Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2001-2004 έγιναν σημαντικοί αγώνες. Ορισμένοι από αυτούς συγκλόνισαν τη χώρα μας από τη μαζικότητα και τη μαχητικότητά τους. Χιλιάδες εργαζόμενοι αντιπαρατέθηκαν με την αντιλαϊκή πολιτική της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, την πολιτική της ΕΕ, τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους.

Από τις αρχές του 2001 διαμορφώθηκε το έδαφος για μια σκληρή, αντιλαϊκή επίθεση κατά των ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Η αστική τάξη και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με οδηγό τις αποφάσεις της ΕΕ, τις κατευθύνσεις της Λισσαβόνας, για «βιώσιμα ασφαλιστικά συστήματα», προετοιμάστηκαν για την αφαίρεση βασικών δικαιωμάτων και την οικοδόμηση ενός συστήματος που τα βάρη της ασφάλισης θα τα σηκώσουν αποκλειστικά οι εργαζόμενοι.

Το ΚΚΕ, οι ταξικές δυνάμεις προετοιμάστηκαν κατάλληλα. Επεξεργάστηκαν θέσεις και στόχους πάλης για δημόσια κοινωνική ασφάλιση-σύνταξη, υγεία, πρόνοια με κριτήριο τις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων. Εθεσαν αιτήματα, βάσεις για τη συσπείρωση δυνάμεων, την αντίσταση στις αντιλαϊκές πολιτικές αλλά και τη διεκδίκηση μέτρων που βελτιώνουν την κατάσταση των λαϊκών οικογενειών στην προοπτική ενός κοινωνικού-ασφαλιστικού συστήματος που θα καλύπτει το σύνολο των εργαζομένων και θα εγγυάται την ολόπλευρη προστασία τους. Η προετοιμασία των ταξικών δυνάμεων έγινε μέσα από ένα πλατύ άνοιγμα σε κλάδους, σε χώρους δουλιάς, με ουσιαστική ενημέρωση των εργαζομένων, την οργάνωσή τους, την ανάπτυξη πρωτοβουλιών που έβαλαν σε κίνηση εργατικές-λαϊκές δυνάμεις.

Αυτή η προσπάθεια έδωσε καρπούς. Με την ανακοίνωση των αντιδραστικών αλλαγών (νομοσχέδιο Γιαννίτση), η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε απέναντι σε ένα κλίμα αντίστασης. Με τις κατάλληλες μορφές, με την κατάληψη του Υπουργείου Εργασίας (5 Απρίλη 2001) από το Συνδικάτο Οικοδόμων δίνεται σύνθημα για ανυποχώρητο, μαχητικό αγώνα, που επιδρά στην τόνωση της αυτοπεποίθησης και την ενεργοποίηση πλατιών λαϊκών δυνάμεων. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα αναγκάζεται η πλειοψηφία της ΓΣΕΕ να τοποθετηθεί κατά του σχεδίου Γιαννίτση. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα που διαμόρφωσε η δουλιά των κομμουνιστών και η δράση του ΠΑΜΕ πάρθηκε η απόφαση και πραγματοποιήθηκε η μεγάλη απεργιακή κινητοποίηση στις 26 Απρίλη με τη συμμετοχή χιλιάδων απεργών, χιλιάδων διαδηλωτών σε όλη την Ελλάδα. Αγώνας που έβαλε τα θεμέλια για την υποχώρηση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Η πάλη συνεχίζεται με τη μεγάλη κινητοποίηση του ΠΑΜΕ την Πρωτομαγιά και την πανεργατική απεργία στις 17 Μάη. Ο αγώνας έφερε αποτέλεσμα. Το αντεργατικό νομοσχέδιο αποσύρθηκε.

Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτού του αγώνα συνεχίστηκε η αντιπαράθεση των δύο γραμμών στο συνδικαλιστικό κίνημα. Από τη μια η γραμμή της πλειοψηφίας της διοίκησης της ΓΣΕΕ που περιόριζε την αντίδραση σε ακραίες αντεργατικές αλλαγές, με αιτήματα που νομιμοποιούσαν την πολιτική των χαμηλών συντάξεων και τις περικοπές των παροχών. Η γραμμή αυτή άφηνε ανοικτό το πεδίο για αντεπίθεση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και για συμβιβασμούς στη βάση του «μικρότερου κακού». Από την άλλη η γραμμή του ταξικού κινήματος που πρόβαλε σθεναρή αντίσταση, δυνάμωνε την απαιτητικότητα και προετοίμαζε τους εργαζόμενους για νέους αγώνες, διεκδικώντας ουσιαστικές αυξήσεις στις συντάξεις, μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης (55 για τις γυναίκες 60 για τους άνδρες - 50 και 55 αντίστοιχα για τα βαρέα-ανθυγιεινά), κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με 4.050 μεροκάματα, σύνταξη ανεξαρτήτως ηλικίας με 30 χρόνια εργασία, μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων στην κατεύθυνση της κατάργησης τους κ.ά.

