Ο άνθρωπος, ο επαναστάτης*


του Α. Λοζόφσκυ

Είδα για πρώτη φορά τον Λένιν τον Δεκέμβρη του 1905 στην παράνομη διάσκεψη των Μπολσεβίκων στο Τάμερφορς της Φιλλανδίας, όπου τέθηκε από την πρακτική του άποψη το ζήτημα της ένοπλης εξεγέρσεως. Κατά την διάρκεια της διασκέψεως άρχισε η εξέγερση στη Μόσχα. Κατεπνίγηκε όμως, η αντεπανάσταση την κατέβαλε. Ο Λένιν πηγαίνει τότε στην Πετρούπολη και συνεχίζει την παράνομη δράση. Τον συναντούσα πολλές φορές στα μέρη που γινόνταν οι μυστικές συνεδριάσεις: ενδιαφέρονταν μόνο για την επαναστατική εργασία. Ασχολούνταν με τις ελάχιστες λεπτομέρειες· μπορούσε να πει με ακρίβεια σε ποιο μέρος, σε ποιο εργοστάσιο βρισκόταν ένας όμιλος παρανόμου δράσεως· εζούσε μόνο για την Επανάσταση και τα συμφέροντά της...

Η αντεπανάσταση τότε όμως υπερίσχυσε, και κατά το 1907, ο Λένιν αναγκάσθηκε να φύγει στο εξωτερικό. Τότε περίπου κατόρθωσα να δραπετεύσω από την Σιβηρία και συνάντησα επί τέλους τον Βλαδίμηρο Ίλιτς στην Γενεύη, τον Οκτώβρη του 1908. Βρισκόνταν επί κεφαλής του μπολσεβικικού οργάνου, ο Προλετάριος, και σιγά-σιγά με την μεγαλείτερη επιμονή αποκρυστάλλωνε και καθόριζε την ιδεολογία του μπολσεβικισμού και ίδρυε την μπολσεβικικήν ομάδα.

Τον Γενάρη του 1909 εγκατεστάθηκε στο Παρίσι· εκεί μπόρεσα να παρατηρήσω την δραστηριότητά του επί τέσσερα χρόνια. Συχνά συναθροιζόμαστε στα γραφεία του Σοσιαλδημοκράτη. Έβλεπα επίσης πολλές φορές τον Λένιν στο σπίτι που έμενε. Ύστερα καινούργια μετακόμιση. Ο Βλαδίμηρος Ίλιτς πλησιάζει τα ρωσσικά σύνορα και από κει, ως την αρχή του πολέμου, διευθύνει την Πράβδα που έβγαινε ελεύθερα στην Πετρούπολη. Περνάει τα τρία πρώτα χρόνια του πολέμου στην Ελβετία ασχολούμενος με την οργάνωση της αριστεράς πτέρυγος των διασκέψεων του Τσίμμερβαλντ και Κίενταλ. Το 1917 επιστρέφει στη Ρωσσία και από τότε η δράση του είναι γνωστή σε εκατομμύρια ανθρώπους.

Ο Λένιν ήταν ο πειο μεγάλος στρατηγός της πάλης των τάξεων συνδυάζοντας με τον πειο πετυχημένο τρόπο το πνεύμα του θεωρητικού και την τέχνη του πρακτικού σ’ αυτήν την στρατηγική.

Τι είναι πράγματι ο «Λενινισμός»; Είναι ο μαρξισμός στην πράξη. Κανένας δεν μπόρεσε, καλύτερα από τον Λένιν, να χρησιμοποιήσει την μαρξιστική ανάλυση πειο γνήσια, πειο λεπτά, στα γεγονότα της πολιτικής ζωής. Τα άρθρα του, τα βιβλία του, και προ παντός η δράση του προ και μετά την επανάσταση του Οκτώβρη είναι ανεξάντλητες πηγές μορφώσεως για τον μηχανισμό της πάλης των τάξεων και τα ουσιωδέστερα στοιχεία της τακτικής της επαναστατικής στρατηγικής. Η ιστορία παρουσιάζει ένα μεγάλο αριθμό κατόχων της τακτικής και σπουδαίων στρατηγών, αλλά πρόκειται για στρατιωτικούς των οποίων η τέχνη εχρησιμοποιείτο σε εξωτερικά μέτωπα, εναντίον του ξένου. Το κοινωνικό μέτωπο παρουσιάζει περισσότερες δυσκολίες από ένα εξωτερικό μέτωπο, και το έργον του στρατηγού στην πάλη των τάξεων συνίσταται πρώτα απ’ όλα στον καθορισμό της γραμμής του κοινωνικού μετώπου, το καθαρό ξεχώρισμα των τάξεων με μια γραμμή συνόρων και κατόπιν στο πώς θα φέρει το στρατό στη μάχη. Από ό,τι ο Λένιν έγραψε και έκαμε μπορούμε να βγάλομε τους ακόλουθους κανόνες που θα παρουσιάσουν με αρκετήν ακρίβεια την στρατηγική του προλεταριακού αγώνος.

