ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ


της Συντακτικής Επιτροπής της ΚΟΜΕΠ

Το κείμενο που ακολουθεί και αφορά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ, προέρχεται από αυτή την ίδια τη χώρα. Είναι μέρος δημοσιευμένων συζητήσεων του Β. Μόλοτοφ, με τον Φ. Τσούεφ, συγγραφέα της έκδοσης: «140 συζητήσεις με το Μόλοτοφ».

Το βιβλίο βασίζεται στις σημειώσεις του Φ. Τσούεφ στο προσωπικό του ημερολόγιο από συζητήσεις με το Β. Μόλοτοφ που έγιναν τις δεκαετίες 1960, 1970, 1980 και τις οποίες ταξινόμησε κατά θέμα.

Φυσικά η ακριβής απόδοση των συζητήσεων βαρύνει το συγγραφέα. Η Συντακτική Επιτροπή της ΚΟΜΕΠ κρίνει χρήσιμη πηγή πληροφοριών το κείμενο που ακολουθεί, εξαιτίας της στελεχικής ιδιότητας του Β. Μόλοτοφ.

Μέσα από αυτές τις σημειώσεις αναδεικνύεται η διαπάλη, ως ένα βαθμό, που υπήρχε στις γραμμές του ΚΚΣΕ γύρω από ζητήματα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης που αφορούν την ταξική πάλη, την ύπαρξη χρημάτων και εμπορευματοχρηματικών σχέσεων, ακόμη και θεμάτων εξωτερικής πολιτικής.

Ο Βιατσεσλάβ Μιχάιλοβιτς Μόλοτοφ* (ψευδώνυμο του Σκριάμπιν) έζησε στο διάστημα 1890-1986. Εγινε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος το 1906. Το 1917 ήταν μέλος του Ρωσικού Γραφείου της ΚΕ του Κόμματος και τις ημέρες της Οκτωβριανής Επανάστασης στην Πετρούπολη ήταν μέλος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Το 1920 έγινε γραμματέας του ΚΚ Ουκρανίας. Από το 1921-1930 ήταν γραμματέας της ΚΕ του ΠΚΚ (μπ). Από το 1930-1941 πρόεδρος του Συμβουλίου των Λαϊκών Επιτρόπων. Το 1943 τιμήθηκε ως ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας. Ταυτόχρονα από το Μάιο του 1939 ήταν λαϊκός επίτροπος επί των εξωτερικών υποθέσεων. Από το 1941-1957 πρώτος αντιπρόεδρος του Συμβουλίου των Λαϊκών Επιτρόπων (και κατόπιν Υπουργικού Συμβουλίου) της ΕΣΣΔ και ταυτόχρονα το 1941-49 και το 1953-1957 λαϊκός επίτροπος (κατόπιν υπουργός) των εξωτερικών υποθέσεων της ΕΣΣΔ. Από το 1921 αναπληρωματικό μέλος και από το 1926-1952 μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΠΚΚ (μπ). Κατά το Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο, το 1941-1945 ήταν αντιπρόεδρος της Κρατικής Επιτροπής Αμυνας. Πήρε μέρος στις Συνδιασκέψεις της Τεχεράνης το 1943, της Κριμαίας το 1945 και του Πότσνταμ το 1945. Από το 1952 -1957 ήταν μέλος του Προεδρείου της ΚΕ του ΚΚΣΕ, μέλος της Πανενωσιακής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΣΣΔ και αντιπρόσωπος στο Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ. Αντιπαρατέθηκε έντονα στην οπορτουνιστική στροφή του 20ού Συνεδρίου. Μαζί με τα μέλη του Προεδρείου της ΚΕ του ΚΚΣΕ Μάλενκοφ και Καγκάνοβιτς, τον Ιούνιο του 1957, ένα χρόνο μετά το 20ό συνέδριο, τάχθηκαν ενάντια στη γραμμή του στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική: κατά της διεύρυνσης των δικαιωμάτων των ενωσιακών δημοκρατιών στην οικονομική και πολιτιστική οικοδόμηση, κατά των μέτρων περιορισμού του κρατικού μηχανισμού και αναδιοργάνωσης της διεύθυνσης βιομηχανίας και οικοδόμησης, κατά του μέτρου τόνωσης του υλικού ενδιαφέροντος της κολχόζνικης αγροτιάς, κατά της κατάργησης της υποχρεωτικής παράδοσης αγροτικών προϊόντων από το ατομικό νοικοκυριό των κολχόζνικων. Ο Μόλοτοφ τάχθηκε κατά της επέκτασης στα παρθένα και χέρσα εδάφη. Και οι τρεις τάχθηκαν ενάντια στην εξωτερική πολιτική γραμμή του Κόμματος. Η διαπάλη οξύνθηκε και οδήγησε τελικά στην καθαίρεσή του από την ΚΕ και το Προεδρείο της ΚΕ μαζί με τους Μάλενκοφ, Καγκάνοβιτς και Σεπίλοφ στην Ολομέλεια της ΚΕ τον Ιούνιο του 1957. Από το 1957-1960 διετέλεσε πρεσβευτής της ΕΣΣΔ στη ΛΔ της Μογγολίας και από το 1960-1962 επικεφαλής της σοβιετικής αντιπροσωπίας στο Διεθνές Γραφείο για την Ατομική Ενέργεια στη Βιέννη. Το 1962 διεγράφη από το Κόμμα και συνταξιοδοτήθηκε. Αποκαταστάθηκε στις γραμμές του ΚΚΣΕ το 1984, μετά από πρόταση του Ρ. Κοσολάποφ και του επιστράφηκε το κομματικό βιβλιάριο από τον τότε Γενικό Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΣΕ Κονσταντίν Τσερνιένκο.


ΣημειώσειςΣημειώσεις

* Τα βιογραφικά στοιχεία του Β. Μόλοτοφ προέρχονται από τη «Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια», εκδόσεις «Ακάδημος», 1970 και την «Ιστορία του ΚΚΣΕ», «Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις», 1960.