Η αντιπαράθεση των δυο γραμμών συνεχίζεται στις μετέπειτα εξελίξεις που χαρακτηρίζονται από δύο στοιχεία. Από την αντεπίθεση του ΠΑΣΟΚ, την επαναφορά αντιλαϊκών μέτρων (νέο νομοσχέδιο) με άλλο περιτύλιγμα, και την αναδίπλωση της πλειοψηφίας της ΓΣΕΕ, με προεξάρχουσες τις δυνάμεις της ΠΑΣΚΕ.

Στη νέα φάση του αγώνα για την κοινωνική ασφάλιση η κυβερνητική παράταξη στήριξε αποφασιστικά τα νέα αντιασφαλιστικά μέτρα, δημιούργησε συγχύσεις στους εργαζόμενους και συνέβαλε στην ψήφιση του νέου αντιασφαλιστικού νομοσχεδίου τον Ιούνη του 2002.

Σ’ αυτή τη νέα φάση το ΠΑΜΕ οργάνωσε σημαντικούς αγώνες. Με την ανακοίνωση των κυβερνητικών μέτρων το ταξικό κίνημα απάντησε με κινητοποίηση (14 Μάρτη 2002) και έκανε ένα ποιοτικό βήμα με την οργάνωση πανελλαδικής, πανεργατικής απεργίας στις 3 Απρίλη 2002.

Η πολιτική και συνδικαλιστική σημασία αυτού του αγώνα είναι μεγάλη. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια οργανώθηκε πανελλαδική απεργία με ευθύνη του ΠΑΜΕ, των ταξικών δυνάμεων, κόντρα στις άλλες πολιτικές και συνδικαλιστικές δυνάμεις. Πρόκειται για εξέλιξη που βοήθησε γενικότερα στην οργάνωση της εργατικής τάξης και στη χειραφέτηση από τη γραμμή του συμβιβασμού. Χιλιάδες εργάτες και εργάτριες συσπειρώθηκαν και συμμετείχαν στην απεργιακή μάχη όχι με οποιοδήποτε διεκδικητικό πλαίσιο αλλά με τα αιτήματα που εναντιώνονται στη συνολική αντιλαϊκή πολιτική της κυβέρνησης. Με τον αγώνα αυτό αποδείχτηκε η ορθότητα της τακτικής που συνδυάζει την αυτοτελή δράση του ΠΑΜΕ με την παρέμβαση στα όργανα του συνδικαλιστικού κινήματος και την άσκηση ισχυρής πίεσης στις συμβιβασμένες ηγεσίες. Η πίεση που άσκησε η επιτυχία αυτής της απεργίας εξανάγκασε σε ελιγμό τις δυνάμεις της ΔΑΚΕ και της Αυτόνομης Παρέμβασης που διαφοροποιήθηκαν προσωρινά από τον κοινωνικό διάλογο τον οποίο είχε ήδη αρχίσει η ΓΣΕΕ με την κυβέρνηση για να νομιμοποιήσει το αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο. Αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης είναι η απόφαση για απεργιακή κινητοποίηση στις 18 Απρίλη 2002 που αποφασίστηκε στη ΓΣΕΕ παρά την αρνητική, απεργοσπαστική στάση της ΠΑΣΚΕ. Με την αποφασιστική δουλιά των ταξικών δυνάμεων δημιουργήθηκαν ρήγματα στο μπλοκ του κυβερνητικού-εργοδοτικού συνδικαλισμού και μπήκαν νέες δυνάμεις στην απεργιακή κινητοποίηση που πραγματοποιήθηκε στις 29 Μάη 2002. Η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση οξύνθηκε με την κατάληψη του υπουργείου εθνικής οικονομίας από το ΠΑΜΕ και την απεργιακή κινητοποίηση στις 18 Ιούνη 2002.

Η επιτυχία αυτών των απεργιών έχει μεγάλη σημασία γιατί έγιναν σε συνθήκες έντονης απεργοσπαστικής δράσης του κυβερνητικού-κρατικού μηχανισμού και των στελεχών της κυβερνητικής παράταξης (ΠΑΣΚΕ). Το εργατικό-λαϊκό κίνημα έζησε συγκλονιστικές στιγμές στην απεργιακή μάχη που έδωσαν οι ναυτεργάτες, με την πρωτοπόρα δράση των σωματείων ΠΕΜΕΝ και ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ, αντιμετωπίζοντας μια από τις πιο σκληρές και καλά οργανωμένες επιθέσεις του κατασταλτικού μηχανισμού. Ενα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία αυτού του αγώνα είναι η έμπρακτη αλληλεγγύη της εργατικής τάξης, της εργαζόμενης και σπουδάζουσας νεολαίας ενάντια στις δυνάμεις καταστολής, τον απεργοσπαστικό μηχανισμό του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και των εφοπλιστών. Η δυναμική αυτής της αναμέτρησης αντιμετωπίστηκε από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με φασιστικές μεθόδους, με την πολιτική επιστράτευση, την απαγόρευση του απεργιακού δικαιώματος.

