Μετά τη νέα αμερικανο-ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν στα τέλη Φλεβάρη, η φωτιά του ιμπεριαλιστικού πολέμου απλώνεται με μεγάλη ταχύτητα, με τις φλόγες του να τυλίγουν όχι μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο, τον Καύκασο, τον Ινδικό-Ειρηνικό Ωκεανό, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική, ακόμα και την Αρκτική.

Η φετινή έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη με έδρα τη Στοκχόλμη (SIPRI) αποκαλύπτει τον τεράστιο παραγόμενο πλούτο που δαπανάται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στον πόλεμο. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 οι λαοί πλήρωσαν με τον ιδρώτα τους –και εκατοντάδες χιλιάδες με το αίμα τους– σχεδόν 3 τρισ. δολάρια (2,9 τρισ.) για στρατιωτικούς σκοπούς, ποσό που αναλογεί στο 2,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό από το 2009.

Η καύσιμη ύλη που συσσωρεύουν οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί προσθέτει διαρκώς νέα μέτωπα και αναζωπυρώνει άλλα, που μόνο φαινομενικά μοιάζουν να περνούν σε προσωρινή ύφεση για να προχωρήσουν απόπειρες διευθετήσεων και προσωρινών εύθραυστων συμβιβασμών, που προετοιμάζουν την επόμενη φάση κλιμάκωσης. Όλα επιβεβαιώνουν την εκτίμηση της Πολιτικής Απόφασης του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ, που εντόπιζε ότι «[ο] βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί και οξύνει τον ιμπεριαλιστικό ανταγωνισμό και τις συγκρούσεις σε διεθνές επίπεδο είναι η υποχώρηση της οικονομικής δύναμης των ΗΠΑ σε σχέση με την ισχυροποίηση της Κίνας, αλλά και η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ των κρατών-μελών του 
ΝΑΤΟ και της ΕΕ καθώς και των αντιθέσεων στο εσωτερικό τους», επισημαίνοντας ότι «[η] αναμέτρηση για την κατάκτηση της κορυφής της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας είναι αμείλικτη. Εκδηλώνεται σ’ ένα διαρκώς διευρυνόμενο πεδίο αντιπαραθέσεων σε στρατηγικής σημασίας κλάδους της οικονομίας, στις άμεσες ξένες επενδύσεις και εξαγωγές κεφαλαίου, στις πολιτικές - στρατηγικές συμμαχίες και στηρίγματα, στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, στις σπάνιες γαίες, στην Τεχνητή Νοημοσύνη και γενικότερα στην τεχνολογική υπεροχή, στις εφοδιαστικές αλυσίδες, στα λιμάνια, στη ναυπηγική βιομηχανία, στη ναυτιλία και σε άλλους τομείς».

Το εύρος και η ένταση των αντιθέσεων που εκδηλώνονται σε καθένα από αυτά τα πεδία, καθώς και η αλληλεπίδρασή τους, στο έδαφος της εγγενούς αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής, της ανισόμετρης καπιταλιστικής ανάπτυξης και των ανισότιμων σχέσεων μεταξύ των αστικών κρατών είναι που εξηγεί και την ένταση της διαπάλης στο εσωτερικό του κάθε ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου. Πολύ χαρακτηριστική έκφραση αυτού είναι οι διευρυνόμενες ρωγμές στον «ευρωατλαντικό άξονα». Ένταση που αποτυπώνεται ποικιλόμορφα τόσο στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, όσο και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και εκδηλώνεται σε διάφορα ζητήματα, όπως η στάση και ο τρόπος εμπλοκής στον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, οι εμπορικοί δασμοί, η «πράσινη» μετάβαση, οι σχέσεις με την Κίνα και τη Ρωσία κ.α.

