Η οικοδόμηση, η ανάπτυξη της δράσης του πιο συνειδητού και οργανωμένου τμήματος της εργατικής τάξης, του κομμουνιστικού κόμματος, είναι βασική προϋπόθεση για να οργανωθεί η τάξη, να εξασφαλίσει αγωνιστική ενότητα και ταξικό προσανατολισμό, να ωριμάσουν οι προϋποθέσεις οικοδόμησης των κοινωνικοπολιτικών συμμαχιών που θα τη βοηθήσουν να αποχτήσει και να διατηρήσει τον έλεγχο των μέσων παραγωγής, να τα αξιοποιήσει για τον εαυτό της, ζήτημα που βεβαίως προϋποθέτει την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας. Επιδρά στην κατάσταση της εργατικής τάξης σήμερα ως υποκειμενικός παράγοντας στη διαμόρφωση του επιπέδου της ταξικής πάλης με την οργάνωση της εργατικής τάξης, τον ιδεολογικό της προσανατολισμό, τη χειραφέτησή της από τις αστικές θεωρίες.

Παρότι από το προηγούμενο συνέδριο και την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη για τη δουλιά των κομμουνιστών στην εργατική τάξη επιβεβαιώθηκε ότι καθοδηγητικά όργανα και οργανώσεις έχουν καταχτήσει μια πιο συνολική εικόνα και ενιαία αντίληψη για τους όρους, τις προϋποθέσεις οικοδόμησης του Κόμματος και τη δουλιά μας στην εργατική τάξη, δεν μπορούμε να είμαστε ευχαριστημένοι. Η κατάσταση, οι εξελίξεις απαιτούν ακόμα μεγαλύτερη ποιότητα και ποσότητα στη δράση, ώστε να πετύχουμε:

1. Κόμμα ριζωμένο στους βασικούς παραγωγικούς κλάδους, εργοστάσια και τόπους δουλιάς, στις υπηρεσίες.
2. Κόμμα που θα στηρίζεται ταυτόχρονα τόσο στη σωστή πολιτική εκτίμηση και πρόβλεψη όσο και πριν απ’ όλα στην παραδειγματική και πρωτοπόρα δράση των μελών και στελεχών του στους τόπους δουλιάς.
3. Κόμμα με ισχυρούς πολιτικούς και κοινωνικούς δεσμούς και δυνατότητα κινητοποίησης εργατικών μαζών και με ικανότητα να προωθεί την οικοδόμηση των συμμαχιών της τάξης.

Στην Πανελλαδική Συνδιάσκεψη σωστά είχαμε εντοπίσει ότι τόσο η οικοδόμηση του Κόμματος και η ανάπτυξη της δράσης του στην εργατική τάξη όσο και η οργάνωση της εργατικής τάξης και ο προσανατολισμός των αγώνων είναι σύνθετα ζητήματα και συνδέονται με μια καλά σχεδιασμένη ιδεολογική πολιτική και οργανωτική παρέμβαση.

Είχαμε εκτιμήσει ότι είναι ανάγκη να ανοίξει και να γενικευτεί η συζήτηση για το ρόλο της εργατικής τάξης και τη θέση της στην παραγωγική διαδικασία. Για τη σχέση της οικονομίας με την πολιτική και τις εξελίξεις στην καπιταλιστική οικονομία. Για το χαρακτήρα και το ρόλο του Κόμματος. Για την αναγκαιότητα συσπείρωσης στη βάση της πολιτικής πρότασης του ΚΚΕ ως προϋπόθεσης για την αποτελεσματικότητα και την προοπτική των αγώνων της εργατικής τάξης.

Συζητήσαμε για τις μεθόδους, όπως η πλατιά και συστηματική αξιοποίηση του Ριζοσπάστη και της ΚΟΜΕΠ, η ατομική συζήτηση, οι συσκέψεις και οι συγκεντρώσεις. Η έκδοση και διακίνηση ανάλογου περιεχόμενου φυλλαδίων, εντύπων κλπ. Κυρίως όμως επισημάναμε ότι το σύνολο της εσωκομματικής ζωής, η ίδια η λειτουργία της κομματικής οργάνωσης πρέπει να έχει σα βασικό κριτήριο την πολιτική συζήτηση, τον ιδεολογικό εξοπλισμό, τον οργανωτικό σχεδιασμό για δράση.

