τις πλούσιες δυνατότητες που μας δίνει η ΛΔ. Μ’ όλα αυτά τα εφόδια και τις ευκολίες οι κομμουνίστριες έχουμε καθήκον να γίνουμε πιο καλές αγωνίστριες ικανές να βρεθούμε γρήγορα δίπλα στις χιλιάδες ελληνίδες που στη σκλαβωμένη μας πατρίδα κάτω από την πιο μεγάλη τρομοκρατία και βασανιστήρια μακρονήσια και εκτελέσεις αψηφώντας κάθε κίνδυνο προσπαθούν να πάρουν τη γραμμή του κόμματος και μαζί μ’ ολόκληρο το λαό μας να παλέψουν και να νικήσουν.

ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Από την ομιλία της Δ. Αρμπαζτάνη

[…] Στην Φιλιππούπολη η κομματική οργάνωση δώρησε στους καπνεργάτες μας τη βιογραφία του μεγάλου δασκάλου Γ. Δημητρώφ γιατί κάναν τέτοια καλή δουλειά μέσα στα εργοστάσια που ξεσήκωσε όλους τους εργάτες και ανέπτυξε πολύ την παραγωγή. Οι προσφορές των συντρόφων μας είναι πολύ μεγάλες για τον έρανο της ειρήνης. Στα εργοστάσια του Δημητρώφγκραντ οι εργαζόμενοι δώσαν από 3-4 μεροκάματα ο καθένας. Οι γυναίκες των εργοστασίων Γ. Δημητρώφ και «Τίγρι» έδωσαν για δεύτερη φορά στον έρανο 27 χιλ. λέβα.

Οι καινούριες εργάτριες που μόλις 10 μέρες είχαν πιάσει δουλειά τα πρώτα χρήματά τους τα δώσαν στον έρανο. Μα δεν είναι μόνο οι προσφορές που δίνουν αλλά αναπτύσσουν πολύ τη δουλειά. Η Κόκορη μας λέει «εγώ για την ειρήνη πήρα ακόμα μια μηχανή, τις έκανα τέσσερις και φροντίζω να ξεπεράσω τον μήνα αυτό το πλάνο περισσότερο από τον πρώτο μήνα». Το εργοστάσιο μέσα σε λίγες μέρες αφού είδε πως καλά δουλεύει τις 4 μηχανές τις δίνει ακόμα δύο, δηλ. 6. Δίσταζε να τις πάρει στην αρχή μα «για την ειρήνη θα τις πάρω και θα τα καταφέρω ν’ ανταποκριθώ. Ετσι τώρα δουλεύει στην μπριγάδα των ουντάρνικων γυναικών. […]

Στην γυναικεία δουλειά. Εδώ το κόμμα είδε σωστά την ανάγκη της γρήγορης οργάνωσης της μέσα στα εργοστάσια όπως και το πραγματοποίησε. Αυτό βοήθησε πολύ στην γρήγορη προσαρμογή των γυναικών στις καινούριες συνθήκες ζωής και ιδίως στην παραγωγή. Εδώ έγινε και μια σοβαρή δουλειά στην ανάπτυξη γυναικείων στελεχών. Η κομματική επιτροπή μελέτησε τις κοπέλες και τοποθέτησε σ’ όλα τα κομματικά όργανα και γυναίκες. Οι ΚΟΒ βοηθάνε ικανοποιητικά στην ΠΔΕΓ π.χ. Στο εργοστάσιο που δεν μπόρεσε να πάει γρήγορα το συμβούλιο για να οργανώσει το τμήμα της ο κομματικός υπεύθυνος με πρωτοβουλία του οργανώνει τη δουλειά αυτή κι έτσι βοηθά στην όλη γυναικεία δουλειά.