Αυτό είναι το πραγματικό υπόβαθρο της αντίδρασης Τραμπ για τον τρόπο με τον οποίο τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ υποστηρίζουν τον πόλεμο στο Ιράν, των «τελεσιγράφων» του προς την ΕΕ για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας και της αναδιάταξης των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, στο πλαίσιο και της αναθεωρημένης Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ. Όπως αντίστοιχα, αυτό είναι και το υπόβαθρο της γαλλο-βρετανικής πρωτοβουλίας για τη συγκρότηση ευρωπαϊκής δύναμης για «αμυντικές» επιχειρήσεις στο Ορμούζ, ενώ και η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει την εντολή της επιχείρησης «Aspides» στην Ερυθρά Θάλασσα, την ώρα που δε φαίνεται να έχει διαμορφωθεί –τουλάχιστον προς το παρόν– σύμπνοια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ για την πιθανότητα ανάπτυξης πολεμικών πλοίων και άλλου εξοπλισμού στην περιοχή του Περσικού.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν περνά απαρατήρητο ότι από τις αρχές του 2026 μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί στην Κίνα ως επικεφαλής πολυπληθών κυβερνητικών κλιμακίων και επιχειρηματικών αποστολών οι ηγέτες της Γερμανίας (πρώτη φορά για τον Μερτς), της Βρετανίας (σηματοδότησε την επανεκκίνηση των οικονομικών σχέσεων με την Κίνα), της Ισπανίας κ.ά. ευρωπαϊκών αστικών κρατών. Στόχος αυτών των επαφών ήταν η ενίσχυση των οικονομικών δεσμών στο πλαίσιο μιας πιο «δίκαιης» συνεργασίας, ώστε να διορθωθεί η υφιστάμενη εμπορική ανισορροπία. Αξιοσημείωτο είναι και ότι οι επισκέψεις αυτές πραγματοποιήθηκαν προτού βρεθούν διαδοχικά στο Πεκίνο οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Ρωσίας το Μάη.

Κάτω από το βάρος των συμφερόντων που αποκλίνουν όλο και περισσότερο, η συνοχή της ευρωατλαντικής συμμαχίας δοκιμάζεται, ενόσω η καπιταλιστική οικονομία στις ΗΠΑ, κι ακόμα περισσότερο στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα, στο έδαφος των αιτιών που γεννούν την πολεμική κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, αλλά και των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Εαρινές Προβλέψεις της Κομισιόν επιβεβαιώνουν την επιδείνωση του οικονομικού κλίματος στην ΕΕ, με τον Επίτροπο της ΕΕ για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα Β. Ντομπρόβσκις να επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία πλήττεται από «στασιμοπληθωριστικό σοκ». Ο πληθωρισμός είναι ήδη εκτός στόχου και τα επιτόκια είναι υψηλότερα σε σχέση με το 2022, κάτι που σημαίνει ότι τα περιθώρια ελιγμών των αστικών κυβερνήσεων είναι πολύ μικρά. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ φουντώνει η ενδοαστική αντιπαράθεση για την πορεία του πολέμου, στο έδαφος διαφορετικών στρατηγικών για το πώς μπορεί καλύτερα το αμερικανικό κεφάλαιο να υπερασπιστεί την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Πέρα από τη δυναμική των εξελίξεων, τα παραπάνω φωτίζουν ολοκάθαρα πως η παντοδυναμία του ευρωατλαντικού άξονα, που η αστική προπαγάνδα και στη χώρα μας πασχίζει να παρουσιάσει ως συμπαγή και άτρωτο, στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν αποδεικνύεται επί του πεδίου, αλλά και η ίδια η συνοχή του σπαράσσεται από τις αντιθέσεις και τις σχέσεις ανισότιμης αλληλεξάρτησης που αναπτύσσουν μεταξύ τους τα αστικά κράτη. Αποδεικνύεται ότι κανενός είδους αστική διαχείριση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα αίτια και τις επιπτώσεις της πολεμικής κλιμάκωσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, που φανερώνουν ότι οι αγιάτρευτες αντιθέσεις που έχει στο DNA του είναι και η «αχίλλειος πτέρνα» του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος. Διαπίστωση που έχει μεγάλη σημασία, γιατί δείχνει ότι τα ρήγματα που διαμορφώνονται στους κόλπους του ευρωατλαντικού στρατοπέδου μπορούν να αξιοποιηθούν για να κερδίζει έδαφος η ιδεολογική-πολιτική χειραφέτηση των εργατικών-λαϊκών δυνάμεων, η ανάπτυξη της πάλης τους για την ανατροπή της αστικής εξουσίας, για το σοσιαλισμό-κομμουνισμό.