Την περίοδο που εξετάζουμε η δράση του εργατικού κινήματος εμπλουτίστηκε με τους αντιπολεμικούς, αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες ενάντια στους πολέμους που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης κατά του Αφγανιστάν και του Ιράκ.

Η φιλοπόλεμη φύση του ιμπεριαλισμού, η καταδίκη του, έγινε βασικό θέμα συζήτησης μέσα στους χώρους δουλιάς. Πραγματοποιήθηκαν εκατοντάδες περιοδείες, συσκέψεις σε εργασιακούς χώρους. Εκδόθηκαν ψηφίσματα και έγιναν ποικιλόμορφες παρεμβάσεις από τα συνδικάτα.

Το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα αναμετρήθηκε με την πολιτική της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και τη στάση της ΝΔ, με την πολιτική της στήριξης των ιμπεριαλιστικών πολέμων. Οργάνωσε και συμμετείχε σε πολλές αντιπολεμικές κινητοποιήσεις σε όλη την Ελλάδα. Συνέβαλε ουσιαστικά στην ιδεολογική-πολιτική αντιπαράθεση που διεξήχθη με τις δυνάμεις του Κοινωνικού Φόρουμ, του ΣΥΝ. Αποκάλυψε ότι οι δυνάμεις αυτές αποσιωπούν τις αιτίες του πολέμου, διευκολύνουν τους κυβερνητικούς ελιγμούς και αποκρύπτουν τις ευθύνες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η τακτική τους δημιουργεί συγχύσεις και γίνεται επικίνδυνη γιατί στο όνομα της καταγγελίας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού προσπαθούν να εγκλωβίσουν λαϊκές δυνάμεις στο άλλο ιμπεριαλιστικό κέντρο, την ΕΕ.

Παρά τη θετική πείρα που αποκτήθηκε παρατηρήθηκαν αδυναμίες και καθυστερήσεις στην κινητοποίηση των συνδικάτων, στην κινητοποίηση της εργατικής τάξης για το ζήτημα του πολέμου. Διαπιστώθηκε η ανάγκη επίμονης και σταθερής ιδεολογικής δουλιάς για την πλατιά κατανόηση των πραγματικών αιτιών των πολέμων, της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας και των συνεπειών της στα δικαιώματα το βιοτικό επίπεδο, τη ζωή των εργαζομένων.

Σημαντική είναι η πείρα του εργατικού κινήματος από την αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Ενωση κατά τη διάρκεια της Ελληνικής προεδρίας (Γενάρης-Ιούνης 2003).

Η μαζική κινητοποίηση του ΠΑΜΕ στο Ναύπλιο (24 Γενάρη), την ώρα που συνεδρίαζαν οι υπουργοί εργασίας και κοινωνικών ασφαλίσεων της ΕΕ, έδειξε ότι η δουλιά των κομμουνιστών και του ταξικού κινήματος για την αποκάλυψη του ιμπεριαλιστικού χαρακτήρα της ΕΕ, την αντιμετώπιση των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, της στρατηγικής του κεφαλαίου δίνει καρπούς.

Χιλιάδες εργαζόμενοι διαδήλωσαν κατά της ΕΕ και των αποφάσεων της συνόδου των υπουργών που αφορούσαν την ανατροπή εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Η μαχητικότητα της κινητοποίησης δέθηκε με πρωτότυπες πρωτοβουλίες που δείχνουν τη δύναμη της εργατικής αυτενέργειας και φαντασίας. Την ώρα που οι χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώνονταν στο Ναύπλιο, άλλοι αγωνιστές προχωρούσαν σε κατάληψη του υπουργείου εργασίας στην Αθήνα, τονίζοντας τις δυνατότητες του ταξικού κινήματος να παρεμβαίνει πολύμορφα και αποφασιστικά, να χαλάει τη βιτρίνα του εντυπωσιασμού που κατασκεύασε η κυβέρνηση για να προβάλει την ανάληψη της προεδρίας.

Η αντιπαράθεση με τη Ευρωπαϊκή Ενωση συνεχίστηκε με διάφορες μορφές. Συνεχίστηκε με την απεργία του ΠΑΜΕ στις 24 Μάρτη 2003, την ημέρα που ξεκινούσε η εαρινή σύνοδος κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες με βασικά θέματα τη συνέχιση της σκληρής λιτότητας, την επέκταση της υποαπασχόλησης και την προώθηση νέων αντιασφαλιστικών μέτρων. Το ταξικό κίνημα έδωσε κι αυτή τη μάχη για ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις, 7ωρο-5νθήμερο-35ωρο, αποκλειστικά δημόσια-δωρεάν υγεία και παιδεία, μείωση των ορίων συνταξιοδότησης κ.ά.

