Βασικό στοιχείο στη διαδικασία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος αποτέλεσε η ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και διεκδικητή της αστικής διακυβέρνησης. Η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού είναι σε εξέλιξη, θα κινηθεί και με βάση τις εξελίξεις που θα διαμορφωθούν στην καπιταλιστική οικονομία τους επόμενους μήνες, το ενδεχόμενο πέρασμα σε φάση ανάκαμψης. Συνεχίζει να υπάρχει μεγάλη κινητικότητα και αναδιάταξη δυνάμεων στο πολιτικό προσωπικό και τα κόμματα της αστικής διαχείρισης, διεργασίες που καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα, το φιλελεύθερο και σοσιαλδημοκρατικό χώρο, την αξιοποίηση του φασιστικού ρεύματος.

Ήταν βασική επιλογή της αστικής τάξης η ανάθεση στο ΣΥΡΙΖΑ του ρόλου της ενδεχόμενης εναλλακτικής λύσης στην άσκηση της αστικής εξουσίας, καθώς και οι αναγκαστικές προσαρμογές του ΣΥΡΙΖΑ στην πορεία από ένα κλασικό οπορτουνιστικό κόμμα σε ένα κόμμα της αστικής διακυβέρνησης. Όπως έχουμε εκτιμήσει σε παλιότερο άρθρο για το ΣΥΡΙΖΑ, υπάρχουν «ταυτόχρονα χαρακτηριστικά του οπορτουνισμού και της σοσιαλδημοκρατίας, της πρόθεσης εμφύτευσης μικροαστικών αντιλήψεων στο εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα, αλλά και της πρόθεσης να εδραιωθεί ο ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ ως ο νέος φορέας της σοσιαλδημοκρατίας, βασικό κόμμα της αστικής διακυβέρνησης»1.

Ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να συσκοτίζει το σοσιαλδημοκρατικό - αστικό χαρακτήρα του, κάνοντας διακηρυκτικές αναφορές στο «σοσιαλισμό», τον οποίο υιοθετεί στα ντοκουμέντα του ως στρατηγικό στόχο. Οι οπορτουνιστικές δυνάμεις που συγκροτούν το ΣΥΡΙΖΑ αξιοποιούν την παρελθούσα κομμουνιστική τους αναφορά για να παίζουν αναβαθμισμένο ρόλο σε αυτήν τη συγκάλυψη.

Δεν είναι νέα η εκτίμηση ότι στην πορεία του ΣΥΡΙΖΑ προς την κυβερνητική εξουσία θα υπάρχουν προσαρμογές και θα αξιοποιηθούν εφεδρείες που βρίσκονται εντός κι εκτός ΣΥΡΙΖΑ για να συγκρατούν δυνάμεις, να συσκοτίζουν. Αυτόν το ρόλο παίζει η «Αριστερή Πλατφόρμα», η οποία σχεδιασμένα υπερπροβάλλεται, άλλες δυνάμεις που κινούνται, όπως το Σχέδιο Β΄, οι δυνάμεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με τις οποίες υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι και ζυμώσεις2.

Τέτοιο ρόλο θα παίξει και η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ. Από τη μία θα επιδιώκει να εγκλωβίζει νέους των λαϊκών στρωμάτων στους κυβερνητικούς στόχους του ΣΥΡΙΖΑ και από την άλλη θα εμφανίζεται ως πιο «αριστερή» από το ΣΥΡΙΖΑ, για να απορροφά κραδασμούς. Γι’ αυτό θέλουν και θα επιδιώξουν πιο συστηματικά να στήσουν δυνάμεις.

Τους απασχολεί το γεγονός ότι, ενώ έχουν υψηλά εκλογικά ποσοστά στις νέες ηλικίες, δεν έχουν αντίστοιχη παρουσία οργανωμένων δυνάμεων. Είναι ήδη σε εξέλιξη και θα παρθούν μέτρα για την ενίσχυση της οργάνωσης Νεολαίας τους. Η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ ιδρύθηκε το Δεκέμβρη του 2013, ως προϊόν της συνένωσης των Νεολαιών που συναπαρτίζουν το ΣΥΡΙΖΑ και με βασικό κορμό τη Νεολαία ΣΥΝ. Η ισχνή παρουσία της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και το γεγονός ότι οι όποιες προσπάθειες έχουν γίνει δεν έχουν ευδοκιμήσει, αποτελεί αντικείμενο προβληματισμού και αντιπαράθεσης, και στις πρόσφατες αλλά και στις προηγούμενες εκλογές. Λένε χαρακτηριστικά στην απόφαση της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ που εκτιμά το εκλογικό αποτέλεσμα:

«Πρέπει να γίνει ειδική συζήτηση στην ΚΕ για τον προσανατολισμό και τις μεθόδους δράσης στη νέα γενιά, η οποία όλο το προηγούμενο διάστημα είχε μικρή συμμετοχή στους αγώνες. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στη νεολαία διότι, ενώ έχουμε αυξημένη εκλογική επιρροή, η οργανωτική αποτύπωσή της και η πολιτική - ιδεολογική παρέμβασή μας είναι ασθενής. Αυτό το ζήτημα πρέπει να απασχολήσει όλο το κόμμα και τη Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ και χρειάζεται επειγόντως να ληφθούν μέτρα, να κατατεθούν σχέδια δράσης. Η Νεολαία μας πρέπει να αναπτυχθεί, να αντιστοιχηθεί οργανωτικά και πολιτικά στην εκλογική μας επιρροή». Και καταλήγουν ως άμεσο καθήκον: «Η ΠΓ, σε συνεργασία με το ΚΣ Νεολαίας, θα φέρει στην ΚΕ του Σεπτέμβρη συνολικό σχέδιο ανασυγκρότησης της Νεολαίας, ώστε να ανταποκριθούμε στα νέα καθήκοντα».3

Ίδια είναι η εκτίμηση και στο κείμενο της Αριστερής Πλατφόρμας: «Η αχίλλειος πτέρνα της Αριστεράς είναι η νεολαία, διότι, παρά τη μεγάλη εκλογική επιρροή που έχει ο ΣΥΡΙΖΑ στη νέα γενιά, αυτό δε μεταφράζεται στο επίπεδο της μαζικής και πολιτικής πάλης της νεολαίας, στην οργανωμένη ένταξή της στη Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή η μεγάλη αδυναμία πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί και χρειάζεται μια μεγάλη στροφή στη δουλειά μας […] Με σωστή προετοιμασία πρέπει να συγκληθεί ειδική συνεδρίαση της ΚΕ, ώστε να χαραχτεί μια νέα στρατηγική παρέμβασης στο χώρο της νεολαίας»4. Παρόμοιες εκτιμήσεις υπάρχουν σε πλήθος άρθρων5. Είναι δηλαδή κοινή αντίληψη εντός του ΣΥΡΙΖΑ ότι πρέπει να παρθούν άμεσα μέτρα.

Βέβαια, τα υψηλά ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ στη νεολαία είναι ένα τμήμα της πραγματικότητας που έχει διαμορφωθεί. Με βάση τις μετρήσεις που δίνονται στη δημοσιότητα από τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις, ισχύει ότι ένα μεγάλο κομμάτι των νέων ψηφίζει το ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ΝΔ - ΠΑΣΟΚ (ΕΛΙΑ) έχουν αρκετά μικρότερα ποσοστά, ισχύει όμως επίσης ότι ένα σημαντικό μέρος νέων σε ηλικία ψηφοφόρων εμφανίζεται να ψηφίζει ΧΑ, όπως επίσης ενδιαφέρον έχουν και τα ποσοστά στο «Ποτάμι» και άλλων κομμάτων. Δεν αρκεί επομένως να δούμε ορισμένα ποσοστά ή τάσεις στην ψήφο, αλλά συνολικά τους παράγοντες που επιδρούν στη διαμόρφωση της πολιτικής συμπεριφοράς στη νεολαία. Οι νέοι άνθρωποι βρίσκονται σταθερά στην αιχμή του δόρατος της αστικής προπαγάνδας, αφού αυτή επενδύει –και πιο μακροπρόθεσμα– στη διαμόρφωση πολιτικών αντιλήψεων και στάσης. Είναι αυτοί άλλωστε που αποτελούν το αυριανό κομμάτι της εργατικής τάξης· οι νέοι σε ηλικία εργαζόμενοι στελεχώνουν κλάδους που είναι δυναμικοί και ανερχόμενοι, στο επίκεντρο του καπιταλιστικού ανταγωνισμού.

Η αστική τάξη παίρνει μέτρα με πολλαπλές στοχεύσεις για τους νέους των λαϊκών στρωμάτων. Ένα κομμάτι του σχεδιασμού αφορά τον εγκλωβισμό στη διαχειριστική λογική του ΣΥΡΙΖΑ. Ταυτόχρονα, προσαρμόζει νέα ιδεολογήματα, επεξεργάζεται διάφορες κατευθύνσεις. Για παράδειγμα, ανεβάζει το ζήτημα της «νεανικής επιχειρηματικότητας» με ένα ολόκληρο ιδεολογικό πλαίσιο, ότι φταίνε οι παθογένειες της ελληνικής οικονομίας που δεν είναι καινοτόμος, δεν έχει επιχειρηματικό πνεύμα, ότι πρέπει να στηριχτούν οι νέο επιχειρηματίες και ότι αυτό μπορεί να είναι διέξοδος στην ανεργία (βλ., για παράδειγμα, τη συνάντηση της Μέρκελ με νέους επιχειρηματίες κατά την επίσκεψή της στην Ελλάδα πριν μερικούς μήνες, τη μεγάλη συζήτηση για τις start-up επιχειρήσεις κ.ά.). Παράλληλα καλλιεργούνται και κερδίζουν έδαφος αντιδραστικές ιδέες, ο ρατσισμός, η αντιδραστική οργάνωση, η προώθηση και στήριξη του φασιστικού ρεύματος. Όλα για να αποκοπούν οι νέοι από την ταξική πάλη.