Ο προβληματισμός των αστικών επιτελείων για το πώς και με ποιους όρους μπορούν να προωθηθούν οι στρατηγικές στοχεύσεις της αστικής τάξης σε ένα τέτοιο «ρευστό» και «αβέβαιο» περιβάλλον, αποτυπώνεται και στις εγχώριες εξελίξεις. Ήδη, εξάλλου, η Κομισιόν αναθεωρεί πτωτικά τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας για το τρέχον έτος από το 2,4% στο 2%, ενώ, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,6%. Σύμφωνα, μάλιστα, με τον οίκο αξιολόγησης Fitch η Ελλάδα βρίσκεται στην πεντάδα των πιο ευάλωτων χωρών της Ευρώπης απέναντι στη λεγόμενη ενεργειακή κρίση. Υπό το βάρος των συνεπειών της παράτασης της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι αστοί αναλυτές συγκλίνουν στο ότι μάλλον θα επιβεβαιωθούν τελικά τα σενάρια για την πορεία της ελληνικής οικονομίας που περιλαμβάνουν τις δυσμενέστερες εκτιμήσεις. Αυτή την επιδείνωση, άλλωστε, τη ζει ήδη ο λαός.

Αποδεικνύεται έτσι, για άλλη μια φορά, με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο ο ταξικός χαρακτήρας της πολεμικής εμπλοκής της χώρας, των αιτιών και των συνεπειών της. Την ώρα που πληθωρισμός στην ενέργεια αγγίζει το 22%, συμπαρασύροντας προς τα πάνω το κόστος πολλών αγαθών, η χώρα μετατρέπεται σε σημαιοφόρο των ατλαντικών σχεδίων μεταφοράς του πανάκριβου αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, στο πλαίσιο του ενεργειακού πολέμου με τη Ρωσία (με το σχέδιο του Κάθετου Διαδρόμου, τους σταθμούς LNG στη Ρεβυθούσα, στην Αλεξανδρούπολη κλπ.), ενώ έχουν ήδη υλοποιηθεί και προωθούνται κι άλλες επενδύσεις δισ. ευρώ σε δίκτυα και σταθμούς αποθήκευσης και επαναεριοποίησης και σε έργα που συνδέονται με τη λεγόμενη πράσινη μετάβαση. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση δηλώνει περήφανη για την αδειοδότηση ερευνών με στόχο την εξόρυξη υδρογονανθράκων, όπου θα δεσπόζουν οι αμερικανικοί επιχειρηματικοί όμιλοι (π.χ. η ExxonMobil προγραμματίζει για το 2027 την πρώτη ερευνητική γεώτρηση ανοιχτής θάλασσας στο Ιόνιο έπειτα από 40 χρόνια), ενώ διατηρεί το υψηλό ποσοστό ηλεκτροπαραγωγής από εισαγόμενο φυσικό αέριο, που αποτελεί σπατάλη ενέργειας σε σχέση με την αξιοποίησή του για άλλες χρήσεις. Ταυτόχρονα, οι όροι των νέων ερευνών εγχώριων κοιτασμάτων δε διασφαλίζουν τη μελλοντική αξιοποίησή τους προς όφελος των κοινωνικών αναγκών. Την ώρα που το ρεύμα γίνεται πανάκριβο για το λαό, έφτασαν τα 18 δισ. ευρώ οι προσφορές για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ, τα ετήσια κέρδη της οποίας έχουν αυξηθεί κατά 50%. Ο τερματισμός της λειτουργίας των λιγνιτικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής μέχρι τον Σεπτέμβριο είναι ο τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα ενεργειών παραγωγικού αφοπλισμού και απαξίωσης των ορυχείων και των λιγνιτικών μονάδων στην Ελλάδα, ενώ τίθεται σε κίνδυνο ακόμη και η διασφάλιση της τηλεθέρμανσης στο νομό Κοζάνης το φθινόπωρο. Με τη στήριξη όλων των κυβερνήσεων των κομμάτων του συστήματος, η ηλεκτροπαραγωγή από τον εγχώριο λιγνίτη αντικαθίσταται την τελευταία εικοσαετία από το πανάκριβο εισαγόμενο φυσικό αέριο ενόσω υλοποιούνται τεράστιες επενδύσεις για την «πράσινη μετάβαση» και έργα ΑΠΕ που έχουν ήδη οδηγήσει σε κρίση «πράσινης υπερπαραγωγής», χωρίς να μειώνεται το κόστος ηλεκτροπαραγωγής. Το ψευδεπίγραφο προπαγανδιστικό ενδιαφέρον τους περί «προστασίας του περιβάλλοντος» δεν μπορεί να κρύψει ότι η διεθνής πείρα επιβεβαιώνει τις αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον, όσο επικρατεί η παραγωγή ενέργειας με γνώμονα το καπιταλιστικό κέρδος, όποια πηγή ενέργειας και τεχνολογική μέθοδος κι αν επιλέγεται.

