Σήμερα είναι φανερό ότι η διεθνής πραγματικότητα που προέκυψε από την ανατροπή του Σοσιαλισμού στην Ευρώπη προκαλεί μεγάλες ανησυχίες σ’ όλο τον κόσμο για το πού βαδίζει όλη η ανθρωπότητα. Από το 1991 και μετά, γνωρίσαμε τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου με την επέμβαση στο Ιράκ, τη διάλυση της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας με την επέμβαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ αρχικά στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη και κατόπιν στη Σερβία και στο Κοσσυφοπέδιο - Μετόχια. Μετά ήρθε η σειρά της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (FYROM).

Για πρώτη φορά μετά το τέλος του Β΄ παγκοσμίου πολέμου το 1945 οι λαοί της Ευρώπης έβλεπαν ξανά την ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα να επιστρέφει στην καρδιά της Ευρώπης, να επεμβαίνει στρατιωτικά και να διαλύει χώρες, να χαράζει νέα σύνορα και να δημιουργεί προτεκτοράτα κάτω από τον πλήρη έλεγχο των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Στα τέλη του 2001 ήταν η επέμβαση στο Αφγανιστάν με πρόσχημα την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και σαν απάντηση στα τρομοκρατικά πλήγματα της 11.9.2001 στη Νέα Υόρκη και το αμερικανικό Πεντάγωνο.

Τα γεγονότα αυτά στάθηκαν το πρόσχημα ώστε οι ΗΠΑ -εκμεταλλευόμενες τη μεγάλη στρατιωτική τους υπεροχή- να εφαρμόσουν το σχεδιασμό τους για παγκόσμια ηγεμονία και την καθυπόταξη με όλα τα μέσα κάθε φωνής αντίστασης.

Επικίνδυνα δόγματα έκαναν την εμφάνισή τους: Η τρομοκρατία είναι τώρα ο «αόρατος εχθρός» που μπορεί να βρίσκεται παντού. Με το πρόσχημα αυτό, οι ΗΠΑ πήραν μέτρα περιορισμού θεμελιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών μέσω του «Πατριωτικού Νόμου». Τώρα η CIA μπορεί και επίσημα να δολοφονεί ξένους ηγέτες ή πρόσωπα που κρίνονται επικίνδυνα για τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ανάλογα μέτρα άρχισαν να εφαρμόζονται και στην ΕΕ, στα Αραβικά κράτη, στη Ρώσικη Ομοσπονδία, στην Ινδία καθώς και στις περισσότερες άλλες χώρες.

Με την διατύπωση του «άξονα του κακού» οι ΗΠΑ μπορούν να επεμβαίνουν σε κάθε χώρα που θεωρούν ότι έχει σχέσεις με τρομοκράτες ή αντιτίθεται στα συμφέροντα τους. Στην πρώτη γραμμή του «άξονα» ήταν το Ιράκ, το Ιράν, η Κούβα, η Λ.Δ. της Κορέας και ακολουθούν πάνω από 60 χώρες.

Οι ΗΠΑ διατύπωσαν επίσης το πιο επικίνδυνο δόγμα: Του προληπτικού πολέμου. Μόνο με την υποψία ότι απειλούνται από κάποιο κράτος θεωρούν ότι έχουν δικαίωμα να επεμβαίνουν στρατιωτικά! Επιπλέον, με το νέο πυρηνικό τους δόγμα, οι πυρηνικοί τους πύραυλοι στοχεύουν όχι μόνο άλλες πυρηνικές δυνάμεις όπως η Ρωσική Ομοσπονδία ή η ΛΔ της Κίνας αλλά και χώρες που δεν έχουν πυρηνικά αλλά είναι ύποπτες ότι διαθέτουν όπλα μαζικής καταστροφής και μπορούν να απειλήσουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ!

Τα δόγματα αυτά εφαρμόστηκαν πρώτα στο Αφγανιστάν και κατόπιν μέσα στο 2003 στη στρατιωτική επέμβαση κατά του Ιράκ. Αλλά είναι πολύ καθαρό ότι, τουλάχιστον στην περίπτωση του Ιράκ, τα επίσημα επιχειρήματα που χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ αποδείχτηκαν ένα μεγάλο φιάσκο!

Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει όλο το μεταπολεμικό σύστημα των διεθνών σχέσεων, που στηριζόταν στις αρχές του ΟΗΕ και στους κανόνες και την πρακτική του διεθνούς δικαίου που στηρίζονταν στο σύστημα αυτό, σε βαθιά κρίση. Αυτό που ισχύει τώρα είναι ο νόμος της ζούγκλας. Το δίκαιο του ισχυρότερου. Ο ΟΗΕ είτε χρησιμοποιείται για να νομιμοποιείται αυτή η νέα ιμπεριαλιστική τάξη πραγμάτων είτε παραμερίζεται όταν τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα δε βρίσκουν ένα πλαίσιο συμβιβασμού.

Την πρωτοβουλία για τις εξελίξεις αυτές έχει ασφαλώς ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός αλλά δεν είναι ο μόνος. Θα κάναμε μεγάλο λάθος αν αγνοούσαμε το ρόλο και τις ευθύνες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε αυτές τις επικίνδυνες εξελίξεις.

Η «νέα στρατηγική αντίληψη» του ΝΑΤΟ που διακηρύχτηκε επίσημα στη συνέλευση για τα 50 χρόνια του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον τον Απρίλη του 1999, παραμέρισε πλήρως τον ΟΗΕ και έλυσε τα χέρια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ από κάθε έλεγχο.

Γι’ αυτό το θέμα αποκαλυπτική είναι μια ομιλία του ΓΓ του ΝΑΤΟ στην οποία ο Ρόμπερτσον είπε χαρακτηριστικά:

«Ενα άλλο επίτευγμα του ΝΑΤΟ από τις 11 Σεπτέμβρη και μετά ήταν να ξεπεραστεί το «σύνδρομο της εκτός περιοχής» δράσης που υπήρχε εδώ και καιρό στην αντίληψη της Συμμαχίας. Είναι αλήθεια ότι το ΝΑΤΟ σαν ΝΑΤΟ δε διαδραμάτισε έναν άμεσο ρόλο στην επιχείρηση «Διαρκής Ελευθερία». Αλλά η άμεση υποστήριξη που δόθηκε στις ΗΠΑ και η αδιαμφισβήτητη ανάπτυξη των Ευρωπαϊκών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν έστειλαν ένα ελκυστικό καθαρό σινιάλο: η ιδέα να επιβληθούν γεωγραφικοί περιορισμοί στο πεδίο δράσης του ΝΑΤΟ είναι, στην ουσία, νεκρή. Για να παραφράσουμε κάτι που είπε ένας ΝΑΤΟϊκός πρέσβης, όταν κατέρρευσε το Κέντρο Παγκόσμιου Εμπορίου (οι Δίδυμοι Πύργοι), η έννοια της «εντός» και «εκτός περιοχής» κατέρρευσαν μαζί του. Δεν μπορούμε πια να αντιλαμβανόμαστε τις απειλές μόνο γεωγραφικά...»[1].

Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Πράγα διαφέρει απ΄ όλες τις προηγούμενες συνόδους του. Οι προηγούμενες μετά το 1991 σύνοδοι κορυφής του ΝΑΤΟ «ήταν για σωρευτικές αλλαγές». Η Πράγα ήταν για «το συνολικό (περιεκτικό) μετασχηματισμό του ΝΑΤΟ». Στη σύνοδο κορυφής, οι 19 ηγέτες των κρατών - μελών του ΝΑΤΟ αποφάσισαν ένα πακέτο νέων μέτρων μετασχηματισμού του ΝΑΤΟ:

- Το ΝΑΤΟ ως «αντιτρομοκρατικός» οργανισμός με την υιοθέτηση «μιας στρατιωτικής αντίληψης για την «άμυνα» ενάντια στην τρομοκρατία». Στο πλαίσιο της απόφασης ενεργοποίησης, για πρώτη φορά στην ιστορία του ΝΑΤΟ, του άρθρου 5 της ιδρυτικής συνθήκης του (συνδρομή του ΝΑΤΟ προς ένα μέλος του που δέχτηκε επίθεση), που πάρθηκε στις 12 Σεπτέμβρη του 2001 -μόλις μια μέρα μετά την 11^η Σεπτέμβρη και τα πλήγματα στη Νέα Υόρκη και το αμερικανικό Πεντάγωνο- πήραν μια σειρά μέτρα, που βασίστηκαν στην στρατηγική αντίληψη του ΝΑΤΟ όπως αυτή ανακοινώθηκε κατά την πανηγυρική συνεδρίαση για τα 50 χρόνια του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον (23-25.4.1999), για να ενισχύσουν την «ασφάλεια της συμμαχίας» και να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους από οπουδήποτε κι αν προέρχονται. Ο «εχθρός» δεν είναι μόνο στο εξωτερικό αλλά βρίσκεται επίσης και εντός (μαζικά κινήματα ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, για την ειρήνη κλπ.).

- Μετασχηματισμός των ΝΑΤΟϊκών στρατιωτικών ικανοτήτων (δυνατοτήτων) με την ανάληψη των δεσμεύσεων κάλυψης των στρατιωτικών δυνατοτήτων που αποφασίστηκε στην Πράγα με την ονομασία Δεσμεύσεις Δυνατοτήτων Πράγας (Prague Capabilities Commitment-PCC) για να βελτιωθούν οι ικανότητες κάλυψης στους τομείς της χημικής, βιολογικής, ραδιολογικής και πυρηνικής υπεράσπισης καθώς και εκείνων της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές ικανότητες κάλυψης που καθορίζονται από το Σχέδιο Δράσης των Ευρωπαϊκών Δυνατοτήτων (European Capabilities Action Plan), τα οποία όμως «πρέπει να ενισχύονται αμοιβαία, με σεβασμό της αυτονομίας των δύο οργανισμών, και σε ένα πνεύμα ειλικρίνειας». Το ΝΑΤΟ επίσης επικύρωσε την εφαρμογή πέντε αμυντικών πρωτοβουλιών για πυρηνικά, βιολογικά και χημικά όπλα, οι οποίες θα ενισχύσουν τις αμυντικές ικανότητες κάλυψης ενάντια σε όπλα μαζικής καταστροφής.

- Μεταρρύθμιση της διοικητικής δομής του ΝΑΤΟ, ώστε να προωθήσει το μετασχηματισμό των στρατιωτικών του ικανοτήτων και να ανταποκριθεί στις επιχειρησιακές απαιτήσεις για το πλήρες φάσμα των αποστολών του ΝΑΤΟ με τη δημιουργία δύο στρατηγικών διοικήσεων: μιας επιχειρησιακής και μιας λειτουργικής. Αυτή η νέα δομή ανταποκρίνεται στο νέο στρατιωτικό ρόλο του ΝΑΤΟ που καταργεί τα γεωγραφικά όρια και τους γεωγραφικούς περιορισμούς που υπήρχαν πριν στη δράση του και που τώρα γίνονται και επίσημα παγκόσμια.

- Δημιουργία της Δύναμης Αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NATO Response Force-NRF) που αποτελείται από μια ισχυρή δύναμη 21.000 ατόμων - φτάνει σε μέγεθος ταξιαρχίας σε ό,τι έχει να κάνει με το στοιχείο της χερσαίας δύναμης και περιλαμβάνει συμπληρωματικά σε μέγεθος αεροπορικά και ναυτικά στοιχεία, εξοπλισμένη με όπλα υψηλής τεχνολογίας συμπεριλαμβανομένων και μέσων αντιμετώπισης όπλων μαζικής καταστροφής (WMD), έτοιμη να κινηθεί γρήγορα σε οποιοδήποτε μέρος στον κόσμο.

Η δημιουργία μιας τέτοιας δύναμης προτάθηκε αρχικά από τον Υπουργό Αμυνας των ΗΠΑ Ράμσφελντ κατά τη διάρκεια της συνάντησης των Υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ στη Βαρσοβία (24-25 Σεπτέμβρη 2002) και παρουσιάστηκε σαν μια απάντηση στην πρόταση της ΕΕ για τη δημιουργία μιας Δύναμης Ταχείας Επέμβασης (Rapid Deployment Force-RDF) στα πλαίσια του στρατού της ΕΕ. Στην Πράγα στη Διακήρυξη που ανακοινώθηκε σημειώνεται γι’ αυτό το θέμα μόνο αυτό: «Η Δύναμη Αντίδρασης του ΝΑΤΟ και η σχετική εργασία από την πλευρά της ΕΕ που έχει θέσει με τον Βασικό της Στόχο πρέπει να ενισχύονται αμοιβαία στα πλαίσια σεβασμού της αυτονομίας και των δύο οργανισμών». Υπήρξε όπως φαίνεται ένας συμβιβασμός για το θέμα αυτό. Κατά τη διάρκεια όμως της άτυπης συνεδρίασης των Υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ στο Colorado Springs (8-9.10.2003) των ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε ένα σεμινάριο μελέτης διαχείρισης κρίσεων με την ονομασία, Δυναμική Απάντηση 2007. Ο στόχος αυτού του σεμιναρίου ήταν να διερευνηθεί τί πραγματικά σημαίνουν οι μετασχηματισμοί για το ΝΑΤΟ και πώς η Δύναμη Αντίδρασης του ΝΑΤΟ (NRF) θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντικές κρίσεις και συγκρούσεις. Στις 20 Νοέμβρη 2003 πραγματοποιήθηκε στην Τουρκία η πρώτη άσκηση αυτής της νέας ΝΑΤΟϊκής δύναμης με σκοπό να δείξει τις δυνατότητές της να ανταποκριθεί σε μια κρίση και να αντιμετωπίσει μια «φανταστική απειλή» κατά προσωπικού των Ηνωμένων Εθνών και σε πολίτες «από τρομοκράτες και εχθρικούς στρατιώτες» σε μια χώρα έξω από την ευρωατλαντική περιοχή.