Στην προοπτική της ανάκαμψης, τα αστικά επιτελεία, όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ, μιλάνε για την προοπτική της «παραγωγικής ανασυγκρότησης», τη δημιουργία θέσεων εργασίας για τους νέους εργαζομένους. Δεν είναι τυχαίες, ούτε βέβαια δείγμα συμπόνιας για τη ζωή των νέων των λαϊκών οικογενειών, μια σειρά μελέτες που εκπονούνται από ιδρύματα και οργανισμούς που αφορούν την υψηλή ανεργία των νέων στην Ελλάδα. Αφορούν τη «χαρτογράφηση» του εργατικού δυναμικού όπως έχει διαμορφωθεί και των προϋποθέσεων με τις οποίες θα ενταχτεί στην καπιταλιστική παραγωγή την επόμενη περίοδο. Αυτού του τμήματος της εργατικής τάξης που είναι νεαρό σε ηλικία και στην πλειοψηφία του εισέρχεται στην παραγωγή χωρίς δικαιώματα, βρίσκεται σε διαρκή κινητικότητα από την ανεργία στην ολιγόμηνη απασχόληση. Ενδεικτικά, πρόσφατη μελέτη του οργανισμού Endeavor (που έγινε με χρηματοδότηση του ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος») προχωρά σε αναλυτικές εκτιμήσεις για την κατάσταση της ανεργίας σε κάθε κλάδο της οικονομίας, τη διάρθρωση του εργατικού δυναμικού και των νέων εργαζομένων, των κλάδων που έχουν δυνατότητες να απορροφήσουν νέους εργαζομένους κλπ.6 Η εκτίμηση είναι ότι το επόμενο διάστημα υπάρχει δυνατότητα άμεσης απορρόφησης μόνο του 1/3 των σημερινών ανέργων. Για τα υπόλοιπα 2/3 κάνουν εκτιμήσεις που αφορούν αναπροσανατολισμό σε κλάδους, εκπαίδευση κλπ. Είναι ένα επιπλέον δείγμα για το τι έχει να περιμένει η νεολαία από την περιβόητη ανάκαμψη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ποντάρει σε ένα μίγμα άμεσων προσδοκιών, αλλά και μειωμένων απαιτήσεων, που έχει καλλιεργήσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Όπως επίσης και στην επιδίωξη η διακυβέρνησή του να συμπέσει με τη φάση της αναιμικής ανάκαμψης, που θα του επιτρέψει ορισμένα περιθώρια ελιγμών. Η ενδεχόμενη ανάληψη της κυβέρνησης από το ΣΥΡΙΖΑ θα αποκαλύψει τον αστικό του χαρακτήρα, αλλά αυτό δε θα οδηγήσει αυτόματα στη ριζοσπαστικοποίηση, είναι πιθανό να ενισχύσει τάσεις συμβιβασμού και περαιτέρω αναδίπλωση του κινήματος. Είναι σίγουρο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα πατήσει σε αυτό το διαμορφωμένο έδαφος για να αποκτήσει περισσότερα ερείσματα στη νεολαία, να κάνει πιο αποτελεσματική την ενσωμάτωσή της στις κυβερνητικές του επιδιώξεις.

Είναι γνωστές οι διάφορες αντιλήψεις που εκφράζονται διαχρονικά στους κόλπους του οπορτουνισμού για το κίνημα της νεολαίας. Δεν είναι πάντοτε ταυτόσημες, ούτε καθαρές, είναι εσκεμμένα θολές. Η γενική συνισταμένη είναι λίγο-πολύ ο υπερτονισμός και η απολυτοποίηση ορισμένων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που έχει η νεολαία, με αποτέλεσμα να τείνει να θεωρείται ξεχωριστό κοινωνικό στρώμα· να αμβλύνεται, ως και να αναιρείται η ένταξή της στην ταξική διάρθρωση της κοινωνίας.

Είναι αρκετά ενδεικτικό και συμπυκνώνει αυτήν την αντίληψη ένα σχετικά πρόσφατο άρθρο με τίτλο «Μεταξύ αυτονομίας και ελέγχου: Η ιστορική σχέση Κόμματος - Νεολαίας στο κομμουνιστικό κίνημα»: «Από τις αρχές του 19ου αιώνα ανακαλύπτεται η νεολαία ως κοινωνική και όχι μόνο ηλικιακή –όπως θεωρούνταν παλαιότερα– κατηγορία, που κάνει εμφανή την παρουσία της σε όλους τους τομείς, ιδίως στη μεταπολεμική εποχή, με αιχμή τη δεκαετία του 1960. Η επέκταση της στοιχειώδους αλλά και της γενικότερης εκπαίδευσης, η συσσώρευση πληθυσμού στις μεγάλες πόλεις, η παρατεταμένη στρατιωτική θητεία, οι καινούργιες ευκαιρίες επαφής με την πολιτική προσδίδουν νέα κοινά ποιοτικά χαρακτηριστικά στη νέα γενιά. Διαμορφώνεται μια νεανική κουλτούρα, διαταξική ως ένα βαθμό, που συνυφαίνεται με την ομογενοποίηση ενδιαφερόντων και στάσεων ζωής σε βασικούς τομείς, όπως η μόρφωση, η ψυχαγωγία, οι σχέσεις με το άλλο φύλο, η αντιμετώπιση της οικογένειας, αλλά και τα σοβαρά βιοτικά προβλήματα υποσυνόλων, όπως οι νέοι εργάτες, αγρότες ή πρόσφυγες. Συγκροτείται έτσι μια νέα ιδιαίτερη κοινωνική οντότητα, μια νέα κοινωνική κατηγορία (όχι κοινωνική τάξη) που διεκδικεί το δικό της αυτοτελή ρόλο στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Που διεκδικεί και κατακτά, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, την αυτονομία των οργανωτικών μορφωμάτων της»7.

Τέτοιες ή παρόμοιες αντιλήψεις συνήθως συνοδεύονται / πηγάζουν και από τη στρεβλή αντίληψη οπορτουνιστικών και μικροαστικών ρευμάτων για το σύγχρονο καπιταλισμό και τις τάξεις, με διάφορες αποχρώσεις, την άποψη ότι αμβλύνονται οι ταξικοί διαχωρισμοί και αναμιγνύονται κατά καιρούς με τα εκάστοτε «νέας κοπής» ιδεολογήματα· όπως τα λεγόμενα «νέα κοινωνικά κινήματα» που ήταν της μόδας πριν κάποια χρόνια, σήμερα τα κινήματα τύπου «αγανακτισμένων», «πλατειών», κινήσεις μέσω της κοινωνικής δικτύωσης, δίκτυα αλληλέγγυας οικονομίας κλπ. Δεν είναι αποκλειστικά κινήματα «νεολαίας», εμφανίζονται όμως ως «σύγχρονα» και «ριζοσπαστικά», πιο «νεανικά», σε αντιδιαστολή με το κίνημα της εργατικής τάξης, την ταξική οργάνωση, το επαναστατικό πολιτικό εργατικό κίνημα, το ΚΚ, που εμφανίζονται ως «παρωχημένα».

Σε ό,τι αφορά τη νεολαία, απολυτοποιούνται ορισμένα ηλικιακά χαρακτηριστικά τα οποία και βέβαια υπάρχουν (μεταβατικότητα και κινητικότητα, ρευστότητα, ορισμένα χαρακτηριστικά στον τρόπο ζωής, στις αναζητήσεις κλπ.), τα οποία όμως δεν την καθορίζουν ως ξεχωριστό στρώμα στην ταξική διάρθρωση της κοινωνίας. Η απολυτοποίηση αυτών των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών οδηγεί στην αντίληψη ότι η νεολαία έχει αυτόνομους στόχους, ανεξάρτητη στρατηγική για να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της. Τελικά σημαίνει για τον προσανατολισμό της πάλης της νεολαίας εγκλωβισμό στο πλαίσιο της διαχείρισης του καπιταλισμού, αποδυνάμωση του αγώνα, αφού τα όποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νέων ανθρώπων δεν μπορούν από μόνα τους να γεννήσουν για τη νεολαία και την κοινωνία θετικά αποτελέσματα, αν δε συνδεθούν με τον αντικαπιταλιστικό αγώνα, την ταξική πάλη για αλλαγή στο επίπεδο της εξουσίας. Σημαίνει αποκοπή των νέων των λαϊκών στρωμάτων από την ταξική - επαναστατική πάλη, τον αντικαπιταλιστικό αγώνα, κι εγκλωβισμός σε ανώδυνους στόχους, ξεσπάσματα, ακόμη και σε κινήματα που εντάσσονται σε αστικούς σχεδιασμούς. Είναι εμπόδιο στο ταξικό κριτήριο, καλλιεργεί την αντίληψη ότι δεν υπάρχουν συμφέροντα τάξεων στην κοινωνία, εμποδίζει το ρόλο που μπορούν να παίξουν οι νέοι εργαζόμενοι, οι νέοι των λαϊκών στρωμάτων, στην αλλαγή των συσχετισμών, στο δυνάμωμα της ταξικής πάλης, της ριζοσπαστικοποίησης της πάλης για την εξουσία.

Στην απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης που πραγματοποίησε το ΚΚΕ για τη νεολαία το 2013 αναφέρεται: «Η νεολαία δε συνιστά ιδιαίτερη τάξη ή στρώμα. Είναι αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνικής διάρθρωσης. Επομένως, το μαθητικό, το σπουδαστικό-φοιτητικό κίνημα δεν μπορούν να προβάλλουν αυτοτελή πολιτική πρόταση, δηλαδή δεν μπορεί να υπάρχει κίνημα της νεολαίας με δικό τους ξεχωριστό στόχο εξουσίας. Οι δυνατότητες των νέων προκαθορίζονται κυρίως από την τάξη που τους γέννησε, από την εξέλιξη της ταξικής διάρθρωσης και από την ανάπτυξη της ταξικής πάλης στο κοινωνικό σύστημα. Με βάση την ταξική διάρθρωση της ελληνικής καπιταλιστικής κοινωνίας, η οποία αποτυπώνεται στις Θέσεις του 19ου Συνεδρίου, το μεγαλύτερο μέρος της νεολαίας προέρχεται, ανήκει, ή προσεγγίζει την εργατική τάξη»8.