Η αύξηση των κερδών των ενεργειακών ομίλων είναι η άλλη όψη της ενεργειακής ακρίβειας. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας συντελείται ταυτόχρονα με την κρατική φοροληστεία που τσακίζει το λαϊκό εισόδημα με τους τεράστιους έμμεσους φόρους στα καύσιμα και στο ηλεκτρικό ρεύμα, για να στηριχτούν στην πράξη τα κέρδη των ενεργειακών ομιλών με την επιδότηση της αύξησης των τιμών με τα διάφορα pass. Μαζί με την αύξηση της ενεργειακής φτώχειας και το χαράτσωμα της λαϊκής κατανάλωσης εντείνεται ο βαθμός εκμετάλλευσης των εργαζομένων και στους ενεργειακούς ομίλους, επεκτείνονται οι ελαστικές σχέσεις εργασίας, ενώ πρόσφατα ένας τεχνικός του σκοτώθηκε την ώρα της δουλειάς, προστιθέμενος κι αυτός στη λίστα των νεκρών στον πόλεμο στη ζωή της εργατικής τάξης που έχει κηρύξει το κεφάλαιο.

Η ενέργεια ως πανάκριβο εμπόρευμα είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης, της στρατηγικής της ΕΕ με την «απελευθέρωση» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, την «πράσινη μετάβαση», το Χρηματιστήριο Ενέργειας, το εμπόριο ρύπων, την εμπλοκή της Ελλάδας στον ενεργειακό πόλεμο. Η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και τα αποκόμματά του, ο Μητσοτάκης, ο Ανδρουλάκης και ο Τσίπρας, έχουν στηρίξει και προωθήσει όλες τις βασικές στρατηγικές κατευθύνσεις που μας οδηγούν στη σημερινή κατάσταση, τόσο από τα κυβερνητικά έδρανα, όσο και από τις θέσεις της αντιπολίτευσης. Η εμπλοκή στον ενεργειακό πόλεμο είναι ουσιώδης πτυχή της πολεμικής εμπλοκής, γι’ αυτό και είναι οι ίδιοι που έχουν υπογράψει και στηρίζουν τις στρατηγικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τη βαθύτερη εμπλοκή της χώρας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Εξάλλου, πέρα απ’ όλα τα άλλα, οι υποδομές που μετατρέπουν την Ελλάδα σε κόμβο διεξαγωγής του ενεργειακού πολέμου, από την Κρήτη και τη Ρεβυθούσα μέχρι την Αλεξανδρούπολη, αντικειμενικά μετατρέπουν τη χώρα σε στόχο αντιποίνων σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: σε ειρήνη και πόλεμο ο λαός πληρώνει τα σπασμένα των επιδιώξεων της αστικής τάξης της χώρας να διεκδικήσει μεγαλύτερο μερτικό από τη λεία των ανταγωνισμών. Το παράδειγμα της ενέργειας φωτίζει ότι υπάρχουν «δύο πατρίδες», ότι αντικειμενικά συγκρούονται δύο κόσμοι με αντίθετα ταξικά συμφέροντα, ότι είναι απατηλή η προσδοκία ικανοποίησης των αναγκών του λαού από μια αστική κυβέρνηση με διαφορετική σύνθεση από τη σημερινή. Συμπέρασμα πολύτιμο σήμερα, που, όπως όλα δείχνουν, βαδίζουμε σε τροχιά εκλογών, ενόσω προωθείται με ένταση η αναμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος.

Στην Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ σημειώνεται σχετικά, μεταξύ άλλων: «Οι διεργασίες που εξελίσσονται στο έδαφος της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, της πολεμικής προετοιμασίας και της αύξησης της λαϊκής δυσαρέσκειας, οι ενδοαστικές αντιθέσεις για το λεγόμενο παραγωγικό μοντέλο, την κατανομή των κοινοτικών και κρατικών κονδυλίων και την ιεράρχηση των ενισχύσεων, διαπερνούν και τις διεργασίες για την αναμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος. Τέτοιες διεργασίες εκδηλώνονται ανάμεσα σε διάφορα τμήματα του κεφαλαίου, που εκφράζονται ή επιδιώκουν να εκφραστούν και πολιτικά».