1ον. Η αφετηρία της πάλης των τάξεων βρίσκεται στην δημιουργία ενός προελεταριακού κόμματος ισχυρά ενωμένου με ιδεολογική πειθαρχία και ομοιογένεια.

2ον. Για να γίνει η απαραίτητος ενότης που να βασίζεται πάνω σε ιδέες, είναι ανάγκη να κάνουμε έναν αγώνα ακούραστο και αδιάλλακτο εναντίον όλων των ειδών του οππορτουνισμού, εκκαθαρίζοντας διαρκώς τις γραμμές μας από κάθε ετερογενές στοιχείο που θα μπορούσε να ανακατευθεί.

3ον. Η πολιτική συνίσταται στο να ξέρουμε να παρατηρήσουμε τις θέσεις που επιβάλλονται με τη λογική από τάξη σε τάξη και να ξέρουμε να ρίξουμε στη μάχη εκατομμύρια ανθρώπους.

4ον. Δεν πρέπει ποτέ να υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας. Πρέπει να γνωρίζουμε να κρίνουμε με ακρίβεια τα μέσα μας, και να μη ξεχνάμε ποτέ ότι η τεχνική και οργανωμένη προετοιμασία του αγώνος έχει πρώτης τάξεως σπουδαιότητα.

5ον. Δεν πρέπει ποτέ να υποτιμούμε τις δυνάμεις του αντιπάλου (της μπουρζουαζίας, της σοσιαλδημοκρατίας, κλπ.). Πρέπει επιμελώς να λαμβάνομε υπ’ όψει τις δυνάμεις που διαθέτει ο αντίπαλος και επίσης ιδιαιτέρως τα αδύνατά του σημεία.

6ον. Η τακτική ενός επαναστατικού κόμματος πρέπει να κανονίζεται όχι σύμφωνα με την στατική, αλλά σύμφωνα με την δυναμική των κοινωνικών δυνάμεων.

7ον. Το προλεταριάτο δεν θα είναι ικανό να νικήσει αν δεν παρασύρει στην επανάσταση την αγροτική τάξη, ή τουλάχιστον να την εξουδετερώσει.

8ον. Πρέπει επιμελώς να λαμβάνουμε υπ’ όψει τις μερικές νίκες που μπορεί να κερδίσει το προλεταριάτο και ακόμη περισσότερο τις ήττες που υφίσταται. Κάθε ήττα που υφίσταται στην πάλη των τάξεων (είτε είναι η Κομμούνα του Παρισιού, είτε το 1905 στη Ρωσσία κλπ.) μας δίνει μεγάλη πείρα, που μας είναι πολύτιμη στο μέλλον.

9ον. Είναι ανώφελο να λανσάρουμε συνθήματα με μακρύ και μπερδεμένο περιεχόμενο. Όσο πειο σύντομο και απλό είναι ένα σύνθημα, τόσο περισσότερο αξίζει. Πρέπει να αλλάξουμε το σύνθημα όταν η απαίτηση εκείνη που εξυπηρετούσε, μπήκε στη συνείδηση των προλεταριακών μαζών.

10ον. Πρέπει πάντοτε να εκτιμούμε τα υπέρ και τα κατά, προτού αναλάβουμε τον αγώνα με το μάξιμουμ της εντάσεως. Κάθε δισταγμός, κάθε αβεβαιότης τη στιγμή της δράσεως ισοδυναμεί με προδοσία.

11ον. Πρέπει να μαζέψουμε, να συγκεντρώσουμε τις απαραίτητες δυνάμεις σε ένα ενιαίο σημείο για να έχουμε με το πρώτο κτύπημα μια αποφασιστική υπεροχή επί του εχθρού. Πρέπει να προσπαθούμε να έχουμε όσο το δυνατόν πειο συχνά επιτυχίες, τουλάχιστον μερικές, για να ανυψώσουμε το ηθικό των επαναστατών προλεταρίων και να αποθαρρύνουμε τον εχθρό.

12ον. Πρέπει πάντα να έχομε πρωτοβουλία δράσεως. Με το να εγκαταλείπουμε την πρωτοβουλία δράσεως, είναι σαν να έχουμε ήδη υποστεί μια ήττα.

13ον. Να είμαστε αμείλικτη με την αντίπαλο τάξη: η επιείκεια, οι παραχωρήσεις σε μια επανάσταση οδηγούν αναγκαστικά εις την ήττα.