Η αντίληψή μας αυτή πηγάζει από την ταξική σύνθεση της κοινωνίας. Με βάση αυτό το κριτήριο τοποθετούμαστε, και αυτό είναι βασικό όχι μόνο για το σωστό προσδιορισμό της θέσης των νέων μέσα στην κοινωνία, αλλά πρωτίστως για την αναγνώριση του ταξικού διαχωρισμού της κοινωνίας και της πρωτοπόρας κοινωνικής δύναμης, της εργατικής τάξης, της οποίας τα γενικά συμφέροντα είναι και συμφέροντα των νέων των εργατικών-λαϊκών οικογενειών.

Οι νέοι σε ηλικία άνθρωποι, οι οποίοι είναι ενταγμένοι στην παραγωγή, ανήκουν στην τάξη τους, όπως καθορίζεται από τις σχέσεις παραγωγής. Οι νέοι εργάτες, οι νέοι αυτοαπασχολούμενοι, οι νέοι αγρότες. ανήκουν αντίστοιχα στο κίνημα με βάση την ταξική τους θέση. Αυτό σημαίνει επίσης ότι, για παράδειγμα, το εργατικό κίνημα πρέπει να έχει ιδιαίτερη μέριμνα για την ένταξη και τη δράση των νέων εργαζομένων. Οι νέοι εργάτες έχουν να παίξουν ιδιαίτερο ρόλο στην ανασύνταξη του εργατικού κινήματος, στην τροφοδότηση με νέο αίμα από τη νέα βάρδια τη εργατικής τάξης. Σήμερα αποκτά ιδιαίτερη σημασία η συμμετοχή των νέων εργαζομένων, των νέων μισο-εργαζομένων μισο-ανέργων, οι οποίοι πολλές φορές βρίσκονται και σε κλάδους με αυξημένη σημασία (π.χ., τηλεπικοινωνίες, Ενέργεια κ.ά.).

Οι νέοι που δε βρίσκονται στην παραγωγή και κυρίως βρίσκονται στην εκπαίδευση, μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές, είναι νέοι που ανήκουν κατά συντριπτική πλειοψηφία στα εργατικά-λαϊκά στρώματα και σε αυτά θα ανήκουν και μετά από την εκπαιδευτική διαδικασία. Τα δικαιώματά τους στη μόρφωση και αργότερα στη δουλειά συνδέονται με την πάλη του εργατικού-λαϊκού κινήματος, την αντικαπιταλιστική γραμμή πάλης.

Η ΨΕΥΔΕΠΙΓΡΑΦΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙ «ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ»

Η αντίληψη περί αυτονομίας της νεολαίας διατυπώνεται έτσι σε τρία επίπεδα: Στη θέση της στην κοινωνική διάρθρωση, στους στόχους που πρέπει να έχει το κίνημα της νεολαίας, τη σχέση του με το εργατικό-λαϊκό κίνημα, και τέλος στο θέμα της πολιτικής οργάνωσης της νεολαίας.

Ας δούμε τώρα πώς αποτυπώνεται το θέμα της αυτονομίας της νεολαίας σε σχέση με την πολιτική οργάνωση. «Ο απόλυτος έλεγχος της κομματικής ηγεσίας στη νεολαία απέβαινε πάντως σε βάρος της ανάπτυξης και μαζικοποίησης του νεολαιίστικου κινήματος, ενός εξ αντικειμένου πολύτιμου ερείσματος της επανάστασης… Οι οργανώσεις της νεολαίας γίνονται έτσι απλό όχημα για τη “διαπαιδαγώγηση” (και χειραγώγηση) των νέων από το Κόμμα και τις οργανώσεις του […] Εξαφανίζεται κάθε ίχνος ανάδειξής τους σε πολιτικό, επαναστατικό υποκείμενο. Τώρα, όσον αφορά την αυτονομία, η διεκδίκησή της προσιδιάζει, νομίζω σε κάθε φάση, στον ιδιαίτερο ρόλο που καλείται να παίξει η νεολαία που περιγράψαμε και οι οργανώσεις της. […] Η νεολαία αντιδρά στις κομματικές αυτές επιδιώξεις, προβάλλοντας το αίτημα της αυτονομίας, που ούτως ή άλλως απορρέει από τη θέση της στην πολιτική και κοινωνική σκηνή. Αλλά η ιστορία είναι αδυσώπητη […] η έκβαση της διαπάλης Κόμματος και Νεολαίας στο θέμα της αυτονομίας είναι δεδομένη. Είναι η κατά κάποιο τρόπο συμβιβαστική λύση, η λύση της αναγνώρισης της “οργανωτικής αυτοτέλειας” της Νεολαίας (εφόσον αυτή δε θέλει τη ρήξη με το Κόμμα και την αποχώρησή της από αυτό). Αλλά το πρόβλημα είναι αλλού. Ανταποκρίνεται στη συγκεκριμένη περίπτωση η περιορισμένη σχετική αυτονομία ή οργανωτική αυτοτέλεια, στην εποχή μας, στα νέα δεδομένα για τη νεολαία που κομίζει η συγκυρία, στα νέα στοιχεία σε σχέση με το όχι μακρινό παρελθόν;»9.

Μια τέτοια συζήτηση για τα χαρακτηριστικά της πολιτικής οργάνωσης της νεολαίας άνοιξε και μπροστά στη συνδιάσκεψη της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν αφορούσε τόσο το θέμα της αυτονομίας καθαυτής, καθώς υπάρχει σε αυτές τις δυνάμεις συμφωνία σε γενικές γραμμές, αλλά περισσότερο τους όρους συγκρότησης της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ και τη φυσιογνωμία, τη διαβάθμιση των σχέσεων με το ΣΥΡΙΖΑ.10

Στη Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ έχει ήδη επισημανθεί ως κίνδυνος ότι, στο ενδεχόμενο ανάληψης της κυβέρνησης από το ΣΥΡΙΖΑ, θα είναι η «κυβερνητική νεολαία» και προσπαθούν να ξορκίσουν αυτόν το χαρακτηρισμό. Σε συνέντευξη στην «Αυγή» του γραμματέα της Νεολαίας ΣΥΝ ενόψει της συνδιάσκεψης αναφέρεται: «Στόχος μας δεν είναι απλά να ξεπεράσουμε τη “Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ των συνιστωσών”, ούτε να γίνουμε η “νεολαία της αξιωματικής αντιπολίτευσης’’ ή η αυριανή “κυβερνητική νεολαία”. Στόχος μας είναι να φτιάξουμε τη ριζοσπαστική αριστερή οργάνωση νεολαίας της εποχής μας»11. Είναι δηλαδή σίγουρο ότι θα αξιοποιηθεί το χαρτί της λεγόμενης «αυτονομίας» της νεολαίας για απορρόφηση κραδασμών και συσκότιση της πραγματικότητας.

Η σχέση ΣΥΡΙΖΑ - Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ διατυπώνεται στο κείμενο «Αρχές και Κανόνες Λειτουργίας» της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ που καταλήχτηκε στην ιδρυτική συνδιάσκεψη. Διατυπώνεται η οργανωτική αυτονομία της οργάνωσης νεολαίας κι εξασφαλίζονται παράλληλα οι διαδικασίες της οργανωτικής σχέσης με το κόμμα: «Η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ αναπτύσσει τη δράση της στα πλαίσια των ιδεών και των γενικών στρατηγικών και πολιτικών επιλογών του ΣΥΡΙΖΑ. Έχει, όμως, την ευθύνη να επεξεργάζεται αυτόνομα τη δική της πολιτική για τα προβλήματα που απασχολούν τους νέους, καθώς και σαφή πολιτικό στόχο που τον μοιράζεται με το ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ταυτόχρονα τον εξειδικεύει και τον κάνει δικό της […] Η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ λειτουργεί, μέχρι το ιδρυτικό Συνέδριο, βάσει του δικού της πλαισίου αρχών και λειτουργίας και διατηρεί πλήρη οργανωτική αυτονομία από το ΣΥΡΙΖΑ. Τα μέλη της δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και μέλη του Κόμματος, συμμετέχουν, όμως, στα συνέδρια και τα εσωτερικά δημοψηφίσματα του ΣΥΡΙΖΑ, μέσω των ΟΜ της Νεολαίας. Επίσης συμμετέχουν στις αντίστοιχες ΟΜ του κόμματος στη λήψη αποφάσεων […] Σε κάθε διαδικασία του ΣΥΡΙΖΑ, εξασφαλίζεται θεσμική εκπροσώπηση της Νεολαίας»12.

Στην περίοδο πριν τη συνδιάσκεψη μπήκε παράλληλα και ο προβληματισμός αν η πιο στενή πρόσδεση με το κόμμα θα μπορούσε να δώσει στη Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ τη μαζικότητα που της λείπει. Λέει χαρακτηριστικά ένα άρθρο: «Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, αντί να καταπιαστεί με το ζήτημα της νεολαίας, να φροντίσει να αποκτήσει πολιτική γι’ αυτήν ώστε να βοηθήσει στη διαμόρφωση της νεολαίας […] αρκέστηκε εν πολλοίς σε επικοινωνιακή πολιτική […] Εξαίρεση σε αυτήν την κατάσταση δε θα μπορούσε να αποτελέσει και η Νεολαία του κόμματος, που είναι αυτήν τη στιγμή περίπου το 1/20 (!) των μελών του και ταλανίζεται το τελευταίο διάστημα από τη μεταφερόμενη έντονη διαπάλη δύο τάσεων της κύριας συνιστώσας της, της Νεολαίας Συνασπισμού […] Η φυσιογνωμία της αυτόνομης νεολαίας με τους όρους που συζητιέται δε διαφέρει πολύ από αυτήν που αντιπροσωπεύουν, για παράδειγμα, τα ΕΑΑΚ στα ελληνικά πανεπιστήμια, και μάλιστα με μια κάποια, σχετική πάντα, μαζικότητα. Εδώ αναρωτιέται κανείς: Υπάρχει η πρόθεση να φτιαχτεί η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ, της Αριστεράς που ο λαός ανέδειξε σε αξιωματική αντιπολίτευση, με στόχο την οικονομική, πολιτική και κοινωνική διέξοδο της χώρας; Ή θα φτιαχτεί ακόμα μία αριστερή οργάνωση νεολαίας;»13.