Οι εξελίξεις του τελευταίου διαστήματος επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή, καθώς πολλαπλασιάζονται σε όλα τα μέτωπα τα διλήμματα στα οποία τα διάφορα τμήματα της αστικής τάξης της χώρας μας και το πολιτικό της προσωπικό προσπαθούν να βρουν τις κατάλληλες για την προώθηση των συμφερόντων τους απαντήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αντιθέσεις που προσπαθεί να διαχειριστεί η κυβέρνηση με τις αντιδράσεις της ΕΕ για τον «Κάθετο Διάδρομο», που προωθεί τον αμερικανικό ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατ. Ευρώπη με πύλη εισόδου την Ελλάδα, και από τον οποίο προσδοκούν μεγάλα κέρδη εφοπλιστές, ενεργειακοί και κατασκευαστικοί όμιλοι. Αντίστοιχα, οι εξοπλισμοί, με τις «ισορροπίες» να επιχειρούνται να κρατηθούν την ώρα που «πέφτουν κορμιά» για τα εξοπλιστικά συμβόλαια ανάμεσα σε ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ κ.α., ενώ το εγχώριο κεφάλαιο προσδοκά κέρδη από τη συμμετοχή στο εξοπλιστικό φαγοπότι. Σε όλα αυτά μπορεί κανείς να προσθέσει τις κόντρες για τη κατανομή κονδυλίων της ΕΕ, την κοινή στάση Ελλάδας - ΗΠΑ στην αντιπαράθεση με χώρες της ΕΕ για το «πρασίνισμα» της ναυτιλίας κ.ά.

Εξίσου ή και περισσότερο χαρακτηριστικές είναι οι εξελίξεις και η διαπάλη στην περίπτωση των ελληνοτουρκικών και της Ανατ. Μεσογείου (του «ζωτικού χώρου» της αστικής τάξης), με τον πόλεμο στη Μ. Ανατολή να δημιουργεί νέα δεδομένα και να περιπλέκει σε μεγαλύτερο βαθμό τα πράγματα. Για παράδειγμα, η επιτάχυνση της «στρατηγικής σχέσης» της ΕΕ με την Τουρκία, που προσβλέπει στα ανάλογα ανταλλάγματα, εντείνει τις τριβές και ανάμεσα στις αστικές τάξεις Ελλάδας και Τουρκίας, με το προωθούμενο –την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές– νομοσχέδιο στην τουρκική Εθνοσυνέλευση για τη «Γαλάζια Πατρίδα» να προστίθεται στο φόντο του επικίνδυνου παζαριού στα ελληνοτουρκικά. Η κυβέρνηση, συνεπικουρούμενη στον έναν ή τον άλλο βαθμό από τα άλλα αστικά κόμματα, θέτει ως προτεραιότητα για την επίτευξη του στόχου της γεωστρατηγικής αναβάθμισης της αστικής τάξης της χώρας στην περιοχή τη στρατηγική συμμαχία με το κράτος-δολοφόνο Ισραήλ και τη «ΝΑΤΟποιημένη» Κύπρο υπό τη σκέπη των ΗΠΑ, την ώρα που οι σχέσεις Τουρκίας - Ισραήλ βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης.

Σε αυτό το κουβάρι των αντιθέσεων, που μοιάζει με γόρδιο δεσμό, είναι προφανές ότι η αστική τάξη της χώρας δε θα μπορούσε να μην εμπλέκεται καθώς η διαρκής αναζήτηση τρόπων να αποσπάσει μερτικό από τη λεία που βρίσκεται στο τραπέζι των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών είναι «τρόπος ύπαρξής της» και εύλογα δεν επιθυμεί να δει το μερτικό της να περιορίζεται, ίσα-ίσα, θέλει να το διαφυλάξει και να το αυξήσει. Εξίσου προφανές είναι ότι δεν προκρίνουν τις ίδιες προτεραιότητες κι απαντήσεις όλα τα τμήματα του κεφαλαίου, με την κάθε πλευρά να επιδιώκει την ανάλογη προσαρμογή των κοινών στρατηγικών στόχων όλων τους. Το ανακάτεμα της τράπουλας είναι, έτσι, αναπόφευκτο, με τμήματα του κεφαλαίου, που είτε θεωρούν τους εαυτούς τους ριγμένα στη μοιρασιά ή ιεραρχούν με διαφορετικό τρόπο τους προσανατολισμούς τους, να προσπαθούν, για παράδειγμα, να αξιοποιήσουν τη μεγάλη και δικαιολογημένη λαϊκή οργή για τα σκάνδαλα της κυβέρνησης της ΝΔ για να την εκτρέψουν στην κατεύθυνση των δικών τους επιλογών.