Χαρακτηριστικές στιγμές της αναμέτρησης με την αντιλαϊκή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης, της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, των ευρωλάγνων δυνάμεων, αποτελούν οι κινητοποιήσεις στις 20 Ιούνη στη Χαλκιδική και 21 Ιούνη στη Θεσσαλονίκη, ενόψει της συνόδου κορυφής και το κλείσιμο της Ελληνικής προεδρίας.

Δεκάδες χιλιάδες διαδήλωσαν κάτω από τα πανό του ΠΑΜΕ και της «Δράσης Θεσσαλονίκη 2003», διατρανώνοντας την αντίθεσή τους στην ιμπεριαλιστική ΕΕ και τους ντόπιους συνενόχους της.

Η πάλη του ταξικού κινήματος κατά της αντιλαϊκής πολιτικής συνεχίζεται.

Το Σεπτέμβρη του 2003 ο τότε πρωθυπουργός Κ. Σημίτης ανακοινώνει την περιβόητη χάρτα σύγκλισης, με πενιχρές αυξήσεις-εμπαιγμό στους μισθούς και τις συντάξεις και άλλα μέτρα προσαρμοσμένα στο βασικό άξονα της αντιλαϊκής πολιτικής.

Το Πανεργατικό Αγωνιστικό Μέτωπο απαντάει και διεκδικεί:

1.100 Ευρώ κατώτερο μισθό - 44 Ευρώ κατώτερο μεροκάματο - 880 Ευρώ κατώτερη σύνταξη - πλήρη, σταθερή δουλιά για όλους και άλλα ουσιαστικά αιτήματα που αντιπαρατίθενται στις κυβερνητικές εξαγγελίες.

Με αυτό το αγωνιστικό πλαίσιο πραγματοποιείται στις 23 Οκτώβρη μαζική κινητοποίηση του ΠΑΜΕ στο Σύνταγμα. Εχει ήδη ανοίξει περίοδος πολυάριθμων κινητοποιήσεων.

Σημαντική απεργιακή κινητοποίηση πραγματοποιούν οι εργαζόμενοι στους ΟΤΑ. Ξεκινούν στις 6 Οκτώβρη και κλιμακώνουν 16 - 23 Οκτώβρη. Πρόκειται για αγώνα ο οποίος στηρίχτηκε σε σωστό διεκδικητικό πλαίσιο το οποίο, παρά τον αρνητικό συσχετισμό δύναμης που επικρατεί στην ομοσπονδία των ΟΤΑ, φέρνει τη σφραγίδα μιας κοπιαστικής προσπάθειας των ταξικών δυνάμεων, του συντονιστικού των σωματείων της Αθήνας. Το πλαίσιο αντιτάσσεται στις ιδιωτικοποιήσεις στους Δήμους, στο χαράτσωμα των λαϊκών στρωμάτων και διεκδικεί: Κατώτερο μισθό 1.100 Ευρώ - πλήρη σταθερή εργασία, μονιμοποίηση των εκτάκτων, ένταξη των εργαζομένων στα βαρέα-ανθυγιεινά. Ακόμα όμως και στην περίπτωση υιοθέτησης σωστού διεκδικητικού πλαισίου οι δυνάμεις της συναίνεσης (ΠΑΣΚΕ, ΔΑΚΕ, ΣΥΝ) πρόβαλλαν τη δική τους γραμμή, περιοριζόμενοι στη διεκδίκηση επιδομάτων, ενώ στελέχη τους προχώρησαν σε απεργοσπαστικές ενέργειες.

Σημαντικά στοιχεία αυτού του αγώνα είναι:

α) Η υιοθέτηση του πλαισίου του ταξικού κινήματος από τη βάση, πράγμα που έδωσε δυναμική στην απεργία, άσκησε πίεση στην κυβέρνηση και στο μπλοκ των συναινετικών δυνάμεων στην ΚΕΔΚΕ και στην Τοπική Ενωση Δήμων και Κοινοτήτων Αττικής - που επιδόθηκαν σε συντονισμένη απεργοσπαστική πρακτική.

β) Η συνέχιση του αγώνα κόντρα στον αυταρχισμό και την καταστολή, παρά την απόφαση των δικαστηρίων που χαρακτήρισαν την απεργία παράνομη.

Ο πολυήμερος αυτός αγώνας έδειξε την ανάγκη λήψης ουσιαστικότερων μέτρων για την περιφρούρηση της απεργίας, την οργάνωση συγκεκριμένης δράσης στις συνοικίες της Αθήνας με τη συμμετοχή των λαϊκών στρωμάτων που ζουν τις συνέπειες της αντιλαϊκής πολιτικής στην τοπική αυτοδιοίκηση. Εδειξε επίσης την ανάγκη ανάπτυξης κινήματος αλληλεγγύης κόντρα στη συκοφαντική εκστρατεία που οργάνωσαν η κυβέρνηση και οι δημοτικές αρχές που ελέγχονται από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και το ΣΥΝ.