Στην πραγματικότητα, όλη αυτή η συζήτηση αντανακλά μια ψευδεπίγραφη αντιπαράθεση, αφού όλες οι απόψεις κινούνται στο πλαίσιο μιας λιγότερο ή περισσότερο αστικής, φιλελεύθερης αντίληψης καταρχάς για το κόμμα κι επομένως για την οργάνωση Νεολαίας. Οργανώσεις στις οποίες δεν υπάρχει ιδεολογικοπολιτική ενότητα, που λειτουργούν τάσεις, υπάρχουν ομάδες και φράξιες που σπαράσσονται, απίστευτες οργανωτικές διαδικασίες για να διατηρούνται συμβιβασμοί, στοίχιση πίσω από πρόσωπα χωρίς αρχές. Τέτοιες οργανώσεις δεν μπορούν και δε θέλουν να οργανώσουν την αντεπίθεση του κινήματος, δεν εμπνέουν τη συνειδητή, εθελοντική πειθαρχία σ’ αυτόν τον αγώνα και στις συλλογικές αποφάσεις για να προχωρήσει μπροστά. Ο «αγώνας» τους περιορίζεται σε μικροαστικές ομαδοποιήσεις και διαχωρισμοούς, στη μικροαστική στενοκεφαλιά της οργάνωσης μέσα στην οργάνωση. Αυτά παρουσιάζονται ως απαύγασμα «δημοκρατίας», ότι είναι «πολυτασικές οργανώσεις», που σέβονται δήθεν τη διαφορετική άποψη.

Το πιο χαρακτηριστικό ίσως είναι ότι, ενώ υπάρχει τόση συζήτηση για την περιβόητη «αυτονομία», αν τελικά ψάξει να βρει κανείς στα ντοκουμέντα της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ ποιο είναι το βασικό της φυσιογνωμικό, πολιτικό στοιχείο (στο οποίο να μπορεί να εδράζεται και κάποια αυτονομία), τότε, το μόνο που βρίσκει κανείς είναι ότι είναι η οργάνωση Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμη και διακηρυκτικά η συγκρότηση της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται όχι μόνο με τη συγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά πιο συγκεκριμένα με την προοπτική της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Στην εισαγωγή της ιδρυτικής διακήρυξης, εκεί δηλαδή που περιγράφονται οι πιο γενικοί στόχοι και ο σκοπός ίδρυσης της Ν. ΣΥΡΙΖΑ, μπαίνει καθαρά: «Μέσα σε αυτό το περιβάλλον κάνουμε το βήμα της συγκρότησης της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ, θέλοντας να υπηρετήσουμε, από τη μεριά μας, την ανατροπή αυτής της στρατηγικής, με μια κυβέρνηση της Αριστεράς που θ’ ανοίξει δρόμους για το σοσιαλισμό του 21ου αιώνα. Το ίδιο αυτό περιβάλλον είναι, άλλωστε, που γεννά καθημερινά τους σπόρους της ανατροπής του: Η ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε αξιωματική αντιπολίτευση έρχεται ως συνέχεια μιας ενεργής διαδικασίας αγώνων, αντιστάσεων, μικρών και μεγάλων παραδειγμάτων μιας διαφορετικής αντίληψης για την παραγωγή και την ανταλλαγή, για την πολιτική και τη δημοκρατία, για τον πολιτισμό και την ψυχαγωγία, αποτελώντας την κορυφαία στιγμή της […] Η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ θα δεσμεύσει όλες τις δυνάμεις για το στόχο αυτό»14.

Εδώ δε βλέπουμε ούτε καν ορισμένες γενικόλογες, διακηρυκτικές αρχές, παρά μόνο την πλήρη ταύτιση με την πολιτική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ για την «κυβέρνηση της Αριστεράς». Από αυτήν τη σκοπιά, η φυσιογνωμία και οι σκοποί της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ καθορίζονται από το ποιου κόμματος νεολαία είναι, και αυτό ισχύει για κάθε πολιτική οργάνωση νεολαίας. Ο μύθος περί ανεξαρτησίας από το κόμμα, ότι η νεολαία είναι πιο “αριστερή” κλπ., ταιριάζει γάντι σε αστικά και οπορτουνιστικά κόμματα, τα οποία έτσι κι αλλιώς έχουν διαβρωμένη κομματική λειτουργία. Στην πορεία του ΣΥΡΙΖΑ προς την αστική διακυβέρνηση τέτοια φαινόμενα θα εντείνονται για αποπροσανατολισμό. Το σχήμα είναι γνωστό και ήδη λειτουργεί. Θα αναδεικνύονται ορισμένες διαφωνίες που θα παίζουν το ρόλο αντίβαρου. Έτσι, π.χ., η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ διαφοροποιήθηκε για την υποψηφιότητα Καρυπίδη, μιλάει τώρα για την ανάγκη «δεύτερου κύματος ριζοσπαστικοποίησης» του ΣΥΡΙΖΑ15 κλπ. Τέτοιες ενέργειες θα γίνονται στο εξής όλο και πιο απαραίτητες για να συγκρατεί διαφωνίες, δυσαρέσκειες. Δεν υπάρχει πρωτοτυπία, είναι ένα έργο που το έχουμε ξαναδεί διαχρονικά, π.χ., με τη Νεολαία ΠΑΣΟΚ και το ΠΑΣΟΚ, με την ΠΑΣΠ και τη Νεολαία ΠΑΣΟΚ, με την ΠΑΣΚΕ και το ΠΑΣΟΚ.

Η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ ιδρύθηκε το Δεκέμβρη του 2013, με διαδικασία ιδρυτικής Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης για την ενοποίηση-συγχώνευση των οργανώσεων νεολαίας των κομμάτων που συναποτελούν το ΣΥΡΙΖΑ. Προηγήθηκε μια περίοδος έντονης συζήτησης και αντιπαράθεσης σε σχέση με τις διαδικασίες, που είχε αντιστοιχίες με τη συζήτηση που υπήρχε στο ιδρυτικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ως ενιαίου κόμματος, και αφορούσε τους όρους με τους οποίους θα γίνει η ενοποίηση των οργανώσεων, αν θα είναι ενιαία οργάνωση ή «συγκόλληση οργανώσεων», το μοίρασμα των θέσεων στα όργανα και άλλα.16

Στην ιδρυτική συνδιάσκεψη εκφράστηκε έντονη αντιπαράθεση και ομαδοποιήσεις ανάμεσα σε μερίδες στελεχών της Νεολαίας ΣΥΝ, που είναι και ο βασικός κορμός της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή η αντιπαράθεση προϋπήρχε και μεταφέρθηκε, είχε εκφραστεί και στο προηγούμενο συνέδριο της Νεολαίας ΣΥΝ (7ο Συνέδριο, Μάρτης του 2013) και προσυνεδριακά στο διάλογο17, αποτυπώθηκε με διαφορετικά κείμενα που τέθηκαν προς ψήφιση, όπως και στην εκλογή των οργάνων. Στοιχείο της αντιπαράθεσης φαίνεται να αποτελεί μια κριτική προς την απελθούσα τότε ηγεσία της Νεολαίας ΣΥΝ από μερίδα στελεχών ότι δεν προσανατόλισε επαρκώς την οργάνωση στο κίνημα των «αγανακτισμένων», ότι δεν έπιασε το μήνυμα της ισχυροποίησης του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2012 και άλλα, όχι όλα πάντα με καθαρό πολιτικό περιεχόμενο. Η τότε ηγεσία και ο γραμματέας είχε κατηγορήσει αυτά τα στελέχη για φραξιονισμό. Η αντιπαράθεση πήρε και χαρακτήρα έντονης ομαδοποίησης κι εκατέρωθεν κατηγοριών περί αδιαφάνειας (π.χ., στις προσλήψεις επιστημονικών συνεργατών, στις διαδικασίες εκλογής αντιπροσώπων κλπ.). Τελικά η μερίδα των στελεχών που ασκούσε κριτική φαίνεται να κυριάρχησε στο 7ο συνέδριο της Νεολαίας ΣΥΝ και ν’ απέκτησε την πλειοψηφία, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν «άτυπα» δύο μεγάλες ομάδες μέσα στο ΚΣ της Νεολαίας ΣΥΝ, οι οποίες τελικά μορφοποιήθηκαν ως τάσεις στην ιδρυτική συνδιάσκεψη. Η αντιπαράθεση αυτή ήταν έντονη και στην πορεία της ιδρυτικής συνδιάσκεψης της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ. Αποτυπώθηκε επίσης στην ψηφοφορία για την απόφαση και το νέο ΚΣ, όπου συμμετείχαν 4 λίστες (ψηφοδέλτια). Συμμετείχε διακριτά η λίστα του «Αριστερού Ρεύματος Νεολαίας» (το τμήμα που στηρίζει δηλαδή την «Αριστερή Πλατφόρμα» του Λαφαζάνη), με επιδίωξη διακριτής παρουσίας και πρότασης άλλου σχεδίου απόφασης.18 Αποτέλεσμα αυτών ήταν και να μην μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός για την εκλογή γραμματέα του ΚΣ, που τελικά κατέληξε μετά από ορισμένες συνεδριάσεις 2 μήνες σχεδόν αργότερα19. Την περίοδο αυτή μετά από τη συνδιάσκεψη την θεωρούν μεταβατική, όπως αναφέρεται στον κανονισμό λειτουργίας, κι έχουν βάλει στόχο για συνέδριο μέσα στο 2014.