- Οι σχέσεις ΝΑΤΟ - Ευρωπαϊκής Ενωσης: Υπάρχουν βέβαια μια σειρά διαφωνίες μεταξύ των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας από τη μια πλευρά και ειδικά της Γαλλίας και της Γερμανίας από την άλλη σχετικά με στρατιωτικά ζητήματα, όπως σε εξοπλισμούς ή της δημιουργίας ενός στρατού που θα αναλαμβάνει στρατιωτικές αποστολές ανεξάρτητα από το ΝΑΤΟ κ.ά. που αντανακλούν ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις όχι μόνο στο στρατιωτικό τομέα αλλά και σε γενικότερα ζητήματα. Ταυτόχρονα όμως «το ΝΑΤΟ και η ΕΕ μοιράζονται κοινά στρατηγικά συμφέροντα», όπως βεβαιώνει για άλλη μια φορά η Διακήρυξη της Πράγας του ΝΑΤΟ.

Αναμφισβήτητα οι αμοιβαίες σχέσεις μεταξύ αυτών των δυο ιμπεριαλιστικών οργανισμών είναι πολύπλοκες και καθόλου ευθύγραμμες. Κι αν στο ΝΑΤΟ η ηγεμονία των ΗΠΑ είναι αδιαμφισβήτητη και καταλυτική, το ίδιο δεν ισχύει για την ΕΕ. Ποιό από τα κράτη-μέλη της άραγε μπορεί να ηγεμονεύει αποφασιστικά; Εδώ έχουμε ένα σύστημα ηγεμονίας που στηρίζεται στην κυριαρχία 4 μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία) και αντανακλά την ανισόμετρη οικονομική και πολιτική ανάπτυξη των χωρών που αποτελούν την ΕΕ. Η ηγεμονία ασκείται με συμμαχίες στη λογική της συγκρότησης κυρίαρχων μπλοκ όπως ο γαλλογερμανικός άξονας κλπ. Η ΕΕ δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ενιαία δύναμη, ως ένα υπέρ-κράτος, αλλά με βάση το ποιες δυνάμεις κάθε φορά βάζουν τη σφραγίδα τους στις καθοριστικές αποφάσεις. Οι αντιθέσεις στο εσωτερικό της γίνονται πιο έντονες και πιο φανερές και κάνουν ακόμα πιο προβληματική την προσπάθεια ενιαίας εμφάνισής της προς τα έξω. Παραδείγματα αυτής της πραγματικότητας στέκονται η παρέμβαση των ΗΠΑ για την «παλιά» και τη «νέα» Ευρώπη (που εκδηλώθηκε με αφορμή τις αντιθέσεις της Γαλλίας και Γερμανίας στο ζήτημα του Ιράκ) αλλά και οι αντιθέσεις που εκδηλώθηκαν κατά τη συζήτηση του λεγόμενου συντάγματος της ΕΕ ανάμεσα στις ηγετικές δυνάμεις της κύρια και που μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το άρθρο δεν μπόρεσαν να έρθουν σ’ ένα συμβιβασμό. Το ότι διακηρύσσεται πως το ΝΑΤΟ και η ΕΕ μοιράζονται κοινά στρατηγικά συμφέροντα σημαίνει ταυτόχρονα πως το «μοίρασμα» αυτό περιέχει και το σπέρμα ενός οξύτατου ανταγωνισμού με τις ΗΠΑ και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ -μια και οι ηγετικές δυνάμεις της ΕΕ απαιτούν ισότιμη μεταχείριση τους από τις ΗΠΑ στις διεθνείς υποθέσεις - γεγονός που αποτυπώθηκε και στα συμπεράσματα της συνόδου στη Θεσσαλονίκη: «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανεξέτασε την κατάσταση της σχέσης ΕΕ-ΗΠΑ και εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η εξέλιξη των διατλαντικών σχέσεων επί βάσεως ισοτιμίας εξακολουθεί να είναι άκρως σημαντική σε κάθε τομέα, όχι μόνον για τα δυο μέρη αλλά και για τη διεθνή κοινότητα» (παράγραφος 69 συμπερασμάτων). Ταυτόχρονα αυτό σημαίνει και πάρα πολλούς συμβιβασμούς που προέρχονται από το συσχετισμό των δυνάμεων ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας είχαμε αμέσως μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Πράγα και τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ στην Κοπεγχάγη (12-13.12.2002), στις 16 Δεκέμβρη του 2002 μια κοινή δήλωση της ΕΕ και του ΝΑΤΟ που ανοίγει τον δρόμο για την πιο στενή πολιτική και στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο οργανισμών.

Η δήλωση σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πολιτική Αμυνας και Ασφάλειας (ESDP) δημιουργεί μια επίσημη βάση για τη συνεργασία μεταξύ των δύο οργανισμών στους τομείς της διαχείρισης κρίσεων και της πρόληψης συγκρούσεων. Δίνει το περίγραμμα των πολιτικών αρχών για τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ και παρέχει στην ΕΕ μια εξασφαλισμένη πρόσβαση στις δυνατότητες που δίνουν οι υποδομές του ΝΑΤΟ διοικητικής μέριμνας και επιχειρησιακού σχεδιασμού για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της ΕΕ. Αυτό οδηγεί, όπως λέει και το ΝΑΤΟ, σε μια νέα, δικαιότερη κατανομή των βαρών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και μιας πιο ώριμης ΕΕ ή με άλλα λόγια, σ’ ένα τεράστιο άλμα προς τη στρατιωτικοποίηση της ΕΕ.

Τώρα η ΕΕ είναι σε θέση να πάρει μια μεγαλύτερη ευθύνη για στρατιωτικές αποστολές στα Βαλκάνια από το ΝΑΤΟ ή από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις. Η στρατιωτική επιχείρηση CONCORDIA στην ΠΓΔΜ/FYROM και η αστυνομική δύναμη στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι ήδη σε εξέλιξη καθώς και στη Μπουνία (με τη στρατιωτική επιχείρηση ARTEMIS) για τη ΛΔ του Κονγκό. Μετά από όλα αυτά, ήταν φυσιολογική κατάληξη η πραγματοποίηση της πρώτης κοινής άσκησης ΕΕ και ΝΑΤΟ για διαχείριση κρίσεων (CME/CMX 03) που έγινε από 19 έως 25 Νοέμβρη του 2003 και σκοπό είχε να μπουν οι βάσεις για να ρυθμιστούν ζητήματα που αφορούν τις απαραίτητες διαβουλεύσεις και τη συνεργασία που πρέπει να γίνουν μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ «σε περιόδους κρίσης».

Στη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης τον Ιούνη του 2003, η ΕΕ έκανε σημαντικά βήματα προς την παραπέρα στρατιωτικοποίησή της, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Αμυνας και Ασφάλειας (ESDP). Η αντίληψη της ΕΕ για την Εξωτερική πολιτική και την πολιτική Ασφάλειας παρουσιάστηκε πολύ καθαρά με τις προτάσεις που κατέθεσε ο Χαβιέ Σολάνα υπεύθυνος για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ σε έγγραφο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Μια ασφαλής Ευρώπη σ’ έναν καλύτερο κόσμο».