Η αντιπαράθεση των αστικών κομμάτων για τα σκάνδαλα, τις πολιτικές και ποινικές ευθύνες τους κλπ., στοχευμένα προσπαθεί να αναδείξει τη διαφθορά και τη ρεμούλα ως «παρέκκλιση» από την «κανονικότητα» της ΕΕ και του αστικού κράτους, συγκαλύπτοντας ότι τα σκάνδαλα είναι γέννημα της κανονικότητας του καπιταλισμού. Τέτοια φαινόμενα δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου, καθώς φύονται κι αναπτύσσονται στο έδαφος της πολιτικής του κέρδους και της λειτουργίας της οικονομίας προς όφελος των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. Η αντιπαράθεση πάνω στα υπαρκτά σκάνδαλα, με δεδομένες τις βαρύτατες ευθύνες της κυβέρνησης και του σάπιου αστικού κράτους, αποτελεί ιδανικό πεδίο για να στήνονται πλαστές «διαχωριστικές γραμμές» και να συντονίζονται όλες οι αστικές πολιτικές δυνάμεις για να κρύβεται ο πραγματικός ένοχος και να στρέφεται η αγανάκτηση μόνο προς την κυβερνητική εναλλαγή. Άλλωστε, είναι δεδομένες κι αναμφισβήτητες σχεδόν από όλους τους οι στρατηγικές επιδιώξεις του κεφαλαίου στη χώρα π.χ. για την Ελλάδα - κόμβο ενέργειας, για τον ενισχυμένο ΝΑΤΟϊκό ρόλο στην περιοχή κτλ.

Σε αυτό το πλαίσιο, εκδηλώνονται τάσεις αμφισβήτησης της σημερινής κυβέρνησης, τόσο από άλλες αστικές δυνάμεις, όσο και από το εσωτερικό της, με πολλά από τα αστικά πυρά να κατευθύνονται κυρίως ενάντια στη σημερινή ηγεσία της ΝΔ και το πρόσωπο του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη. Άλλωστε, η αστική τάξη της χώρας στο σύνολό της κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη εξασφάλισης της «σταθερότητας» που έχει ανάγκη το κεφάλαιο μπροστά σε έναν νέο κύκλο κρίσης, την παραπέρα προώθηση της πολεμικής εμπλοκής ώστε να διεκδικήσει η αστική τάξη της χώρας μερτικό από τη λεία των ανταγωνισμών, αλλά και μία σειρά άλλες «προτεραιότητες» που αφορούν τη θωράκιση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων. Μια «σταθερότητα» που είναι δεδομένα αντιλαϊκή, καθώς συνίσταται στην υποταγή του λαού στο «εθνικό συμφέρον» της αστικής τάξης. Με αυτό το γνώμονα προετοιμάζονται για τις επικείμενες εκλογές, αυτό το στόχο υπηρετούν όλες οι κινήσεις της αστικής τάξης για να διαμορφώσει όρους για τη διασφάλιση της αστικής κυβερνητικής εναλλαγής, η έλλειψη των οποίων σήμερα δυσκολεύει το αστικό πολιτικό σύστημα.

Γι’ αυτό και, στο πλαίσιο των προσπαθειών για να αποκατασταθεί η δυνατότητα αστικής κυβερνητικής εναλλαγής και με κριτήριο την ενσωμάτωση της καταγεγραμμένης λαϊκής δυσαρέσκειας δοκιμάζονται και «νέες» ενδεχόμενες λύσεις, με την κατά περίπτωση στήριξη και από επιχειρηματικούς ομίλους και αξιοποιώντας πολιτικά στελέχη που έχουν διαγράψει διαδρομή σε άλλα σχήματα μέχρι πρότινος. Τέτοιο παράδειγμα είναι η δημιουργία νέου πολιτικού σχήματος υπό τον πρώην πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα, με διακηρύξεις που ανατροφοδοτούν τη δημιουργία αυταπατών φιλολαϊκής διαχείρισης του καπιταλισμού. Αντίστοιχα ισχύει και για άλλες διεργασίες, όπως η συγκρότηση κόμματος από τη Μ. Καρυστιανού και για το ενδεχόμενο συγκρότησης νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό Α. Σαμαρά.

Όπως σημειώνει η Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ, «[η] όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων και το πιθανό ενδεχόμενο ενός ευρύτερου ιμπεριαλιστικού πολέμου θα επηρεάσουν καθοριστικά και το αστικό πολιτικό σύστημα. Διαχρονικό στοιχείο της πολεμικής προετοιμασίας των καπιταλιστικών κρατών είναι, εκτός από την ενσωμάτωση, και η καταστολή του “εσωτερικού ταξικού εχθρού”, που σημαίνει ότι θα γίνονται όλο και περισσότερο χρήσιμες για το σύστημα ακροδεξιές ή φασιστικές πολιτικές δυνάμεις που, μιλώντας στο όνομα της “εθνικής ενότητας” και του “κοινού εθνικού συμφέροντος”, θα στρέφονται ενάντια στην ταξική πάλη και θα επιχειρούν να υπαγάγουν εργατικές - λαϊκές δυνάμεις στους σχεδιασμούς της καπιταλιστικής εξουσίας.