Εχουμε φυσικά και αρνητικά παραδείγματα. Σ’ ένα εργοστάσιό μας οι γυναίκες παρουσιάζουν αδυναμίες όπως κλεψιές, καθυστέρηση στην παραγωγή κ.λπ. Ο κομματικός υπεύθυνος ενώ βλέπει την κατάσταση αυτή, δεν είδε την ανάγκη της ξεχωριστής βοήθειας που θάπρεπε να δώσει στο γραφείο της π.χ. τι μέτρα να πάρει για να βοηθήσει τις γυναίκες για το ξεπέρασμα των αδυναμιών. […]

ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ

Από την ομιλία της Ε. Γκέρου

Εγώ θα μιλήσω για τη βοήθεια που έδωσε η κομματική οργάνωση στις γυναίκες.

Με τον ερχομό όλων των προσφύγων στην Πολωνία, έμπαινε πρόβλημα στην κομματική οργάνωση να δει μαζί με όλα τα προβλήματα ιδιαίτερα τις γυναίκες, που αποτελούσαν ένα σημαντικό αριθμό. Να ανταποκριθούνε στα καινούρια καθήκοντα και βασικά να μπούμε στην δουλειά και να αποδόσουμε σ’ αυτή.

Είναι γεγονός ότι στο σημείο αυτό στην αρχή συναντούσαμε πολλές δυσκολίες, γιατί το γυναικείο υλικό που είχαμε αποτελούνταν στην πλειοψηφία από υλικό ηλικιωμένο. Ακόμα έκδηλα ήταν τα σημάδια της τιτικής επίδρασης. Μια σειρά συνθήματα κυκλοφορούσανε. Οπως «ήρθαμε στην Πολωνία για να πεθάνουμε. Δεν θα δουλέψουμε και θα μας ταΐσει ο Μπιερούτ». Τα συνθήματα αυτά περισσότερο επηρέαζαν τις γυναίκες που ήταν πιο καθυστερημένο υλικό. Παρουσιάστηκαν περιπτώσεις μαζικής άρνησης για δουλειά. Και χρειάστηκε η κομματική οργάνωση να ρίξει όλο το βάρος και τα κομματικά γυναικεία στελέχη να δουλέψουν με πολύ επιμονή, εντατικά για να ξεπεραστούν αυτές οι δυσκολίες.

Τρόπους που χρησιμοποιήσαμε για να μπάσουμε τον κόσμο στη δουλειά και ν’ αποδώσει σ’ αυτήν, ήταν οι παρακάτω: 1) Πρώτα απ’ όλα στείλαμε όλα τα γυναικεία στελέχη και τα κομματικά μέλη στην παραγωγή. 2) Ξεχωρίσαμε μέσα στα χωριά γυναίκες που καταλαβαίναμε πως είχαν επίδραση σε άλλες και με ξεχωριστή δουλειά τις πείθαμε και ακολουθούσε από κοντά όλο το χωριό τους.

Ετσι π.χ. έχουμε τη Βελίκα από το Τρίγωνο, αφού πείστηκε πήγε στο σοβχόζ και την ακολούθησε κατόπιν της όλο το χωριό. Μέσα στην παραγωγή τα στελέχη μας και τα κομματικά μέλη παίξαν το ρόλο τους για την ανάπτυξη της ποσοτικής και ποιοτικής δουλειάς. Με το προσωπικό τους παράδειγμα τραβούσαν γυναίκες. Στο σοβχόζ «Ονάκωφ» η υπεύθυνη ξεχώρισε τις γυναίκες σε δυο ομάδες. Και σε συνεργασία με τον διευθυντή του σοβχόζ χωρίζανε τη δουλειά και μαζί με τη δουλειά βάζαν και άμιλλα ανάμεσα στις δυο ομάδες ποια θα γίνει πρώτη. Μ’ αυτό τον τρόπο είχε σαν αποτέλεσμα να βγουν 3 ουντάρνικες από αυτό το σοβχόζ. Ολες οι άλλες να φτάνουν και να ξεπερνούν τη νόρμα. Το σοβχόζ με την άμιλλα βγήκε το υποδειγματικό και πήρε τη σημαία της άμιλλας.

