Στις 17 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 85 χρόνια από την ίδρυση του ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας) που, 6 χρόνια αργότερα, με το 3ο Εκτακτο Συνέδριό του, θα μετονομαστεί σε ΚΚΕ. Το κορυφαίο αυτό γεγονός για το ελληνικό εργατικό και λαϊκό κίνημα, αλλά και συνολικά για την ιστορία της Ελλάδας, τιμά το παρόν τεύχος της ΚΟΜΕΠ με τη δημοσίευση ανέκδοτου μέχρι τώρα αρχειακού υλικού, από το Αρχείο του ΚΚΕ.

Τα κείμενα που επιλέξαμε προς δημοσίευση προέρχονται από τη διετία 1925 - 1927. Πρόκειται για μία εποχή ιδιαίτερα ταραγμένη, αλλά και ενδιαφέρουσα, τόσο συνολικά για τα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά πράγματα της Ελλάδας, όσο και ειδικότερα για το ΚΚΕ. Η χώρα έχει μόλις βγει από την περιπέτεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας και καταστροφής. Το μείζον κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει είναι εκείνο της αποκατάστασης των προσφύγων, που ανέρχονται σε 1.500.000. Ευκολότερη αποδεικνύεται η διαδικασία αυτή στην ύπαιθρο, όπου οι ανάγκες που προκύπτουν από το αίτημα της αποκατάστασης οδηγούν στην κατάτμηση των μεγάλων γαιοκτησιών και στην αριθμητική τόνωση του μικρού, ελεύθερου κλήρου. Μεγαλύτερες δυσκολίες αντίθετα εντοπίζονται στις πόλεις, όπου οι πρόσφυγες στοιβάζονται, στην κυριολεξία, σε πρόχειρους οικισμούς, πραγματικές παραγκουπόλεις. Ωστόσο, οι πρόσφυγες (ειδικότερα οι γυναίκες και τα παιδιά) αποτελούν μια ανεξάντλητη πηγή φτηνού εργατικού δυναμικού, που απορροφάται στην -αναιμική μέχρι τότε- μεταποιητική βιομηχανία (κυρίως στην κλωστοϋφαντουργία) δίνοντάς της νέα ώθηση και βοηθώντας, αντικειμενικά, την ανάπτυξη των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής στην Ελλάδα.

Σε πολιτικό επίπεδο, το αστικό πολιτικό σκηνικό δε δείχνει να έχει σταθεροποιηθεί, καθώς οι σχέσεις ανάμεσα στα δύο παραδοσιακά αστικά κόμματα, το Λαϊκό και των Φιλελευθέρων έχουν οξυνθεί ακόμη περισσότερο, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την εκτέλεση των 6 θεωρούμενων πρωταιτίων (όλοι στελέχη του Λαϊκού Κόμματος) στο Γουδί. Στις 25 Ιουνίου του 1925 μέχρι την 21η Αυγούστου 1926, τη διακυβέρνηση της χώρας ασκεί η στρατιωτική δικτατορία του Παγκάλου που ανατρέπεται τον Αύγουστο του 1926, από τους Ζέρβα και Κονδύλη.

Το ΚΚΕ έχει διαμορφώσει παραπέρα τα χαρακτηριστικά Κόμματος νέου τύπου στο Γ΄ Εκτακτο Συνέδριο του 1924 με την αποδοχή των 21 όρων της Κομμουνιστικής Διεθνούς, το νέο Καταστατικό και τη μετονομασία του. Ωστόσο, παραμένει ένα κόμμα ακόμη σχετικά ανώριμο, το οποίο καλείται από τα ίδια τα πράγματα να δράσει μέσα σε εξαιρετικά πολύπλοκες συνθήκες και, ακόμη, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Παγκάλου, να αντιμετωπίσει, για πρώτη φορά στην ιστορία του (και, οπωσδήποτε, όχι για τελευταία) καθεστώς παρανομίας. Στα κείμενα τα οποία επιλέξαμε, αντανακλώνται αυτές ακριβώς οι δυσκολίες που αντιμετώπιζε το ΚΚΕ, τόσο στην οργανωτική του συγκρότηση, όσο και στην άσκηση του καθοδηγητικού του ρόλου στο συνδικαλιστικό κίνημα, στους αγρότες, αλλά και στις μειονότητες. Παρ’ όλα αυτά σημειώνουμε ότι κέντρο της δουλιάς του Κόμματος αποτελεί η εργατική τάξη, προσανατολισμός που αντανακλάται και στην κοινωνική του σύνθεση, όπως τουλάχιστον εμφανίζεται στη δημοσιευόμενη οργανωτική κατάσταση από τη Μακεδονία. Πρέπει να σημειώσουμε επίσης ότι, την εποχή εκείνη, υπήρχε, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, πολυάριθμη ισραηλιτική κοινότητα, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκε στην εργατική τάξη και συνδεόταν με το κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα, επηρεαζόταν όμως παράλληλα από τις διαρκείς σιωνιστικές παρεμβάσεις του ισχυρού εβραϊκού κεφαλαίου. Επίσης, στα κείμενα αποτυπώνεται μία πλευρά των σχέσεων του ΚΚΕ, με την Κομμουνιστική Διεθνή, η οποία προσπαθεί να δώσει στο νεαρό ακόμη κόμμα τις κατευθύνσεις εκείνες που θα το βοηθήσουν να οξύνει τη συνωμοτικότητά του και να λειτουργήσει καλύτερα σε συνθήκες παρανομίας.