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει η διαπίστωση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης ότι «κάθε πρόβλημα που βιώνει η εργατική τάξη, ακόμα και το πιο μικρό μπορεί να γίνει αφετηριακό σημείο αποκάλυψης του μηχανισμού εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης. Να προβάλει την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας, την αναγκαιότητα της ταξικής πάλης, την ανάγκη οργάνωσης στην εργατική τάξη, τον πρωτοπόρο και αναντικατάστατο ρόλο του ΚΚΕ, την πολιτική του πρόταση».

Η όξυνση των προβλημάτων δημιουργεί ευνοϊκό έδαφος για να μπαίνει το ζήτημα των πολέμων και ο χαρακτήρας τους, οι λόγοι συμμετοχής της χώρας μας σε αυτούς. Οι καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις, οι συνέπειές τους και η ανάγκη που τις γεννά. Η στάση των πολιτικών δυνάμεων κλπ.

Ενα από τα πιο βασικά ζητήματα, το οποίο αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη των αγώνων, την οικοδόμηση συμμαχιών κλπ. είναι ο βαθμός συνδικαλιστικής οργάνωσης της εργατικής τάξης.

Τα στοιχεία λένε ότι κάτι λιγότερο απ’ το 30% της εργατικής τάξης της χώρας μας είναι οργανωμένο σε συνδικάτα και ότι ένα μικρότερο μέρος παίρνει μέρος στις διαδικασίες και τους αγώνες, εκτός από ορισμένες πολύ μεγάλες κινητοποιήσεις, όπως αυτή για το ασφαλιστικό το 2002. Ενα σημαντικό ποσοστό γυναικών, νέων και μεταναστών δεν έχει καμιά σχέση με τα συνδικάτα.

Η αναξιοπιστία του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού, η στήριξη από την πλειοψηφία των συνδικαλιστικών οργανώσεων των βασικών επιλογών του κεφαλαίου αποτελούν βασικούς λόγους της επιφυλακτικής στάσης των εργαζόμενων απέναντι στα συνδικάτα. Ας μη μας διαφεύγει όμως και μην υποτιμάμε την κακή λειτουργία των συνδικάτων, την έλλειψη επαφής με τους χώρους δουλιάς, τη λειψή προετοιμασία των αγώνων, την όχι πάντα πρωτοπόρο δράση μας.

Ασφαλώς υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες. Χιλιάδες νέα παιδιά χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες που προλεταριοποιούνται πυκνώνουν τις γραμμές της εργατικής τάξης. Εκατοντάδες χιλιάδες αλλοδαποί εργαζόμενοι με σύνθετα και οξυμένα προβλήματα αντιμετωπίζουν πρόσθετες δυσκολίες στη συμμετοχή τους στις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους αγώνες.

Οι καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις (ελαστικά ωράρια, ωρομίσθιοι, μερική απασχόληση, απελευθέρωση και ιδιωτικοποίηση βασικών τομέων της οικονομίας κλπ.), δημιουργούν πρόσθετα προβλήματα και επιδρούν στην ίδια την οργάνωση της εργατικής τάξης.

Στις συνθήκες αυτές απαιτείται σχέδιο και δράση σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα. Πρέπει κατά κλάδο να συγκεντρωθούν και να δράσουν οι υπάρχουσες δυνάμεις του Κόμματος, οι φίλοι και οπαδοί, έτσι που μέσα από ένα σύνολο ενεργειών (επιτροπές αγώνα, δραστηριοποίηση των συνδικάτων, ανάδειξη και συσπείρωση γύρω από οξυμένα προβλήματα) να επιχειρηθεί η μαζική εγγραφή στα συνδικάτα ιδιαίτερα σε κλάδους όπως σούπερ-μάρκετ και γενικότερα αλυσίδες τροφίμων, τις νέες μονάδες στον κλάδο του μετάλλου σε νέες περιοχές (Μεσόγεια Αττικής), σε νέους τομείς όπως κινητή τηλεφωνία, ταχυμεταφορές, από το χώρο της υγείας.

Βασικό ζήτημα που αφορά τη δουλιά των κομμουνιστών στην εργατική τάξη είναι να προωθήσουν την ενότητα δράσης της εργατικής τάξης. Σε αυτή την κατεύθυνση χρειάζονται πρόσθετα μέτρα για να υλοποιηθούν οι αποφάσεις και κατευθύνσεις της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης σε δύο κυρίως ζητήματα: Για τη δομή και για τους στόχους πάλης του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος ως βάση της ενότητας της εργατικής τάξης.