Αυτή την ίδια περίοδο, το φθινόπωρο του 2003, αναπτύσσονται αγώνες σε πολλούς κλάδους του δημόσιου τομέα, κυρίως με επιδοματικά αιτήματα.

Το ΚΚΕ και το ταξικό κίνημα στήριξαν τους αγώνες αυτούς και κατέβαλαν προσπάθειες για να αποκτήσουν μαζικό χαρακτήρα, να υπάρξει συντονισμός και να προσανατολιστούν σε σωστό διεκδικητικό πλαίσιο. Σε σχετική ανακοίνωση του ΠΓ του ΚΚΕ αναφέρονται τα εξής: «Ο αγώνας μπορεί να δοθεί από καλύτερες θέσεις, μόνον όταν συνδέσει τα οικονομικά προβλήματα κάθε κλάδου με τη συνολική κρίση του συστήματος στις κοινωνικές υπηρεσίες και συγκρουστεί με την πορεία ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησής τους, όταν προπαντός προβάλλει το αίτημα για ενιαίες, κοινές για όλο το λαό, δημόσιες και δωρεάν κοινωνικές υπηρεσίες. Ετσι μόνο οι αγώνες μπορούν να συγκινήσουν ευρύτερα το λαό, να τον κάνουν φυσικό σύμμαχο και να στερήσουν από την κυβέρνηση κάθε δυνατότητα κατασυκοφάντησης και διάσπασης των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι οφείλουν να αφαιρέσουν από τις κυβερνητικές εργοδοτικές ηγεσίες των συνδικάτων το δικαίωμα να τους μετατρέπουν σε επαίτες ψευτοεπιδομάτων ή αξιοθρήνητων θέσεων μερικής απασχόλησης και να εφαρμόζουν την τακτική του διαίρει και βασίλευε καλλιεργώντας την εχθρότητα προς άλλους κλάδους με κοινά τελικά συμφέροντα και προβλήματα, εμποδίζοντας την κοινή δράση και αλληλεγγύη που πρέπει να αναπτύσσουν μεταξύ τους οι εργαζόμενοι».

Η αδιέξοδη, επικίνδυνη τακτική του εργοδοτικού-κυβερνητικού συνδικαλισμού διαπιστώνεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο μέσα από τη στάση της ΓΣΕΕ για την υπογραφή της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Αιτήματα (αύξηση 8%) προσαρμοσμένα στα πλαίσια της πολιτικής της λιτότητας, με κριτήριο την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου. Απεργιακή κινητοποίηση (31 Μάρτη 2003 ) στη λογική της ντουφεκιάς.

Ασφαλώς στην απόφαση για την απεργία επέδρασε η πίεση που άσκησαν οι δυνάμεις και το διεκδικητικό πλαίσιο του ΠΑΜΕ. Η πορεία των διαπραγματεύσεων για την ΕΓΣΣΕ και η κατάληξη με την υπογραφή απαράδεκτα χαμηλών αυξήσεων καθώς επίσης και η πορεία των κλαδικών συμβάσεων καταγράφουν τις σοβαρότατες δυσκολίες που δημιουργεί ο αρνητικός συσχετισμός δύναμης, η κατάσταση στη λειτουργία και τη δράση των σωματείων, το επίπεδο απαιτητικότητας των εργαζομένων. Καταγράφουν επίσης αδυναμίες των ταξικών δυνάμεων για την ανάπτυξη της πάλης στους κλάδους και αναδείχνουν την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων για την ενίσχυση της ιδεολογικής-πολιτικής δουλιάς, την καλύτερη οργάνωση σε κάθε κλάδο, ώστε να συνειδητοποιείται η σημασία της διεκδίκησης αιτημάτων που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες και να αναβαθμίζεται η ευθύνη και η μαχητικότητα του κινήματος, να διαμορφώνονται και να ενισχύονται διαθέσεις για αγωνιστικές κινητοποιήσεις με τη δημιουργία υποδομής για κλιμάκωση του αγώνα.

Οι αδυναμίες που παρατηρούνται στη διεκδίκηση των κλαδικών συμβάσεων θέτουν ένα γενικότερο ζήτημα. Η διαφωτιστική δουλιά πρέπει να παίρνει υπόψη της τη συγκεκριμένη πείρα του κάθε κλάδου. Να αξιοποιεί την κερδοφορία του κεφαλαίου, τη διεύρυνση του χάσματος της κοινωνικής ανισότητας. Η οργάνωση των εργαζομένων στους χώρους δουλιάς, η συγκρότηση επιτροπών αγώνα είναι προϋπόθεση για το ζωντάνεμα της δράσης και απαιτεί κατάλληλη διάταξη δυνάμεων, επιμονή στον προσανατολισμό και στο σχεδιασμό των κινήσεων.