Για καθαρά τεχνικούς λόγους, δεν μπορέσαμε να τηρήσουμε την ορθογραφία του πρωτοτύπου. Ωστόσο, δημοσιεύουμε παράλληλα τη φωτογραφική ανατύπωση ορισμένων από τα κείμενα, όσων μας επέτρεπε η οικονομία των σελίδων του περιοδικού. Σημειώνουμε ακόμη ότι διατηρήσαμε τη σύνταξη και την ορολογία του πρωτοτύπου, που μπορεί να διαφέρει σε αρκετά σημεία από τη σημερινή (για παράδειγμα, η λέξη «φράξια» σημαίνει κομματική ομάδα).

Θεωρούμε ότι η δημοσίευση των κειμένων αυτών, πέρα από το να αποτελεί φόρο τιμής στην ιστορία του Κόμματός μας, είναι και μια ουσιαστική προσφορά στον ιστορικό του κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος στη χώρα μας.

Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ (ΚΔ)

ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΚΚΕ*.

Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος ανακοινώνει κατωτέρω επιστολήν

προς όλα τα μέλη του Κόμματος προερχομένην

εκ μέρους του αντιπροσώπου της Κομμουν. Διεθνούς

ΠΡΟΣ

Ολα τα μέλη του Κ.Κ. της Ελλάδος

Σύντροφοι,

Αναχωρώντας απ’ εδώ είμαι υποχρεωμένος να σας πω μερικά λόγια, τα λόγια που θα έλεγα στο Συνέδριο ή στην Συνδιάσκεψη του κόμματος η οποία για διαφόρους λόγους δεν έλαβε χώραν. Θα προσπαθήσω να είμαι όσον το δυνατόν σαφής και λιγόλογος.

1. Η τωρινή κατάσταση της Ελλάδος, είναι η περίοδος της επίθεσης του κεφαλαίου εξασκουμένης μεθοδικά απ’ την διχτατορία του Παγκάλου. Η επίθεση αυτή προήλθε εδώ εξ αιτίας της Μικρασιαστικής καταστροφής, ολίγον βραδύτερα παρά εις τας άλλας χώρας. Δυστυχώς το ΚΚΕ δεν μπόρεσε να έχει την μεγάλη πείρα άλλων αδελφών κομμάτων και γι’ αυτό η σημερινή τρομοκρατία κατέληξε στο να καταστρέψει τελείως την ενεργητικότητα του κόμματος, η τρομοκρατία αδυνάτισε πάρα πολύ κάθε μορφή του εργατικού κινήματος, συνδικαλιστικού, αγροτικού, κ.λ.π. Και αν η σημερινή τρομοκρατία είναι απαισιώτερη, αυτό συμβαίνει όχι διότι το ΚΚ ενεργητικοποιεί, επηρεάζει και διευθύνει τις μάζες, αλλά διότι η μπουρζουαζία θέλει να εξασφαλισθεί, θέλει να καταστρέψει κάθε δυνατότητα μελλούσης ενεργητικοποιήσεως των μαζών, θέλει ν’ αποβεί ελευθέρα εις την εκμετάλλευσιν και την προπαρασκευήν ενός νέου πολέμου.