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

Εκτιμήσαμε την ανάγκη να προωθηθεί η δομή της ενιαίας κλαδικής οργάνωσης των εργαζόμενων ώστε να ξεπεραστεί η οργάνωση που συνδέεται με τη στενά επαγγελματική βάση και την προβολή κατά κύριο λόγο στόχων και αιτημάτων που απαντούν στην ειδικότητα των εργαζόμενων. Οι καθυστερήσεις επιβεβαιώνουν ότι πρέπει να επιμείνουμε σταθερά προσηλωμένοι στο στόχο.

Τα ενιαία σωματεία (κατά νομό ή πόλη) που θα καλύπτουν όλες τις ειδικότητες και όλους τους εργαζόμενους ανεξάρτητα σχέσης εργασίας θα διευκολύνουν να ενωθούν όλοι οι εργαζόμενοι ενάντια στις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις, να υπάρξει άμυνα απέναντι στις συνέπειές τους, να υπάρξει δράση με στόχο όχι μόνο την υπογραφή Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας αλλά για όλα τα προβλήματα της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων. Τέτοιοι τομείς άμεσα μπορεί να είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι τηλεπικοινωνίες, η ηλεκτρενέργεια, οι μεταλλοκατασκευές, οι υπηρεσίες υγείας κλπ.

Η πείρα δείχνει ότι χρειάζεται καλή προετοιμασία, κατάλληλη διάταξη δυνάμεων σε κάθε χώρο, συγκρότηση επιτροπών που να αποτελούν τη βάση, το ξεκίνημα της νέας δομής. Και βέβαια προϋποτίθενται πλατιές ανοιχτές διαδικασίες με τους εργαζόμενους, διαφωτιστική δουλιά και ουσιαστική συζήτηση. Κυρίως πρέπει να αποκαλυφθεί η επιδίωξη του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού για τις οργανωτικές αναδιαρθρώσεις που προωθεί. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αλλαγές ουδέτερες δεν υπάρχουν. Κάθε αλλαγή στη μορφή του συνδικαλιστικού κινήματος συνδέεται με το περιεχόμενο και τον προσανατολισμό του. Βρισκόμαστε σε μια φάση όπου η ΓΣΕΕ, η ΑΔΕΔΥ, δευτεροβάθμιες οργανώσεις αλλά και μεγάλα ιδιαίτερα πανελλαδικά σωματεία που ελέγχονται από την εργατική αριστοκρατία, έχουν μετατραπεί σε τμήματα του εργοδοτικού και κυβερνητικού μηχανισμού και αυτό στο μέλλον θα ενισχύεται. Οι συγκεκριμένες πολιτικο-συνδικαλιστικές δυνάμεις προωθούν οργανωτικές αναδιαρθρώσεις όπως αλλαγή του ονόματος της ΓΣΕΕ, την ενοποίηση με την ΑΔΕΔΥ, τα περιφερειακά όργανα πάνω από τα εργατικά κέντρα, τα διεπαγγελματικά σωματεία κατά Δήμο ή διοικητική περιφέρεια, την ίδρυση ινστιτούτων-ιδρυμάτων κ.ά., όχι επειδή τους έπιασε ο πόνος για την οργάνωση της εργατικής τάξης, για την ταξική της ενότητα, για την αγωνιστική υπεράσπιση των συμφερόντων της, για τη σύγκρουσή της με το κεφάλαιο και τον ιμπεριαλισμό, αλλά γιατί το κεφάλαιο και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι χρειάζονται αναχώματα για τον έλεγχο των εργαζόμενων και των κοινωνικών αγώνων. Και η συγκεκριμένη εργατική συνδικαλιστική αριστοκρατία-γραφειοκρατία τρέχει να ανταποκριθεί.

Η δραστηριότητα του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού αποσκοπεί στη δημιουργία ή και ενίσχυση των μηχανισμών χειραγώγησης. Ετσι π.χ. έγινε στην Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων και στο Εργατικό Κέντρο Αθήνας, όπου νέα σωματεία δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με τους εργοδότες και στα παλιά, όπως π.χ. στα σούπερ-μάρκετ ενισχύεται η παράταξη που ελέγχεται από τους εργοδότες. Η κάθοδος της ΠΑΣΚΕ, ΔΑΚΕ και Αυτόνομης Παρέμβασης (ΣΥΝ) σε ενιαία ψηφοδέλτια, όπως έγινε στο φάρμακο, στα τρόφιμα-ποτά, στο ΕΚ Βόλου κλπ., δεν έχει στόχο τη μείωση της «παραταξικοποίησης» και την αποτελεσματικότητα δράσης απέναντι στους εργοδότες αλλά την από κοινού αντιμετώπιση του ΠΑΜΕ. Οργανώσεις όπως η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων, η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία κ.ά. λειτουργούν άλλωστε «ως αγκιστρωμένα ψάρια» των εργοδοτών και της κυβέρνησης.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΛΗΣ

Οι εξελίξεις στην καπιταλιστική οικονομία, η δράση των ιμπεριαλιστικών οργανισμών, η λειτουργία του εθνικού αστικού κράτους και των διακρατικών ενώσεων και οργανισμών του κεφαλαίου κάνουν φανερό ότι τα εργατικά λαϊκά προβλήματα συνδέονται άμεσα και απευθείας με τις βαθύτερες λειτουργίες και τις ανάγκες του κεφαλαίου που υπηρετούνται από τις αποφάσεις και τις πολιτικές των κρατών και των διακρατικών του ενώσεων (π.χ. ΕΕ) και οργανισμών (π.χ. ΝΑΤΟ). Για παράδειγμα, το ζήτημα «πόση αύξηση θα δοθεί και σε ποιούς» συνδέεται με τις αποφάσεις της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, π.χ. δημοσιονομική πειθαρχία, Πρόγραμμα Σταθερότητας για τα Βαλκάνια, εξοπλισμοί κλπ. συνδέεται με την ίδια την ανάγκη του κεφαλαίου να λειτουργεί και να δρα ανταγωνιστικά.

Επιβεβαιώνεται καθημερινά η θέση του 16ου Συνεδρίου ότι πίσω από τη γραμμή της αντιμονοπωλιακής αντιιμπεριαλιστικής συσπείρωσης και δράσης δεν υπάρχει έδαφος υπεράσπισης ούτε επιμέρους κατακτήσεων ούτε απόσπασης νέων για την εργατική τάξη. Η ανάπτυξη και η αποτελεσματικότητα των αγώνων συνδέεται άμεσα με το τι προσανατολισμό έχει, σε ποια γραμμή κινείται σήμερα το συνδικαλιστικό κίνημα. Συνδέεται και με το βαθμό και τις μορφές οργάνωσης της εργατικής τάξης. Σε αυτή την κατεύθυνση απαιτείται η αξιοποίηση του διεκδικητικού πλαισίου του ΠΑΜΕ που πρέπει να συζητηθεί πλατιά και σε όλα τα επίπεδα, στις επιτροπές αγώνα και στα Διοικητικά Συμβούλια, στις Γενικές Συνελεύσεις και στις συγκεντρώσεις και τις συσκέψεις. Η ανάπτυξη και η αποτελεσματικότητα των αγώνων απαιτεί ρήξη με τον εργοδοτικό και κυβερνητικό συνδικαλισμό.

Κατά συνέπεια το ρίζωμα του ΠΑΜΕ παντού με επιτροπές αγώνα σε κάθε χώρο και κυρίως σε κλαδικό επίπεδο πρέπει να κατανοείται σαν προϋπόθεση ισχυροποίησης του ταξικού πόλου και της αυτοτελούς δράσης του για την ενίσχυση της προσπάθειας που θα φέρει ουσιαστικότερα αποτελέσματα στην οργάνωση και την ενότητα δράσης της εργατικής τάξης και όχι σαν διαδικασία ενίσχυσης μιας αντιπολιτευτικής παράταξης για άσκηση πίεσης στις «συναινετικές» πλειοψηφίες στα όργανα του συνδικαλιστικού κινήματος, τα σωματεία και τις ομοσπονδίες. Το ΠΑΜΕ είναι μέτωπο συσπείρωσης των ταξικών συνδικάτων και φιλοδοξία μας είναι στην πορεία να το στηρίζει η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζόμενων της χώρας μας.

Το 17ο Συνέδριο του Κόμματος μπορεί και πρέπει να συμβάλει να γίνουν σημαντικά βήματα για την οργάνωση και την ενότητα της εργατικής τάξης σαν βασικά στοιχεία που συνδέονται με τους γενικότερους στόχους του Κόμματος για τη συγκρότηση της κοινωνικοπολιτικής συμμαχίας που θα διεκδικήσει τη Λαϊκή Οικονομία και Εξουσία.