Η πάλη για την κατοχύρωση του δικαιώματος εργασίας των συμβασιούχων βρίσκεται σε εξέλιξη. Η χρόνια πολιτική και επαγγελματική ομηρία, ο μηχανισμός της χειραγώγησης του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ αλλά και των συνδικαλιστικών τους παρατάξεων, παρεμβάλλουν εμπόδια στο σωστό προσανατολισμό και την ανάπτυξη του κινήματος. Η δράση του Κόμματος, του ταξικού κινήματος μετράει ορισμένα βήματα, είναι σε καλύτερη θέση από πριν. Αυτό αφορά την επαφή και επικοινωνία με δύσκολους χώρους, τη συσπείρωση και συμμετοχή ευρύτερων δυνάμεων στις κινητοποιήσεις του ΠΑΜΕ. Αφορά την αποκάλυψη και την αναχαίτιση σ’ ένα βαθμό της δημαγωγικής καμπάνιας του δικομματισμού και του ΣΥΝ για τον εγκλωβισμό στην οδηγία 70/1999 της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Περισσότεροι συμβασιούχοι υιοθετούν τη θέση για πλήρη-σταθερή εργασία, για μονιμοποίηση και μετατροπή των συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου, χωρίς προϋποθέσεις. Το πρόβλημα θα φουντώνει. Το ΠΔ της ΝΔ σημαδεύεται από αποκλεισμούς και εξαιρέσεις. Σ’ αυτές τις συνθήκες χρειάζεται επίμονη και σταθερή πολιτική-ιδεολογική δουλιά για να κατανοούνται οι αιτίες του προβλήματος, να στρέφεται η αγανάκτηση στις πολιτικές και τα κόμματα που ευθύνονται γι’ αυτή την κατάσταση. Χρειάζονται μέτρα για τη δημιουργία υποδομής των ταξικών δυνάμεων σε κάθε χώρο και προσπάθεια για το συντονισμό της δράσης των συμβασιούχων με τη συμμετοχή, την έμπρακτη στήριξη των συνδικάτων.

Ολη αυτή την περίοδο πραγματοποιήθηκαν και άλλες κινητοποιήσεις. Αγώνες κατά των απολύσεων, κινητοποιήσεις των οικοδόμων για το μεροκάματο και το ωράριο, για την υγιεινή και ασφάλεια, την καταδίκη της πολιτικής που οδηγεί στα εργατικά ατυχήματα, σε δολοφονίες εργατών στους τόπους δουλιάς. Συνολικά αναπτύχθηκαν δεκάδες κλαδικοί αγώνες για σοβαρά προβλήματα.

Η μελέτη της πείρας των αγώνων και η γενίκευσή της πρέπει να γίνει συστατικό στοιχείο της δουλιάς των κομμουνιστών. Τα συμπεράσματα από τις μάχες του εργατικού κινήματος να γίνονται κτήμα των δυνάμεών μας, δύναμη στα χέρια της εργατικής τάξης, εφόδιο για τη βελτίωση της δουλιάς και την ενίσχυση της δράσης.

Μπροστά μας έχουμε σοβαρές εξελίξεις. Η επίθεση θα κλιμακωθεί, η ΝΔ καιροφυλακτεί και ετοιμάζεται για σκληρά αντιλαϊκά μέτρα. Οι αποφάσεις της ΕΕ συνιστούν επίθεση σε όλα τα μέτωπα. Ο αυταρχισμός και η καταστολή θα ενταθούν. Ο κυβερνητικός-εργοδοτικός συνδικαλισμός γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνος. Τα φαινόμενα του εκφυλισμού επεκτείνονται και βαθαίνουν. Οι μέθοδες εγκλωβισμού και χειραγώγησης εμπλουτίζονται. Οι αλλοίωση των πραγματικών συσχετισμών δύναμης προωθείται με τη χρησιμοποίηση των πιο προκλητικών μεθόδων του εργατοπατερισμού.

Σ’ αυτές τις συνθήκες χρειάζεται επιμονή για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που παρατηρήθηκαν μέσα στους αγώνες και ενίσχυση της προσπάθειας για να πετύχουμε ουσιαστικά αποτελέσματα σε ορισμένα βασικά ζητήματα.

- Το ΠΑΜΕ αποτελεί ισχυρό εργαλείο πάλης για την υπεράσπιση και διεύρυνση των εργατικών δικαιωμάτων, για την ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος.

Η εναντίωση με τη συνολική αντιλαϊκή πολιτική και τη στρατηγική του κεφαλαίου, η αντιπαράθεση με τη γραμμή της ταξικής συνεργασίας, η αυτοτελής του δράση και παράλληλα η παρέμβασή του στα όργανα του συνδικαλιστικού κινήματος, δίνουν δύναμη στον αγώνα της εργατικής τάξης. Η ενίσχυση του ΠΑΜΕ στη φάση αυτή συνδέεται με την ισχυροποίηση αυτής της γραμμής με αιχμή τη συσπείρωση νέων δυνάμεων (συνδικάτων, συνδικαλιστών, εργαζόμενων), τη ζωντανή λειτουργία και δράση των γραμματειών του ΠΑΜΕ σε τοπικό και κλαδικό επίπεδο, την επίσπευση της συγκρότησης των γραμματειών σε κλάδους που παρατηρείται καθυστέρηση, ώστε να συγκροτηθεί και να έχει ουσιαστική δράση ο ταξικός πόλος, η αντίπαλη δύναμη στις δυνάμεις του συμβιβασμού.