2. Η νέα Κ.Ε. του κόμματος, η σημερινή Κ.Ε. κατενόησε καλώς την πολιτική κατάσταση και τις διαθέσεις της μπουρζουαζίας και της Κυβέρνησης. Και δια τούτο, ευθύς εξ αρχής είπαμε: «Προς το παρόν, ετελείωσε πια με το νόμιμο Κομμουνιστικό κόμμα». Κάθε προσπάθεια να μείνουμε ακόμα ως νόμιμη οργάνωση, σημαίνει να μείνουμε στην πραγματικότητα χωρίς καμμιά δυνατότητα δράσης και κάτω απ’ τα μάτια της Αστυνομίας που έχει διαταγή να μας συλλάβει ένα προς ένα και να στερηθούμε έτσι απ’ τα καλύτερα του εργατικού επαναστατικού κινήματος. Είπαμε: «Ευθύς αμέσως στην παράνομη κατάσταση», δηλ. πάραυτα στο απόκρυφο, ευθύς αμέσως σβύσατε τη φίρμα σας «ως μελών του κόμματος» και μη δίνετε στην μπουρζουαζία την ευκαιρία για ένα θρίαμβο φτηνό. Είπαμε: Τάχιστη αναδιοργάνωση του κόμματος, ξεκαθάρισμα γερό του Κομ. Κόμματος και πυρήνες επιχειρήσεων ως βάση της οργάνωσης. Είπαμε: κάθε προσοχή στα Συνδικάτα, στα άμεσα οικονομικά συμφέροντα της εργατικής τάξης, είπαμε: μεγαλύτερη συγκεντρωτικότητα, περισσότερη πειθαρχία, ενεργητικοποίηση κάθε μέλους. Και έχουμε δίκιο. Η σημερινή κατάσταση είναι ένας μάρτυρας. Εσώσαμε τις οργανώσεις του Κόμματος, εξασφαλίσαμε τους συνδέσμους με τις μάζες και αν δεν αναζωογονήσαμε ακόμα το Συνδικαλιστικό κίνημα, δεν συμβαίνει αυτό από σφάλμα των αποφάσεών μας, αλλά από αιτίες βαθύτερες.

3. Καθορίζοντας ακριβώς την πολιτική κατάσταση και τα άμεσα καθήκοντα του κόμματος είπαμε με μεγάλο μας δίκιο: Διακόπτουμε πλήρως κάθε σχέση με το κακό παρελθόν, με τις αποφάσεις της αυτολεγόμενης «συνδιάσκεψης» της Θεσ/νίκης, καθώς και με τις αποφάσεις της παλιάς φυλακισμένης Κ.Ε. Δεν έχουμε άμεσο ανάγκη ενός συνεδρίου του κόμματος, το οποίο κάτω απ’ τις σημερινές συνθήκες θα μπορούσε ν’ αποβεί μεγάλος κίνδυνος για την αναδιοργάνωση και παρανομοποίηση του κόμματος, και το οποίο δεν θα έχει ν’ απασχοληθεί παρά με εσωτερικές ραδιουργίες.

Υστερα από πολλές συζητήσεις ολοκλήρων ημερών καταλήξαμε στο να συστήσουμε μια Κ.Ε. προσωρινή, κ’ η πείρα απόδειξε ότι οι απαισιόδοξοι δεν είχαν δίκαιο υποστηρίζοντες ότι με τούτον ή εκείνον τον σύντροφον δεν μπορούν να εργασθούν μαζί, αντιθέτως η δράση μέχρι σήμερα δείχνει ότι όταν τίθενται τα ταξικά συμφέροντα και του κόμματος υπεράνω προσωπικών φιλοδοξιών κι όταν υπάρχει η θέληση της εργασίας, η από κοινού εργασία είναι δυνατή.

4. Είναι αλήθεια δεν εκάμαμε πολλά και ειδικά δεν κάναμε την επανάσταση ή, κανένα πραξικόπημα κατά του Παγκάλου: Οπως είπα και παραπάνω στα Συνδικάτα δεν έχουμε ακόμα αρχίσει να εργαζόμαστε, εκάναμε λίγα θετικά πράματα διότι οι δυσκολίες που συναντήσαμε ακόμα και μέσα στον κύκλο της Κ.Ε. και που θα συναντήσει ακόμα το κόμμα κατά την δράση δεν ήτανε ασήμαντες. Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι η έλλειψη ενεργητικότητας κ’ η έλλειψη, πεποίθησης σταθερής ότι μπορεί να γίνει η τέτια ή τέτια δουλειά. Γι αυτό πολλές αποφάσεις που πήραμε μένουν στα χαρτιά, διότι έλειψε η αναγκαία ενέργεια ίνα αφήνοντας την έδρα της Κ.Ε., να πάνε στις μάζες και να επιδιώξουν να εχτελέσουν ένα μέρος εκείνων, τα οποία αποφασίσαμε. Είναι αλήθεια, ότι τα περισσότερα των μελών της Κ.Ε. ζουν παράνομα, άλλα δεν εζήτησαν να παν στα εργοστάσια, άλλα να έρθουν σε επικοινωνία με τους εργάτες των εργοστασίων. Πρέπει εδώ να τονίσουμε ότι μια τέτια έλλειψη ενεργητικότητας υπάρχει και εχτός της Κ.Ε. σε μια μερίδα των μελών γενικώς.