Πρώτα από όλα, η ΕΕ υιοθετεί κι αυτή μετά τις ΗΠΑ την αντίληψη του προληπτικού πολέμου: Στο κεφάλαιο για την «αντιμετώπιση των απειλών», σημειώνεται: «Οι νέες απειλές είναι δυναμικές. Αν δεν αντιμετωπιστούν, θα γίνουν ακόμη πιο επικίνδυνες... Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να δράσουμε προτού ξεσπάσει η κρίση. Οσο νωρίτερα αρχίζει η πρόληψη των συγκρούσεων και των απειλών, τόσο καλύτερα». Και λίγο παρακάτω, στο κεφάλαιο «συνέπειες πολιτικής για την Ευρώπη» το έγγραφο είναι επίσης πολύ σαφές: «Χρειάζεται ν’ αναπτύξουμε μια στρατηγική νοοτροπία που να προωθεί την έγκαιρη, γρήγορη, και όπου χρειάζεται στιβαρή επέμβαση». Δε χωρά λοιπόν καμιά αυταπάτη για την επεμβατική πολιτική και αυτού του ιμπεριαλιστικού κέντρου.

Επιπλέον, το έγγραφο κάνει λόγο στο κεφάλαιο για τις «νέες απειλές» για τον κίνδυνο από την εξάπλωση των «όπλων μαζικής καταστροφής». Επισημαίνει ότι τώρα μπαίνουμε «σε μια νέα και επικίνδυνη περίοδο, όπου πλανάται το φάσμα ενός ανταγωνισμού σε όπλα μαζικού ολέθρου, ιδίως στη Μέση Ανατολή» και ακόμη ότι «το πιο εφιαλτικό σενάριο είναι το ενδεχόμενο να περιέλθουν όπλα μαζικού ολέθρου στα χέρια τρομοκρατικών ομάδων». Οπως σημειώνει το έγγραφο, μια μικρή ομάδα θα μπορούσε να προκαλέσει ανυπολόγιστες καταστροφές. Αν γίνει αυτό, τότε «η αποτροπή δε θα λειτουργεί πια». Το κυριότερο συνεπώς ειπώθηκε: Μπροστά σε μια τέτοια απειλή, χρειάζεται η προληπτική δράση, η προληπτική επέμβαση, το προληπτικό χτύπημα. Υιοθετεί λοιπόν πλήρως την αντίληψη των ΗΠΑ για τον προληπτικό πόλεμο που έγινε επίσημο δόγμα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού μετά την 11^η Σεπτέμβρη του 2001. Η θέση αυτή επιβεβαιώθηκε και κατά τη συνάντηση κορυφής ΕΕ και ΗΠΑ που έγινε στην Ουάσιγκτον στις 25.6.2003 με την κοινή ανακοίνωση Μπους, Σημίτη και Πρόντι για τη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής (όπου ανάμεσα στα άλλα στο στόχαστρο βρίσκονται η Λ.Δ. της Κορέας και το Ιράν). Είναι φανερό ότι η «απειλή» αυτή θα χρησιμοποιηθεί και από την πλευρά της ΕΕ σαν ένα ακόμα πρόσχημα επέμβασης κατά λαών και χωρών μαζί με την «προστασία των μειονοτήτων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και τον «αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία».

Η παραπέρα στρατιωτικοποίηση της ΕΕ αποτυπώνεται επίσης και στο αποκαλούμενο Σύνταγμά της. Το κείμενο της Συντακτικής Συνέλευσης δίνει μερικά στοιχεία για τα σχέδιά των ηγετικών δυνάμεων της ΕΕ στο κοντινό μέλλον. Στο σχέδιο που παρουσιάστηκε γίνεται λόγος για το «Διακυβερνητικό Οργανισμό στον τομέα της ανάπτυξης αμυντικών δυνατοτήτων, της έρευνας, των προμηθειών και εξοπλισμών» που αποφασίστηκε στη σύνοδο της Θεσσαλονίκης καθώς και την υποχρέωση ότι «τα κράτη-μέλη δεσμεύονται να βελτιώσουν προοδευτικά τις στρατιωτικές τους ικανότητες» (άρθρο Ι-40.3). Ασφαλώς οι διαφορές που υπάρχουν και ιδιαίτερα ο ρόλος των ΗΠΑ αναγνωρίζεται στον καθορισμό μιας Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Αμυνας και Ασφάλειας (ΚΕΠΑΑ) που πρέπει να «σέβεται τις υποχρεώσεις ορισμένων κρατών - μελών που θεωρούν ότι η κοινή τους άμυνα υλοποιείται στο πλαίσιο της Οργάνωσης της Συνθήκης του Βόρειου Ατλαντικού (ΝΑΤΟ)» (άρθρο Ι-40.2). Ταυτόχρονα όμως στα πλαίσια της ΚΕΠΑΑ αναγνωρίζεται ότι υπάρχουν και «τα κράτη-μέλη που πληρούν υψηλά κριτήρια στρατιωτικών δυνατοτήτων και έχουν αναλάβει μεταξύ τους δεσμευτικότερες υποχρεώσεις στον τομέα αυτό για την πραγματοποίηση των πλέον απαιτητικών αποστολών, θεσμοθετούν διαρθρωμένη συνεργασία στο πλαίσιο της Ενωσης» (άρθρο Ι-40.6). Το άρθρο αντανακλά τις προσπάθειες για τη δημιουργία μιας διαφορετικής στρατιωτικής δομής μέσα στην ΕΕ σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ όπως συγκεκριμενοποιήθηκε στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο Ελσίνκι το Δεκέμβρη του 1999, καθώς και τη συνεννόηση των 4 (Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο και Λουξεμβούργο) για πιο στενή στρατιωτική συνεργασία που εκδηλώθηκε τον Απρίλη του 2003 ή των 3 (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία) που εκδηλώθηκε το Νοέμβρη του 2003. Ολα αυτά στο όνομα βέβαια της προστασίας και προώθησης «των στρατηγικών συμφερόντων της Ενωσης» (άρθρο Ι-39.2)! Αρκετά καθαρά λοιπόν δηλώνονται και από την ΕΕ οι ιμπεριαλιστικοί της σκοποί και η διεκδίκηση ενός ισότιμου διεθνούς ρόλου στο μοίρασμα των αγορών από τις ΗΠΑ που προκαλεί με τη σειρά της τις αντιδράσεις των ΗΠΑ.