- Γερά, μαζικά και ταξικά προσανατολισμένα συνδικάτα.

Συνδικάτα που θα οργανώνουν στις γραμμές τους το σύνολο των εργαζομένων, δεμένα με τους εργαζόμενους που εκπροσωπούν, με σχεδιασμένη δράση στους χώρους δουλιάς και τους κλάδους, με συλλογικές-δημοκρατικές διαδικασίες και δράση για κάθε πρόβλημα που απασχολεί τις εργατικές οικογένειες.

Η πείρα από τις πρωτοβουλίες του ΠΑΜΕ, π.χ. οι εκδηλώσεις για την υγεία, την υγιεινή και την ασφάλεια στους τόπους δουλιάς, το εργατικό δίκαιο στις σημερινές συνθήκες αλλά και δραστηριότητες σωματείων και ομοσπονδιών για την παιδεία, τον πολιτισμό, τα ναρκωτικά, παρ’ ότι είναι πίσω από τις απαιτήσεις, αποτελούν μπούσουλα για τις προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν στα σωματεία, τις Ομοσπονδίες, τα Εργατικά Κέντρα.

 Η διαμόρφωση και η διεκδίκηση αιτημάτων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες είναι σήμερα ένα βήμα μπροστά. Είναι κατάκτηση του ταξικού κινήματος. Παρά τις δυσκολίες που προκαλεί ο αρνητικός συσχετισμός δύναμης, παρά τις πιέσεις που ασκεί η ιδεολογική επίθεση της αστικής τάξης, των πολιτικών και συνδικαλιστικών της εκφραστών για αιτήματα προσαρμοσμένα στη λογική του «ρεαλιστικού», του «εφικτού», των αντοχών της οικονομίας, χιλιάδες εργαζόμενοι κατανοούν, υιοθετούν τις θέσεις του ΚΚΕ και του ταξικού κινήματος.

Το θετικό αυτό αποτέλεσμα δεν είναι εξασφαλισμένο. Η αντιπαράθεση είναι σκληρή και απαιτεί συνεχώς και τεκμηριωμένα να εξηγείται, να εκλαϊκεύεται η βάση της λογικής μας. Να εκλαϊκεύεται ότι οι εργαζόμενοι, οι δημιουργοί του πλούτου δεν μπορούν να καθορίζουν τα αιτήματά τους με τα κριτήρια που βάζει το κεφάλαιο, με κριτήριο την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία του. Να εκλαϊκεύεται ότι η αντίσταση, ο αγώνας για τη βελτίωση της ζωής των εργαζομένων θα είναι αποτελεσματικός αν στηρίζεται σε στόχους που αντιπαρατίθενται στις αναδιαρθρώσεις, στη μια ή την άλλη μορφή διαχείρισης του καπιταλισμού.

Αν σήμερα π.χ. που επεκτείνεται ο ιδιωτικός τομέας στην Υγεία δε θέσεις το στόχο της αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν υγείας και της κατάργησης της ιδιωτικής επιχειρηματικής δραστηριότητας και περιοριστείς σε θέσεις βελτίωσης του δημόσιου τομέα δεν μπορείς να εναντιωθείς, να αντιπαρατεθείς αποτελεσματικά με την τάση της εμπορευματοποίησης και τις συνέπειές της. Δεν μπορείς να δώσεις ώθηση στην ωρίμανση της ταξικής συνείδησης και να φωτίσεις το δρόμο για ριζικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές.

Σε συνεχή αντιπαράθεση με την κυρίαρχη πολιτική και με αιτήματα που χτυπούν στη βασική της κατεύθυνση μπορεί να δυναμώσει η ικανότητα παρέμβασης για κάθε πρόβλημα. Πάνω σε τέτοιους στόχους πάλης μπορεί να πολιτικοποιείται επί της ουσίας ο αγώνας.

Πάνω σε τέτοιους στόχους μπορεί η ενότητα δράσης να οικοδομείται σε στέρεο έδαφος, να συμβάλλει στην ενότητα της εργατικής τάξης και να εναρμονίζεται με τις ανάγκες της αντιμονοπωλιακής-αντιιμπεριαλιστικής πάλης για τη συγκέντρωση δυνάμεων απέναντι στον αντίπαλο των εργαζομένων, τα μονοπώλια, τον ιμπεριαλισμό.

- Η αποτελεσματικότητα και η προοπτική των αγώνων συνδέεται με την πορεία των συσχετισμών δύναμης. Μπορούμε να πετύχουμε ουσιαστικότερα αποτελέσματα.