Η άλλη δυσκολία την οποία συναντήσαμε είναι ο ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟΣ ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ, ο οποίος εξεδηλώθηκε όταν μιλήσαμε για την εργασία γενικώς, για το συνδικαλιστικό κίνημα, για την οργάνωση του κόμματος, για την διχτατορία του Παγκάλου κλπ. Είναι ένα απομεινάρι της ελαφρότητας με την οποία γινότανε γενικά η εργασία του κόμματος ως τώρα.

Αλλη δυσκολία κ’ η οποία για τη σημερινή περίοδο έχει μια όλως ειδική σημασία, είναι η πλήρης έλλειψη πνεύματος συνωμοτικότητας, του χαρακτηριστικού του πιο ουσιώδικου για ένα παράνομο κίνημα. Είναι μια ιδιότητα που πρέπει νάχει κάθε μέλος του κόμματος και ειδικά τα μέλη της Κ.Ε. ή εκείνοι που έρχουνται σε επαφή μ’ αυτή. Και είχαμε να παλέψουμε μέσα σ’ αυτή τη Κ.Ε. για να γεννηθεί το πνεύμα αυτό. Υπήρξαν σύντροφοι οι οποίοι εννόησαν την συνωμοτικότητα σαν ............ μια διακοπή με τη μάζα και, δυστυχώς, όχι μόνο εξακολούθησαν να δουλεύουν ολωσδιόλου ανοιχτά, ξεσκεπάζοντας έτσι για την Αστυνομία και τα άλλα μέλη της ΚΕ, αλλά από ένα έρωτα προς ένα κακώς εννοούμενον δημοκρατισμό, εκοινοποίησαν εις μέλη του κόμματος και εις άτομα που δεν έχουν καμμιά θέση μέσα στο παράνομο κόμμα, ΠΑΝ’ Ο,ΤΙ Η Κ.Ε. ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΚΑΙ ΕΚΑΜΕ.

Η έλλειψη του πνεύματος της συνωμοτικότητας εμπόδισε την εργασία της ΚΕ και διευκόλυνε την εργασία των χαφιέδων οι οποίοι υπήρξαν πάντοτε μέσα στο κόμμα κ’ οι οποίοι θα επιδιώξουν να εισχωρήσουν και σήμερα στην παράνομη περίοδο. Καταλαβαίνουν τόσο λίγο πάνω σ’ αυτό το επίπεδο (κ’ είναι ένας αληθινός κίνδυνος για το κόμμα), ώστε είδαμε συντρόφους, σαν τους φυλακισμένους συντρόφους που νόμισαν ως καθήκον τους να κοινοποιήσουν ανά την πόλιν ότι εδώ υπάρχει αντιπρόσωπος της Κομ. Διεθνούς. Υπήρξαν αυτοί τόσο αφελείς, νομίζοντες ότι είναι καθήκον τους να κάμουν αυτοί τον σύνδεσμον μεταξύ εμού και διαφόρων «μελών» του κόμματος, ενώ γι’ αυτή τη δουλειά είχαμε μια Κ.Ε. και τον μηχανισμό της. Αλλά το έγκλημα (μάλιστα είναι ένα έγκλημα) προχώρησε πιο μακρυά: οι σύντροφοι της Κ.Ε μου αποκρύψανε αυτό το γεγονός, δεν μου είπαν ότι υπάρχουν πολλοί εδώ που ξέρουν την παρουσία μου, εκθέτοντάς με έτσι στο να συλληφθώ και να φύγω πριν ή τούτο γίνει αναγκαίο.