Όπως είδαμε και παραπάνω, έχει προβληματίσει ιδιαίτερα το γεγονός ότι η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καρπωθεί το ρεύμα του ΣΥΡΙΖΑ στις νέες ηλικίες. Αυτός ο προβληματισμός διαπερνά τα ντοκουμέντα και τη συζήτηση στη Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ. Αντίστοιχος προβληματισμός υπήρχε και για μια σειρά αρχαιρεσίες (ΔΣΑ, ΤΕΕ) που οι δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφεραν να καταγράψουν τα ποσοστά που προσδοκούσαν, ενώ έδειξαν αντοχή οι δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ, το ίδιο και σε μια σειρά αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών.20 Υπάρχει δηλαδή προβληματισμός για την αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να αποκρυσταλλώσει με οργανωτική παρουσία ένα εκλογικό ρεύμα, να αποκτήσει –όπως αυτοί λένε– «κοινωνικά ερείσματα». Τέτοιο «κοινωνικό έρεισμα», στήριγμα δηλαδή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, θέλουν και στη νεολαία.

Τους προβληματίζει ιδιαίτερα η πτώση της παράταξης του ΣΥΡΙΖΑ (ΑΡΕΝ) στις φοιτητικές εκλογές, σε ένα χώρο που θεωρούν προνομιακό. Αυτός ο προβληματισμός δεν αφορά μόνο το φετινό εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά συνολικά την κατάσταση της ΑΡΕΝ. Αποτυπώθηκε και στο πανελλαδικό διήμερο της ΑΡΕΝ (8-9 Μάρτη 2014). Στο κείμενο εισήγησης παραδέχονται την «αδυναμία να αποτελέσουμε σε αυτήν τη φάση τον αριστερό πόλο στις σχολές, όσο και την αναντιστοιχία της επιρροής της ριζοσπαστικής Αριστεράς στη νεολαία με το εκλογικό ποσοστό της ΑΡΕΝ». Αναφέρουν επίσης: «Επιχειρώντας να απολογίσουμε τη δράση των σχημάτων της Αριστερής Ενότητας την τελευταία διετία, είναι αυτονόητο ότι η έλλειψη διαδικασιών δικτύωσης είχαν ως αποτέλεσμα να αδυνατούν τα σχήματα να έρθουν σε οριζόντια επικοινωνία, να παράξουν πολιτική γραμμή και να λειτουργήσουν συντονισμένα. […] Τα αντανακλαστικά των σχημάτων μας δεν ήταν τόσο οξυμένα όσο όριζε η συγκυρία και, σε συνδυασμό με την απουσία διαμόρφωσης ξεχωριστής πολιτικής γραμμής από την ΑΡΕΝ, αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλές φορές να μην μπορούμε να έχουμε διαχωριστικές γραμμές από την πολιτική τοποθέτηση των ΕΑΑΚ».21

Η ταύτιση που εντοπίζουν με τα ΕΑΑΚ δεν είναι μονομερώς πρόβλημα για την ΑΡΕΝ, αλλά αναδεικνύει και το ρόλο των ΕΑΑΚ, που με την τοποθέτηση και την πρακτική τους λειτουργούν ως «συνιστώσα» του ΣΥΡΙΖΑ. Πιο σκληρή κριτική γίνεται από ορισμένη αρθρογραφία σε σχέση και με το ίδιο το διήμερο. «Δυστυχώς η ίδια η διαδικασία ήταν κατώτερη των προσδοκιών και των αναγκών του φοιτητικού κινήματος […] Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στο οργανωτικό κομμάτι και στο πώς θα παίρνονται αποφάσεις στις διαδικασίες σχημάτων με το μοντέλο “ένα σχήμα - μία ψήφος”. Στο πολιτικό κομμάτι η συζήτηση μεταξύ των σχημάτων ήταν δυστυχώς φτωχή και επιφανειακή»22. «Υπήρχε ελάχιστος κόσμος για πανελλαδικό διήμερο, ο πραγματικός πολιτικός διάλογος απουσίαζε, το μέτρο μία ψήφος ανά σχήμα φετιχοποιήθηκε, ένα μεγάλο μέρος των πολιτικών ρευμάτων που ίδρυσαν την ΑΡΕΝ είτε αποχώρησε είτε απείχε από τη διαδικασία, τα σχήματα κλήθηκαν να ψηφίσουν για ένα μέτρο που δεν είχε συζητηθεί πιο πριν και η πολιτική απόφαση διαμορφώθηκε επί των τροπολογιών που είχε τη δυνατότητα να υπερψηφίσει η πλειοψηφία, καθοδηγούμενη από τις μέχρι τώρα “σπαρασσόμενες” φράξιες της Νεολαίας Συνασπισμού»23.

Ενδιαφέρον έχει επίσης το γεγονός ότι φέτος έκανε εμφάνιση και συμμετοχή στις εκλογές η παράταξη «Αριστερό Δίκτυο Νεολαίας», από δυνάμεις που συμμετείχαν μέχρι τώρα στην ΑΡΕΝ και αποσπάστηκαν. Αυτές οι δυνάμεις κινούνται στον ευρύτερο οπορτουνιστικό χώρο, στο «Σχέδιο Β΄» και άλλους. Η λογική της αποχώρησης από την ΑΡΕΝ διατυπώθηκε ως εξής: «Δε μας εκφράζουν λογικές μετάλλαξης της ΑΡΕΝ και κοντόφθαλμης κομματικής συγκρότησης. Δε συμβιβαζόμαστε με τα ασφυκτικά πλαίσια που διαμορφώνονται εντός ΑΡΕΝ! Επιμένουμε στην ανάγκη υπέρβασης, όχι μόνο της ΑΡΕΝ, αλλά όλων των σχημάτων της φοιτητικής Αριστεράς, που φαίνεται ότι δεν είναι έτοιμα να ανταποκριθούν στο περιβάλλον της κρίσης. Καλούμε όλες τις υγιείς δυνάμεις, ρεύματα και ανένταχτους αγωνιστές εντός Αριστερής Ενότητας να μη συμβιβαστούν με τη μετάλλαξη της ΑΡΕΝ και να έρθουν σε ρήξη με την ηγεσία της! […] Δεν αποδεχόμαστε τη σημερινή κατάσταση! Τα σχήματα του Αριστερού Δικτύου Νεολαίας θα δώσουν όλες τους τις δυνάμεις, εκτός Αριστερής Ενότητας, επιμένοντας στην ανάγκη της ανασύνθεσης της φοιτητικής Αριστεράς»24. Αν και η καταγραφή του στις εκλογές είναι μικρή25, μπορεί να λειτουργήσει ως υποδοχέας δυνάμεων από την ΑΡΕΝ και να συμμετέχει στη ζύμωση και τους δίαυλους που υπάρχουν, ιδιαίτερα στους χώρους των πανεπιστημίων, μεταξύ δυνάμεων της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ, των ΕΑΑΚ, άλλων σχημάτων, αναρχοαυτόνομων ομάδων και στεκιών.

Όλες οι αντιπαραθέσεις που υπάρχουν κι εκφράζονται μέσα στη Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ, είτε αφορούν υπαρκτές διαφοροποιήσεις είτε αφορούν ομάδες, δεν αφορούν σε καμία περίπτωση τις ανάγκες και τη διέξοδο για τη νεολαία. Σε κάθε περίπτωση η αντιπαράθεση αφορά την καλύτερη προετοιμασία για οργάνωση νεολαίας - υποστηρικτή της κυβερνητικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, τους τρόπους με τους οποίους αυτό θα υλοποιηθεί, την αύξηση της ικανότητας ενσωμάτωσης της νεολαίας. Αυτό που λένε αυτοί «κοινωνικά στηρίγματα».

Η παρέμβαση του οπορτουνισμού, όπως συμβαίνει και με τα άλλα κόμματα βέβαια, δεν περιορίζεται στην παρέμβαση των οργανώσεων νεολαίας, αυτό είναι μόνο μία πλευρά. Υπάρχει ένας ολόκληρος μηχανισμός των κομμάτων, που παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην προώθηση της αστικής και οπορτουνιστικής ιδεολογίας όσο και συγκεκριμένης πολιτικής παρέμβασης. Στα σχολεία υπάρχει πληθώρα καθηγητών προσκείμενων στο ΣΥΡΙΖΑ ή και σε άλλες δυνάμεις του οπορτουνισμού, που συχνά είναι αυτοί που σηκώνουν το βάρος της επίθεσης στην ΚΝΕ και τα μέλη της μέσα στα σχολεία. Για παράδειγμα, δεν είναι λίγες φορές που τέτοιοι καθηγητές έχουν προβάλει εμπόδια στη δράση της ΚΝΕ, με το αντιδραστικό επιχείρημα «αν αφήσω την ΚΝΕ να δρα στο σχολείο, θα πρέπει ν’ αφήσω και τη ΧΑ». Είναι αντιδραστικό ιδεολόγημα, που ταυτίζει τη δράση της ΚΝΕ και τη δράση για την αποκάλυψη της ΧΑ με τους φασίστες, κάτι που τελικά τους αφήνει χώρο να δρουν. Το ίδιο συμβαίνει και στα πανεπιστήμια με σημαντικό τμήμα καθηγητών πανεπιστημίου. Σε αυτό το επίπεδο υπάρχει μια πιο ολοκληρωμένη κι επεξεργασμένη παρέμβαση, ιδεολογικοπολιτική αλλά και οργανωτική. Για παράδειγμα, ποιοι διδάσκουν για τον «ολοκληρωτισμό», για την αναθεώρηση της Ιστορίας, την αντιδραστική θεωρία του «κοινωνικού φύλου» κλπ.; Αξιοποιούνται επίσης φορείς, επιστημονικά ιδρύματα, όπως τα ΑΣΚΙ, το Ινστιτούτο «Νίκος Πουλαντζάς» κ.ά. για να πλαισιώνεται μια ολόκληρη παρέμβαση και δημιουργία απευθείας διαύλων με πανεπιστημιακές σχολές, φοιτητές, ερευνητικό δυναμικό. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτή η παρέμβαση λειτουργεί και με όρους ανάδειξης πολιτικού προσωπικού για το ΣΥΡΙΖΑ. Μην ξεχνάμε επίσης τη στάση τέτοιων δυνάμεων στο χώρο της εκπαίδευσης, τόσο στο κίνημα, που έχουν κάνει την απεργοσπασία και το χτύπημα του ΠΑΜΕ και ταξικών δυνάμεων δεύτερη φύση, όσο και σε αλλά ζητήματα, όπως η συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα σε σύμπλεξη με επιχειρήσεις, χρηματοδοτήσεις από ευρωπαϊκά προγράμματα, η στάση τους στις πρυτανικές εκλογές26. Θα ήταν επομένως ελλιπές να θεωρήσουμε ότι ο οπορτουνισμός παρεμβαίνει αποκλειστικά μέσα από τη Νεολαία του, πολύ περισσότερο να θεωρήσουμε ότι, αφού δεν έχει οργανωμένες δυνάμεις σε μια σειρά χώρους, τότε δεν παρεμβαίνει. Θα ήταν λαθεμένη επανάπαυση.

ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΙΚΗΣ ΠΑΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ

Τόσα και τόσα χρόνια οι δυνάμεις του οπορτουνισμού έχουν συμβάλει τα μέγιστα στην επίθεση στη συνείδηση της νεολαίας, στη διείσδυση της αστικής ιδεολογίας. Έχουν σοβαρή ευθύνη για τον εξωραϊσμό της ΕΕ, την αποδοχή ότι είναι μονόδρομος, ή την καλλιέργεια της αυταπάτης ότι μπορεί να γίνει φιλολαϊκή, ν’ αλλάξει από τα μέσα. Καλλιέργησαν ιδιαίτερα από κοσμοπολίτικη αντίληψη το ότι η πάλη για αποδέσμευση από την ΕΕ είναι είτε ουτοπική είτε οπισθοδρομική. Δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ μιλούσαν για εξέγερση στην Ουκρανία, τη στιγμή που ΗΠΑ και ΕΕ αξιοποιούσαν φασιστικές δυνάμεις ως προμετωπίδα στην αντιπαράθεσή τους με τη Ρωσία.

Πρωτοστατούν στο ΚΕΑ, μαζί με κόμματα τύπου «die Linke» και άλλα που υιοθετούν και είναι φορείς της αντικομμουνιστικής - αντισοσιαλιστικής προπαγάνδας. Έχουν τεράστιο μερίδιο στη συκοφάντηση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης του 20ού αιώνα. Στη διάδοση των αντιλήψεων ότι στο σοσιαλισμό δεν υπάρχει «δημοκρατία κι ελευθερία», στη διάδοση της ψεύτικης θεωρίας του ολοκληρωτισμού, της σταλινολογίας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ συμμετέχει στο ENDYL (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δημοκρατικών Αριστερών Νεολαιών), κυρίως μαζί με τις Νεολαίες των κομμάτων του ΚΕΑ, όπου, όπως αναφέρεται, συμμετέχουν οργανώσεις νεολαίας που «δεν ακολουθούν άκριτα την αντίληψη των ορθόδοξων και δογματικών κομμουνιστικών ιδεών»27.

Ας σταθούμε λίγο πιο αναλυτικά στο τι λέει η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ για το σοσιαλισμό στην ιδρυτική της διακήρυξη: «Η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ υιοθετεί τον ίδιο στρατηγικό στόχο με το ΣΥΡΙΖΑ, το σοσιαλισμό του 21ου αιώνα. Περίπου έναν αιώνα μετά από την Οκτωβριανή Επανάσταση, συνεχίζουμε να εμπνεόμαστε από την “έφοδο στον ουρανό”. Εμπνεόμαστε από τις μεγάλες επαναστατικές στιγμές και περιόδους του 20oύ αιώνα, από την Ισπανία του ’36 μέχρι το Μάη του ’68. Εμπνεόμαστε από τα κινήματα του καιρού μας: Από τους αγώνες των λαών της Λατινικής Αμερικής που χαράσσουν τη δική τους πορεία προς το σοσιαλισμό του 21ου αιώνα, από την αδιάκοπη προσπάθεια των Ζαπατίστας να μας δείχνουν πώς η αξιοπρέπεια και η κοινωνική χειραφέτηση μπορεί να γίνεται πράξη μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες, από τους αγώνες των λαών και της νεολαίας των χωρών της Αραβικής Άνοιξης, για δημοκρατία και ανεξαρτησία, από τις πλατείες όλης της Ευρώπης, αλλά κι από αυτούς που στη μητρόπολη του καπιταλισμού, στη Wall Street, επιμένουν να λένε το αυτονόητο: Ότι αυτό το σύστημα, που μέσα στην κρίση του κάνει ακόμα πλουσιότερο το 1% και βυθίζει στη φτώχεια το 99%, δεν μπορεί να συνεχίζει ακόμα να υπάρχει και να καθορίζει τις ζωές μας»28.

Ανακατεύονται όλα μαζί σ’ έναν αχταρμά, από την Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση ως τα κινήματα που έπαιξαν ρόλο στους ενδοαστικούς κι ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, (όπως της λεγόμενης Αραβικής Άνοιξης), κινήματα εχθρικά προς την ιδέα του σοσιαλισμού, της ταξικής πάλης, και όλα αυτά παρουσιάζονται ως «έμπνευση για το σοσιαλισμό του 21ου αιώνα».

Ας δούμε τώρα πώς περιγράφουν αυτόν το σοσιαλισμό: «Για μας σοσιαλισμός δεν είναι η αναστήλωση ενός κοινωνικού κράτους άλλων εποχών, ούτε η αναβίωση γραφειοκρατικών καθεστώτων, από τις αντιφάσεις των οποίων έχουμε πολλά να μάθουμε. Ο σοσιαλισμός είναι η οικοδόμηση ενός κόσμου ριζικά νέου, που, όμως, τα υλικά του υπάρχουν στο σήμερα. Υπάρχουν εκεί που οι εργατικοί και κοινωνικοί αγώνες υψώνουν το ανάστημά τους, εκεί που η αλληλέγγυα οικονομία έρχεται να λύσει προβλήματα διαβίωσης, εκεί που η αυτοδιαχείριση γίνεται η φυσιολογική διέξοδος των εργαζομένων, εκεί που ο κόσμος της εργασίας και της νεολαίας αυτοοργανώνεται για να παλέψει […] Για μας ο σοσιαλισμός είναι η επέκταση της δημοκρατίας και της ισότητας σε όλες τις σφαίρες της κοινωνικής ζωής».

Ξεκινούν δηλαδή πρώτα και κύρια υιοθετώντας τα αστικά επιχειρήματα περί «γραφειοκρατίας», για να πολεμήσουν το σοσιαλισμό που οικοδομήθηκε, και προχωρούν σε ορισμένα γενικά, κούφια λόγια, ένα συνονθύλευμα αστικής, σοσιαλδημοκρατικής - οπορτουνιστικής, αναρχικής φρασεολογίας. Αναβλύζουν από μικροαστισμό οι αναφορές στην «αλληλέγγυα οικονομία», στην «αυτοοργάνωση», στην «αυτοδιαχείριση».

Δεν περίμενε κανείς βέβαια κάποια εμβριθή μαρξιστική-λενινιστική ανάλυση για το σοσιαλισμό από τη Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ, αφού ούτε είναι, ούτε θέλουν να είναι μαρξιστές-λενινιστές. Χρησιμοποιούν τη σοσιαλιστική-κομμουνιστική φρασεολογία όπως η σουπιά το μελάνι. Η έννοια του σοσιαλισμού διαστρεβλώνεται και μετατρέπεται σε ένα μικροαστικό, θολό αίτημα με γενικόλογες, αστικού περιεχομένου, αναφορές για ελευθερία, δημοκρατία, και ορισμένες πινελιές «κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας», «κοινωνικού κι εργατικού» ελέγχου και «αυτοδιαχείρισης». Αλήθεια, τι σχέση έχει η αυτοδιαχείριση με τις σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής; Ο κεντρικός σχεδιασμός και ο εργατικός έλεγχος δεν είναι «αυτοδιαχείριση» της εκάστοτε παραγωγικής μονάδας. Αλλιώς δεν υπάρχει πανεθνικός, επιστημονικός σχεδιασμός στη βάση της κάλυψης των διευρυνόμενων κοινωνικών αναγκών, ώστε να διατίθενται κατάλληλα οι πόροι, το εργατικό δυναμικό κλπ. «Αυτοδιαχείριση» σημαίνει απόσπαση του ομαδικού συμφέροντος της παραγωγικής μονάδας από το πανκοινωνικό συμφέρον. Σημαίνει αποκοπή από τον κεντρικό σχεδιασμό κι επομένως αποκοπή από τις σοσιαλιστικές σχέσεις. Πώς δηλαδή θα έρχονται σε επαφή οι «αυτοδιαχειριζόμενες» μονάδες παραγωγής; Μόνο μέσω μιας αγοράς θα μπορούσε να γίνει αυτό. Πώς θα καθορίζεται τι και πόσο θα παράγουν ώστε να εξαλειφθεί η αναρχία της καπιταλιστικής παραγωγής, η υπερπαραγωγή, η υπερσυσσώρευση; Είναι φανερό ότι «αυτοδιαχείριση» σημαίνει ύπαρξη καπιταλιστικών σχέσεων. Είναι οπισθοχώρηση, όχι «ριζοσπαστικό» μέτρο όπως παρουσιάζεται.