Από τη σκοπιά της αστικής τάξης, το βλέμμα είναι στραμμένο στο μέλλον, στην πιθανότητα μαζικής αμφισβήτησης του σημερινού πολιτικού συστήματος, που περιλαμβάνει όλα τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει, όπως η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τις διάφορες σημερινές “φτερούγες” που έχουν προκύψει από τις αλλεπάλληλες διασπάσεις τους».

Η διαδικασία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, οι απόπειρες «φτιασιδώματός» του με «παλιά» και «νέα» υλικά, δεν μπορεί να προχωρήσει επιτυχώς για την αστική τάξη, αν δεν αποτραπεί η ριζοσπαστικοποίηση εργατικών-λαϊκών συνειδήσεων που τα τελευταία χρόνια αρχίζουν και μετατοπίζονται ως ένα βαθμό, αμφισβητώντας την κυρίαρχη πολιτική. Αυτή η βασική τους επιδίωξη αντικειμενικά στρέφεται ενάντια στο ΚΚΕ το οποίο θέτουν στο στόχαστρο, ακριβώς γιατί είναι η δράση του Κόμματος όλα τα προηγούμενα χρόνια και σήμερα, με οδηγό το Πρόγραμμά του, είναι που αποκρυσταλλώνεται στα θετικά βήματα ενίσχυσης αυτής της τάσης ριζοσπαστικοποίησης και αμφισβήτησης, που αποτυπώνεται και στα βήματα που γίνονται προκειμένου να αλλάξει ο συσχετισμός υπέρ των ταξικών δυνάμεων από τα κάτω, μέσα στο εργατικό-λαϊκό κίνημα.

Τέτοια σημαντικά βήματα είναι, για παράδειγμα, μεταξύ άλλων, η αλλαγή του συσχετισμού υπέρ των δυνάμεων του ΠΑΜΕ σε μεγάλες συνδικαλιστικές οργανώσεις όπως η ΑΔΕΔΥ, το ΕΚΑ, η ΠΟΕΜ κ.α., η ενίσχυσή τους στη ΓΣΕΕ. Είναι τα δεκάδες νέα σωματεία που συγκροτούνται σε πολλούς χώρους δουλειάς, ενισχύοντας το βαθμό οργάνωσης της εργατικής τάξης και τον ταξικό προσανατολισμό στο εργατικό - συνδικαλιστικό κίνημα. Είναι τα σημαντικά βήματα που γίνονται για την οργάνωση και τον αντιμονωπολιακό προσανατολισμό της πάλης στους βιοπαλαιστές αυτοαπασχολούμενους σε διάφορους κλάδους. Είναι, φυσικά, οι μεγάλες κινητοποιήσεις των βιοπαλαιστών αγροτών που άφησαν σημαντικούς καρπούς. Στο χώρο της νεολαίας, ξεχωριστή σημασία έχει η για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά νίκη της Πανσπουδαστικής στις φοιτητικές εκλογές, με πρωτιές σε 120 συλλόγους.

Όλα αυτά δείχνουν τη δυναμική της προοπτικής διαμόρφωσης ενός πανελλαδικού κινήματος αντεπίθεσης, διεκδίκησης, που, μέσα από την πείρα και τη δουλειά των κομμουνιστών, θα κατευθύνει τα πυρά του στο ίδιο το σύστημα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, στην εξουσία του κεφαλαίου, τις κυβερνήσεις και τα κόμματά του, τις διεθνείς τους συμμαχίες. Επιβεβαιώνουν την ανάγκη, αλλά και τη δυνατότητα, στις σημερινές συνθήκες «να φέρουμε και στο επίκεντρο της συζήτησης, στην καθημερινή μας δουλειά τι κίνημα και κοινωνική συμμαχία με αντικαπιταλιστικό - αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό σε πανελλαδικό επίπεδο χρειάζεται για να ανατραπεί η επιρροή της σοσιαλδημοκρατίας και του αστικού εκσυγχρονισμού, να κυριαρχήσει η ταξική ιδεολογική-πολιτική χειραφέτηση απέναντι στους μηχανισμούς της καπιταλιστικής εξουσίας, να συνειδητοποιηθούν η αναγκαιότητα και οι προϋποθέσεις της σοσιαλιστικής επανάστασης. Αυτό απαιτεί διαρκή και συστηματική προσπάθεια, σε καθημερινή βάση, με αφετηρία τα κρίσιμα ζητήματα της ταξικής πάλης και της πείρας της», όπως τονίζει η Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ.