Ο Μεσογειακός Διάλογος του ΝΑΤΟ ξεκίνησε με μια απόφαση του Βόρειο - Ατλαντικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ το 1994. Περιλαμβάνει αυτή τη στιγμή επτά χώρες μη μέλη του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Μεσογείου που είναι: Η Αίγυπτος, η Αλγερία (από το Μάρτη του 2000), η Ιορδανία (από το Νοέμβρη του 1995), το Ισραήλ, το Μαρόκο, η Μαυριτανία και η Τυνησία. Στη σύνοδο της Πράγας το ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ξανά «ότι η ασφάλεια στην Ευρώπη συνδέεται στενά με την ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Μεσόγειο». Στην απόφαση περιλαμβάνεται μια ουσιαστική αναβάθμιση των πολιτικών και πρακτικών διαστάσεων του Μεσογειακού Διαλόγου που αντιμετωπίζεται πλέον σαν ένα αναπόσπαστο τμήμα του ΝΑΤΟϊκού πνεύματος συνεργασίας για την προσέγγιση της έννοιας για την «ασφάλεια». Ταυτόχρονα η απόφαση κάνει λόγο ότι αυτός ο «διάλογος» του ΝΑΤΟ δεν έρχεται σε αντιπαράθεση με άλλες προσπάθειες όπως τη Διαδικασία της Βαρκελώνης της ΕΕ (ή Ευρώ-Μεσογειακός Συνεταιρισμός που ξεκίνησε το Νοέμβρη του 1995) αλλά «είναι συμπληρωματικές και ενισχύονται αμοιβαία». Οι 12 Μεσογειακοί «συνεταίροι» της ΕΕ βρίσκονται στη Νότιο-Ανατολική Μεσόγειο και είναι: Το Μαρόκο, η Αλγερία, η Τυνησία (δηλαδή οι χώρες Μαγκρεμπ), η Αίγυπτος, η Ιορδανία, ο Λίβανος, η Συρία (δηλαδή οι χώρες Μασρεκ) και η Παλαιστινιακή Αρχή, το Ισραήλ, η Τουρκία, η Κύπρος και η Μάλτα. Η Λιβύη μέχρι στιγμής μετέχει με το καθεστώς του παρατηρητή. Οπως επισημαίνει ο Σολάνα στο έγγραφο που παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη «η όλη περιοχή της Μεσογείου εξακολουθεί ν’ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα οικονομικής σκοπιμότητας, κοινωνικής αναταραχής και ανεπίλυτων συγκρούσεων. Τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ενωσης επιβάλλουν συνεχιζόμενη δέσμευση με τους μεσογειακούς μας εταίρους, μέσω αποτελεσματικότερης οικονομικής, ασφαλειακής και πολιτιστικής συνεργασίας στα πλαίσια της Διαδικασίας της Βαρκελώνης». Αυτό είναι και το κοινό έδαφος ανάμεσα στους δυο οργανισμούς για την επέμβαση στην περιοχή της Μεσογείου. Αλλά υπάρχουν και οι ιδιαίτεροι σχεδιασμοί των ΗΠΑ που θα δούμε λίγο πιο κάτω και ασφαλώς ο ανταγωνισμός που έχει ξεσπάσει ιδιαίτερα με τη Γαλλία στην αφρικανική ήπειρο.

Στην Πράγα το ΝΑΤΟ αποφάσισε να διευρυνθεί με επτά νέα κράτη: τη Βουλγαρία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία. Υπενθύμισε ακόμη ότι η πόρτα του ΝΑΤΟ θα παραμείνει ανοιχτή για νέα μέλη όπως η Αλβανία και η ΠΓΔΜ.

Αλλά τι πραγματικά σημαίνει αυτή η επέκταση;

Μετά το 1991, το κόστος συμμετοχής στο ΝΑΤΟ για τα μέλη του γίνεται όλο και πιο ακριβό ενώ το εισιτήριο, για τα νέα μέλη του και γι’ αυτά που ετοιμάζονται να μπουν, είναι κυριολεκτικά εξοντωτικό. Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ κάλεσε όλα τα κράτη-μέλη εκτός από τις ΗΠΑ να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες για να ανταποκριθούν στην αντιμετώπιση του πολέμου κατά της «τρομοκρατίας» που κήρυξαν οι ΗΠΑ αλλά και για να διατηρηθεί ακέραια η ευρώ-ατλαντική συνεργασία. Οι στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ μετά από τις 11.9.2001 αυξήθηκαν κατακόρυφα. Στα 331 δισ. δολάρια για το 2003 προστέθηκαν κι άλλα 48 δισ. δολάρια, ποσό που είναι μεγαλύτερο από τις στρατιωτικές δαπάνες που διαθέτουν για ένα χρόνο η Βρετανία και η Γαλλία μαζί. Ο χορός των δισεκατομμυρίων δολαρίων σημαίνει τεράστια κέρδη από τις παραγγελίες στις πολεμικές βιομηχανίες κύρια των ΗΠΑ και ένα τεράστιο βάρος για τους λαούς των χωρών του ΝΑΤΟ με δραστικές περικοπές στα κοινωνικά κονδύλια των προϋπολογισμών τους.

Πολύ χαρακτηριστικά το είπε ο ΓΓ του ΝΑΤΟ: «η Wall Street Journal διατύπωσε την άποψη ότι εάν η ασφάλεια ήταν ένα εμπορεύσιμο προϊόν θα ήταν πολύ δύσκολο να βρεθεί καλύτερο εμπορικό σήμα από του ΝΑΤΟ»[2].

Ακριβώς! Για να μην υπάρχει καμιά αμφιβολία. Και ακόμα περισσότερο αυτό ισχύει για τα νέα μέλη του ΝΑΤΟ και τις υποψήφιες χώρες για το ΝΑΤΟ: «Εκείνες οι χώρες που θα γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να συνεισφέρουν στην ασφάλεια όπως επίσης και σαν καταναλωτές της ασφάλειας», όπως δήλωσε ο Λόρδος Ρόμπερτσον[3].

Με το αζημίωτο λοιπόν!

Οι χώρες αυτές πρέπει να υποταχτούν πλήρως και να χάσουν κάθε δυνατότητα ανάπτυξης με βάση τις ανάγκες των εργαζομένων και αλλαγής εξουσίας. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα μας δίνει η παρακάτω είδηση:

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχορήγησαν τη Ρουμανία με 17 εκατομμύρια δολάρια για να τη βοηθήσουν να κάνει τις ένοπλες δυνάμεις της συμβατές με το ΝΑΤΟ, ανακοίνωσε η Αμερικάνικη Πρεσβεία στο Βουκουρέστι. Η Ρουμανία χρειάζεται ν’ αναβαθμίσει τις ένοπλες δυνάμεις της πριν τη συνάντηση των ηγετών του ΝΑΤΟ τον ερχόμενο χρόνο όπου θα καθορίσουν τις υποψήφιες χώρες για τον δεύτερο γύρο επέκτασής του. Τα κριτήρια για την ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ περιλαμβάνουν μια δημοκρατική διακυβέρνηση, οικονομία «ελεύθερης αγοράς», πολιτικό έλεγχο του στρατού και στρατιωτική συμβατότητα»[4].

Ας προσέξουμε τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι χώρες που θα ενταχτούν στο ΝΑΤΟ (και τα ίδια κριτήρια ισχύουν περίπου και για την ένταξη τους στην ΕΕ). Αν αυτά δε σημαίνουν πλήρη υποδούλωση στον ιμπεριαλισμό τότε ποια μπορεί να είναι η έννοια της υποδούλωσης;

Ενα μόνο πρόσφατο παράδειγμα από τις εκλογές στη Σλοβακία για το πώς αποκτά ένας λαός μια «δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση»:

«Το αποτέλεσμα εδώ, μια έκπληξη για πολλούς Σλοβάκους, αντιπροσωπεύει μια νίκη για τις Δυτικές δυνάμεις υπό την καθοδήγηση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες πήραν ασυνήθιστα μέτρα για να επηρεάσουν το αποτέλεσμα της ελεύθερης μυστικής ψηφοφορίας σε μια χώρα της Κεντρικής Ευρώπης. Μήνες πριν από αυτήν την τρίτη κοινοβουλευτική εκλογική αναμέτρηση στην ιστορία της Σλοβακίας, ανώτεροι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών και των Ευρωπαίων προειδοποίησαν ξεκάθαρα τους Σλοβάκους ότι μια νέα κυβέρνηση κάτω από την ηγεσία του πρώην Πρωθυπουργού Vladimir Meciar, 61 ετών, ενός στομφώδους και αυταρχικού πρώην κομμουνιστή που ήταν Πρωθυπουργός από το 1993 ως το 1994 και από το 1994 ως το 1998, δε θα ήταν ποιοτική για την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ. Η Υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Ανάπτυξη και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που χρηματοδοτούνται πρώτα απ’ όλα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ξόδεψαν περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια δολάρια για να επεξεργαστούν λεπτομερώς τις εκστρατείες για να ενθαρρύνουν τους Σλοβάκους στο να ψηφίσουν παρά την πλατιά διαδεδομένη απογοήτευση με μια κυβέρνηση που απέτυχε να βελτιώσει το επίπεδο διαβίωσης κατά τη διάρκεια της τετραετούς θητείας της. Αυτές οι προσπάθειες προφανώς πέτυχαν. Η τελική συμμετοχή (στις εκλογές) ήταν 70%, αν και οι δημοσκοπήσεις του περασμένου χειμώνα έδειχναν ότι η συμμετοχή δε θα ξεπερνούσε το 50% του εκλογικού σώματος των 4,2 εκατομμυρίων. Ο πληθυσμός της Σλοβακίας είναι περίπου 5,5 εκατομμύρια.(...)»[5]. Το δημοσίευμα επισημαίνει ανάγλυφα τις επεμβάσεις που πραγματοποιούν οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις στις εσωτερικές υποθέσεις των πρώην σοσιαλιστικών χωρών. Αν και ο Μέρσιαρ έπαιξε ηγετικό ρόλο στα αντεπαναστατικά γεγονότα του 1989-1991 στην Τσεχοσλοβακία από τη θέση του υπουργού Εσωτερικών, στη διάσπαση του ενιαίου κράτους και την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Σλοβακίας το 1992 και την παλινόρθωση του καπιταλισμού, αποδείχθηκε ένας δύσκολος διαπραγματευτής στις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Σλοβακίας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ και υπονομεύτηκε με πολλούς τρόπους (μέχρι και την κατηγορία ότι ήταν συμμέτοχος σε απαγωγή αντιμετώπισε). Στις εκλογές του 1998 αν και το κόμμα του βγήκε πρώτο σχηματίστηκε κυβέρνηση υπό τον Μίκουλας Ντζουρίντα στηριζόμενη σε μια συμμαχία 5 κομμάτων. Η νέα κυβέρνηση επιτάχυνε τις διαδικασίες για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ εφαρμόζοντας και μια πολιτική υπέρ του κεφαλαίου που χειροτέρευσε ακόμα περισσότερο το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων. Στις εκλογές του 2002 ο κίνδυνος να επανέλθει το κόμμα του Μέρσιαρ στην κυβέρνηση προκάλεσε την άμεση επέμβαση των ΗΠΑ και της ΕΕ στα εσωτερικά της Σλοβακίας που πέρα από την εξαγορά απείλησαν απροκάλυπτα το εκλογικό σώμα. Παρ’ όλο που το Κίνημα για Δημοκρατική Σλοβακία (HZDS) που ηγείται ο Μέρσιαρ ήρθε πάλι πρώτο σχηματίστηκε ξανά κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Ντζουρίντα. Αλλά η πιο σημαντική ίσως εξέλιξη που «ξεχνά» να αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα είναι το εξής γεγονός: Η σημαντική επιτυχία που σημείωσε το Κομμουνιστικό Κόμμα Σλοβακίας (ΚΚΣ) στις βουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στη χώρα στις 21 και 22 του Σεπτέμβρη 2002. Το ΚΚΣ συγκέντρωσε το 6,32% των ψήφων και εξέλεξε 12 βουλευτές, σε σύνολο 150, στο Κοινοβούλιο. Η επιτυχία αυτή του ΚΚΣ πραγματοποιήθηκε παρά το έντονο αντικομμουνιστικό κλίμα των τελευταίων χρόνων, τη δίκη του πρώην ηγέτη του κόμματος Β. Μπίλακ αλλά και τις συνεχείς προσπάθειες των αρχών να θέσουν εκτός νόμου το κόμμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι το ΚΚΣ αποκτά κοινοβουλευτικό βήμα για πρώτη φορά μετά από 13 χρόνια. Στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές το ΚΚΣ είχε συγκεντρώσει ποσοστό που ελάχιστα υπολειπόταν από το εκλογικό όριο του 3%. Ομως, οι κυβερνώντες, για να σιγουρέψουν ότι το ΚΚΣ δε θα περάσει στη Βουλή, αύξησαν το εκλογικό όριο στο 5%. Επεσαν όμως έξω στους υπολογισμούς τους, μια και οι κομμουνιστές κατάφεραν αυτή τη φορά να συγκεντρώσουν ένα εκλογικό ποσοστό αρκετά μεγαλύτερο από το νέο εκλογικό όριο[6].

Παρόμοια πολιτική κατάσταση υπάρχει και στη Δημοκρατία της Τσεχίας όπου το Κομμουνιστικό Κόμμα Βοημίας - Μοραβίας αποτελεί σήμερα την τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη που συσπειρώνει τους Τσέχους εργαζόμενους και τα άλλα λαϊκά στρώματα ενάντια στην πολιτική της αριστερό-δεξιάς κυβερνητικής συμμαχίας με πρωθυπουργό τον σοσιαλδημοκράτη Σπίντλα, η οποία έχει οδηγήσει σε δραματική πτώση του βιοτικού επιπέδου τους από την καπιταλιστική παλινόρθωση αλλά και από τις σοβαρές επιπτώσεις που έχουν η ένταξη της Τσεχίας στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ στην οικονομία και ανεξαρτησία της χώρας. Μια παρουσίαση της κατάστασης των πολιτικών ελευθεριών, των αντιδημοκρατικών μέτρων και της καταδίωξης των κομμουνιστών στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες αλλά και σε άλλες υπό ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ χώρες έγινε κατά την ημερίδα που διοργάνωσε στις 4 Ιούλη του 2003 η ΚΕ του ΚΚΕ για τις διώξεις των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων[7]. Αυτό που κυριαρχεί είναι ο έξαλλος αντικομμουνισμός, η εξίσωση σε πολλά νέα αντεπαναστατικά συντάγματα του κομμουνισμού και του φασισμού και η απαγόρευση δράσης των κομμουνιστικών κομμάτων (όπως και στην Τουρκία με το άρθρο 96 του νόμου για τα πολιτικά κόμματα που απαγορεύει ίδρυση κόμματος με όνομα κομμουνιστικό), οι διώξεις και δίκες κατά ηγετικών στελεχών των ΚΚ που βρίσκονταν στην εξουσία.