Στα μάτια των μελών της ΚΝΕ, που έχουν ως όπλο τις σύγχρονες επεξεργασίες του Κόμματος, το 18ο και 19ο Συνέδριο, την κριτική αποτίμηση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, το Πρόγραμμα του Κόμματος και την αντίληψή μας για το σοσιαλισμό, όλα αυτά φαίνονται ως κακόγουστο αστείο. Ως ακόμη πιο κακόγουστο αστείο μπορεί να εκληφθεί το τι σχέση μπορεί να έχουν ακόμη και αυτές οι γενικόλογες έστω αναφορές με τα όσα λέει και κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ στις συναντήσεις του με το ΣΕΒ, στα ταξίδια του στο Τέξας και ανά την υφήλιο, που δίνει όρκους υποταγή στο κεφάλαιο.

ΓΡΑΜΜΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΩΝ ΛΑΪΚΩΝ ΣΤΡΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Πώς λένε λοιπόν ότι θα φτάσουμε σε αυτόν το «σοσιαλισμό»; «Για να κάνουμε αυτήν την αφήγηση του μέλλοντος πολιτική δράση στο σήμερα, χρειαζόμαστε ένα άμεσο πολιτικό σχέδιο ανατροπής, χρειάζεται να εκκινήσουμε από την ανατροπή του μνημονιακού καθεστώτος που μας έχει επιβληθεί. Γι’ αυτόν το λόγο, η Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ συντάσσεται πλήρως με το πολιτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ για την ανατροπή αυτής της κυβέρνησης και την ανάδειξη μιας κυβέρνησης της Αριστεράς».

Παρουσιάζουν ως δρόμο προσέγγισης του σοσιαλισμού όχι την επαναστατική πάλη, αλλά την κατάκτηση της αστικής διακυβέρνησης. Η οποία με βάση αυτήν τη λογική μπορεί να παίξει ρόλο στην αλλαγή του χαρακτήρα του αστικού κράτους. Σπέρνουν την αυταπάτη του κυβερνητισμού, με στόχο να μετατρέψουν το λαό και τους νέους των λαϊκών στρωμάτων σε ενεργητικό υποστηρικτή της δικής τους αστικής διακυβέρνησης. Επιδιώκουν οι δυσκολίες που ζει ο λαός, από στοιχείο που μπορεί να δυναμώσει το ριζοσπαστισμό, να γίνουν στοιχείο συμβιβασμού. Γι’ αυτό και αξιοποιούν εκλογικά συνθήματα του τύπου «25 ψηφίζουμε, 26 φεύγουν» ή, ακόμη χειρότερα, αυτό που απευθυνόταν στη νεολαία για την αποχή –«μια ώρα για την ψήφο και μετά μπάνιο»– που καλλιεργούν την ανάθεση, την κοινοβουλευτική αυταπάτη, το λαό στην άκρη να εναποθέτει τις ελπίδες για λύση σε κάποια κυβέρνηση, χωρίς σύγκρουση και ρήξη.

Θέλουν κι επιδιώκουν κίνημα - υπηρέτη της κυβερνητικής εναλλαγής, εγκλωβισμένο στην αστική διαχείριση. Η γραμμή του οπορτουνισμού συνολικά είναι καταστροφική για το εργατικό-λαϊκό κίνημα. Όλα αυτά τα χρόνια έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στη συκοφάντηση της ταξικής πάλης, στην απαξίωση της έννοιας της οργάνωσης, του ταξικού αγώνα. Αποθεώνουν κάθε κίνημα σε αταξική βάση. Όπως αποθέωσαν το κίνημα των «αγανακτισμένων», κίνημα μικροαστικής εκτόνωσης, στους κόλπους του οποίου δουλεύτηκαν και άλλοι σχεδιασμοί και βρήκε έδαφος η φασιστική Χρυσή Αυγή. Στις πλατείες ο ΣΥΡΙΖΑ αναμασούσε τα περί κατοχής, μνημονίου, ένα μίγμα συνωμοσιολογίας, που όχι μόνο συγκάλυπτε τον πραγματικό υπεύθυνο για την κρίση, αλλά δημιούργησε έδαφος για αντιδραστικές απόψεις, εχθρικές στην οργανωμένη ταξική πάλη, στον απεργιακό αγώνα. Έχει ευθύνη για την κατάσταση στο εργατικό κίνημα. Η πρακτική τους τόσα χρόνια και τώρα είναι στήριξη του ταξικού συμβιβασμού, του εργοδοτικού συνδικαλισμού. Σήμερα έχουν ανοίξει τις πόρτες διάπλατα σε ό,τι πιο σάπιο υπάρχει στο συνδικαλιστικό κίνημα, εργατοπατέρες, στελέχη του ΠΑΣΟΚ, την εργατική αριστοκρατία κλπ.

Στα τμήματα της νεολαίας αντίστοιχα, οι δυνάμεις της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ έχουν τη δική τους ευθύνη, για παράδειγμα στον εκφυλισμό του φοιτητικού κινήματος, από κοινού με τα ΕΑΑΚ και άλλες δυνάμεις. Έπαιξαν ρόλο, μαζί κυρίως και με τις κεντρικές παρεμβάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και από κοινού με ένα φάσμα οπορτουνιστικών δυνάμεων, «αντιεξουσιαστικών» ομάδων και μηχανισμών, ώστε κινητοποιήσεις, νεανικά ξεσπάσματα των προηγούμενων χρόνων (κινητοποιήσεις στα ΑΕΙ-ΤΕΙ το 2006, για τη δολοφονία Γρηγορόπουλου το 2008) όχι μόνο να μην οδηγήσουν στο δυνάμωμα του φοιτητικού ή του μαθητικού κινήματος, αλλά να αξιοποιηθούν ως τμήμα των σχεδιασμών για την εναλλαγή στην αστική διακυβέρνηση και να δουλευτούν και να κερδίζουν έδαφος αντιλήψεις «τυφλής διαμαρτυρίας», ενάντια στον οργανωμένο αγώνα.

Καλλιεργούν διάχυτα στους νέους των λαϊκών στρωμάτων τη λογική του μικρότερου κακού, το συμβιβασμό στο όνομα της σημερινής δύσκολης κατάστασης. Από αυτήν τη στρατηγική σκοπιά, της αστικής διαχείρισης, ας δούμε, για παράδειγμα, πώς αντιμετωπίζει ο ΣΥΡΙΖΑ το νούμερο ένα πρόβλημα για τη νεολαία, την ανεργία, και τι υπόσχεται ότι θα κάνει η περιβόητη «κυβέρνηση της Αριστεράς».

Στα ντοκουμέντα της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ, αναφέρεται ως στόχος πάλης: «Διεκδικούμε την επαναφορά του βασικού μισθού και του επιδόματος ανεργίας στα προ του μνημονίου επίπεδα»29. Δηλαδή υιοθετούν τις κυβερνητικές εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ για επιδόματα ανεργίας. Στο ίδιο μήκος κύματος, σε πρόσφατη ημερίδα στο ΠΑΠΕΙ, ο υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΣΥΡΙΖΑ και καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Σάββας Ρομπόλης παραδέχεται: «Η προβλεπόμενη ανάπτυξη των επόμενων χρόνων δε θα λύσει ουσιαστικά το ζήτημα της ανεργίας […] μέχρι το 2026 η ανεργία θα πέσει στο 17% στην καλύτερη περίπτωση»30.

Το μέλλον που τάζει ο ΣΥΡΙΖΑ στους νέους εργαζομένους είναι, στην καλύτερη περίπτωση, επαναφορά του κατώτατου μισθού και διατήρηση της μαζικής ανεργίας, για την οποία υπόσχεται επιδόματα. Χωρίς βέβαια να διευκρινίζει πόσο θα είναι το επίδομα, ποιος θα το παίρνει και, όπως σημειώνει με κάθε ευκαιρία ο ΣΥΡΙΖΑ, όλες αυτές οι υποσχέσεις θα υλοποιηθούν αν το επιτρέψουν οι συνθήκες της ανάπτυξης, δηλαδή η καπιταλιστική οικονομία, δηλαδή η κερδοφορία του κεφαλαίου. Γι’ αυτό και είναι αναγκασμένοι να απαντάνε στην αντιπαράθεση της ΝΔ που τους λέει «πού θα βρείτε αυτά τα λεφτά», καθώς δεν μπορείς να τάζεις και στους ανέργους δουλειά και στους βιομήχανους φθηνό ρεύμα. Ουσιαστικά σημαίνει εγκλωβισμό τους στον αντιλαϊκό δρόμο της καπιταλιστικής ανάπτυξης, με την ψεύτικη προσδοκία να τους πετάξουν κανένα ξεροκόμματο.

Ακόμη μεγαλύτερη κοροϊδία αποτελεί η πρόταση διαχείρισης της ανεργίας μέσω συνεταιριστικών επιχειρήσεων, δικτύων της λεγόμενης αλληλέγγυας οικονομίας. Είναι πρόταση που διατυπώνεται και ως επίσημη θέση της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ. Λένε στην ιδρυτική τους διακήρυξη: «Η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ παρεμβαίνει και στηρίζει εγχειρήματα συνεταιριστικής κι αλληλέγγυας οικονομίας. Θεωρούμε ότι η έξοδος από την κρίση, προς όφελος του κόσμου της εργασίας, δε θα γίνει παρά με την αμφισβήτηση του κυρίαρχου μοντέλου παραγωγής και των σχέσεων που επιβάλλει. Η συμμετοχή των νέων σε εγχειρήματα που τα αμφισβητούν ευθέως είναι ταυτόχρονα πρόταγμα απελευθέρωσης, αλλά και δύναμη παραγωγικού μετασχηματισμού της κοινωνίας, ικανού να δώσει άμεση απάντηση στα υλικά προβλήματά μας»31.