 

Το παρόν τεύχος της ΚΟΜΕΠ:

 

Στην ενότητα ΥΛΙΚΆ ΤΗΣ ΣΥΝΌΔΟΥ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ (1.4.2026):

Οι Αποφάσεις που δημοσιεύονται αφορούν την αποτίμηση της πείρα από την παρέμβαση του Κόμματος σε τρεις σημαντικές μάχες του εργατικού-λαϊκού κινήματος την προηγούμενη περίοδο και τα συμπεράσματα που βγαίνουν. Συγκεκριμένα:

– Για τις απεργίες στον Πειραιά και στο Θριάσιο Πεδίο στις 6 Φλεβάρη 2026.

– Για το Συνέδριο του Εργατικού Κέντρου Αθήνας.

– Για τα αγροτικά μπλόκα της περιόδου Δεκέμβρης 2025 - Γενάρης 2026.

Στο αφιέρωμα ΟΙ 200 ΕΚΤΕΛΕΣΜΈΝΟΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΈΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΆΣ ΤΟΥ 1944 ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΉ:

– Ομιλία του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα με τίτλο «Με το ΚΚΕ μπροστά, πιο δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για το σοσιαλισμό», στη μεγάλη πολιτική - πολιτιστική εκδήλωση του ΚΚΕ, το Σάββατο 25 Απρίλη στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

– Κείμενο της Επιτροπής Ιστορικού Αρχείου της ΚΕ του ΚΚΕ με τίτλο «Ξερονήσια, φυλακές, Ακροναυπλία, Κέρκυρα, Χαϊδάρι, Σκοπευτήριο είναι τίτλοι τιμής του λαού και του ΚΚΕ» που δημοσιεύτηκε στην ένθετη έκδοση του «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου» στις 25-26 Απρίλη με πρωτότυπο λικό για τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.

– Άρθρο του Κοσμά Ποντίκη, εκτελεσμένου με τους 200 Κομμουνιστές την Πρωτομαγιά 1944 στην Καισαριανή, με τίτλο «Η πανεργατική απεργία της Αλεξανδρούπολης και τα καθήκοντά μας». Το άρθρο, γραμμένο μέσα από τις φυλακές της Αίγινας, γενικεύει την πείρα από μια μεγάλη απεργία στην Αλεξανδρούπολη που ξέσπασε στις 4 Νοέμβρη 1933. Δημοσιεύτηκε στην Κομμουνιστική Επιθεώρηση, τεύχ. 3, την 1η Φλεβάρη 1934.

 

Στην ενότητα ΙΔΕΟΛΟΓΊΑ:

– Β. Ι. Λένιν: Οι πολιτικές αποκαλύψεις και η «καλλιέργεια της επαναστατικής δραστηριότητας»

– Β. Ι. Λένιν: Τι είναι διεθνισμός;

 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗ:

Μ. Μαΐλης, «1914-1917: Ο “εθνικός” διχασμός στο φως της ταξικής πάλης» (εκδ. Σύγχρονη Εποχή). Η έκδοση αναλύει την ουσία του «εθνικού» διχασμού, τα αντιτιθέμενα δηλαδή συμφέροντα τμημάτων της ελληνικής αστικής τάξης και τη διαπάλη γύρω από αυτά, η οποία διαπέρασε την επιλογή διεθνών συμμάχων, το ρόλο της μοναρχίας, το κράτος, τους θεσμούς του, τον προσδιορισμό της Μεγάλης Ιδέας κ.ά., με δεδομένη πάντα την κοινή στόχευση όλων των τμημάτων της αστικής τάξης για την αναβάθμιση της θέσης της τελευταίας και τη διασφάλιση της εξουσίας της. Στο παρόν τεύχος της ΚΟΜΕΠ δημοσιεύεται ομιλία της Ελένης Μπέλλου, μέλους του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, σε εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου που πραγματοποιήθηκε στις 5 Απρίλη 2026 στην Ελευσίνα.

Τέλος, στο τεύχος περιλαμβάνονται τα Κομματικά Ντοκουμέντα της περιόδου από 17.3.2026 μέχρι 20.5.2026.