Η υπεύθυνη Πάικο παρακολουθεί από κοντά τις γυναίκες στην παραγωγή και όπου βλέπει πως δε φτάνει καμιά τη νόρμα, τη βοηθά πρακτικά για να φτάσει τις άλλες. Ολες οι υπεύθυνες σκέπτονται τρόπους μέσ’ τη δουλειά και βοηθούν τις γυναίκες να ξεπερνούν τη νόρμα.

Οταν η κομματική οργάνωση μας έβαλε τη δίμηνη άμιλλα βρήκε βαθειά απήχηση σε όλες τις γυναίκες μας. Κεντρίθηκε το αγωνιστικό ενδιαφέρον. Ολες οι υπεύθυνες ξεσηκώθηκαν σε συναγερμό. Σε πεταχτές συγκεντρώσεις κάναμε δουλειά στις γυναίκες. Το σύνθημα που επικρατούσε, όλες στην άμιλλα. Καμιά έξω από την άμιλλα, καμία κάτω από τη νόρμα, φτάσιμο και ξεπέρασμα της νόρμας. Φιλοδοξία μας ας είναι να πάρουμε όλες το δίπλωμα του ουντάρνικου. Τη δουλειά μας για την ειρήνη, οι γυναίκες σωστά σύνδεσαν με την παραγωγή και τη μόρφωση. Ρίχτηκαν με μεγαλύτερο ζήλο και ενθουσιασμό και κάτω από τα συνθήματα όσο πιο πολύ δουλεύουμε και πιο πολλές ουντάρνικες βγάλουμε τόσο πιο πολλά βόλια ρίχνουμε στον εχθρό, όσο πιο πολύ δουλεύουμε τόσο πιο πολύ συμβάλλουμε στην παγκόσμια πάλη για την υπεράσπιση της ειρήνης. Οσο πιο πολύ δουλεύουμε τόσο πιο γρήγορα και πιο καλά προετοιμαζόμαστε για να δώσουμε το παρόν, το μεγάλο σάλπισμα του λαού μας και να ενώσουμε τη φωνή μας μαζί με το λαό μας. […]

Δεν βοηθήσαμε όσο έπρεπε στην τοποθέτηση των γυναικών στη δουλειά, δεν έγινε από την πλευρά μας καμιά μελέτη, καίτοι είχε σαν αποτέλεσμα να σταλούνε γυναίκες σε τέτοιες δουλειές που σύμφωνα με την υγιεινή τους κατάσταση είναι τελείως ακατάλληλες. Στείλαμε μωρομάννες ενώ δεν είχε κοντά βρεφικό σταθμό. Και ήταν επόμενο να δημιουργηθεί ολάκερη κατάσταση δικαιολογημένα βέβαια. Φυσικά αυτό εκ των υστέρων τόδαμε και το διορθώσαμε σε συνεργασία με τους σ. Πολωνούς […]. Σύντροφοι δεν μπορέσαμε να δούμε έπειτα από το γερό δέσιμο της οργάνωσής μας με γραφεία υπεύθυνα πως έπρεπε να κάνουμε στροφή στη δουλειά μας. Δηλ. να βοηθήσουμε πιο πολύ τα καινούρια στελέχη μας. Να τους δώσουμε πρακτική βοήθεια. Να τα μάθουμε να προβληματίζονται και να μη δουλεύουν μηχανικά. Χρειάζεται να δουλέψουμε πιο πολύ καθοδηγητικά. Μας διακρίνει σύντροφοι ο συγκεντρωτισμός και αυτός ξεκινάει πρώτα από μένα. Δεν μας διακρίνει η κολλεχτιβίστικη δουλειά. Δεν μας διακρίνει ο αυστηρός έλεγχος στη δουλειά μας. Τελευταία κάτι αρχίσαμε να κάνουμε δεν είναι όμως αρκετό. Και μια άλλη έλλειψη που παρουσιάσαμε συναγωνιστές. Είναι οι αξιωματικίνες του ΔΣΕ. Είναι πάνω από 40 ανθ/γίνες. Ορισμένες από αυτές δεν χρησιμοποιούνται. Το γιατί φυσικά δεν μας απασχολεί καθόλου αυτό το ζήτημα. Δεν πήγαμε κοντά τους να τις δούμε. Να δούμε τι είναι κείνο που τις κάνει να μη ζούνε ενεργά την οργανωτική δουλειά. Είναι η δύσκολη προσαρμογή από τον πόλεμο στην ειρηνική ζωή ή κάποια άλλη εκδήλωση και δυσαρέσκεια έχουν; Χρειάζεται να μελετήσουμε τον κόσμο αυτόν και σωστά να αξιοποιήσουμε. Δεν πρέπει να μένουν κατά τη γνώμη μου μακριά από οργανωτική δουλειά, γιατί πολέμησαν άξια, πήραν το βαθμό τους. Εχουμε κομματικό καθήκον να τις βοηθήσουμε, να τις προωθήσουμε.