Στο ίδιο μήκος κύματος, σε σχετικό άρθρο για την ανεργία των νέων, ο Γ. Μηλιός, εκ των οικονομικών ιθυνόντων του ΣΥΡΙΖΑ, προτείνει μεταξύ άλλων: «Το πρώτο άμεσο μέτρο είναι μια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση στις εργασιακές σχέσεις. Μια μεταρρύθμιση που δε θα κατοχυρώνει απλά τα δικαιώματα που καταργήθηκαν στα χρόνια του μνημονίου, αλλά θα προχωράει ακόμα παραπέρα. Θα προστατεύει την εργασία και θα βάζει ουσιαστικούς περιορισμούς στις απολύσεις. Μια πολιτική που θα φέρει ουσιαστικές αλλαγές στο πτωχευτικό δίκαιο και θα δίνει τη δυνατότητα στους εργαζομένους να θέτουν σε λειτουργία μια επιχείρηση που κλείνει. Το παραπάνω μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι στη δημιουργία δικτύων κοινωνικών συνεταιρισμών. Οικονομικών δομών δηλαδή, που δε θα λειτουργούν με κριτήριο το κέρδος και τον ανταγωνισμό, αλλά την ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών και την εξασφάλιση θέσεων εργασίας. Αφετηρία αυτής της πορείας δεν μπορεί να είναι άλλη από την επαναφορά του κατώτατου μισθού για όλους. Μέσω μιας ουσιαστικής φορολογικής μεταρρύθμισης μπορούν να βρεθούν πόροι ικανοί να στηρίξουν προγράμματα απασχόλησης και όχι προγράμματα ανακύκλωσης της ανεργίας. Η συγκεκριμένη διαδικασία πρέπει να περάσει και μέσα από μια ουσιαστική αλλαγή της λειτουργίας του ΟΑΕΔ. Μια αλλαγή που θα δίνει τη δυνατότητα στους εργαζομένους και τους ανέργους να έχουν λόγο για το πώς σχεδιάζονται και υλοποιούνται τα προγράμματα και όχι να χαρίζει απλώς πολύτιμους πόρους σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως συμβαίνει σήμερα»32.

Η αλήθεια όμως είναι ότι δε γίνεται αυτές οι επιχειρήσεις να λειτουργούν όπως λέει ο συγγραφέας, δηλαδή όχι «με κριτήριο το κέρδος και τον ανταγωνισμό, αλλά την ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών και την εξασφάλιση θέσεων εργασίας». Αφού θα λειτουργούν σε καπιταλιστικό περιβάλλον, αναγκαστικά θα λειτουργούν με τους όρους της καπιταλιστικής παραγωγής. Θα αγοράζουν πρώτες ύλες, μηχανήματα, ενέργεια από την αγορά, θα παράγουν και θα πουλάνε το προϊόν ως εμπόρευμα, άρα με όρους κέρδους, για να μπορούν να συνεχίσουν σε διευρυμένη βάση τη διαδικασία της παραγωγής. Σε όλα αυτά δεν υπάρχει πουθενά κάτι ξένο από τις καπιταλιστικές σχέσεις, πόσο μάλλον ότι αυτό γίνεται «για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών». Και με την καπιταλιστική παραγωγή γίνεται ικανοποίηση κάποιων κοινωνικών αναγκών, η παραγωγή όμως δεν οργανώνεται με αυτό το κριτήριο, αλλά με κριτήριο το κέρδος. Το ίδιο ισχύει και για την αυτοδιαχειριζόμενη παραγωγή που περιγράφει ο συγγραφέας. Γίνεται με κριτήριο το κέρδος της συγκεκριμένης παραγωγικής μονάδας και είναι αναγκαστικά ενταγμένο στον καπιταλιστικό ανταγωνισμό, αν θέλει να επιβιώσει. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν διοικείται από τον καπιταλιστή ή το ΔΣ που ορίζει, ή αν διοικείται και βρίσκεται στην ιδιοκτησία μιας ομάδας εργατών, που σε συνθήκες καπιταλισμού θα λειτουργούν απλά ως μέτοχοι (ισότιμοι στην καλύτερη περίπτωση) της εταιρίας. Είναι, σα να λέμε, σοσιαλιστικές σχέσεις ως νησίδα μέσα στο καπιταλιστικό περιβάλλον. Το αποτέλεσμα αυτής της γραμμής είναι καταστροφικό για τους εργαζομένους, αφού τους οδηγεί αναγκαστικά να λειτουργούν ως μικροί καπιταλιστές. Είναι ύμνος στη μικρή εμπορευματική παραγωγή, μικροαστική αντιδραστική ουτοπία. Έχουμε αναδείξει και στο παρελθόν την τύχη τέτοιων «πειραμάτων»33.

Δείξαμε ορισμένα μόνο παραδείγματα για την επιβλαβή επίδραση και το ρόλο των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ στη συνείδηση της νεολαίας. Θα μπορούσαν να υπάρχουν και άλλα. Ο ΣΥΡΙΖΑ, οι οπορτουνιστικές και σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις, έχουν βαρύτατη ευθύνη για την οπισθοχώρηση στη συνείδηση νέων ανθρώπων, για την καλλιέργεια του συμβιβασμού. Η επίδραση αυτής της διαβρωτικής δουλειάς θα φανεί ακόμη πιο ηχηρά με τη διάψευση των ελπίδων που καλλιεργεί, που θα είναι παταγώδης και που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αναδίπλωση.

Όλα τα προηγούμενα χρόνια έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα σκληρή ιδεολογική - πολιτική αντιπαράθεση. Στη νεολαία δουλεύτηκαν μια σειρά αντιδραστικά ιδεολογήματα και η επίθεση στο Κόμμα απέκτησε νέα χαρακτηριστικά: Ότι το ΚΚΕ είναι συστημικό κόμμα, οπισθοδρομικό, εκδηλώθηκε η πίεση για συμμετοχή στην κυβερνητική διαχείριση και η αυταπάτη ότι έτσι θα λυθούν «εδώ και τώρα» τα λαϊκά προβλήματα.

Το επόμενο διάστημα θα βρεθούμε αντιμέτωποι και με νέες δυσκολίες που θα προκύψουν από την κατάσταση της καπιταλιστικής οικονομίας και θα εμποδίζουν τη ριζοσπαστικοποίηση της εργατικής-λαϊκής συνείδησης. Θα εκφραστούν πιο έντονες πιέσεις ενσωμάτωσης, η ταξική συνεργασία, η ταύτιση του συμφέροντος του εργαζομένου με τον εργοδότη του, ο συμβιβασμός με ορισμένα ψίχουλα.

Η διαπάλη με το ΣΥΡΙΖΑ αφορά το να μη συνταχτούν οι νέοι των λαϊκών στρωμάτων στους κυβερνητικούς του στόχους, να μη μετατραπεί το κίνημα της νεολαίας σε υποστηρικτή της λεγόμενης «αριστερής κυβέρνησης». Να ηττηθεί η γραμμή του συμβιβασμού και να κερδίσει έδαφος η γραμμή σύγκρουσης, η γραμμή της αντικαπιταλιστικής πάλης.

Στη Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ, θα δυναμώνουν ταυτόχρονα δύο τάσεις φαινομενικά αντιφατικές, από τη μια θα αξιοποιείται η ενδεχόμενη κυβέρνηση και η δυναμική της για ενσωμάτωση και η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ στο ρόλο κυβερνητικής νεολαίας με αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που θα της δοθούν. Και παράλληλα, η προσπάθεια η νεολαία να εμφανίζεται «αριστερότερη» του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και η ανάπτυξη «αριστερών» εφεδρειών που υπάρχουν εντός κι εκτός ΣΥΡΙΖΑ και, όπως είδαμε, συγκροτούν δυνάμεις και σε επίπεδο νεολαίας.

Η ΚΝΕ όλα αυτά τα χρόνια έχει παίξει σημαντικό ρόλο, αποκαλύπτει, ασκεί πολεμική στα σχολεία, τις σχολές, διαπάλη με τον οπορτουνισμό, επιδιώκει να καλλιεργεί αντιστάσεις ευρύτερα στη νεολαία, στο συμβιβασμό, στην αποδοχή της ΕΕ, του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για την ένταξη των νέων στο κίνημα, για την αναζωογόνηση του εργατικού κινήματος, για την οργάνωση των ανέργων. Αυτή η δουλειά βάζει εμπόδια στην αστική ιδεολογία και στον οπορτουνισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι το αναγνωρίζουν και οι άλλοι. Όλα αυτά όμως δεν αρκούν. Η μάχη για το κέρδισμα των νέων των λαϊκών στρωμάτων είναι μια απαιτητική υπόθεση και ζωτικής σημασίας για το εργατικό-λαϊκό κίνημα.

Η Οργάνωσή μας εισέρχεται σε περίοδο προσυνεδριακής διαδικασίας ενόψει του 11ου Συνεδρίου της. Με απαιτητικότητα θα συζητήσουμε και θα επεξεργαστούμε πιο αποτελεσματικά το ιδεολογικοπολιτικό μέτωπο, τη διαπάλη με την αστική ιδεολογία και τον οπορτουνισμό, τους φορείς του. Ώστε η ΚΝΕ να γίνει πιο ικανή να επικοινωνεί και να διεισδύει σε μάζες νέων, να προωθεί την επαναστατική πολιτική του ΚΚΕ στη νεολαία. Να συσπειρώνει και να οργανώνει την πάλη.

Το μέλος της ΚΝΕ, για να μπορεί να ανταποκρίνεται σε αυτές τις συνθήκες και σε οποιεσδήποτε συνθήκες του ταξικού αγώνα, πρέπει να πατάει στέρεα στο έδαφος, να γνωρίζει τις νομοτέλειες που κινούν την κοινωνία. Να βαθαίνει όλο και περισσότερο στην επιστημονική μας κοσμοθεωρία, το μαρξισμό-λενινισμό. Να ξεχωρίζει για τη διάθεση να μαθαίνει, να αφομοιώνει κριτικά τη γνώση, να μελετάει. Να μπορεί να γίνεται οργανωτής και εμψυχωτής της νεολαίας.

Έχουμε όπλα που καμία άλλη οργάνωση δεν έχει, ούτε θα μπορούσε να έχει. Είμαστε οι φορείς της επαναστατικής κομμουνιστικής ιδεολογίας, έχουμε τις σύγχρονες στρατηγικές επεξεργασίες του ΚΚΕ, το Πρόγραμμά του. Αυτό είναι η δύναμή μας.