Σύντροφοι, αλλά η Κ.Ε. υπάρχει και έχουμε λάβει όλα τα μέτρα για να υπάρχει.... εάν έχουμε συνείδηση του κινδύνου που μας απειλεί. Η Αστυνομία είναι σήμερα καλύτερα οργανωμένη, ειδικώς κατά του κόμματος κ’ έχει τα μέσα για την τελειοποίησή της ταχύτερα από μας. Εάν σ’ αυτή την περίπτωση δεν πάρουμε μέτρα θα χάσουμε το παν, θα χάσουμε όλες τις οργανώσεις και την Κεντρικήν μας Επιτροπήν, η οποία ανεξάρτητα από λάθη, έχει μια πείρα. Γι’ αυτό αποφασίσαμε ν’ αλλάξουμε την έδρα της Κ.Ε να μη στέλνουμε πια με το ταχυδρομείο εγκυκλίους για κάθε μικροζήτημα και να πούμε στις Τοπικές Οργανώσεις: Σπουδαιότερη απ’ τις αποφάσεις της Κ.Ε είναι η πραχτική δουλειά μέσα στη μάζα, την οποίαν κάθε οργάνωση και κάθε μέλος οφείλουν να εχτελούν. Εχετε τις γενικές κατευθύνσεις, αισθάνεσθε τον κίνδυνον της σύλληψής σας, οφείλετε να βρείτε τα μέσα για τη μέλλουσα δράση σας. Σ’ ένα παράνομο κίνημα δεν περιμένουν οδηγίες για κάθε τοπικό ζήτημα. Οι κομμουνιστές είναι μαρξιστές και υπό το πνεύμα της πάλης των τάξεων οφείλουν μόνοι τους να καταλαβαίνουν και να δρουν.

Γενικά η εργασία μέσα στα Συνδικάτα και για τα Συνδικάτα είναι εκείνη που οφείλετε να κάνετε τώρα. Στο παράνομο κίνημα πρέπει να λογαριάζετε και με την περίπτωση διακοπής των συνδέσμων σας με την Κ.Ε., ακόμα και για πολλούς μήνες, αλλά κι’ αν αυτό συμβεί, δεν οφείλετε να λησμονήσετε την εργασία μέσα στους πυρήνες και στα συνδικάτα. Τα συνδικάτα έχουν σήμερα ανάγκη ζωής, πρέπει να γίνουν ζωντανοί οργανισμοί, δρώντες, ενώ σήμερα φυτοζωούν. Μόνον σ’ αυτήν την περίπτωση δυνάμεθα να μεγαλώσουμε τον αριθμό των μελών, να τους δείξουμε την ωφελιμότητά των για την εργατική τάξη και να πλατύνουμε την δυνατότητα της δράσης του Κομ. Κόμματος.

Επί πλέον οδηγίες από μέρους της Κ.Ε θα εξακολουθήσουν να δίνουνται με το δελτίο της Κ.Ε, το οποίο οφείλει να εκδίδεται και θα εκδίδεται αν γίνει εργασία καλή πάνω στο επίπεδο της οργάνωσης και της συνωμοτικότητας.

Σύντροφοι,

Η εσωτερική κατάσταση, η κατάσταση της εργατικής τάξης της Ελλάδος, καθώς και η διεθνής κατάσταση, η νέα οικονομική κρίση σε πολλές χώρες και οι προπαρασκευές για νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, μας επιβάλλουν να εργασθούμε ακατάπαυστα και με μεγάλη προσοχή. Καμμιά δουλιά δεν είναι δυνατή, εάν το Κόμμα δεν συγκεντροποιηθεί, εάν δεν εισαγάγωμεν μεγαλύτερη πειθαρχία, εάν δεν βρούμε μέσα μας περισσότερη ενεργητικότητα, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην Κεντρική Επιτροπή, στο Κομμουνιστικό κόμμα, στην Κομμουνιστική Διεθνή και στους εαυτούς μας τους ίδιους.

Δυό λέξεις ακόμα πάνω σε τρία ειδικά ζητήματα.

α) Μη ξεχνάτε τους φυλακισμένους και εξορίστους. Είναι ένα καθήκον της τάξης, είναι μια δουλιά επαναστατική. Πρέπει να τους βοηθούμε, υλικώς, ηθικώς και να αγωνιζόμαστε για την αμνηστεία τους.

β) Ειδική προσοχή στην εργατική και μαθητιώσα νεολαία, η οποία στην παράνομη περίοδο ειδικώς θα είναι πάντοτε στις πρώτες γραμμές για να εχτελέσει το επαναστατικό της καθήκον.

γ) Ειδική προσοχή στις γυναίκες εργάτριες που υποβάλλονται σε μια εκμετάλλευση σκλάβων.

Σύντροφοι,

Είμαι πεπεισμένος ότι αν ξαναποκτήσετε το θάρρος που είχατε άλλοτε, το ΚΚ όχι μόνο θα εξακολουθήσει να υπάρχει αλλά θα έχει κ’ επιτυχίες μεγαλύτερες και πιο πραγματικές παρά άλλοτε.

Ζήτω το Κομ. Κόμμα της Ελλάδος.

Ζήτω η Κομμουνιστική Διεθνής

Δεκέμβρης 1925

ΚΩΣΤΑΚΗΣ