Περνώ σύντροφοι στα βασικά προβλήματα που μας απασχολούνε σήμερα. Για μας πρόβλημα παραμένει ακόμα η δημιουργία του βρεφικού σταθμού. Εχουμε 200 περίπου ικανά γερά χέρια για να αξιοποιηθούν στην παραγωγική δουλειά. Μένουν μακριά από την παραγωγική δουλειά, γιατί μένει άλυτο το πρόβλημα του βρεφικού σταθμού.

Από την πλευρά μας ότι έπρεπε να το κάνουμε για να βοηθήσουμε στη λειτουργία του βρεφικού σταθμού το κάναμε. Στείλαμε τις πιο καλές μάννες να ειδικευτούν για βρεφοκόμες, προετοιμάσαμε τον κόσμο να δώσει τα παιδιά τους, είναι έτοιμες να τα δώσουν μόλις λειτουργήσει ο σταθμός. Λόγω αντικειμενικών δυσκολιών δεν λειτουργεί ακόμα.

Για τα παιδιά μας που είναι έξω από τον παιδικό σταθμό. Εδώ προχωρούμε πολύ αργά. Είναι γεγονός πως έγινε αρκετή δουλειά μέσω του τύπου, με ειδικές γυναικείες συνελεύσεις με ψυχαγωγικά προγράμματα από τα παιδιά του παιδικού σταθμού.[…]

Αλλο πρόβλημα είναι οι ανάπηρες. Εχουμε 140 ανάπηρες, ακρωτηριασμένες από πόδια χέρια και άλλη αναπηρία. Οι σύντροφοι Πολωνοί πρόσφεραν ότι καλό μπορούσαν να προσφέρουν για την άνετη ζωή των αναπήρων μας. Τους περάσανε χέρια, πόδια, τους δώσανε κοστούμια, αναπαυτικά σπίτια και επίδομα. Εκείνο όμως που δεν προσέξαμε εμείς και η κομματική μας οργάνωση είναι η αξιοποίησή τους ενώ για τους συντρόφους αναπήρους πάρθηκε μέριμνα. Στείλαμε σε διάφορες σχολές και θα στείλουν και άλλους για τις κοπέλλες μας όμως λόγος δεν γίνεται και εγώ έχω τη γνώμη πως πρέπει να μελετηθεί αυτό το ζήτημα, και ανάλογα με τα προσόντα που διαθέτουν να γίνει η τοποθέτησή τους. Χαρίζοντας μια τέχνη στις ανάπηρες κοπέλλες μας, τις χαρίζουμε μια πολύ μεγάλη ευτυχία.

[…] Και ένα τελευταίο. Εμείς σύντροφοι σκευτήκαμε για τα παιδιά που είναι στους ΠΣ και δεν έχουν γονείς να κάνουμε από καλές μάννες νονές και θείες, που με τις επισκέψεις τους θα βοηθούσαν το παιδί και όχι να το βλάψουν. Ετσι θα χαρίσουμε μητρική χαρά στα παιδιά. […]