Ασφαλώς έχοντας υπόψη και αυτή την κατάσταση, ακούγεται πολύ ψεύτικη η προπαγάνδα που μας λέει ότι το ΝΑΤΟ ή οι ΗΠΑ ή η ΕΕ υπερασπίζονται τη δημοκρατία, την ασφάλεια και την ειρήνη στην Ευρώπη. Κάθε άλλο. Και το πιο αποτρόπαιο παράδειγμα αποτελεί η επέμβαση του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία το 1999, η σύλληψη, η απαγωγή και η δίκη του Μιλόσεβιτς στο δικαστήριο σκοπιμοτήτων της Χάγης, η δημιουργία δυο προτεκτοράτων μέσα στην καρδιά της Ευρώπης, της Βοσνίας και του Κοσσυφοπεδίου, η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και η επέμβαση στην ΠΓΔ Μακεδονίας.

Προσπαθώντας οι ιμπεριαλιστές να αντιμετωπίσουν το ογκούμενο κίνημα κατά των ιμπεριαλιστικών πολέμων και των επεμβάσεων του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ και της ΕΕ, δίνουν επίσης μεγάλο βάρος στη χειραγώγηση του κινήματος αυτού και τον αποπροσανατολισμό του. Το ΝΑΤΟ ιδιαίτερα, όπως αποκαλύπτει ο ΓΓ σε άρθρο του, έχει εντείνει τις προσπάθειές του για να επηρεάσει και να αποσπάσει τη συναίνεση του ευρύτερου κοινού[8]. Ενα σημαντικό κανάλι αυτής της προσπάθειας αποτελεί η λεγόμενη κοινωνία των πολιτών και οι ποικιλώνυμες μη κυβερνητικές οργανώσεις που πολλές χρηματοδοτούνται απευθείας από τα ταμεία του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ ή της ΕΕ. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η μη κυβερνητική οργάνωση στη Ρουμανία με τον πολύ ωραίο τίτλο CASA NATO (σπίτι του ΝΑΤΟ) που ιδρύθηκε το 1992 ή μια άλλη «φίλο-δημοκρατική» οργάνωση στο Μπρασόβ όπου ένα ηγετικό στέλεχός της δήλωνε για την ένταξη της Ρουμανίας στο ΝΑΤΟ ότι τη θεωρεί «μάνα εξ ουρανού… κάτι σταλμένο από τον Θεό που θα μετασχηματίσει τη χώρα»[9](!!)

Τα προηγούμενα χρόνια, ιδιαίτερα από το 2001 και μετά, σημειώνεται μια γρήγορη επέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων που εκτείνονται σε χιλιάδες μίλια από τα Βαλκάνια ως τα κινεζικά σύνορα και βρίσκονται στον Καύκασο, την Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ινδική υπό-ήπειρο. Από το στρατόπεδο Bondsteel στο Κοσσυφοπέδιο, που δημιουργήθηκε μετά την εγκληματική εκστρατεία του ΝΑΤΟ το 1999, στην αεροπορική βάση Bishkek στο Κιργιζστάν, όπου εγκαταστάθηκαν για την επέμβαση στο Αφγανιστάν, οι ΗΠΑ φαίνεται να καθιερώνουν μια ένοπλη παρουσία σε θέσεις που δεν ήταν ποτέ άλλοτε πριν. Στο Πόζναν στη δυτική Πολωνία, εκατομμύρια δολαρίων ξοδεύονται για την επισκευή των διαδρόμων, τη βελτίωση της υποδομής και την κατασκευή δρόμων στην αεροπορική βάση Krzesiny, στα πλαίσια του σχεδιασμού των ΗΠΑ να κινηθούν επίσης και προς τα εκεί.

Δέκα τρεις νέες βάσεις σε εννέα χώρες που περικυκλώνουν το Αφγανιστάν καθιέρωσαν ταχύτατα αυτή τη στρατιωτική παρουσία καθώς το μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία έγινε για πρώτη φορά θέατρο των αμερικανικών συμφερόντων.

Ο στρατηγός Jones Διοικητής της Αμερικανικής Ευρωπαϊκής Στρατιωτικής Διοίκησης (Commander of the U.S. European Command), σε μια συνέντευξη του στο Jane’s Defence Weekly στις 29 Οκτωβρίου του 2003, δήλωσε ότι το δίκτυο των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη πρέπει να αλλάξει για να μπορέσει να ανταποκριθεί στη σημερινή γεωπολιτική κατάσταση όπου η ευρύτερη - Μέση Ανατολή αναμένεται να είναι το γεωγραφικό κέντρο του ενδιαφέροντος. Υπάρχουν «... τρία είδη βάσεων. Το πρώτο είδος είναι οι στρατηγικού τύπου διαρκείας στρατιωτικές εγκαταστάσεις που δεν πρόκειται να μετακινηθούν για πολύ καιρό... (για παράδειγμα) η τυπική ακτίνα δράσης των περισσότερων πολεμικών αεροσκαφών από τις ΗΠΑ είναι τέτοια που ανταποκρίνεται στο σημείο όπου βρίσκεται η στρατιωτική βάση Ramstein (στη Γερμανία) και από την οποία μπορούμε να πάμε όπου θέλουμε. Το να τη μετακινήσουμε 500 μίλια προς την Ανατολή δε μπορεί να είναι μια καλή επιλογή. Το δεύτερο είδος είναι η επί τα πρόσω (η προωθημένη) - επιχειρησιακή βάση όπως το στρατόπεδο McGovern στη Βοσνία ή το στρατόπεδο Bondsteel στο Κοσσυφοπέδιο. Αυτές οι βάσεις δε χρειάζονται νέες εγκαταστάσεις. Βρίσκονται σε περιοχές όπου υπήρχαν προηγούμενες βάσεις ή διάδρομοι προσγείωσης ή λιμενικές ευκολίες. Με τη συναίνεση των φίλων και συμμάχων μας, μπορούμε να εγκαταστήσουμε τέτοιου είδους ευκίνητα πατήματα... Το τρίτο είδος είναι αυτό που μπορούμε να αποκαλέσουμε προωθημένες - επιχειρησιακές θέσεις. Αυτές είναι τοποθεσίες που εκπληρώνουν στοιχειώδεις λειτουργίες για τις ειδικές δυνάμεις, για νοσοκομεία, για τις εκστρατευτικές δυνάμεις, και οι οποίες μπορούν κυριολεκτικά να βρίσκονται διάστικτες στον ανοικτό χώρο». Πιο κάτω ο στρατηγός αναφέρει ότι είναι απαραίτητη μια επανευθυγράμμιση των τοποθεσιών των βάσεων που να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην Αφρική, επειδή η Αφρική «ξεπροβάλλει σαν απειλητικό κέντρο που χρειάζεται προσοχή». Προειδοποίησε μάλιστα ανοιχτά για το τι θα ακολουθήσει λέγοντας ότι σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν: «μεγάλες ακυβέρνητες περιοχές της Αφρικής μπορούν να γίνουν ένα ασφαλές καταφύγιο για τους τρομοκράτες του μέλλοντος. Οι κυβερνήσεις που δεν μπορούν να ελέγξουν τα σύνορά τους πρόκειται να αντιμετωπίσουν την απειλή εξεγέρσεων. Οι έμποροι των όπλων μαζικής καταστροφής θα είναι κατά συνέπεια σε θέση να χρησιμοποιήσουν αυτά τα μέρη για να τα κρύψουν και επιπλέον να τα κάνουν πεδία μαχών για τις συγκρούσεις του μέλλοντος». Αλλά οι στρατιωτικές βάσεις δεν είναι το μοναδικό θέμα του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που δείχνει η Αμερικανική Ευρωπαϊκή Στρατιωτική Διοίκηση για την Αφρική. Ο Αμερικανός στρατηγός προβλέπει επίσης πρόσθετες στρατιωτικές εμπλοκές, παρά το ότι η στρατιωτική ιστορία των ΗΠΑ δείχνει πως έχουν αγνοήσει κατά μεγάλο μέρος την ήπειρο αυτή από τα στρατιωτικά σχέδια εμπλοκής του. Για παράδειγμα ο στρατηγός σημείωσε ότι: «στο μέλλον θα υπάρξει μια μεταφερόμενη μάχιμη μοίρα που θα πάει στη Μεσόγειο και μια ετοιμοπόλεμη αμφίβια μοίρα που θα πάει κάτω από τις δυτικές ακτές της Αφρικής και θα κάνει μια σειρά επισκέψεις σε λιμάνια και επιχειρησιακές αποστολές όπως κάνουμε στη Νότια Αμερική».