Εντείνοντας τις προσπάθειες στις αρχαιρεσίες των σωματείων και τα συνέδρια των Ομοσπονδιών και των Εργατικών Κέντρων παίρνουμε υπόψη μας ότι ο συσχετισμός δύναμης δε μετριέται απλά με την κατάκτηση θέσεων στα συνδικαλιστικά όργανα. Η αναμέτρηση αφορά τη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας της ταξικής πάλης και της προοπτικής της, το αδυνάτισμα, την ήττα της αντίληψης της ταξικής συνεργασίας και των φορέων της. Αφορά την ολοκλήρωση της διαφοροποίησης που γίνεται σε συνδικαλιστικό επίπεδο με τον απεγκλωβισμό δυνάμεων από την κυρίαρχη πολιτική, τα κόμματα του δικομματισμού, τα οπορτουνιστικά σχήματα.

-Η κινητοποίηση των εργαζομένων, η συμμετοχή στις απεργίες, στις διαδηλώσεις είναι κρίσιμο ζήτημα που απαιτεί σοβαρή μελέτη.

Οι δυσκολίες είναι πολλές και θα δυναμώνουν όσο δυναμώνει η επίθεση του κεφαλαίου. Είναι η τρομοκρατία στους τόπους δουλιάς, η απειλή της απόλυσης, η ανασφάλεια που γεννάει ο κίνδυνος της ανεργίας. Η επίδραση από τον εκφυλιστικό ρόλο των συμβιβασμένων ηγεσιών, το γενικότερο κλίμα της τρομοκρατίας, της υποταγής που καλλιεργεί ο ιμπεριαλισμός και η αστική τάξη. Είναι η αίσθηση της αναποτελεσματικότητας των αγώνων που προκαλεί η επιβολή των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων κ.ά.

Ορισμένοι εργαζόμενοι δε συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις γιατί δεν έχουν κατανοήσει ότι όσο υποκλίνονται στις δυσκολίες και υποχωρούν, η κατάσταση θα χειροτερεύει. Μπορεί αυτό να έχει κατανοηθεί αλλά να μην έχουν το κουράγιο να πάνε κόντρα στις δυσκολίες και να πάρουν το ρίσκο των θυσιών που απαιτούνται. Υπάρχουν εργαζόμενοι που δε συνειδητοποιούν την ταξική, κοινωνική τους θέση, την αντίθεση με τα συμφέροντα του κεφαλαίου. Συναντάμε εργαζόμενους που προσδοκούν τη λύση των προβλημάτων από την αντιλαϊκή πολιτική.

Το βασικό για τους κομμουνιστές, για το ταξικό κίνημα είναι ότι σ’ αυτές τις συνθήκες και σε αντίθεση με τα εμπόδια που βάζουν πρέπει να δίνουν τη μάχη για το ανέβασμα της πολιτικής - ταξικής συνείδησης.

Η πρώτη προϋπόθεση είναι η πρωτοπόρα στάση των κομμουνιστών, των ταξικών δυνάμεων, το πνεύμα της αυτοθυσίας και προσφοράς που διαπαιδαγωγεί τους εργαζόμενους, που γίνεται παράδειγμα προς μίμηση, διεγείρει και καλλιεργεί τη διάθεση για οργάνωση και αγώνα. Η υποχώρηση σε μια απεργία, η υποχώρηση σε έναν αγώνα έχει οδυνηρά αποτελέσματα. Με την περήφανη αγωνιστική στάση θα πιάνει τόπο η ιδεολογική δουλιά που χτυπάει το κλίμα της υποταγής, που φέρνει στην ημερήσια διάταξη τη δύναμη της συλλογικής - μαζικής δράσης. Μ’ αυτή τη στάση θα πιάνει τόπο η πολιτική -ιδεολογική δουλιά που αντιπαραθέτει στο μονόδρομο του κεφαλαίου, το δρόμο ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας υπέρ των λαϊκών συμφερόντων.

Η θετική πείρα δείχνει ότι η συστηματική ενημέρωση, η αξιοποίηση εξελίξεων, αιτημάτων-κρίκων, η διαμόρφωση μαχητικού κλίματος, οι μορφές πάλης είναι σοβαρά ζητήματα που μπορούν να βάλουν σε κίνηση εργαζόμενους, πολύ περισσότερο στο βαθμό που αυτοί εντάσσονται στο σχεδιασμό, αναλαμβάνουν ευθύνες, πέφτουν στη δουλιά για την προετοιμασία μιας κινητοποίησης.

Η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων θέτει το θέμα της καθοδηγητικής δουλιάς, τον αναντικατάστατο ρόλο των καθοδηγητικών οργάνων, των εργατικών τμημάτων, των ΚΟΒ, των Κομματικών Ομάδων που είναι η κινητήρια δύναμη στην προσπάθεια για να αντιστοιχηθεί η δουλιά μας με τις απαιτήσεις της ταξικής πάλης.