14ον. Ας πολεμήσουμε με ίσην ενέργεια, με την ίδια αποφασιστικότητα εναντίον της μπουρζουαζίας και εναντίον των πρακτόρων της μέσα στην εργατική τάξη, δηλαδή εναντίον των μεταρρυθμιστών. Οι εχθροί που είναι ανάμεσά μας, μέσα στην τάξη μας, είναι ακόμη πειο επικίνδυνοι και από τους εξωτερικούς μας εχθρούς.

15ον. Πρέπει να παρατηρούμε επιμελώς τις σχέσεις, τις αναλογίες των αντιπάλων δυνάμεων, και να προσπαθούμε να καταλαβαίνουμε την κατάσταση του πνεύματος των μαζών. Πρέπει να ξέρουμε, στις κατάλληλες στιγμές, να παρατηράμε κάθε ευνοϊκό φαινόμενο, το κάθε τι που δείχνει αγνές διαθέσεις μέσα στην εργατική μάζα, πρέπει να επωφελούμεθα απ’ αυτό, και ταυτοχρόνως να καταπολεμάμε ενεργητικά κάθε αδυναμία, κάθε σφάλμα, κάθε δισταγμό.

16ον. Πρέπει να ξέρουμε να κάμνομε γοργή στροφή την κατάλληλη στιγμή, χωρίς να αφήνουμε το τιμόνι. Η τακτική της αιφνίδιας στροφής βασίζεται πάνω στη λεπτομερή μελέτη των σχέσεων που υπάρχουν μεταξύ των κοινωνικών δυνάμεων, και είναι η βάση της στρατηγικής της πάλης των τάξεων.

17ον. Δεν πρέπει να απογοητευώμεθα στην ήττα, δεν πρέπει να κουράζουμε ανώφελα τις μάζες· πρέπει να έχουμε το θάρρος και την υπομονή να ξαναρχίσουμε εκατό φορές το ίδιο πράγμα ως που να φθάσουμε σε ένα καλό αποτέλεσμα. Δεν πρέπει να εκνευριζώμαστε: τα νεύρα είναι κακοί σύμβουλοι στην πάλη των τάξεων.

18ον. Πρέπει να συνεχίζουμε τον δρόμο μας ό,τι κι αν λένε οι εχθροί και οι κακοί φίλοι. Δεν πρέπει να δίνουμε προσοχή στην συκοφαντία, στην καταδίωξη, στο ψέμμα, δεν πρέπει τίποτα να περιμένουμε από τους εχθρούς της τάξεώς μας. Πρέπει να αντλούμε τις δυνάμεις μας, την ενέργεια μας από το μίσος προς τον εχθρό. Απ’ τη στιγμή που η μπουρζουαζία μάς μισεί σημαίνει πως βαδίζουμε στον καλό δρόμο.

Ιδού, πάνω-κάτω σύντροφοι, τι μας εδίδαξε με παραδείγματα ο αθάνατος αρχηγός μας, ο Λένιν.

Ο ρωσσικός λαός είναι ορφανός, αλλά δεν θα τρομάξει, δεν θα υποχωρήσει, ξέρει ότι εκατομμύρια προλεταρίων θέλουν την ένωση μ’ αυτόν και ότι ο δυναμωμένος διεθνής κομμουνισμός θα συνεχίσει χωρίς διακοπή τον δρόμο του προς το μέλλον.

Και όταν το καθεστώς της αιματοβαμμένης εκμεταλλεύσεως θα γκρεμισθεί, όταν οι εργάτες όλων των χωρών θα μαζευτούν για να επισφραγίσουν την αδελφική τους ένωση, την παγκόσμια ένωση των κομμουνιστικών Δημοκρατιών, τότε μόνο θα μπορέσουμε να παρατηρήσουμε πόσο αξίζει αυτό που ο αρχηγός του προλεταριάτου προσέφερε στην πάσχουσα ανθρωπότητα, αυτό που οφείλουμε στον μεγάλον αγωνιστή και επαναστάτη, στον Βλαδίμηρο Ίλιτς Λένιν.

 


ΣημειώσειςΣημειώσεις

* Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Κομμουνιστική Επιθεώρηση, τεύχ. 2, Φεβρουάριος 1924, ένα μήνα μετά το θάνατο του Β. Ι. Λένιν. Το συγκεκριμένο τεύχος περιείχε σειρά άρθρων αφιερωμένων στον Β. Ι. Λένιν.

Ο Α. Λοζόφσκυ (το πραγματικό του όνομα Ντριζντό Σολομών Αμπράμοβιτς) ήταν στέλεχος του ΡΣΔΕΚ, δόκτωρ Ιστορικών Επιστημών, διετέλεσε πρώτος γραμματέας της Κόκκινης Συνδικαλιστικής Διεθνούς από το 1921-1927