Αυτά είναι τα νέα ιμπεριαλιστικά σχέδια για στρατιωτική επέμβαση στο κοντινό μέλλον!

Οι νέες στρατηγικές θέσεις είναι τα νέα μέλη του ΝΑΤΟ από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία καθώς επίσης η Ρουμανία και η Βουλγαρία στη Μαύρη Θάλασσα, λόγω της εγγύτητάς τους προς τον Καύκασο, την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ενάντια στο Ιράκ, οι ΗΠΑ άρχισαν να χρησιμοποιούν το λιμάνι της Constanta (Κοστάντα) στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία το στρατόπεδο και το αεροδρόμιο του Sarafovo (Σαράφοβο) για τη 49^η εκστρατευτική σμηναρχία καθώς και το αεροδρόμιο κοντά στη στρατηγική πόλη θέρετρο Burgas (Μπουργκάς).

Αυτές οι στρατιωτικές βάσεις συνεργάστηκαν με τις άλλες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στη Γερμανία, στην Ιταλία (το Αβιάνο), στην Ελλάδα (η βάση της Σούδας στην Κρήτη) καθώς και στην Τουρκία (Ιντσιρλίκ).

Η πίεση για αύξηση των πολεμικών δαπανών, η εισδοχή νέων μελών στο ΝΑΤΟ δυναμώνει ακόμα περισσότερο τις αντιθέσεις ανάμεσα στις ηγετικές χώρες μέλη του. Αντιθέσεις που εκδηλώθηκαν και στην επέμβαση κατά του λαού του Ιράκ ανάμεσα στους γαλλο-γερμανούς και αμερικανο-βρετανούς ιμπεριαλιστές γιατί δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν στο μοίρασμα της λείας μια και ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός τα ήθελε όλα. Αυτό οδήγησε μια σειρά σοσιαλδημοκρατικών και αριστερών δυνάμεων στην Ευρώπη στη γραμμή υποστήριξης με όλα τα μέσα του γαλλο-γερμανικού ιμπεριαλισμού -και με φανατικό οπαδό στη χώρα μας τον Συνασπισμό. Αν επικρατούσε αυτή η γραμμή, πολιτικά και πρακτικά θα σήμαινε την υποταγή του κινήματος κατά του ιμπεριαλιστικού πολέμου και κατά του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη στην ειρηνοκάπηλη πολιτική των γαλλο-γερμανών ιμπεριαλιστών και στην αποδοχή της δημιουργίας ενός νέου στρατού που προωθεί αυτός ο άξονας στην ΕΕ, για την επιβολή των συμφερόντων του ευρωπαϊκού κεφαλαίου. Ηταν επόμενο η διαπάλη μέσα στο αντιπολεμικό και αντιιμπεριαλιστικό κίνημα για τη σωστή και συνεπή κατεύθυνση του να οξυνθεί επίσης. Ο δρόμος της χειραφέτησης και του αγώνα βρίσκεται στην αντιπαράθεση με τους ιμπεριαλιστές και το ιμπεριαλιστικό σύστημα στο σύνολο του, στην εκμετάλλευση των ιμπεριαλιστικών αντιθέσεων κι όχι στη στοίχιση πίσω από τη μια ομάδα ιμπεριαλιστών που στρέφεται ενάντια σε μια άλλη. Στην οργανωμένη αντιπαράθεση ενάντια στους στρατιωτικούς και πολιτικούς ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς που στρέφονται κατά της ειρήνης και της ανεξαρτησίας των λαών καθώς και κατά των ριζοσπαστικών κινημάτων αμφισβήτησης της νέας τάξης που θέλουν να επιβάλουν. Και πρέπει να σημειώσουμε ότι με την αποφασιστική παρέμβαση των κομμουνιστών το αντιιμπεριαλιστικό και αντιπολεμικό κίνημα κάνει πολλά βήματα προς μια πολιτική ωριμότητα.

Δέκα και πάνω χρόνια από τη διάλυση της ΕΣΣΔ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας είναι φανερό πως ο κόσμος δεν έγινε ούτε πιο ελεύθερος ούτε πιο δημοκρατικός ούτε πιο ειρηνικός, όπως έλεγαν πολλές σειρήνες.

Ο αγώνας σήμερα είναι σκληρός για να υψωθούν οι λαοί και τα λαϊκά κινήματα σε αντίπαλο δέος της ιμπεριαλιστικής τάξης πραγμάτων για την ειρήνη και το σοσιαλισμό. Οι άξονες αυτού του αγώνα βρίσκονται σήμερα:

- Στην καταδίκη των ιμπεριαλιστικών πολέμων και επεμβάσεων που γίνονται με το πρόσχημα της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

- Στην αποκάλυψη και αντιμετώπιση της κρατικής τρομοκρατίας και των νόμων καταστολής που ασκούνται στην ουσία ενάντια στους λαούς και τα κινήματα που αντιστέκονται και αντιπαλεύουν τη νέα τάξη πραγμάτων.

- Στην υποστήριξη ιδιαίτερα του αγώνα που γίνεται για τα βασικά δημοκρατικά δικαιώματα και τις ελευθερίες σε όλες τις χώρες της περιοχής.

- Στο δυνάμωμα της πάλης κατά της καθιέρωσης ενός νέου διεθνούς δικαίου που αντανακλά το δίκαιο του ισχυρότερου.

- Στην υπεράσπιση της αρχής της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις ανεξάρτητων κυρίαρχων κρατών και στην αρχή του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας και ανεξαρτησίας των κρατών.

- Στην υπεράσπιση του δικαιώματος των λαών να επιλέγουν κυρίαρχα το δικό τους δρόμο διακυβέρνησης και ανάπτυξης και να καθορίζουν το μέλλον τους.

- Στο δυνάμωμα της αντίθεσής μας στο ΝΑΤΟ και στο νέο του δόγμα, το οποίο δεν αναγνωρίζει σύνορα και η στρατιωτική του δράση δεν έχει όρια, καθώς και στις συνέπειες της επιθετικής του πολιτικής στην περιοχή όπως και σε κάθε προσπάθεια διεύρυνσης του προς ανατολάς ή προς νότο (Μεσόγειος) και ενάντια στη δημιουργία ενός νέου επεμβατικού στρατού της ΕΕ.